خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل تدابیر بین المللی حفاظت ازمحیط زیست در قبال آلودگی اتمی*

فایل پاورپوینت کامل تدابیر بین المللی حفاظت ازمحیط زیست در قبال آلودگی اتمی*؛ انتخابی مطمئن برای ارائه‌ای حرفه‌ای

اسلایدهایی آماده برای استفاده:

فایل فایل پاورپوینت کامل تدابیر بین المللی حفاظت ازمحیط زیست در قبال آلودگی اتمی* شامل 120 اسلاید با طراحی دقیق و ساختاری استاندارد است که برای ارائه‌های رسمی یا چاپ، کاملاً مناسب و آماده استفاده می‌باشد.

ویژگی‌هایی که فایل فایل پاورپوینت کامل تدابیر بین المللی حفاظت ازمحیط زیست در قبال آلودگی اتمی* را متمایز می‌کند:

• طراحی بصری حرفه‌ای:فایل پاورپوینت کامل تدابیر بین المللی حفاظت ازمحیط زیست در قبال آلودگی اتمی* با بهره‌گیری از رنگ‌بندی هوشمندانه و چیدمان اصولی جهت انتقال بهتر مفاهیم ارائه.
• سهولت در اجرا: تمامی اسلایدها از پیش تنظیم شده‌اند و بدون نیاز به ویرایش، قابل استفاده هستند.
• وضوح بالا و نظم ساختاری: کیفیت بالای عناصر گرافیکی و هماهنگی کامل در نمایش، تجربه‌ای بدون نقص را فراهم می‌سازد.

استاندارد بالا در تولید محتوا:

فایل فایل پاورپوینت کامل تدابیر بین المللی حفاظت ازمحیط زیست در قبال آلودگی اتمی* با رعایت اصول حرفه‌ای طراحی شده و عاری از هرگونه ایراد گرافیکی یا ناهماهنگی در نمایش می‌باشد.

نکته مهم:

در صورت مشاهده نسخه‌هایی با کیفیت پایین‌تر، توجه داشته باشید که ممکن است نسخه‌های غیررسمی باشند. نسخه اصلی فایل فایل پاورپوینت کامل تدابیر بین المللی حفاظت ازمحیط زیست در قبال آلودگی اتمی* تنها از طریق منبع معتبر در دسترس است.

هم‌اکنون فایل فایل پاورپوینت کامل تدابیر بین المللی حفاظت ازمحیط زیست در قبال آلودگی اتمی* را دریافت کرده و ارائه‌ای حرفه‌ای و متمایز تجربه نمایید

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل تدابیر بین المللی حفاظت ازمحیط زیست در قبال آلودگی اتمی* :

چکیده
مواد رادیو اکتیو یکی از انواع آلاینده های محیط زیست بشری هستند که با توجه به استفاده روز افزون از مواد اتمی در تولید انرژی، امروزه مورد توجه قرار گرفته است. آلودگی ناشی از این مواد ممکن است در اثر استفاده صلح آمیز از انرژی اتمی باشد مانند: دفع زایدات هسته ای، نیروگاههای هسته ای، یا در نتیجه جنگهای هسته ای و بمبهای اتمی ایجاد شود. بر اساس مقررات عرفی و نیز طبق مفاد معاهدات مربوط به آن، وارد کردن خسارت غیر لازم، و قابل اجتناب به محیط زیست به طور مستقیم و غیر مستقیم ممنوع است. کنوانسیونهای چهارگانه ژنو در سال ۱۹۴۹ که تقریباً کلیه کشورها در آن عضویت دارند، در مواد ۳۵، ۵۳ و ۱۴۷ کنوانسیون چهارم خود، به حمایت از محیط زیست پرداخته اند. استفاده از سلاحهای اتمی با توجه به آثار فوری و دراز مدت آن مانند ضایعات ژنتیکی، اصول حقوق بین الملل بشر دوستانه را نقض می نماید. طرح تصویب شده توسط کمیسیون حقوق بین الملل راجع به مسؤولیت دولتها در سال ۱۹۷۶، آلودگی هوا و دریاها را در سطح گسترده به عنوان مسؤولیت بین المللی دولتها قلمداد کرده است. دیوان بین المللی دادگستری درباره درخواست مجمع عمومی و سازمان بهداشت جهانی در خصوص قانونی بودن استفاده از سلاحهای اتمی چنین نظر داد: «تهدید یا استفاده از سلاحهای اتمی عموماً مخالف قواعد حقوق بین الملل و قابل اعمال در نزاعهای مسلحانه است و کشورها هنگامی که مشروعاً و ضرورتاً از افزار نظامی استفاده می کنند، باید ملاحظات زیست محیطی را در نظر بگیرند و شرایط ضرورت و تناسب را رعایت نمایند.» کلیدواژه :
محیط زیست ، مواد رادیواکتیو، آلودگی اتمی، آزمایشات هسته ای، زایدات هسته ای مقدمه :
چرا بشریت باید محیط زیست خود را حفظ کند؟ پاسخ به این سؤال در نوشته های متخصصان محیط زیست بهتر مشخص می شود. ملاحظات این متخصصان بر «درک عملی از وضعیت بشریت در اکوسیستم جهانی» استوار است. اکوسیستم ها واحدهایی هستند که حاصل کنش متقابل گیاهان، جانوران و ترکیبات فیزیکی و شیمیایی محیط زیست آنها هستند. سراسر زنجیره غذایی با اکوسیستم در تعادل دینامیک است و بطور کلی هر موجودی جزیی از محیط زیست سایر موجودات زنده است.(شریعت پناهی، مبانی بهداشت محیط ، انتشارات دانشگاه تهران، ص۱۵۵) پس باید درک کرد که زمین برای به تصرف درآمدن انسان نیست، بلکه ما انسانها، قسمتی از یک دنیای وابسته به هم هستیم و در منشور جهانی طبیعت بر این نکته تأکید شده است. محافظت و حمایت از محیط زیست موضوع پیچیده ای است که هم منافع اقتصادی در سطح ملی را تحت تأثیر قرار می دهد و هم حاکمیت سرزمینی دولتها را بررسی می کند. در مباحث حقوقی زیست محیطی هنوز پاسخ دقیق و الزام آوری برای تشخیص خطا، خطا کار و جبران خسارت و مسؤولیت یافت نشده است. دولتها در دهه های اخیر نسبت به خطرات زیست محیطی محلی و جهانی هشیار شده اند و نظام بین المللی نسبت به خطرات آگاه است. البته در نظامی که دولتها با رضایت و اتفاق آراء قانونگذاری می کنند و تضاد منافع و ارزشها مشهود است، حرکت برای وضع قوانین مؤثر به آرامی صورت می گیرد. دولتها در قضایایی که جنبه زیست محیطی دارند، جهت طرح ادعاهایشان به اصول سنتی حقوق عرفی نظیر حسن همجواری، تمامیت ارضی و بهره گیری منصفانه که برگرفته از حقوق رم می باشد، استناد نموده اند؛ اصول ۲۱ و ۲۲ اعلامیه کنفرانس استکهلم و اصل دوم اعلامیه کنفرانس محیط زیست و توسعه در سال ۱۹۹۲ نیز بیانگر قواعد عرفی یاد شده هستند. معاهدات و کنوانسیونهای منعقد شده، اساس حقوق بین الملل محیط زیست را تشکیل می دهند. ارگانها و نهادهای نظام ملل متحد، و کارگزارهای تخصصی ویژه، نظیر برنامه محیط زیست ملل متحد (یونپ) نقش اساسی را دارند. حقوق بین الملل محیط زیست، مجموعه قواعد حقوقی بین المللی است که هدفش پیشگیری از آلودگی و حفاظت از محیط زیست است و رشد واقعی خود را از دهه ۶۰ آغاز نموده است. امروزه این رشته از حقوق جزو مهمترین مصادیق همبستگی به شمار می آید و به عنصری قوی در تحول مفاهیم بنیادین حقوق بین الملل تبدیل شده است. در این مقاله ابتدا به تعریف آلودگی اتمی، انواع و اثرات آن می پردازیم سپس اقدامات بین المللی در خصوص پیشگیری از این نوع آلودگی را بررسی می نماییم. بطور مختصر تشکیلات، حدود و وظایف و اختیارات آژانس بین المللی انرژی اتمی را بیان می کنیم و در پایان درباره تدابیر اتخاذ شده توسط چند کشور در خصوص حفظ محیط زیست در قبال آلودگی اتمی بحث خواهیم کرد. آلودگی اتمی ۱) تعریف آلودگی اتمی
هنری بکرل در سال ۱۸۹۶ از سیاه شدن فیلم در برابر سنگ معدن اورانیوم به خاصیت رادیواکتیویته اورانیوم پی برد ومادام کوری در سال ۱۸۹۸ خاصیت رادیو اکتیویته رادیوم را کشف کرد. ویلیام رونتگن در سال ۱۸۹۵ بوسیله لوله کاتد نشان داد که، انرژیهای مشابه را نیز می توان به طور مصنوعی با دستگاه تولید نمود.(همان ، ص ۳۵۸) سالیان سال طول کشید تا در شانزدهم ژوئیه ۱۹۴۵ در آلاماگوردوی نیومکزیکوی امریکا عصر اتم آغاز گردید و در این تاریخ بشر توانست اتم اورانیوم ۲۳۵ را شکافته و از انرژی آن در پزشکی، صنعت، کشاورزی و تحقیقات استفاده کند. بعد از کاهش سریع ذخائر سوخت فسیلی زغال سنگ، نفت، گاز و افزایش قیمت آنها، تعداد زیادی رآکتورهای اتمی برای تولید انرژی نیروگاههای الکتریسیته در جهان ساخته شدند. با ازدیاد منابع تولید اشعه های یونیزان به اضافه نزولات جوی رادیو اکتیو ناشی از آزمایشهای سلاحهای اتمی و خطر تماس انسان با آنها افزایش یافت و بر سلامتی مردم اثر گذاشت. اتم اجسام رادیو اکتیو ثابت نیست و به مرور با خروج انرژی تغییر می یابد. تشعشعات رادیو اکتیو ناشی از تغییراتی است که در درون اتم صورت می گیرد و به اتم دیگری تبدیل می شود و چنانچه اتم جدید نیز رادیواکتیو باشد، به نوبه خود به اتم جدیدی تبدیل خواهد شد و این تغییرات ادامه می یابد تا وقتی که آخرین اتم حاصل، رادیو اکتیو نباشد. مواد رادیو اکتیو به دو حالت طبیعی و مصنوعی وجود دارند. بعضی تشعشعات یونیزان، مانند گاما و ایکس، پرتوهای الکترومانیتیکی هستند، در حالی که عده ای دیگر از تشعشعات یونیزان، مانند ذرات آلفا، بتا، نوترون و پروتون ذراتی هستند که با سرعتهای خیلی زیاد حرکت می کنند. قابلیت نفوذ اشعه گاما زیاد است و می تواند از هوا و طبقات نسوج عبور کرده و ضایعاتی در بافتهای عمقی به وجود آورد. قابلیت نفوذ ذرات بتا بیشتر و برای سلامتی انسان خطرناکتر است. قدرت یونیزاسیون تشعشعات حاصل از مواد رادیو اکتیو که شامل یونهای موجود در هوا، گاز و بافتهای موجودات زنده است، رابطه مستقیم با خاصیت یونیزاسیون اشعه دارد. این تشعشعات به علت داشتن خاصیت یونیزاسیون به سلولهای زنده آسیب وارد می کنند. این اثرات به دو دسته نسلی و شخصی تقسیم می شوند. اثرات شخصی فقط محدود به دوره حیات موجود زنده است در حالیکه اثرات نسلی در نسلهای آینده ظاهر می شوند. ۲) آثار آلودگی اتمی
الف – اثرات نسلی : تغییر سرعت موتاسیون ژنهای سلولهای جنسی، اساس اثرات نسلی تشعشعات رادیو اکتیو است. هر تغییری در موتاسیون ژنها زیان آور است. «سازمان ملی حفاظت در برابر تشعشعات» امریکا، از نظر ژنتیکی رابطه میان دوز و اثر را خطی می داند یعنی هر مقدار از تشعشعات مواد رادیو اکتیو برای انسان مضر است و به طور کلی متخصصین ژنتیک عقیده دارند که: ۱- بیشتر بودن از آستانه مجاز اشعه یونیزان، برای ایجاد اثر زیان آور، لازم نیست و هر مقدار از این اشعه ها مضر است. ۲- اکثر آسیب های سلول غیر قابل برگشت هستند. ۳- تغییرات غیر عادی روی فرزندان والدینی که در معرض تابش تشعشعات رادیو اکتیو قرار گرفته اند، در نتیجه آسیب ژنتیکی است. ۴- بطور کلی موتاسیونها موجب کوتاه شدن عمر، افزایش حساسیت به بیماریها، کاهش باروری و معمولاً اثرات پوشیده و غیر قابل تشخیص می شوند.
ب – اثرات شخصی: اثر حاد تشعشعات رادیو اکتیو، به علت تابش مقدار زیادی اشعه در مدت کوتاهی است؛ مانند حوادث ناشی از عیوب رآکتورهای اتمی و انفجارهای اتمی.
با توجه به اینکه تشعشعات مواد رادیواکتیو، مواد را یونیزه می کنند و بدن موجودات زنده نیز از مواد شیمیایی مختلف تشکیل شده است، شدت آسیب سلولها به مقدار انرژی مجذوب در مدت معین بستگی دارد و حساسیت نسوجی چون مغز استخوان، تخمدانها و بیضه ها نسبت به تشعشعات بیشتر است. مواد رادیو اکتیو از راههای مختلف وارد بدن می شوند؛ مانند استنشاق ذرات رادیو اکتیو معلق در هوا، مصرف مواد خوراکی آلوده، جذب از راه پوست، و ورود از طریق سائیدگی ها و زخمهای پوست. آنگاه متناسب با انرژی و نیمه عمر خود به نسوج بدن آسیب می رسانند. آلوده کننده های رادیو اکتیو ممکن است علاوه بر انتشار پرتوهای یونیزان، خطرات مسمومیت شیمیایی را نیز داشته باشند و به صورت گرد و غبار، دود فلزی یا مه دیده شوند. هر آلوده کننده رادیو اکتیو بعد از ورود به بدن در یک عضو بخصوص قرار می گیرد. سرعت دفع نیز به طبیعت شیمیایی ایزوتوپ رادیو اکتیو بستگی دارد. آلودگی خاک و آبهای سطحی و زیرزمینی، در نتیجه استخراج و فرآیندهای تولید اورانیوم، دفع بی رویه زباله های هسته ای از رآکتورهای اتمی و آلاینده های صنایع نظامی است که در دراز مدت صدماتی به همراه دارد. نفوذ تدریجی رادیوم ۲۲۶ به جویبارها و رودخانه ها و ورود آن به زنجیره غذایی موجب دگرگونی در ترکیب خون، سرطان خون و تغییر شکل استخوانها می شود. استنشاق رادون ۲۲۲ توسط کارگران معادن، ایجاد سرطان می نماید. آلودگی هسته ای ممکن است ناشی از بکارگیری سلاحهای اتمی، آزمایشات اتمی، عدم ایمنی رآکتورهای هسته ای، دفن فضولات و زباله های اتمی صنایع، و علاوه بر اینها پرتو ناشی از دستگاههایی که در آزمایشگاهها و یا رادیولوژیها به کار می روند، باشد که در مجموع بر سلامت انسان، گیاهان و جانوران تأثیر می گذارند. یکی از راههای ورود مواد پرتوزا به محیط زیست و زنجیره مواد غذایی، انجام آزمایشات انفجار هسته ای چه در خشکی و چه در عمق دریاهاست. یک انفجار ناشی از آزمایش هسته ای، خطراتی برای مردم، کشاورزی، دام، سرزمین، فضا و امکانات انسانی دارد. آثار و نتایج وخیم ناشی از پخش مواد و ذرات رادیو اکتیو در فضا علاوه بر آلودگی محیط زیست و بهداشت، موجب صدمه به نسل و نطفه می گردد. هر هسته اورانیوم یا پلوتونیوم که شکافته شود به قطعات بسیار زیادی تقسیم می شود که این فرآیند «فیشن» نام دارد. بسیاری از این ذرات ناپایدار هستند و سریعاً از بین می روند و در عرض یک ثانیه مقدار زیادی اشعه گاما تولید می کنند. مقدار اشعه ای که تولید می شود با واحد رم اندازه گیری می شود. (مجله محیط زیست، شماره هشتم، سال ۱۳۶۳، ص ۳۴) یکصد رم تشعشع هسته ای، موجب بیماری تشعشعات رادیو اکتیویته خواهد شد و تشعشع به میزان یکهزار رم امید هر گونه معالجه را از بین می برد. حفاظت از اکوسیستم های طبیعی ایجاب می کند که تشعشعات ناشی از فعالیت های هسته ای مورد بررسی و شناسایی دقیق قرار گیرند و حفاظت از افراد بشر در مقابل تشعشعات اتمی تضمین گردد. محدود ساختن میزان تشعشعات و پایین آوردن آن در شرایط ضرورت، نشانگر این موضوع است که کلیه ارگانیسم های غیر انسانی و اکوسیستم ها نیز باید مورد حفاظت قرار گیرند. پیمانهای جلوگیری ازآثار مخرب آزمایشات هسته ای بر محیط زیست ۱) سابقه تاریخی آزمایشات هسته ای
از اول ژوئیه ۱۹۴۴ در دریاهای آزاد آزمایشات هسته ای آغاز شد. از جمله حوادث مهم که در این زمینه پیش آمده است، واقعه کشتی ماهیگیری ژاپنی بنام فوکوریامارو است. این کشتی به هنگام انجام آزمایش بمب هیدروژنی امریکا در اول مارس ۱۹۵۴، در دویست و پنجاه کیلومتری منطقه ممنوعه انی و توک قرار داشت. با وجود این ۲۲ ملوان شدیداً بواسطه خاکسترهای رادیو اکتیو ناشی از انفجار بمب هیدروژن سوختند، دولت ژاپن در ژوئن ۱۹۵۴ از آمریکا مطالبه جبران خسارت نمود. در همان زمان اهالی جزایر مارشال از شورای قیمومت، منع بی قید و شرط آزمایشهای اتمی را تقاضا کردند و هند و شوروی نیز منع آزمایشهای جدید بمبهای اتمی در اقیانوس کبیر را خواستار شدند؛ در نتیجه نظم و نسق بخشیدن به اینگونه آزمایشات که از جانب هند، فرانسه و بلژیک مطرح شده بود، رد شد. سرانجام در سال ۱۹۵۵ علمای حقوق بین الملل، بحث مربوط به آزمایشها را به صورت حقوقی مطرح کردند و بیشتر آنها آزمایشات اتمی در دریای آزاد؛ را بر اساس قواعد زیر، غیر قانونی دانستند: ۱- حق آزادی در دریای آزاد؛ ۲- تکلیف بین المللی هر دولت در قلمرو حاکمیت خود، مبنی بر ارتکاب اعمالی که به دولت دیگر ضرر می رساند؛ ۳- غیر قانونی بودن سلاحهای اتمی. ۲) قراردادهای منع آلودگی محیط زیست
الف – معاهده آنتارکتیک: این معاهده اولین معاهده ای است که در آن انجام انفجارهای هسته ای ممنوع اعلام شد. این معاهده اول دسامبر ۱۹۵۹ در واشنگتن به امضا رسید. (vol67,P.629 (Margolis, the Hydrogen Bomb Experiments & International law 1955, و در ۲۳ ژوئن ۱۹۶۱ لازم الاجرا شد. در ماده پنج این معاهده آمده است: بند۱: هر گونه انفجار هسته ای در قطب جنوب و دفع مواد زاید رادیواکتیو در آن ممنوع است. در بند دوم این ماده نیز آمده است هر معاهده دیگری که در آینده راجع به انفجارهای هسته ای و دفع زباله های هسته ای به امضا برسد و همه دولتهای متعاهد به آن ملحق شوند، بر منطقه قطب جنوب نیز حاکم خواهد بود.
ب – معاهده منع آزمایش سلاحهای هسته ای در جو، ماورای جو و زیر آب: این معاهده در ۵ اوت ۱۹۶۳ در مسکو میان امریکا، بریتانیا، ایرلند شمالی و شوروی سابق به امضا رسید و در دهم اکتبر همان سال لازم الاجرا شد. به موجب این معاهده طرفین پیمان انواع آزمایشهای هسته ای به جز آزمایشهای زیرزمینی را ممنوع اعلام کردند. در ماده یک این معاهده چنین آمده است: هر یک از طرفین این معاهده تعهد می کند که هر گونه آزمایش انفجار سلاح هسته ای یا هر انفجار هسته ای دیگر را در هر محل تحت صلاحیت یا کنترل خود ممنوع کند و از آن جلوگیری به عمل آورد. این محلها عبارتند از: الف) در جو، و ماورای حدود آن شامل ماورای جو یا زیر آب، از جمله آبهای سرزمینی یا دریاهای آزاد؛ ب) در هر محل دیگری که ذرات رادیو اکتیو حاصل از انفجار در خارج از منطقه تحت کنترل دولتی ایجاد شود.
ج – معاهده راجع به اصول حاکم بر فعالیت های دولت در اکتشاف و استفاده از جو خارجی شامل ماه و اجرام آسمانی: این معاهده در تاریخ ۲۷ ژانویه۱۹۶۷ منعقد و در ۱۰ اکتبر همان سال لازم الاجرا شد. به موجب این معاهده دولتها تعهد کردند که هیچ چیزی را که حامل سلاح اتمی باشد، در ماه و سایر اجرام آسمانی یا ماورای جو قرار ندهند و هیچ سلاحی را نیز در این کرات یا ماورای جو آزمایش نکنند. (ماده ۴) در سال ۱۹۷۴ نیز توافق دیگری بین امریکا و شوروی صورت گرفت که در هر آزمایش سلاح بیش از ۱۵۰ کیلو تن منفجر نشود. در سالهای اخیر نیز توافق ضمنی بین قدرتهای هسته ای مبنی بر قطع آزمایشات، به عمل آمده است. آنچه به عنوان بهانه ای برای ممنوع نکردن همه جانبه آزمایشهای هسته ای نقل شده، ممکن نبودن اثبات آزمایشهای زیرزمینی است؛ زیرا آنچه در ابتدا از چنین آزمایشهایی ناشی می شود. پک زلزله است که می تواند به طور طبیعی صورت گرفته باشد. با این تفاوت که چنین آزمایشهایی پس از چندی اثرات مشخصی در سطح زمین ایجاد می کنند که از آثار زلزله های طبیعی متمایز است.
معاهده منع جامع آزمایشات هسته ای : مجمع عمومی سازمان ملل متحد پیمانی را که در سند A/50/1027 مندرج است و ۲۴ سپتامبر ۱۹۹۶ در نیویورک جهت امضا باز بود، اتخاذ نمود. که هدف آن منع جامع آزمایش هسته ای است و بطور مؤثر مورد تأیید و تصدیق جهانی است. وظیفه ملی کشورها در این معاهده جلوگیری از انفجارهای هسته ای در محدوده صلاحیت و کنترل آنها است. دبیر کل سازمان ملل همه کشورها را به امضای این عهدنامه و پیوستن به آن در کوتاهترین زمان ممکن فرا می خواند. بر اساس ماده یک این معاهده، هر کشور تحت پیمان ملزم است که هیچ نوع انفجار آزمایش سلاح هسته ای یا انفجار هسته ای دیگر انجام ندهد و از هر گونه انفجار هسته ای نیز در محدوده تحت کنترل خود جلوگیری نماید. علاوه بر این هر کشور عضو، تعهد می نماید از مسبب و مشوق شدن، یا هر نوع مشارکت در انفجار هسته ای اجتناب نماید. در مقدمه این معاهده ذکر شده است که کشورهای عضو موافقت نامه های بین المللی و تدابیر مثبت در سالهای اخیر، همه جنبه های خلع سلاح از جمله کاهش در مهمات سلاحهای هسته ای را می پذیرند و بر اهمیت اجرای سریع و کامل چنین تدابیری تأکید می کنند. همچنین کشورهای عضو نیز پذیرفته اند که موقعیت بین المللی حاضر، بیشتر به سمت خلع سلاح اتمی در مقابل گسترش آن در همه زمینه ها تلاش کند و بر ادامه کوششهای برنامه ریزی شده و سیستماتیک برای کاهش جهانی سلاحهای اتمی تا محو این سلاحها و خلع جدی کامل آنها تأکید می کنند؛ از سوی دیگر افزایش صلح بین المللی نیز آن را تأیید می نماید. کشورهای طرف معاهده (تحت ماده ۲) برای رسیدن به هدف معاهده یعنی تضمین اجرای مقررات، تأیید بین المللی اجابت معاهده و ایجاد یک محل اجتماع جهت مشورت و همکاری بین المللی، سازمان منع جامع آزمایش اتمی را تأسیس کرده اند. و همه کشورهای عضو معاهده باید عضو این سازمان نیز باشند و با آن در اجرای وظایفش همکاری نمایند. طبق این معاهده هر کشور عضو متعهد می شود که از طرف مقام ملی تعیین شده برای پی گیری معاهده با سازمان و کشورهای دیگر طرف معاهده در تسهیل اجرای آن همکاری نماید. ماده ۳ این معاهده هر کشور عضو را به اتخاذ تدابیر لازم و کنترل در جهت منع فعالیت اشخاص حقوقی و حقیقی اتباع آن کشور در هر جای خاک کشور عضو و هر مکانی که تحت صلاحیت و کنترل اوست ملزم می کند و نیز هر کشور عضو را به همکاری با کشورهای دیگر و اعطای کمک قانونی مناسب جهت تسهیل اجرای الزامات، وادار می نماید. هر کشور عضو باید سازمان را از تدابیر اتخاذ شده برای پی گیری این ماده مطلع نماید و مقام ملی، مسؤول اجرای معاهده را معرفی نماید. حقوق بین الملل و دفن زایدات هسته ای ۱) تدابیر بین المللی اتخاذ شده در خصوص جلوگیری از آلودگی پس مانده های رادیواکتیو
از کشف انرژی اتمی تا کنون حجم پس مانده های رادیو اکتیو تولید شده ناشی از صنایع هسته ای، زیردریایی ها، ماهواره ها و آزمایشات سلاحهای هسته ای، دائم رو به افزایش است. پس مانده های هسته ای در آبها از سال ۱۹۴۹ پیوسته خطر بالقوه ای را برای سلامت مردم جهان ایجاد کرده اند. و در صورت تداوم خطرات جدی بوجود خواهند آورد. در سیکل سوخت هسته ای از مرحله استخراج اورانیوم، فرآوری رآکتورها، بازفرآوری سوخت مصرفی و… پس مانده تولید می شود؛ علاوه بر این موارد، پس مانده های هسته ای ناشی از فعالیت زیردریایی ها، ماهواره های اتمی، تخریب و دفع آلودگی تأسیسات هسته ای پس از عمر مفید و آزمایشات هسته ای را باید نام برد.
بعد از تصویب اساسنامه آژانس بین المللی انرژی اتمی در سال ۱۹۵۶، این آژانس از ۲۹ ژوئیه ۱۹۵۷ فعالیت خود را آغاز کرد و از همان ابتدای فعالیت، در زمینه حمل و تخلیه فضولات هسته ای توصیه هایی نموده است. در ابتدا اکثر کشورها برای دفع ضایعات اتمی خود از دریاها استفاده می کردند، لذا در کنفرانس ژنو حقوق دریاها در سال ۱۹۵۸، مسأله منع تخلیه فضولات اتمی در دریا مورد تأکید قرار گرفت. از آن جمله ماده ۲۵ معاهده ژنو مربوط به دریای آزاد است که در آن دولتهای طرف معاهده را موظف می کند که برای جلوگیری از آلودگی دریاها ناشی از تخلیه فضولات هسته ای، تدابیری اتخاذ نمایند. کنفرانس ژنو در قطعنامه ای که در تاریخ ۲۳ آوریل ۱۹۵۸ تصویب کرد، توصیه نمود که آژانس با کمک دیگر سازمانهای بین المللی، مطالعاتی به منظور کمک به دولتها در زمینه تنظیم مقررات مربوط به مواد رادیو اکتیو انجام دهد و مقررات مربوطه را در سطح بین المللی گسترش دهد. در تاریخ ۱۶ تا ۲۱ نوامبر ۱۹۵۹ کنفرانسی به دعوت آژانس بین المللی و سازمان یونسکو و مشارکت فائو در موناکو تشکیل شد. در این کنفرانس از مدیر کل آژانس بین المللی خواسته شد که مطالعات خود را در زمینه چگونگی تخلیه ادامه دهد؛ حاصل فعالیت وی ارائه گزارشی شامل توصیه هایی در زمینه تخلیه مواد در ماه آوریل ۱۹۶۱ بود. گزارش مزبور بعد از مطالعات و انجام بررسی ها توسط سازمانهای ذی صلاح در ۱۹۶۳ به صورت طرح پیش نویس معاهده درآمد. در این طرح، تخلیه مواد منع نشده بود و با تنظیم مقرراتی، نحوه تخلیه مواد مذکور را در دریا ذکر کرده بود؛ لذا چون مغایر با اهداف دولتهایی بود که خواستار ممنوعیت کامل تخلیه در دریا بودند این طرح تصویب نشد. در این رابطه باید از کنوانسیون جلوگیری از آلودگی محیط دریایی از طریق دفع زایدات و سایر مواد در سال ۱۹۷۲، کنوانسیون ۱۹۸۲ حقوق دریاها و کنوانسیون تعلیق دفع زایدات توسط اعضای کنوانسیون ۱۹۷۲ در سال ۱۹۸۲ یاد کرد. نکته دیگری که در رابطه با زایدات هسته ای در سطح بین المللی توجه بسیاری را به خود جلب کرده است، حرکت فرامرزی زایدات هسته ای است. در این مورد آژانس بین المللی انرژی اتمی در سال ۱۹۹۰ آیین نامه ای در مورد حرکتهای فرامرزی بین المللی زایدات هسته ای وضع کرد. پیش از آن نیز در سال ۱۹۸۸، سازمان مقرراتی در مورد حمل و نقل سالم مواد رادیو اکتیو و قبل از آن در سال ۱۹۸۵ آیین نامه عملکرد را برای مدیریت زایدات رادیو اکتیو از نیروگاه های هسته ای وضع کرد. ۲) کنوانسیون ۱۹۷۲ لندن در خصوص تخلیه فضولات اتمی
در کنفرانس ۱۹۷۲ لندن که به دعوت ایمکو تشکیل شده بود، درباره مسایل مربوط به تخلیه فضولات اتمی از طریق کشتی و هواپیما، بطور جامع بحث شد و در تاریخ دسامبر ۱۹۷۲ در لندن کنوانسیون جلوگیری از آلودگی دریایی بوسیله تخلیه به تصویب رسید و از تاریخ ۳۰ اوت ۱۹۷۵ لازم الاجرا شد. ماده یک این کنوانسیون مقرر می دارد که دولتهای عضو باید به صورت فردی و جمعی، کنترل همه منابع آلودگی دریایی را تشویق کنند و به ویژه خود را معتقد سازند که جهت جلوگیری از آلودگی دریا توسط زایدات و مواد دیگری که به سلامت بشر آسیب می رسانند و به منابع و حیات دریایی و تعادل محیط خسارت وارد می کند یا برای بهره برداریهای مشروع دیگران از دریا مزاحمت ایجاد می کنند، همه تدابیر عملی را بکار گیرند. این کنوانسیون در مورد زایدات، برخوردی دو گانه دارد ضمیمه یک آن شامل یک لیست سیاه است که در آن زایدات یا ترکیباتی که دارای مواد رادیواکتیو به میزان زیاد هستند، ذکر شده اند و کلاً دفع این مواد در دریا ممنوع شده است. در ضمیمه دوم زایدات رادیو اکتیویته ای که در ضمیمه اول نیامده اند طی یک لیست خاکستری بر شمرده شده اند. دفع مواد مندرج در لیست خاکستری در دریا، مستلزم رعایت مقررات آژانس بین المللی انرژی اتمی است و هر دولت عضو باید ماهیت، مقادیر، محل، زمان و روش دفع را گزارش کند و با دولت یا دولت هایی که ممکن است دفع مواد بر آنها اثر گذارد و نیز با آژانس بین المللی انرژی اتمی مشورت کند. این کنوانسیون آژانس بین المللی انرژی اتمی را، مرجع صالح در مورد دفع زایدات رادیو اکتیو در دریا دانسته است.
کنوانسیون، تنها تخلیه ضایعات هسته ای سطح بالا را در دریاها و اقیانوسها ممنوع کرد؛ لذا در همان زمان مباحثاتی برای انعقاد این کنوانسیون در مورد دفع زایدات هسته ای سطح پایین نیز مطرح شد. در پی دریافت گزارشاتی، اعضا طی قطعنامه ای دفع زایدات هسته ای در دریا را به انجام مطالعه علمی موضوع، بررسی آثار دفع مواد هسته ای در دریا در مقایسه با دفن آنها در زمین و نیز بررسی همه جنبه های سیاسی، حقوق، اقتصادی و اجتماعی مسأله موکول کردند. متعاقب تصویب کنوانسیون ۱۹۷۲ لندن و کنوانسیون دریای آزاد ۱۹۸۵، اعضای این دو کنوانسیون از آژانس بین المللی انرژی اتمی خواستند که تعرفه هایی را برای پس مانده هایی که دفن آنها در آبها غیر مجاز است و موارد مجاز ارائه دهند. بر این اساس آژانس با همکاری سازمانهای بین المللی دیگر، ویژگی هایی را در خصوص موارد غیر مجاز دفن آن در آبها ارائه داد. اعضای کنوانسیون ۱۹۷۲ لندن، طی موافقت نامه ای در شانزدهمین اجلاس در سال ۱۹۹۳، دفع زباله های هسته ای در دریا را برای همیشه ممنوع ساختند. کنوانسیون ۱۹۸۲ حقوقی دریاها نیز که در سال ۱۹۹۴ لازم الاجرا شد در موادی، به کاهش آلودگی دریاها و اقیانوسها که دفع زایدات هسته ای را نیز شامل می شود، اشاره دارد. ۳) پیامدهای زیست محیطی استفاده صلح آمیز از انرژی هسته ای
استفاده صلح آمیز از انرژی اتمی نیز در مواردی می تواند خطرناک باشد؛ از جمله این حوادث، حادثه جزیره تری مایل در آمریکا، سلافیلد در انگلستان، و بالاخره رخداد چرنوبیل، اثرات خطرناک نشت مواد رادیو اکتیو از رآکتورها هستند.
حادثه رآکتور چرنوبیل و آثار زیست محیطی آن: حادثه نیروگاه اتمی چرنوبیل که در ۲۶ آوریل ۱۹۸۶ در اتحاد شوروی سابق (اوکراین) رخ داد، عظیم ترین فاجعه ناخواسته ای است که به دست بشر اتفاق افتاده است. مواد ناشی از متلاشی شدن هسته اتم که ظرف مدت کوتاهی در بیوسفر رها شده به اندازه یک دهم کل مواد هسته ای بود که از همه بمبهای هسته ای آزمایش شده از سال ۱۹۴۵ تا کنون در فضا رها شده است. این سانحه برای اولین بار ثابت کرد که اثرات یک سانحه اتمی در محدوده یک محل محصور نیست و به کشورهای همسایه نیز سرایت می کند و عواقبی جهانی خواهد داشت. ۷۲ ساعت بعد از این حادثه در ۲۸ آوریل ۱۹۸۶ نماینده شوروی، وقوع آن را به آژانس بین المللی انرژی اتمی اطلاع داد. تخمین زدن کل اثرات حادثه بر مردم، اموال و محیط مشکل است. در پایان سال ۱۹۸۶، هیأت آژانس بین المللی اتمی با یک نشست تجدید نظر بعد از حادثه موافقت کرد. دو ماه بعد اجلاس متخصصین حکومتی، جهت پیش نویس دو کنوانسیون بین المللی یعنی «کنوانسیون اطلاع فوری از یک حادثه اتمی» و «کنوانسیون