خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل جامه مقام ابراهیم

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل جامه مقام ابراهیم :

جامه مقام ابراهیم خلیل علیه السلام

[۱]

جامه مقام ابراهیم علیه السلام

[۲]

و آغاز پیدایش آن و قرار گرفتنش بر مقام، که ترجیحاً نخستین جامه ای که بر مقام قرار گرفت به دوران ممالیک برمی گردد؛ زیرا مقام تا قرن ششم هجری در جایگاه اصلی خود، در کنار چاه زمزم به صورت دائمی قرار نداشت.

این جابه جایی مقام از جایگاه اصلی خود، دوبار اتفاق افتاد:

نخست: در ایام فتنه قرامطه بود که در ذی الحجّه سال ۳۱۷ ه . ق . به مکه واقع شد و به هنگام مراجعتشان حجرالأسود را به همراه خود به کشورشان حمل کردند. و قصد داشتند که مقام ابراهیم علیه السلام را نیز به همراه خویش ببرند اما پرده داران کعبه و متولیان آن، مقام را در یکی از شعب های مکه پنهان کردند و پس از فروخوابیدن فتنه و مراجعت قرامطه به کشور خویش، مجدداً آن را به مسجد بازآوردند و در جایگاه اصلی و معروف خود قرار دادند.

جابه جایی دوّم، در قرن ششم هجری رخ داد. در این دوران، مقام را از جایگاه اصلی خویش در کنار چاه زمزم برداشتند و آن را در نخستین پلّه ورودی به بام بیت اللّه ، در درون کعبه قرار دادند. هنگامی که آن را از درون کعبه خارج می ساختند، در جایگاه اصلی خویش قرار می گرفت.

[۳]

«ابن جبیر» جهانگرد مشهور، به سال ۵۷۹ ه . ق . هنگام توصیف درون کعبه مشرفه در این باره چنین شرح می دهد:

«مقام ابراهیم علیه السلام ، برای محافظت در اتاقی واقع در رکن عراقی از درون کعبه قرار دارد و جایگاه اصلی آن، در خارج از کعبه، در جایگاهی است که بر آن گنبدی از چوب برپا گردیده و مردم در پس آن به نماز می ایستند. همچنین علاوه بر آن، دارای گنبدی از آهن بوده که چون موسم حج بیاید و مردم انبوه شوند، گنبد آهنین را جایگزین گنبد چوبین می سازند.»

ابن جبیر ادامه می دهد: «در ماه رجب سال ۵۷۹ ه . ق . هنگامی که امیر مکه «مکثربن عیسی» عمره رجبیه گزارد، مقام را برای او از درون کعبه خارج ساختند و در جایگاه اصلی اش قرار دادند تا نامبرده در پسِ آن، نماز به جای آورد. سپس گنبد چوبین مقام از روی آن برداشته شد که امیر، سنگ مقام را استلام کند. در این هنگام گنبد برای بار دیگر بر روی آن بازگردانیده شد».

«… هنگامی که (مکثربن عیسی) از طواف فارغ گردید، در کنار ملتزم نماز بپاداشت. سپس به سوی مقام آمد و در پشت آن نماز گزارد.

در حالی که مقام را برای وی از کعبه خارج کرده و در زیر گنبد چوبین خود قرار داده بودند تا نامبرده در پس آن نماز بپا دارد. هنگامی که نماز او به پایان رسید، گنبد را از روی مقام برگرفتند و امیر با دستان خویش آن را استلام کرد و سپس به صورت خود کشید آنگاه گنبد بار دیگر بر روی آن قرار داده شد….»

[۴]

طبق این مطالب دانسته می شود که مقام ابراهیم تا اواخر قرن ششم هجری، در جایگاه خود ثابت نبوده است. آنان سنگ مقام را از بیم دزدی و یا رسیدن آسیب، به درون کعبه منتقل می کرده اند.

نگارنده در هیچ یک از نوشته های تاریخ نگاران درباره مقام ابراهیم علیه السلام اشاره ای به زمان دائمیِ قرار گرفتن آن در جایگاه اصلی خویش و این که در چه زمانی برای نخستین بار جامه بر آن آویخته اند، برخورد نکرده ام. نخستین اشاره ای که به جامه مقام ابراهیم خلیل علیه السلام شده، همان مطلبی است که قلقشندی (متوفای سال ۸۲۱ ه . ق .) پس از توصیف جامه کعبه مشرفه درعصرخویش و برداشته شدن جامه قدیمی آن و قرار داده شدن جامه نوین بر آن یاد کرده است. او در این باره می گوید:

«… و مقام با جامه ای همانند جامه کعبه پوشانیده می شود…».

[۵]

با این اشاره دانسته می شود که در دوران قلقشندی، مقام دارای جامه و پوشش بوده است. لیکن این گفته، آغازِ جامه کردنِ مقام ابراهیم خلیل علیه السلام را برای ما روشن نمی سازد. بنابراین، از آنچه که گذشت، می توان نتیجه گرفت و با اطمینان گفت که جامه مقام در دوران ممالیک پدید آمده است.

اما عثمانیان، باید گفت که آنان اهمیت ویژه ای به جامه بیرونی کعبه مشرفه و نیز جامه درونی آن و پرده ها و تمامی جامه های دیگر، مانند جامه حجره نبوی شریف و منبر نبوی همچنین به جامه مقام ابراهیم خلیل علیه السلام ، از خود نشان می دادند. به طوری که (سلطان) سلیم اول همچنان که بدان اشاره کردیم به هنگام اقامت خویش در مصر، به ساخته شدن جامه کعبه و جامه حجره نبوی شریف و جامه مقام ابراهیم خلیل علیه السلام اهتمام ورزید تا بدانجا که در تزیین جامه های یادشده، به صورت غیر معمول، آنچنان نمود که در زیبایی و جمال بی نظیر گردید.

[۶]

ارسال جامه مقام در سرتاسر دوران عثمانی و در عصر جدید که در آینده از آن سخن خواهیم گفت همچنان ادامه یافت تا این که در سال ۱۳۵۹ ه . ق . مصر از ارسال آن خودداری کرد؛ زیرا نزد آنان آشکار گرد