خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل زن هیچ صفت فرودستی ندارد

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل زن هیچ صفت فرودستی ندارد :

نسیم صبا، ۲۶/۹/۸۲

چکیده: زنان جامعه ما در مسائل حقوقی و جایگاهشان در جامعه، دچار مشکلاتی هستند و منشا این مشکلات، چهره ای است که فقه و احکام شرعی ما در برخی موارد برای زنان ترسیم کرده است و سبب شده است زنان به عنوان موجوداتی فرودست و جنس دوم تلقی شوند . دنیای امروز و عقلانیت امروز با گذشته بسیار متفاوت است . ازاین رو، باید در مسائل فقهی و حقوقی زنان نیز، متناسب با امروز تجدید نظر کرد و حقوقی مساوی با مردان را به زنان اعطا نمود .

طرح مسئله حقوق زنان در جامعه دلالت بر آن می کند که بانوان در چنین جامعه ای مشکل حقوقی دارند . دشواری در این است که سنتی های ما کمتر مقتضیات جهان جدید و متجدد را می شناسند یا اصلا نمی شناسند . از سوی دیگر، با روشن فکرانی مواجه هستیم که سنت خود را نشناخته اند .

گاه فرد در فضای دیگری تنفس کرده و آنجا را هم درست یافته است، ولی امروز وقتی می خواهد آن را به جامعه ما منتقل کند به خاطر نشناختن سنت بومی جامعه خود، کاملا اشتباه می کند . سخنانی می گوید که باعث می شود موضع گیری و حساسیت اهالی سنت برانگیخته شود و به جای اینکه قدمی در حل مشکلات جامعه برداشته شود باعث می شود، مشکلات جامعه افزوده شود .

عقلانیت امروز با عقلانیت دیروز، زمین تا آسمان فرق کرده است . نمی گوییم همه چیز عوض شده است، اما می گوییم بسیاری چیزها عوض شده است . اگر این را کسی باور نکند یعنی این دوران را و مقتضیات زمان و مکان را نمی شناسد . امروز بسیاری از مسائل است که دین داران را از ویترین دینی خود خارج می کند . این مطالب، دیروز در ویترین دین داران بود و همه آن را می دیدند، ولی و هیچ کس به آن اعتراضی نداشت . امروز گزاره هایی است که کوشش می شود پنهان شود . بردگی تا دو قرن پیش، تا ۱۵۰ سال پیش در تمام دنیا مورد تایید بود; فلاسفه در تایید آن رساله و کتاب نوشته اند و از آن دفاع کرده اند و به ذهن احدی خطور نمی کرد که این کار زشت و غیرعقلایی است، اما امروز در قرن ۲۱، از قرن ۲۰ به بعد می بینید، یکی از بندهای مهم اعلامیه حقوق جهانی بشر، الغاء برده داری و بردگی است; یعنی اینکار زشت ترین زشت ها شمرده می شود . نگاه به مسئله زنان در گذشته و امروز متفاوت است که عینا شبیه مسئله برده داری است; یعنی همان گونه که نگاه دیروزی به برده داری با دید امروزی به آن تفاوت فراوانی دارد، مسئله زنان نیز در گذشته جنبه هایی داشت و امروز جنبه های متفاوتی دارد . در گذشته، نگاه به زن، نگاه دیگری بود که واقعا می توانیم این را به فرهنگ گذشته نسبت بدهیم; یعنی به قرن پیش از دوران رنسانس یا پیش از دوران تجدد نسبت دهیم . در همه دنیا این چنین بوده است و فقط اختصاص به جامعه عربی یا جامعه اسلامی، یا ایرانی و یا جامعه شرقی نداشته است و زن موجود درجه دوم حساب می شده است . زن موجودی فرودست و سخت آسیب پذیر، محسوب می شده است; موجودی که همواره باید در چتر حمایت مرد قرار گیرد و اگر سایه پاسداری مردانه از سر زن برداشته شود، بلافاصله مانند گلی است که پژمرده می شود و مانند گوهری است که به دست راهزنان ربوده می شود، ازاین رو، همواره باید تحت پاسداری مردانه قرار بگیرد . پدر، برادر، شوهر و فرزند پسر، این امتیازی است که شما در بیشتر جوامع مشاهده می کنید . گذشته و دوران پیش از تجدد دورانی بوده است که شرایط فیزیکی، بدن، زور بازو و قدرت فیزیکی حرف اول را می زده است . مشخص است در جامعه ای که قدرت فیزیکی بدن حرف اول را می زند، زن در آن جامعه چندان جایگاهی نمی تواند داشته باشد . در گذشته; به دلایل مختلف، معیشت و تامین هزینه های زندگی به عهده مردان بوده است . تولید غالبا مردانه بوده است، نه اینکه زنان نقشی در آن نداشتند، منتها غالبا پول درآوردن و تکفل کردن مایحتاج زندگی خانواده در بسیاری از جوامع، بیشتر به دوش مردان بوده است . وقتی کسی پول می دهد می تواند سیاست تعیین بکند، زمامداری کند و بگوید این گونه باش یا آن گونه باش، چنین باش یا چنین نباش . ازاین رو، خیلی طبیعی است اگر نفقه به عهده مرد باشد، زمام داری و ریاست خانواده نیز به عهده مرد خواهد بود . همان کسی که مایحتاج خانواده را تامین می کند، می تواند حرف اول را در خانواده بزند . در جهان جدید جنسیت عامل تبعیض نیست . نکته بسیار جالب این است که در گذشته، نه تنها جنسیت عامل تبعیض بود، بلکه رنگ و نژاد هم عامل تبعیض بوده . اسلام آمد و گفت که «لا فخر لعربیه علی الاعجمی و لا لا اسود الا ابیض » یعنی تبعیض ها و امتیازهای نژادی به لحاظ رنگ پوست را رد می کند . در این دین، نژاد بر انسانیت مقدم نیست . آنچه خداوند به آن نگاه می کند رنگ من نیست و اگر دقیق تر بخواهیم ذکر کنیم، «عندالله » حتی به جنس ما هم نگاه نمی کند . مقتضای زمان جدید این است که انسان معیار ارزش شده است و همه اموری که احیانا در انسان ها تفاوت ایجاد می کند، این را منشاء تبعیض حقوقی ندانسته اند . جامعه مردانه جامعه ای مطلوب نیست . جامعه متشکل از زن و مرد به معنای پذیرش این مطلب است که جامعه را به پویش و جهش وا می دارد; پس این اختلاف باید باشد، ولی حرف در این است که آیا اختلاف و تفاوت های بیولوژی و فیزیولوژیک و فیزیکی و بدنی، می توانند منشا تفاوت های حقوقی شوند; کدام دلیل معرفت شناختی یا کدام دلیل فلسفی می تواند اثبات کند زن و مرد چون به دلیل فیزیولوژیک با هم متفاوتند، حقوقشان هم باید متفاوت باشد . ازاین رو، انسان امروز معتقد است زن و مرد هر دو اگر فرصت های مساوی داشته باشند می توانند همانند هم پیش بروند و لازم نیست که زن، مرد شود و یا مرد، زن شود، هر یک شکل طبیعی مسیر خود را دنبال خواهد کرد . اگر امروز فرصت های مساوی در اختیار دو جنس متفاوت قرار داده شود هر کدام استعدادهای خود را بروز خواهد داد .

در ادبیات دینی ما دو سیما از زن به چشم می خورد . یک سیما که بیشتر قرآنی است و در بسیاری از آیات قرآن این سیما را می توان مشاهده کرد . زن انسانی متفاوت با مرد اما همپای مرد است، هیچ صفت فرودستی در این سیمای اول مشاهده نمی شود . آیات متعددی هست که هر مسلمانی قاعدتا با اینها آشناست و اصلا احساس نمی کند که زن پایین تر از مرد است، یا زن برای مرد آفریده شده است . هر کسی که عمل صالح انجام دهد و مؤمن باشد، ما او را به حیات طیبه و زندگی پاکیزه آخرت رهنمون خواهیم شد و هرگز چیزی از او ضایع نخواهیم کرد . این سیما یک سیمای انسانی است و امروز هم ما با این سیما هیچ مشکلی نداریم . و اتفاقا همه کوشش من تقویت این سیماست; به نظرم، سیمای قرآنی که باید در جوامع مختلف دینی آن را شناخت و شناساند .

سیمای دوم، بیشتر سیمای شرعی و فقهی است; یعنی در احکام ما این سیمای دوم بیشتر مشاهده می شود . این سیما، از زن یک چهره انسان فرودست و آسیب پذیر و نیازمند پاسداری دائمی مرد ارائه می کند . کدام سیما، سیمای اصلی است؟ کدام سیما سیمای الاهی زن است؟ این دوتا هر چه هست هر دو با هم نمی توانند جمع شوند .

به نظر من، این سیمای دوم رسوب عرف جهان گذشته در دین ماست . این دقیقا سازگار با آن فرهنگی است که ما توصیفش کردیم . این فرهنگ، فقط فرهنگ ایرانی و عربی و شرقی نیست، فرهنگ جهانی بوده است . جایی را سراغ داریم که نسبت به زنان این گونه نیاندیشیده باشند؟ در اروپای قرون وسطی وضع چندان بهتر از این نبوده است که در عرب جاهلی یا ایران گذشته بوده است، منتها با تفاوت هایی جزئی; اما کلی اش همین بود که خدمت شما عرض شد .

متاسفانه، کسانی هستند که می پندارند هر آنچه متعلق به دین یا فرهنگ ملی ما است، همه رها کردنی است; یا آنچه که امروز از دنیای جدید آمده است، همه پسندیده نیست . این را بگویم نجابت و عفافی که در فرهنگ ملی و دینی ما است، با یک دنیا عوض کردنی نیست . این ارزش هایی است که ما باید با پذیرش مقتضیات دنیای جدید آن را حفظ کنیم و به نظر من، می توان این را حفظ کرد . امروز کسانی هستند که تلازمی ایجاد کرده اند; برای مثال، بین مدرن بودن و روابط آزاد پیش از ازدواج درحالی که این، هرگز نه در فرهنگ دینی ما پذیرش می شود و نه در فرهنگ ملی ما مورد پسند است .

من می خواهم الان برخی نواقص حقوقی خودمان را بشمارم . امیدوارم با شنیدن یک نقصان حقوقی، بلافاصله ذهنمان به این طرف معطوف نشود که پس همه این احکام نادرست است، خیر . این احکام مواردی دارد که در هر مجمع حقوقی بنده افتخار می کنم از آن دفاع کنم، البته موارد نقصانی هم دارد که به آن اشاره خواهم کرد .

کار دشوار مجتهدین بصیر، همین است که بتوانند آن گوهرهای معتبر دینی را از این عناصر رسوب گرفته و عرفی جدا کنند . این، در واقع کار نواندیشی دینی است که بتوانند آنچه که احکام ثابت دینی است، از آنچه که احکام عرفی متعلق به گذشته است جدا کنند . در مجموعه ادبیات دینی ما هر دو بخش مشاهده می شود; یعنی هم آن احکام ثابتی که دلالت بر پیام جاودانه دین دارد، هم برخی از احکامی که متاثر از عرف زمانه و فرهنگ دیروز هستند . مثلا ما در زمینه ازدواج تفاوت ها را می بینیم: دختر و پسر برای ازدواج کردن نیازی به تحصیل اذن پدر ندارند، اما بسیاری از علمای ما احتیاط می کنند، فتوا هم نمی دهند، احتیاطا می گویند دختر در نخستین ازدواج خودش از پدرش اجازه بگیرد . چه اشکالی دارد اگر اذن لازم است، هم برای پسر لازم باشد و هم برای دختر . دختر چقدر از پسر کمتر است؟ هر دو انصافا در آن شرایط احساساتی اند، اگر احساساتی بودن ملاک باشد، هر دو در عنفوان جوانی در امر ازدواج، عواطفشان بر عقلشان برتری دارد و تنها اختصاص به دختران هم ندارد . در زندگی زناشویی، بحث ریاست مرد بر خانواده مطرح است; این ریاست را هم، برخی مانند ولایت مطلقه می دانند و مانند حکومت استبدادی که حرف اول و آخر، حرف مرد است و اگر زن ذره ای خلاف نظر مرد عمل کرد، جای او جهنم است و ناشزه شده است . چه اشکالی دارد بگوییم امور با مشورت یکدیگر سامان بیابد، ولی مامور اجرایی مرد باشد . به هر حال، هر جامعه ای یک نفر، دو نفر، یا سه نفر باشد یک مجری می طلبد، ولی تصمیم با مشورت گرفته شود، فرض کنید مجری هم مرد باشد، اشکالی دارد یا حکم دیگر . بنابر تبعیت زوجه از زوج در اقامتگاه، اگر بپرسند خانه تو کجا است، می گویی خانه مرد کجا است تا خانه من بر اساس خانه او تعیین شود . چه اشکالی دارد ما اقامتگاه را بر اساس ر