خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل کتابشناسی توصیفی کلام جدید

ارائه‌ی فایل پاورپوینت کامل کتابشناسی توصیفی کلام جدید – تجربه‌ای خاص و متمایز!

پاورپوینتی حرفه‌ای و متفاوت:

فایل فایل پاورپوینت کامل کتابشناسی توصیفی کلام جدید شامل 120 اسلاید جذاب و کاملاً استاندارد است که برای چاپ یا ارائه در PowerPoint آماده شده‌اند.

ویژگی‌های برجسته فایل فایل پاورپوینت کامل کتابشناسی توصیفی کلام جدید:

• طراحی خلاقانه و حرفه‌ای: فایل فایل پاورپوینت کامل کتابشناسی توصیفی کلام جدید به شما این امکان را می‌دهد که مخاطبان خود را با یک طراحی خیره‌کننده جذب کرده و پیام خود را به بهترین شکل انتقال دهید.
• سادگی در استفاده: اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل کتابشناسی توصیفی کلام جدید به گونه‌ای طراحی شده‌اند که استفاده از آن‌ها بسیار آسان باشد و نیاز به تنظیمات اضافی نداشته باشید.
• آماده برای ارائه: تمامی اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل کتابشناسی توصیفی کلام جدید با کیفیت بالا و بدون نیاز به ویرایش، آماده استفاده هستند.

کیفیت تضمین‌شده با دقت بالا:

فایل فایل پاورپوینت کامل کتابشناسی توصیفی کلام جدید با رعایت بالاترین استانداردهای طراحی تولید شده است. بدون نقص یا بهم‌ریختگی، تمامی اسلایدها آماده برای یک ارائه بی‌نقص و حرفه‌ای هستند.

نکته مهم:

هرگونه تفاوت احتمالی در توضیحات ممکن است به دلیل نسخه‌های غیررسمی باشد. نسخه اصلی فایل پاورپوینت کامل کتابشناسی توصیفی کلام جدید با دقت و حرفه‌ای تنظیم شده است.

همین حالا فایل فایل پاورپوینت کامل کتابشناسی توصیفی کلام جدید را دانلود کنید و ارائه‌ای حرفه‌ای و تأثیرگذار داشته باشید!

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل کتابشناسی توصیفی کلام جدید :

یکم: علم کلام را علی رغم آنکه فقه اکبر خوانده اند، علم نابختیاری است. اگر آن را با علم فقه مقایسه کنیم، چه از حیث شمار متکلمان و چه از حیث تعداد کتابهای کلامی، درمی یابیم که هم شمار فقها بیش از متکلمان بوده و هم تعداد کتابهای فقهی بیش از کتابهای کلامی. و در نتیجه آن اندازه که در مباحث تو در توی فقهی توغل شده و تاسیس اصول وتفریع فروع گردیده، در مباحث کلامی تامل نشده است. این کم عنایتی به علم کلام وحتی کلام گریزی، غیر از آن بی عنایتی به کلام و کلام ستیزی است که در گذشته دامنگیربرخی از مسلمانان بوده و کتابهای متعددی در مخالفت با کلام و در تحریم آ ن نوشته شده است.
آن مخالفتهای پراکنده و سترونی که با علم کلام شده چندان دامنگستر و شایسته جدی گرفتن نبوده، آنچه رواج داشته و دارد و باید جدی گرفته شود، همان کم عنایتی به علم کلام است و علی رغم فقه اکبر خواندن آن،فقه را بر آن مقدم کردن.
سالهاست که در حوزه های علمیه یکسره به فقه پرداخته می شود. حوزه های علمیه به حوزه های فقهیه تبدیل شده و کتابهای درسی منحصر در فقه (و اصول فقه و آنچه در فقه مدخلیت دارد) شده است. تحقیق در باره اصول دین (علم کلام)، فرع گردیده و تحقیق درباره فروع دین (علم فقه)، اصل گردیده است. یک صدم آن تاملات و تدقیقاتی که در فقه شده که اگر در اتم می شد، شکافته می شد در علم کلام نشده است.
دوم: چنانکه می دانیم علم کلام سه وظیفه بر عهده دارد: تبیین عقاید دینی و مذهبی، اثبات عقاید دینی و مذهبی، دفاع از عقاید دینی و مذهبی (در برابر مخالفان بیرون از دین و مذهب). کلام امروزه را به لحاظ اینکه در مقام تبیین و اثبات عقاید و دفاع از آن به مسائل جدیدی می پردازد، کلام جدید خوانده اند. البته تسمیه کلام جدید تنها به لحاظ مطرح بودن مسائل جدید در آن نیست، بلکه به لحاظهای دیگری، از جمله تجدد در روش و تجدد در مبادی، نیز هست. بنابراین نباید پنداشت کلام جدید فقط همان مسائل جدید کلامی است. ضمن اینکه نباید پنداشت کلام جدید مغایر با کلام قدیم است.
کلام جدید عهده دار همان وظایفی است که کلام قدیم بر گردن داشته است. فقط در انجام این وظایف با یکدیگر تفاوت دارند. بنابراین کلام جدید در طول کلام قدیم و در ادامه آن است.
سوم: علم کلام در هر دوره جدیدی ( به مفهوم راستین کلمه)، جدید است و یا شایسته است که جدید باشد. نمی شود پذیرفت که در دوره جدیدی زیست، اما کلام جدیدی نداشت; مگر اینکه متکلمان چندان به انحطاط و واپسگرایی فروافتاده باشند که در دوره جدیدی زندگی کنند، اما کلام دوره های قدیم را ارائه کنند. بنابراین در هر دوره جدیدی علم کلام، جدید می شود و یا باید جدید شود.
کلام را در هر دوره جدیدی که در نظر بگیریم، نسبت به دوره گذشته، جدید است و سبت به دوره آینده، قدیم. مثلا آنچه به عنوان علم کلام در این دوره جدید (قرن چهاردهم و پانزدهم قمری، برابر با بیستم میلادی) در میان مسلمانان وجود دارد، کلام جدید است; اما همین کلام جدید در دوره آینده، کلام قدیم شمرده خواهد شد.
چهارم: برخی به هر چیزی که مهر جدید بر جبین دارد، بی مهری می کنند و از نوگرایی هراس دارند. از همین روست که گفته اند: علیکم بالعتیق وایاکم والمحدثات. وحتی گفته اند: یک اشتباه قدیمی بیشتر هواخواه دارد تا یک حقیقت جدید. هراس از کلام جدیدوپافشاری بر اینکه امروزه نیز فقط کلام قدیم کار آمد است و تنها با آن می توان به پاسداری ازعقاید دینی پرداخت، ناشی از همین روحیه گذشته گرایی و مخالفت با نوگرایی است. آنان که امروزه از کلام جدید هراس دارند و به همان کلام گذشته بسنده می کنند،اگر در گذشته هم بودند از کلام آن دوره هراس می داشتند. زیرا کلام قدیم در قدیم،نسبت به دوره های قدیمتر، جدید بوده و تنها نسبت به این دوره است که قدیم شمرده می شود.
قل لمن لایری المعاصر شیئا
ویری’ للاوائل التقدیما
ان هذا القدیم کان حدیثا
وسیبقی هذا الحدیث قدیما
اصولا هیچ چیز برای علم زیانبارتر از این نیست که بگوییم همه گفتنیها را گذشتگان گفته اند و دیگر سخن جدیدی برای دیگران نگذاشته اند. گذشتگان فراوان سخن گفته اند، اما سخنهای فراوانی هم نگفته اند. نادرست است اگر بگوییم: سخن هر چه گویم همه گفته اند/بر باغ دانش همه رفته اند. و نادرست است اگر بپنداریم: سخن گفته شد گفتنی هم نماند. آری نباید گفت: ماترک الاول للآخر، بلکه باید گفت:کم ترک الاول للآخر.
بیقین در حوزه کلام بسی گفتنیها هست که گذشتگان نگفته اند. بسا تاییداتی برای دین پیداشده که در مقام تبیین عقاید دینی (وظیفه اول علم کلام) و اثبات عقاید دینی (وظیفه دوم علم کلام) می توان به آنها متمسک شد. چنانکه بسا شبهات و اشکالات جدیدی به دین شده که درمقام دفاع از عقاید دینی (وظیفه سوم علم کلام) باید به آنها پاسخهایی از سنخ آن،که لزوماجدید است، داده شود. پندار اینکه با علم کلام قدیم می توان به نبرد با شبهات جدیدرفت، چنان است که پنداشته شود با سلاحهای قدیم می توان به نبرد با سلاحهای جدیدرفت.
پنجم: اصطلاح کلام جدید با انتشار کتاب شبلی نعمانی (۱۲۷۴-۱۳۳۲ق) از عالمان نامدار هندی، رواج یافته است. وی با نگارش کتابی زیر عنوان علم کلام جدید، که به خامه سید محمدتقی فخر داعی گیلانی به فارسی ترجمه شده است (تهران، ۱۳۲۹) این اصطلاح را رایج کرد. اما معلوم نیست واضع این اصطلاح کیست و چه کسی برای نخستین بار آن را به کار برده است. از سخن شبلی نعمانی چنین بر می آید که اصطلاح کلام جدید در زمان او به کار برده می شده است. وی می گوید: امروزه «در عقاید و افکار مذهبی… تزلزل و سستی و دودلی پیدا شده… و افق مذهب غبار آلوده و تیره به نظر می رسد. صداهایی از هر طرف بلند است که پس به یک علم کلام جدید نیازمندیم.» همچنین از سخن او چنین بر می آید که اصطلاح کلام جدید در زمان او در هند و مصر و شام به کار برده می شده و حتی کتابهای متعددی درباره آن نوشته شده بود. او می گوید: «حالیه در هندوستان و مصر و شام راجع به علم کلام جدید کتابهای متعددی تالیف یافته » است.
ظاهرا اصطلاح کلام جدید در میان متکلمان مغرب زمین رایج نیست و تنها در میان مسلمانان رواج دارد. آنچه را ما کلام جدید می نامیم، متکلمان غربی فلسفه دین می گویند.
برخی به اصطلاح کلام جدید خرده گرفته اند و گفته اند اگر قرار باشد علم کلام را به لحاظ تجدد مسائل و مبادی و روش آن کلام جدید نامید، دیگر علوم را هم باید به سبب همین ملاحظات، جدید نامید و مثلا فلسفه جدید و تاریخ جدید و فیزیک جدید گفت. حال آنکه امروزه از این علوم، با همه تطورات و تحولاتی که یافته و مسائل جدیدی در آن مطرح شده، به صفت جدید یاد نمی شود.
راست است که اصطلاح کلام جدید اندکی مسامحه آمیز است و هم آنان که آن را استعمال می کنند، با مسامحه و از سر ناچاری تن به استعمال آن می دهند. با وجود این فایده این اصطلاح این است که توجه متکلمان را به تامل در مباحث جدید کلامی جلب می کند و آنهارابه جستجو برای یافتن دلایل جدید و توجه به شبهات جدید و دادن پاسخ جدید به آنها وامی دارد.
ششم: دانشوران اسلامی از چند دهه پیش به لزوم تالیف و تدریس کلام جدید اشاره کرده اند. این موضوع در ایران از دهه شصت جدی گرفته شده و درسی با عنوان کلام جدیددردانشکده الهیات دانشگاه تهران دایر شده است. چندی از پی آن نیز درسی با همین عنوان دربرخی از مراکز علمی وابسته به حوزه علمیه قم برگزار شده است.
ازاین کتابشناسی چنین برمی آید که تالیفات روشنفکران دینی در باره کلام جدید بیشتر از روحانیون است. افزون بر اینکه شماری از تالیفات روحانیون ناظر به تالیفات روشنفکران و متاثر از آن و یا در نقد آن است. به هر رو لازم است حوزه های علمیه هم کلام را جدی بگیرند و هم کلام جدید را.
هفتم: در پایان این نوشته به چگونگی تدوین این کتابشناسی می پردازیم.
کتابشناسی حاضر عهده دار معرفی کتابهایی است که درباره کلام جدید (با نگرش اسلامی یا غیر آن) به فارسی تالیف یا ترجمه و در ایران چاپ شده است. در این کتابشناسی آثاری که تا خرداد ۱۳۷۴ به صورت کتاب چاپ شده، معرفی گردیده است. جزوه های درسی و مقالات نشریات در این کتابشناسی معرفی نشده است.
کتابشناسی حاضر بر اساس مسائلی که در کلام جدید از آن بحث می شود، فراهم آمده است. عنوان برخی از این مسائل چنین است: علم و دین، عقل و دین، زبان دین، انگیزه پیداشدن دین، انتظار از دین، تحلیل تاریخی دین، روانشناسی دین، جامعه شناسی دین، معرفت دینی.
در باره برخی از این مسائل، مانند انتظار از دین و زبان دین، تاکنون کتابی به فارسی منتشرنشده و طبعا در این کتابشناسی اثری درباره این مسائل یافت نمی شود. اما در باره برخی دیگر ازمسائل کلام جدید آثار متعددی به فارسی منتشر شده است. مثلا در باره علم ودین آثارمتعددی نوشته شده که البته بیشتر آنها ناظر به تئوری داروین، به لحاظ تعارض یا عدم تعارض آن با دین، است. همچنین درباره معرفت دینی آثار متعددی نوشته شده که البته همه آنها ناظر به تئوری قبض و بسط تئوریک شریعت است. مختصر اینکه بیشترین کتابهایی که درباره کلام جدید نوشته شده نخست در باره علم و دین و سپس در باره تئوری قبض و بسط تئوریک شریعت است.
در این کتابشناسی تنها آثاری معرفی شده که در آن از «مسائل جدید در علم کلام » که به آنها اشاره شد سخن رفته است. آثاری که در آن با «نگرش جدید به مسائل کهن کلامی » پرداخته شده، معرفی نشده است. زیرا اگر قرار بود آثاری را که در آن با نگرش جدید به مسائل کهن کلامی پرداخته شده، معرفی می کردیم، باید همه یا بیشتر آثاری را که امروزه در باره اصول عقاید اسلامی نوشته شده، معرفی می کردیم.
روشنتر بگوییم امروزه اغلب نویسندگانی که در باره مسائل کهن کلامی (توحید و نبوت و معاد و…) کتاب نوشته اند، با نگرش جدید به آن مسائل پرداخته اند. ما از آوردن این دسته از کتابها در این کتابشناسی خودداری کردیم و تنها به معرفی کتابهایی پرداختیم که در باره مسائل جدید در علم کلام است.
این را هم یاد آور شویم که در این کتابشناسی آثاری که در آن به بررسی علمی اسلام و قرآن پرداخته شده، معرفی نشده است. مثلا چون در کتابهایی مانند قرآن و علوم طبیعت، قرآن و علم امروز، اعجاز قرآن از نظر علوم امروزی، طرح علمی اصول اسلام و نظایر اینها، به بررسی علم و اسلام (یعنی یک دین از میان ادیان) پرداخته شده، در این کتابشناسی معرفی نشده است. تنها کتابهایی معرفی شده که در باره علم و دین (نه یک دین بخصوص) است.
در پایان خاطر نشان سازیم که در باره علم کلام در فرهنگ اسلامی دو کتابشناسی فراهم شده که مشخصات آنها برای اطلاع محققان آورده می شود:
سعید نفیسی. «علم کلام در اسلام ». مجله دانشکده ادبیات. (سال ۲، شماره ۱، ۱۳۳۳). ص ۱۱۵.
مظفر بختیار. «کتابشناسی کتب کلامی و منابع تحقیق در تاریخ علم کلام و سرگذشت و آراء متکلمان ». معارف اسلامی. (شماره ۱۰، ۱۳۴۸). ص ۷۸-۸۶.
۱. اقبال لاهوری، محمد. احیای فکر دینی در اسلام. پیشگفتار سلیم نیساری. ترجمه احمد آرام. تهران، کانون نشر پژوهشهای اسلامی، ۱۳۵۶. شش+۲۳۵ص، وزیری.
کتاب حاضر از مهمترین آثاری است که درباره کلام جدید به فارسی منتشر شده است. اصل کتاب به زبان انگلیسی در سال ۱۹۳۰ منتشر شد و ترجمه فارسی آن در سال ۱۳۴۶ انجام شد و از آن پس بارها به چاپ رسید.
این کتاب حاصل سخنرانیهایی است که مؤلف بنا به درخواست انجمن اسلامی مدرس در شهرهای مدرس و حیدرآباد و علیگره القا کرده است. اقبال زمانی در نظر داشت برای این کتاب عنوان «اسلام به گونه ای که من درک می کنم » را بگذارد.
در دیباچه کتاب آمده است: تقاضای شکل علمی از معرفت دینی داشتن، امری طبیعی است و در این سخنرانیها… کوشش من آن بوده است که گرچه به صورت جزئی هم باشد، به این نیازمندی جواب بدهم. (ص ۲).
عنوان مباحث کتاب عبارت است از: معرفت و تجربه دینی، محک فلسفی تجلیات تجربه دینی، تصور خدا و معنی نیایش، من بشری آزادی و جاودانی آن، روح فرهنگ و تمدن اسلامی، اصل حرکت در ساختمان اسلام، آیا دین ممکن است؟
از این کتاب ترجمه دیگری شده که مشخصات آن چنین است: محمد اقبال لاهوری. بازسازی اندیشه. ترجمه محمد بقائی (ماکان). چاپ اول: بی م، مترجم، ۱۳۶۸. ۲۲۹ص، رقعی.
برای آشنایی بیشتر با این کتاب رجوع شود به: سید غلامرضا سعیدی. اقبال شناسی: هنر و اندیشه محمد اقبال. تهران، انتشارات بعثت، ۱۳۵۶. ص ۱۲۳۱۴۲.
۳. انجمن خیریه حجتیه مهدویه. مناسبات علم و دین. [تهران]، بی نا، بی تا. دوره اول کتاب دوم، ۵۷ص، رقعی.
در آغاز چند تعریف از دین به دست داده و سپس به شرح این مساله پرداخته شده که مبارزات کلیسا با علم و مسخ مفهوم دین موجب شده که اندیشه تضاد علم و دین پیدا شود. آنگاه چند تعریف از علم آورده شده و نظریات چند تن از دانشمندان غرب درباره عدم تعارض علم و دین نقل شده است. در پایان به شکست علم در تحقق ادعاها و رسالتهایش اشاره شده و از برتریهای دین سخن رفته است.
۳. ایورت، جان ر. مذهب در آزمایشها و رویدادهای زندگی بشر. ترجمه مهدی قائنی. قم و تهران، انتشارات دارالفکر با همکاری شرکت سهامی انتشار، ۱۳۴۸. ۲۰۶ص، جیبی.
نویسنده در این اثر به تحلیل روانشناختی و جامعه شناختی دین پرداخته و کوشیده است آثارو نتایج دین را در زندگی فردی و اجتماعی تبیین کند و اهمیت آن را نشان دهد.
در پاره اول کتاب با عنوان «مذهب چیست؟» از این مسائل سخن رفته است: تعریف مذهب، مذهب و فلسفه، مذهب و علم کلام، مذهب و اخلاق، مذهب و فرهنگ. پاره دوم کتاب با عنوان «خصوصیات بارزه مذهب » مشتمل است بر: مقدسات، خدا یا خدایان، عبادت، داستانهای مذهبی و الهام، روح، رستگاری. خاتمه کتاب درباره «مذهب و آینده » است.
۴. باربور، ایان. علم و دین. ترجمه بهاءالدین خرمشاهی. تهران، مرکز نشر دانشگاهی، ۱۳۶۲. ن+۵۳۳ص، وزیری.
نویسنده کتاب فیزیکدان و صاحب کرسی ادیان و متکلم برجسته ای است. در پیشگفتار مترجم به مقام و موقع علمی نویسنده و کتاب او و چگونگی ترجمه آن به فارسی اشاره رفته است.
«علم و دین کتابی است در تطبیق فلسفه علم و دین. و به کندوکاو در روشهای پژوهش در علم و دین، و رابطه انسان با طبیعت و رابطه خداوند با طبیعت و رهبردی که بویژه در سه قرن اخیر در حوزه علم و دین نسبت به این مسائل معمول بوده می پردازد.» (ص ح-ط).
یکی از منتقدان در معرفی کتاب حاضر گفته است: «این کتاب تحلیل منظمی است ازواکنشهای قدیم و جدید به معارضه جوئی علم در برابر اندیشه دینی (مسیحی). سه کانون اصلی کتاب عبارتست از ۱)قدرت و محدودیتهای روشهای علم ۲)شناخت طبیعت انسان، آنچنانکه در علم، بعنوان یک مکانیسم زیست شیمیائی مطرح است ۳)بررسی امکان دست ودخالت داشتن خداوند در امور جهانی که قانونمند است (و تفسیر معتقداتی چون آفرینش و مشیت).» (ص ی).
مؤلف نیز در مقدمه کتاب گفته است: «یکی از هدفهای اصلی این کتاب، برقراری پیوند بین فلسفه دین و فلسفه علم است، یعنی بررسی تطبیقی مسایل شناخت شناسی، متافیزیک و تحلیل زبانی در هر دو حوزه.» (ص ۱۲).
کتاب حاضر مهمترین و مفصلترین اثری است که درباره علم و دین به فارسی منتشر شده است. گروههایی را که نویسنده به عنوان خوانندگان اصلی این کتاب در نظر داشته عبارتنداز: اهل علم و دانشجویان رشته های علمی و روحانیون و طلاب حوزه های علمیه.(ص ۱۳).
عنوان مباحث اصلی کتاب عبارت است از: فیزیک و متافیزیک در قرن هفدهم، خداوند و طبیعت در قرن هجدهم، زیست شناسی و الهیات در قرن نوزدهم، علم و دین در قرن بیستم، روشهای علم، از علوم تا علوم انسانی، روشهای دین، زبانهای علم و دین، فیزیک و عدم تعین، زندگی و ذهن، تکامل و آفرینش، خداوند و طبیعت.
برای آشنایی بیشتر با کتاب مزبور رجوع شود به : بهاءالدین خرمشاهی. «پرسش و پاسخ پیرامون کتاب “علم و دین”». کیهان فرهنگی. سال اول، شماره هشتم، آبان ۱۳۶۳. ص ۲۸۳۱.
۵. بازرگان، مهدی. توحید و طبیعت و تکامل. [تهران]، انتشارات قلم، ۱۳۵۶. ۵۶ص،خشتی.
در پاره اول و دوم کتاب با عنوان «رابطه انسان با طبیعت » و «رابطه قرآن با طبیعت » به شرح نگرش انسان به طبیعت و توجه قرآن به طبیعت پرداخته شده است. در پاره سوم کتاب با عنوان «تکامل »، اشارات مجمل و مبهمی به این نظریه و رابطه آن با دین شده و میان وجود خدا و نظریه تکامل منافاتی دیده نشده است.
۶. باهنر، محمد جواد. رابطه علم و دین. تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، ۱۳۶۱. ۱۱۲ص، رقعی.
به نظر نویسنده پیدا شدن فکر ناسازگاری علم و دین ریشه در جهان مسیحیت دارد و ناشی ازبرخورد نادرست کلیسا با دانشمندان است. ولی در اسلام به علم اهمیت داده شده و این دین مروج علم و پایه گذار تمدنی بزرگ بوده است و میان اسلام و علم ناسازگاری وجود ندارد. نویسنده برای اثبات این مدعا نخست از برخورد کلیسا با دانشمندان سخن گفته و سپس به شرح نظراسلام در باره علم و از جمله علوم تجربی پرداخته و آنگاه به تاریخ علوم در اسلام اشاره کرده است.
برخی از عناوین کتاب عبارت است از: تصور ناسازگاری علم و دین، رابطه قرآن با مسائل علمی و تجربی، خطر سعی در تطبیق دادن کلیه مسائل جدید بر آیات قرآن، رابطه علم ومعجزه، تاریخ علوم اسلام، رکود علمی جامعه اسلامی، موقعیت دین در جامعه صنعتی وعلمی.
۷. تارا، جواد. چهارمقاله: فلسفه یا کلام جدید. تهران، کتابفروشی بوذرجمهری (مصطفوی)، ۱۳۳۵. ۲۶۰ص، رقعی.
شامل چهارمقاله با عناوین ذیل است: فلسفه (سر خلقت)، فلسفه نو، فلسفه حقوق واحکام، معرفه الروح. مقاله اول درباره مفهوم وجود است. در مقاله دوم از وحدت وجودو ربط وجود و ماهیت سخن رفته است. مقاله سوم عهده دار بحث درباره حق وحکم است. و سرانجام در مقاله چهارم از روح و ادله بر عود ارواح سخن رفته است.
در روی جلد کتاب حاضر، این عنوان برای آن انتخاب شده است: علم کلام جدید یا چهارمقاله. ضمن اینکه عنوان روی جلد کتاب با عنوان در صفحه عنوان آن تفاوت دارد، اساسا در این کتاب به کلام جدید پرداخته نشده است.
۸.جوادی آملی، عبدالله. شریعت در آینه معرفت. ویراسته حمید پارسا. چاپ اول: [تهران]، مرکز نشر فرهنگی رجاء، ۱۳۷۲. ۴۵۶ص، رقعی.
کتاب مزبور عهده دار دین شناسی و بررسی مبادی و اصول موضوعه فلسفی عرفت شناسی وتحلیل معرفت شناسانه معرفت شناسی و تمایز دین شناسی و معرفت شناسی دین است.نویسنده در عین حال که در ورود به این مسائل متاثر از کتاب قبض و بسط تئوریک شریعت به قلم دکتر سروش است، به طور ضمنی و بدون یادکرد از کتاب فوق و نویسنده آن،به نقد آن پرداخته است. به نظر نویسنده «اگر فلتاتی چند در احیاء العلوم غزالی، مرحوم ملامحسن فیض را واداشت که احیای او را تهذیب بلکه احیاء نماید، لغزش های فراوانی که درفرضیه قبض و بسط وجود دارد، ایجاب می نماید که آن را تهذیب بلکه احیاء نمود.»(ص ۸۹).
پیشگفتار کتاب در بیش از پنجاه صفحه به قلم نویسنده، و متن آن حاصل سخنرانیهای اوست. عنوان برخی از مباحث کتاب چنین است: ثبات و تحول فهم شریعت، معنای نسبیت،مبادی تصوری و تصدیقی مساله قداست، احیاء معرفت دینی، حقیقت دین، ثبات وبازسازی دین، دین فهمی و دین داری، مسانخت علم و ایمان، علم و دین، همراهی وحی وعقل، خاتمیت و کمال دین و تفاسیر مختلف از آن، معرفت دین، ثبات و تغییر معرفت دینی،معرفت شناسی و مبادی آن، بازیگری و تماشا، داوریهای درجه نخست و داوریهای معرفت شناسی، معرفت شناسی و مسئله نسبیت، تقدس مفاهیم دینی در فهم بشری، احیاء واماته معرفت دینی.
۹. جیمز، ویلیام. دین و روان. ترجمه مهدی قائنی. چاپ دوم: قم، انتشارات دارالفکر، ۱۳۶۷. ۲۰۸ص، رقعی.
اصل کتاب با عنوان تنوع آزمایشهای دینی، حاصل بیست سخنرانی ویلیام جیمز، فیلسوف و روانشناس امریکایی و پایه گذار دیدگاه (یا مکتب) پراگماتیسم است. او این سخنرانیها را در سالهای ۱۹۰۱-۱۹۰۲ ایراد کرده و از آن کتابی در بیست فصل ساخته که کتاب حاضر ترجمه شش فصل آن است. جیمز در این کتاب کوشیده آثار و نتایج دین را بررسی و اعتقاد به دین را از لحاظ روانشناسی مطالعه کند.
عنوان مباحث کتاب چنین است: در پیرامون موضوع، واقعیت جهان نادیدنی، تصوف و عرفان، فلسفه و مذهب، مذهب در عمل، ارزش زندگی مذهبی.
۱۰. حسینی طهرانی، سید محمد حسین. نگرشی بر مقاله بسط و قبض تئوریک شریعت دکتر عبدالکریم سروش. چاپ اول: بی م، مؤسسه ترجمه و نشر دوره علوم و معارف اسلام، ۱۴۱۵ق. ده + ۴۰۳ص، وزیری.
کتاب حاضر که پیشتر در ضمن جلد دوم از کتاب نور ملکوت قرآن (اثر دیگر همین نویسنده) منتشر شده بود، در نقد مقالات قبض و بسط تئوریک شریعت از دکتر سروش است. نویسنده در این کتاب تنها به نقد دو مقاله از مقالات قبض و بسط تئوریک شریعت پرداخته و همواره از این مقالات با عنوان بسط و قبض تئوریک شریعت یاد کرده است.
به نظر نویسنده در مقالات قبض و بسط « به قرآن کریم و حجیت آن و ابدی بودن آن ایراد شده است; به تمام مقدسات و حقائق عالم ایراد شده است. در این مقاله روح و جان مکتب شکاکیون وسوفسطائیون و هگل مشربان ارائه و تایید شده است. در این مقاله منظور به عزلت کشیدن شریعت و قرآن است…. التزام بدین نظریه، التزام به هدم شریعت است و انکار اصل شریعت و انکار خدا، و انکار قرآن، و انکار سنت محمدی است.» (ص ۳۷۴). و سرانجام به نظر نویسنده مقالات قبض و بسط تئوریک شریعت مانند کتاب آیات شیطانی از سلمان رشدی است. (ص ۳۷۴).
نویسنده در این کتاب کمتر به نقد نظریه قبض و بسط پرداخته، بلکه بیشتر به طرح مسائلی پرداخته که خارج از موضوع است. ضمن اینکه در مقام نقد نیز گاه از موضوع خارج شده است. به نظر نویسنده ده اشکال مهم به مقالات قبض و بسط وارد است. از این رو مطالب کتاب به ده پاره تقسیم شده و در هر پاره به طرح یک اشکال، به ترتیب ذیل، پرداخته شده است: اصالت و ابدیت دین الهی و محدودیت فهم بشری، عظمت و تقدم علوم اسلامی بر علوم امروزی، اساس حوزه های علمیه بر قرآن و عرفان است، اعراض روشنفکران از مبانی اسلامی در اثر فرهنگ خارجی، مجاز و استعاره قرآن عین صدق و بلاغت است، تعدی از ظهورات قرآن اسقاط حجیت قرآنست، برهان علامه طباطبائی در استناد علل طبیعی به علل مجرده، منطق قرآن حجیت عقل و یقین است نه فرضیه های وهمی، فطرت راه تکوینی کمال و احکام فطری رساننده به کمالند، نظریه تبدل انواع صرف فرضیه بوده و دلیل قطعی ندارد، خاتمه: سر منع معاندین در هر زمان از تعمق در قرآن.
۱۱. خرمشاهی، بهاءالدین. جهان غیب و غیب جهان: سه مقاله در علم کلام جدید. چاپ اول: [تهران]، انتشارات کیهان، ۱۳۶۵. ۱۲۶ص، وزیری.
شامل سه مقاله است: شرطبندی پاسکال، کرامات و خوارق عادات، عدل الهی و مسئله شر. مقاله دوم پیشتر در مجله کیهان فرهنگی (سال دوم، شماره اول) و مقاله سوم در نشر دانش (سال چهارم، شماره پنجم) منتشر شده بود.
در مقاله «شرطبندی پاسکال » نخست اجمالی از زندگی و مقام فکری فلسفی پاسکال تشریح شده و سپس نظریه شرطبندی او که در آثار انگلیسی زبان به argument Wager (بحث و برهان شرطبندی) معروف است براساس دو ترجمه معتبر انگلیسی، ترجمه شده است. آنگاه ذیل عنوان «پیشینه شرطبندی » خاطرنشان شده که شرطبندی پاسکال در فرهنگ شرق و غرب سابقه دارد و سپس به سابقه آن به اجمال اشاره رفته است. در پایان ذیل عنوان «نقدونظر» به سنجش این شرطبندی پرداخته و ضمن دفاع از آن گفته شده که «بحث و برهان شرطبندی پاسکال، قوت قابل ملاحظه ای دارد».
در مقاله «کرامات و خوارق عادات » نخست نمونه هایی از خوارق عادات یا پدیده های پاراپسیکولوژیک تبیین شده و سپس نظر بعضی از عرفا، فلاسفه، متکلمان و مخالفان آورده و آنگاه به تبیین نظریه دین و علم پرداخته شده است.
مقاله سوم با عنوان «عدل الهی و مسئله شر» که در اصل به صورت نقدونظر بر کتاب عدل الهی، اثر استاد شهید مرتضی مطهری نوشته شده دامنه آن فراتر از نقد عادی است و در آن به پیشینه مبحث عدل الهی و موضوع شر اشاره رفته و بویژه بر نظریات ملاصدرا و لایب نیتس انگشت نهاده شده است.
مقالات فوق در کتاب دیگر نویسنده به نام سیربی سلوک (چاپ اول: تهران، انتشارات معین، ۱۳۷۰) چاپ شده است.
۱۲. خرمشاهی، بهاء الدین (مترجم). دین پژوهی، به انضمام سالشمار زندگی میرچا الیاده. چاپ اول: تهران، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی (پژوهشگاه)، ۱۳۷۲. دا، ۲۳۷ص، وزیری.
ترجمه سه مقاله از دایره المعارف دین (Religion of Encyclopedia The) ، ویراسته میرچاالیاده است. مترجم عهده دار ترجمه بیش از سی مقاله اساسی از دایره المعارف فوق شده تا در چند دفتر منتشر شود. در پیشگفتار کتاب به زندگی و اندیشه میرچا الیاده و محتوای دایره المعارف دین اشاره شده و سپس «سالشمار زندگی میرچا الیاده »، نوشته میرچا هاندوکا، ترجمه محمدعلی صوتی، آمده است.
عناوین مقالات این کتاب عبارت است از: دین، نوشته وینستون کینگ، دین پژوهی، نوشته سیمور کین و اریک شارپ، پدیدارشناسی دین، نوشته داگلاس آلن. در مقاله دین از این مسائل سخن رفته است: تعریفات، ویژگیهای متمایز تجربه دینی، ویژگیها و ساختارهای حیات دینی، دین و تجدد. در مقاله دین پژوهی به این مسائل پرداخته شده است: آنچه بر دین پژوهی علمی جدید اثر نهاد، سرآغاز دین پژوهی تطبیقی. در مقاله پدیدارشناسی دین از این مسائل سخن رفته است: کاربردهای این اصطلاح، پدیدارشناسی فلسفی، پدیدارشناسی دین و تاریخ ادیان.
۱۳. خرمشاهی، بهاءالدین (مترجم). دین پژوهی. چاپ اول: تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۳۷۳. د۲، ص ۲۳۸ ۴۶۰ [۲۲۳ص]، وزیری.
ترجمه نه مقاله از دایره المعارف دین است. در مقاله «فلسفه و دین »، نوشته جان اسمیت، به این مسائل پرداخته شده است: ماهیت دین و فلسفه و پیوند آنها با یکدیگر، تاثیر فلسفه کانت ومعیار معنای تجربه گرایانه، از سرگرفتن گفت و گو بین دین و فلسفه. در مقاله «فلسفه دین »، نوشته وینه پرود فوت، به بحث در باره «توجیه عقاید دینی » و «توصیف و تحلیل زبان دینی وعمل و عقیده » پرداخته شده است. مقاله «روانشناسی دین »، نوشته جیمز هیزیگ، عهده داربحث درباره تاریخ و پیدا شدن و تحول روانشناسی دین و نظریه پردازان بزرگ آن وویژگیهای مهم آن است. در مقاله «روان درمانی و دین »، نوشته مایکل کلیفورد، از رابطه میان روان درمانی و دین بحث شده و به نظریات فروید و یونگ اشاره گردیده است. مقاله «تعددادیان »، نوشته جان هیک، که نام نویسنده اش گفته نشده، عهده دار بحث در باره انحصار انگاری و شمول انگاری ادیان است. در مقاله «جامعه شناسی دین » نوشته وینستون دیویس، به چهار دوره جامعه شناسی دین و چگونگی پیدا شدن آن و نظریه پردازان آن پرداخته شده است. «جامعه شناسی و دین » نوشته رابرت نیسبت، عنوان مقاله دیگری است و در آن به رشد این رشته ومسائل آن پرداخته شده است. در مقاله «باستان شناسی و دین » نوشته آرتور آندرو دیمارست، به کمکهای باستان شناسی به دین اشاره شده است. و سرانجام در آخرین (نهمین) مقاله با عنوان «علم و دین »، نوشته استانلی جکی، به مناسبات و معارضات علم و دین پرداخته شده است.
مترجم در پیشگفتار گفته است که این کتاب شامل هشت مقاله است. سپس عنوان هشت مقاله را آورده است; حال آنکه در کتاب نه مقاله آمده است.
۱۴. دعوتی، میرابوالفتح. قرآن و خلقت انسان. [قم]، کانون انتشارات جیبی، ۱۳۵۵. ۹۴ص، پالتویی.
کتاب یادشده مشتمل بر بحثهای پراکنده ای درباره خلقت انسان از نظر قرآن است. نویسنده با آوردن برخی از آیات قرآن و بررسی آنها نتیجه گرفته که نظریه تکامل از دیدگاه قرآن مردود است و آفرینش آدم به صورت تدریجی و از دیگر موجودات نبوده است.
۱۵. دوکه نه تن، تانه گی. حس مذهبی یا بعد چهارم روح انسانی. ترجمه علیقلی بیانی. ارزیابی مهدی بازرگان. توضیحات سید هادی خسروشاهی. چاپ چهارم: تهران، انتشارات اسلامی، ۱۳۵۷. ۸۰ص، جیبی.
ترجمه مقاله ای است که در یکی از مجله های پاریس در سال ۱۹۵۸ (آبان ۱۳۳۷) منتشر شده بود و سپس ترجمه فارسی آن در مجله مکتب تشیع در قم به تاریخ اردیبهشت ۱۳۳۸ چاپ شد. نویسنده مقاله به وجود سه محرک یا غریزه و احساس در وجود انسان اشاره می کند (زیبایی که به وجود آورنده هنر است و نیکی که به وجودآورنده اخلاق است و راستی یا حقیقتجویی که به وجودآورنده علم است) و سپس می افزاید حس قدسی یا یزدانی نیز بعد دیگری از وجود انسان است. مباحث دیگر کتاب درباره «ماهیت ایمان »، شکست سیانتیسم » و «اشتباه پوزیتیویسم » است.
۱۶. راسل، برتراند. علم و مذهب. ترجمه رضا مشایخی. [تهران]، کتابفروشی دهخدا، ۱۳۵۵. ۱۷۵ص، وزیری.
کتاب مزبور عهده دار گزارشی است از اختلافات و معارضاتی که میان علم و دین (مسیحیت)، در گذشته و حال، رخ داده است. نویسنده در این کتاب کوشیده مساله و یا عقیده ای دینی را نقل کند و در برایر یک اصل علمی قرار دهد. به نظر نویسنده «از زمان ” کوپرنیک” هر وقت علم و حکمت الهی، در اصطکاک و معارضه با هم روبرو شدند پیوسته علم بود که پیروز از آب درآمد.» (ص ۱۶۹).
این کتاب شامل ده فصل با عناوین ذیل است: زمینه های اختلاف، انقلاب کوپرنیک، تحول، از طلسم و تسخیر جن و شیطان تا عالم پزشکی، روح و جسم، قانون ترتب و جبر، تصوف و عرفان، طرح ریزی کائنات، علم و اخلاق، نتیجه.
۱۷. رجائی، سعید. خداشناسی و علوم تجربی. چاپ ششم: [تهران]، انتشارات حکمت، ۱۳۶۰. ۷۹ص، رقعی.
اثر حاضر شامل دو سخنرانی نویسنده است و در آن کوشیده خداشناسی و علم جدید را بایکدیگر جمع کند و تقابل یا تضاد میان آن دو را غیرمنطقی و نادرست اعلام کند. در پاره اول کتاب به چگونگی به وجود آمدن شبهه در ارزشهای دینی در جوار پیشرفتهای علمی اشاره شده وازنادرست بودن این شبهه ها سخن رفته است. پاره دوم کتاب درباره ضرورت خداشناسی ونقش عبادت در آن است.
عنوان برخی از مباحث کتاب چنین است: خدا به صورت یک فرضیه، نقش علوم در القای شبهه، خدا و علوم تجربی، آیا دانشمندان علوم باید خدانشناس باشند، خداشناسی نیازی طبیعی است.
۱۸. رضوی سلدوزی، مرتضی. خلقت آدم و بحثی در تکامل. بی م، چاپ مهر قم، تاریخ پایان کتاب ۱۳۵۶. ج ۲، ۲۱۵ص، وزیری.
نویسنده در آغاز کتاب گفته است ترانسفورمیسم، فرضیه ای بیش نیست و سپس بر این اساس، سراسر کتاب در رد ترانسفورمیسم است. در پایان کتاب بحثی تحت عنوان «برگشت به اعتدال » گشوده شده و نویسنده ضمن برگشت از پاره ای از نظریاتش، متذکر شده که در این کتاب نظریه ای میان ترانسفورمیسم و فیکسیسم ارائه شده است. خلاصه اینکه نویسنده در پایان ضمن پذیرش ترانسفورمیسم، تنها در یک مورد (مستقل بودن خلقت آدم و مشتق نبودن او از حیوانات) با فیکسیسم نزدیکی پیدا می کند. (ر.ص ۱۹۹).
برخی از عناوین کتاب چنین است: داروینیسم، بیان اسلام، پیدایش انسان و روایتهای اسلامی و قرآن، خلقت آدم و قوانین طبیعت، بیولوژی اسلامی، نکات ضعف ترانسفورمیسم.
۱۹. رضوی سلدوزی، مرتضی. خلقت آدم و بحثی در تکامل. مقدمه محمد مفتح. بی م، بی نا، تاریخ پایان کتاب ۱۳۵۰. ۱۵۶ص، جیبی.
کتاب حاضر عهده دار تبیین نسبت میان نظریه ترانسفورمیسم و قرآن است. نویسنده در آغاز به طور مختصر توضیحی درباره ترانسفورمیسم ارائه کرده و سپس گفته از نظر قرآن، آدم دارای خلقت مستقل از گل است. در ادامه، آیاتی از قرآن درباره خلقت انسان تبیین شده و نظریات دکتر سحابی و دکتر پاک نژاد درباره این موضوع نقد شده است.
برخی از عناوین کتاب چنین است: تاریخ پیدایش ترانسفورمیسم، شرح آیات تاویل شده از قرآن، خلقت انسان از نظر قرآن، منطق قرآن درباره انقراض انواع.
۲۰. رفیع الدین، محمد. منطق تازه یا علم کلام جدید: پاکسازی سکولاریزم یا مبارزه با سیستم حکومت دنیوی روشنفکران. ترجمه سید غلامرضا سعیدی. تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، ۱۳۶۲. ۹۶ص، رقعی.
کتاب مزبور مشتمل بر دو پاره است: پاره اول کتاب تحت عنوان «انسان و جهان » ترجمه سخنرانی مؤلف در سال ۱۹۶۳ میلادی است و در آن به سکولاریسم در جهان مسیحیت پرداخته شده است. پاره دوم کتاب با عنوان «مؤخره مترجم » ترجمه مقاله ای است درباره تعلیم و تربیت اسلامی.
در این کتاب هیچ بحثی از کلام جدید نشده و تنها عنوان آن (آن هم در صفحه عنوان) اشاره به کلام جدید دارد.
۲۱. سبحانی، جعفر. بررسی علمی داروینیسم یا تحول انواع. مقدمه سید هادی خسروشاهی. قم، نشر قیام، بی تا. ۱۵۹ص، جیبی.
نویسنده با استفاده از کتابهایی که درباره داروینیسم و زیست شناسی به فارسی ترجمه شده،کوشیده است نظریه تکامل انواع را به لحاظ علمی رد کند. به نظر نویسنده این نظریه، فرضیه ای بیش نیست و با ظواهر قرآن مجید و تورات ناسازگار است. با این همه اگر فرضیه تکامل انواع در آینده قطعی و مسلم شود، ظواهر قرآن طوری نیست که قابل تاویل نباشد. (ص ۲۱-۲۰).
کتاب حاضر شامل این مباحث است: داروینیسم در گذشته، اصول چهارگانه «داروینیسم »، نظریه دانشمندان درباره فرضیه «داروین »، انتقاد از اصول چهارگانه «داروین »، انتقادات اساسی از فرضیه «داروین »، «نئوداروینیسم »، داروینیسم در عصر حاضر یا فرضیه «موتاسیون »، قرائن و شواهدی بر تطور انواع.
۲۲. سحابی، یدالله. خلقت انسان. چاپ سوم: تهران، شرکت سهامی انتشار، ۱۳۵۱. پنج+۲۱۴ص، وزیری. تصویر.
پرخواننده ترین کتابی است که درباره خلقت انسان از نظر قرآن به زبان فارسی منتشر شده است. همچنین این اثر نخستین کتا