خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل نقد«نهج الحیاه، یا فرهنگ سخنان فاطمه(س)»

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل نقد«نهج الحیاه، یا فرهنگ سخنان فاطمه(س)» :

کتاب«نهج الحیاه، یا فرهنگ سخنان فاطمه(س)» در سال ۱۳۷۲ توسط جناب حجهالاسلام محمّد دشتی و جمعی از پژوهشگران مؤسسه تحقیقاتی امیرالمؤمنین(ع) و با حمایت اقتصادی بنیاد فرهنگی امام رضا(ع)، پس از شش سال تلاش به چاپ رسید و در زمان کوتاهی، چند نوبت تجدید چاپ شد. این جانب در سال ۱۳۷۳ نقدی بر این کتاب نگاشتم و نام آن را«صدها غلط در یک کتاب» نهادم؛ ولی چون در همان ایّام جناب دشتی را در تهران ملاقات کردم و برخی ضعفها را یادآور شدم، از نشر آن نوشته خودداری نمودم. امروز با گذشت چهار سال، چون مشاهده می کنم که در چاپهای بعدی کتاب هیچ اصلاحی صورت نگرفته، و از سویی این کتاب با اقبال عمومی مواجه شده و منشأ برداشتهای غلط بسیاری شده است، لذا بخشی از آن نقد دراز دامن را بازنویسی کرده ام و به این امید که برای جناب دشتی و همکاران ایشان و همچنین پژوهشیان جوان مفید واقع شود، آن را تقدیم می کنم.

نکته اول. گفته اند: در«نهج الحیاه» تلاش کردیم تا روات و محدّثان یک روایت را ثبت کنیم که برای اهل تحقیق، امری ضروری است و برای تشخیص صحّت احادیث، سرنوشت ساز می باشد(ص۱۰). در جای دیگر از مقدمه گفته اند: برای گزینش و انتخاب روایات، از روش«جرح و تعدیل» حوزه های علمیّه استفاده گردید(ص۱۱).
اینکه بررسی سند روایات، ضروری و سرنوشت ساز است، سخنی صواب است؛ امّا در«نهج الحیاه، به هیچ رو، به این ضروری پایبند نبوده اند. در یک نمونه گیری از پنجاه حدیث اول و پنجاه حدیث آخر کتاب، معلوم شد که حدود ۴۵درصد روایات«نهج الحیاه»، فاقد سند است و یا نویسنده از ذکر اسناد آنها خودداری کرده است.
در پنجاه روایت اول کتاب، روایات ۴، ۵، ۶، ۷، ۸، ۹، ۱۲، ۱۵، ۱۸، ۱۹، ۲۰، ۲۲، ۲۳، ۲۵، ۲۷، ۳۰، ۳۱، ۳۶، ۴۰، ۴۱، ۴۲، ۴۳، ۴۴، ۴۵ و ۴۶ فاقد سند هستند؛ یعنی چهل و نه درصد روایات.
در پنجاه روایت آخر کتاب نیز روایات ۱۶۳، ۱۶۴، ۱۶۶، ۱۶۸، ۱۷۲، ۱۷۳، ۱۷۴، ۱۷۸، ۱۸۳، ۱۸۸، ۱۹۶، ۱۹۹، ۲۰۰، ۲۰۱، ۲۰۵، ۲۰۹، ۲۱۰، ۲۱۲ و ۲۱۳ فاقد سند هستند؛ یعنی چهل درصد روایات.
در دورانی که اغلب علمای ما آموخته و عادت کرده اند که گرچه اخباری نیستند، ولی در احادیث مربوط به ائمه(ع) به شیوه اخباریان عمل می کنند و از سند و احوال رجال کلا غفلت می کنند، جای بسی خوشوقتی است که بخواهیم به این واجب دینی که برخاسته از آیه شریف«نبأ» است عمل کنیم و در این باره از«روش جرح و تعدیل حوزه های علمیّه» سود ببریم؛ اما با مطالعه احادیث سنددار«نهج الحیاه» معلوم می شود که در آنها هیچ اثری از کار رجالی و تحقیق سندی نیست.
سندی را که در صفحه۲۱ و در ذیل حدیث۲ آورده اند با هم مرور می کنیم. در این سند، هفت راوی وجود دارند که پنج تن از آنها(یعنی عمربن سهل بن اسماعیل دینوری، زیدبن اسماعیل صائغ، معاویه بن هشام، عبدالملک بن عمیر و خالد بن ربعی)، ضعیف و مجهول و ناشناخته هستند. توجه شما را به جدول زیر که درباره پنجاه حدیث اول کتاب آن هم با تسامح و تساهل تهیه کرده ام، جلب می کنم:

نکته دوم. محققان«نهج الحیاه» در اجرای شش ملاکی که برای گزینش احادیث مورد استفاده قرار داده اند، روایاتی را که مخالف«عقل مستفاد از قرآن و حدیث» بوده حذف کرده اند.
عقل مستفاد از قرآن و حدیث یعنی چه؟ عقلی که ملاک سنجش روایات در علم درایه و تحلیل متن است«عقل مستقل» است؛ یعنی اگر روایتی با«مستقلات عقلیّه» یا«مسلّمات عقلیّه» مخالف باشد، از درجه اعتبار ساقط است و این، ملاکی اصیل و در عین حال مورد تأکید قرآن کریم است؛ امّا ضمن آنکه در مقصود مؤلف«نهج الحیاه» از تعبیر«عقل مستفاد از قرآن و حدیث» حیرانم، ولی تردید ندارم که این پدیده هرچه که باشد عقل مستقل نخواهد بود و در این صورت، چگونه می تواند ملاک نقد و ارزیابی روایات باشد؟

نکته سوم. جناب دشتی تعداد سخنان فاطمه(س) را در این کتاب، ۲۱۳ مورد دانسته اند. در حالی که تعداد آنها در واقع به نصف این مقدار هم نمی رسد؛ زیرا احادیث(۸ و ۹ و ۱۰)، (۱۰ و ۲۱)، (۱۸ و ۱۹)، (۱۴ و ۵۷ و ۶۰)، (۳۶ و ۳۷ و ۳۸ و ۳۹)، (۵۲ و ۵۳ و ۵۴ و ۵۵)، (۴۰ و۴۱ و ۴۲)، (۸۹ و ۹۰)، (۶۸ و ۶۹ و ۷۰ تا ۷۵) همگی یک روایت هستند.

نکته چهارم. مؤلف کتاب، مصادری غیر واقعی را برای احادیث معرفی کرده است؛ به عنوان نمونه مصادری را که برای خطبه حضرت فاطمه(س) در مسجد مدینه معرفی کرده، ۶۴ مأخذ است. در حالی که سه مورد آن، مکرر و ۲۵ مورد آن، غیر واقعی است و متن خطبه حضرت فاطمه(س) در مسجد مدینه، در این ۲۵ کتاب وجود ندارد؛ یعنی حدود ۴۸ درصد مصادر این مورد، غیر واقعی است؛ چرا که محققان«نهج الحیاه»، مصادر احادیث این کتاب را خود ندیده اند؛ بلکه فهرست مصادر را از جای دیگر برداشته و بدون مطالعه و تطبیق، عینا نقل کرده اند.

نکته پنجم. ثبت نادرست اسامی مصادر و منابع که تعداد قلیلی از آنها را در ذیل یادآور می شوم:

تعداد این گونه اغلاط، بیش از سیصد مورد است.

نکته ششم. ثبت نادرست تاریخ وفات عالمان و نویسندگان. تعداد قلیلی از این اغلاط را در جدول ذیل می آورم:

من فقط دوبخش کوتاه از کلّ کتاب را در این موضوع، مورد بررسی قرار دادم که حاصل آن را ملاحظه کردید.

نکته هفتم. ارائه نشانی های ناقص که تعداد آنها بالغ بر دویست مورد است و برخی از آنها را متذکر می شوم: