خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل توکل(۲)

اولین مورد از موارد توکل، توکل برخداست. زمانی که انسان در طوفانی ازغریزه حب مال، جاه و… واقع شده باشد، بانیروی عظیم توکل می تواند جلوی نیروی خودبینی و در استخدام در آوردن دین ومردم، به نفع خود را بگیرد. ثمره این توکل،اتحاد مسلمین و کوتاه شدن دست اجانب خواهد بود:

«یا ایها الذین آمنوا اذکروا نعمه الله علیکم اذهم قوم ان یبسطوا الیکم ایدیهم فکف ایدیهم عنکم و اتقوا الله و علی الله فلیتوکل المؤمنون »

طبق این آیه، خداوند مؤمنان را موردخطاب قرار داده و به آنها گوشزد و توصیه می نماید که همواره نعمتهای خدا را به یادداشته باشند; بخصوص زمانی که عده ای می کوشیدند تا دستهایشان را روی مسلمین بگشایند; اما خداوند اجازه این کار را نداد.

قوم یهود و نصاری با اینکه از نعمت های فراوان الهی برخوردار بودند به خاطر اینکه پیمان الهی را شکستند و میثاق را فراموش نمودند، دچار عذاب الهی شدند. پس مسلمین باید به این آیه و سرگذشت پیشینیان، با دیده عبرت بنگرند. تسلیم محض در برابر خدا باشند و با جمله «سمعنا واطعنا»، از مخالفت با پروردگار بپرهیزند و درامور زندگی با ایمان به گفتار پیامبران، ازفرمانبری غیر خدا، سرپیچی کنند و بر خداتوکل داشته باشند تا مشمول رحمت لایزال او گردند.

دومین مورد توکل این است که رهبران دینی و مصلحان اجتماعی، باید همواره درماموریت خویش، بر خدا اتکال داشته باشندو دلیلی غیر از کتاب خدا و سنت ارائه ندهندو با همین توکل، سختی ها و آزارهای مخالفان را تحمل کنند:

«قالت لهم رسلهم ان نحن الا بشر مثلکم ولکن الله یمن علی من یشاء من عباده و ما کان لنا ان ناتیکم بسلطان الا باذن الله و علی الله فلیتوکل المؤمنون و ما لنا الا نتوکل علی الله و قد هدانا سبلنا و لنصبرن علی ما آذیتمونا و علی الله فلیتوکل المتوکلون » ^(۱) ; رسولان باز به کافران پاسخ دادند: آری ما هم مانند شمابشری بیش نیستیم لکن خدا هرکس ازبندگان رابخواهد به نعمت بزرگ نبوت، منت می گذارد و ما را نرسد که آیت و معجزه ای بدون اذن و دستورخداوند بیاوریم. چرا بر خدا توکل نکنیم؟ در صورتی که خدا ما را به راه راست هدایت فرموده و البته (در راه او) بر آزار و ستمهای شما صبرخواهیم کرد که ارباب توکل باید درهمه حال بر او توکل کنند.

در آیه اول، انبیا پاسخ مشرکان رامی دهند. زیرا آنها مدعی بودند که معنا ندارد انسانی مانند خودشان و باهمان خصوصیات جسمانی، دعوی نبوت کند. اما انبیا در جواب می گویند:به مرتبه نبوت رسیدن، هیچ ارتباطی به شکل و شمایل انسان ندارد، بلکه بستگی به خصوصیات روحی دارد.

همانطور که افراد بشر از لحاظفکر، هوش و استعداد، در مرتبه های مختلفی قرار دارند، انبیا هم بابرخورداری از اراده قوی، گرد گناه نمی روند و مورد تفضل و عنایت خداواقع می شوند:

«ولکن الله یمن علی من یشاء»

ایراد دیگر کفار بر انبیا این بود که از ایشان می خواستند عملی انجام دهند تا دلالت بر قدرت غیبی اشان کند:

«فاتونا بسلطان مبین » ^(۲)

ولی پیامبران توضیح می دهند که آوردن معجزه، به امر خداوند است نه به میل آنها و بیان می کنند:«و علی الله فلیتوکل المؤمنون »در آیه دوم هم، در مورد وجوب توکل بر خدا صحبت می کنند; چون خدا آنها را در امر ارشاد دیگران،هدایت نموده و به آنها(پیامبران)،خیانت نمی کند و سعادتشان رامی خواهد.

پیامبران به خدا ایمان دارند و تمام آزارهای مشرکان را تحمل می کنند;زیرا برتر از خدا، کسی نیست:«ولنصبرن علی ما آذیتمونا»پس هر اندازه که مؤمن، به خدانزدیکتر شود، بهتر درک می کند که خدا، مؤثر واقعی است و توکل بر غیراو را ننگ می داند. چنین انسانی، تاب و توان دیدن معصیت و معصیتکار راندارد و از اوامر خدا، دفاع می کند و دراین راه، آزار دشمنان را هم به جان می خرد.

سومین مورد، از موارد توکل، پناه بردن به خدا از شر اغواگر دائمی ودشمن آدمی، شیطان رجیم است. اگرانسان به خدا توکل داشته باشد ودستورات او را بکار بندد، درواقع پوزه شیطان را به خاک مالیده و ابلیس برچنین انسانی، هرگز تسلط نخواهدیافت:

«فاذا قرات القرآن فاستعذ بالله من الشیطان الرجیم »«انه لیس له سلطان علی الذین آمنواو علی ربهم یتوکلون »«انما سلطانه علی الذین یتولونه والذین هم به مشرکون » ^(۳) در آیه نخست، رب یکتا، خطاب به پیامبرش می فرماید: «هرگاه قرآن می خوانی، به خدا پناه ببر!»زیرا تنها کسانی از شر این دشمن همیشگی، در امانند که به خدا ایمان آورده، بر او توکل کرده باشند. از این آیه دو نکته استنباط می شود:

۱- استعاذه و پناه بردن به خدا،توکل بر خداست.

۲- ایمان و توکل، دو ملاک صدق عبودیت است و بندگی بدون این دو،ادعایی باطل و بی اساس است.

از آیه سوم، در می یابیم که هرکس به غیر خدا پناه برد و او را دوست خودبداند و از او پیروی کند، از اولیای شیطان خواهد بود.

چهارمین مورد از موارد توکل،اتکال بر خدا از شر منافقان است.

شخص مؤمن، در فعالیت های اجتماعی و دینی، گاهی با افرادی برخورد می کند که خاصیت آنها،کتمان چهره حقیقی شان است. درحضور، اظهار بندگی می کنند و در خفاتوطئه می چینند. در این هنگام، مؤمن باید در پی گیری هدف و اعراض ازمنافقان، به خدا توکل کند:

«و یقولون طاعه فاذا برزوا من عندک بیت طائفه منهم غیر الذی تقول والله یکتب ما یبیتون فاعرض عنهم وتوکل علی الله و کفی بالله وکیلا» ^(۴)

طبق آیات مذکور، جماعتی برای شرکت در جهاد همراه باپیامبر«صلی الله علیه وآله »، پاسخ مثبت می دهندولی شبانه، بر خلاف وعده و پیمانشان می گریزند و از شرکت در جنگ، شانه خالی می کنند. لذا خداوند به پیامبر«صلی الله علیه وآله