خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل معیار مشروعیت خلافت در چالش حسنیان (فرزندان عبدالله محض) با دولت عباسی

تحولی در ارائه‌ها با فایل پاورپوینت کامل معیار مشروعیت خلافت در چالش حسنیان (فرزندان عبدالله محض) با دولت عباسی!

اگر به دنبال یک روش ساده اما حرفه‌ای برای ارائه‌ی مطالب خود هستید، فایل پاورپوینت کامل معیار مشروعیت خلافت در چالش حسنیان (فرزندان عبدالله محض) با دولت عباسی بهترین انتخاب شما خواهد بود. فایل پاورپوینت کامل معیار مشروعیت خلافت در چالش حسنیان (فرزندان عبدالله محض) با دولت عباسی از پایه بر اساس اصول طراحی مدرن ساخته شده و تضمین می‌کند که اسلایدهای شما جذاب، منظم و آماده‌ی استفاده باشند.

فایل پاورپوینت کامل معیار مشروعیت خلافت در چالش حسنیان (فرزندان عبدالله محض) با دولت عباسی شامل 99 اسلاید است که با ترکیب بصری زیبا و چیدمانی حرفه‌ای، ارائه‌ی شما را به سطحی بالاتر می‌برد.

چرا باید از فایل پاورپوینت کامل معیار مشروعیت خلافت در چالش حسنیان (فرزندان عبدالله محض) با دولت عباسی استفاده کنید؟

✔ طراحی حرفه‌ای: هر اسلاید فایل پاورپوینت کامل معیار مشروعیت خلافت در چالش حسنیان (فرزندان عبدالله محض) با دولت عباسی با دقت بالا تنظیم شده تا بیشترین تأثیر را روی مخاطبان بگذارد.

✔ صرفه‌جویی در زمان: نیازی نیست ساعت‌ها وقت خود را برای طراحی پاورپوینت بگذارید، همه چیز آماده است.

✔ استفاده‌ی آسان: بدون نیاز به ویرایش‌های پیچیده، کافی است فایل را باز کنید و ارائه دهید.

✔ فایل پاورپوینت کامل معیار مشروعیت خلافت در چالش حسنیان (فرزندان عبدالله محض) با دولت عباسی قابل استفاده در هر محیطی: چه در دانشگاه، چه در جلسات کاری، فایل پاورپوینت کامل معیار مشروعیت خلافت در چالش حسنیان (فرزندان عبدالله محض) با دولت عباسی حرفه‌ای نیاز شما را کاملاً برآورده خواهد کرد.

متمایز باشید!

دیگر نگران بهم‌ریختگی یا طراحی‌های غیرحرفه‌ای نباشید. فایل پاورپوینت کامل معیار مشروعیت خلافت در چالش حسنیان (فرزندان عبدالله محض) با دولت عباسی به شما این امکان را می‌دهد که بدون دغدغه روی محتوای خود تمرکز کنید و ارائه‌ای تأثیرگذار داشته باشید.

همین حالا دریافت کنید و تجربه‌ای متفاوت از ارائه‌های حرفه‌ای را داشته باشید!

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل معیار مشروعیت خلافت در چالش حسنیان (فرزندان عبدالله محض) با دولت عباسی :

چکیده

پس از تشکیل دولت عباسی(۱۳۲ ق)شاهد سلسله قیام های حسنیان(بنی حسن ع)علیه دولت عباسی هستیم که تا دهه نود قرن دوم هجری قمری را در بر می گیرد.برخی از دلایل این قیام ها در نگاه حسنیان به خلافت نهفته است، در نظر آن ها در درجه اول علوی بودن و در درجه دوم اقربیت به پیامبر شروط اساسی احراز مقام خلافت بود.ازاین رو آن ها عباسیان را غاصب خلافت می دانستند.در مقابل، عباسیان نیز برای اثبات حقانیت خود در خلافت به مسایلی چون وراثت اعمام و…استناد می کردند.

در مقاله حاضر دیدگاه حسنیان و عباسیان در باب مشروعیت خلافت بررسی می شود.

واژه های کلیدی:حسنیان، عباسیان، مشروعیت، خلافت.

(*)عضو هیأت علمی دانشگاه تربیت مدرس(استاد راهنما)

(**عضو هیأت علمی دانشگاه بیرجند

مقدمه

امویان که از ۴۱ ق اداره جامعه اسلامی را به دست گرفتند با عدول از شیوه حکومت خلفای پیشین و بی اعتنایی به معیارهای اسلامی، ناخرسندی و اعتراض جامعه اسلامی را برانگیختند.این نارضایتی ها بیشتر به صورت قیام و به وسیله بزرگان خاندان پیامبر نظیر امام حسین(ع)یا دوستداران آن ها، همچون توابین و مختار پدیدار شد.بروز این قیام ها و سرکوبی شان به وسیله امویان بیش از پیش سبب افزایش محبوبیت و بالا رفتن موقعیت خاندان پیامبر(ص)در انظار جامعه اسلامی گردید.در این راستا از اوایل قرن دوم هجری نارضایتی عمومی نسبت به عملکرد امویان جامعه اسلامی را فراگرفت و نهضتی ضد اموی با شعار شایستگی خاندان پیامبر برای خلافت، شکل گرفت.ابیات زیر از کمیت بن زید اسدی (۱۲۶-۶۰ ق)که در مدح بنی هاشم سروده شده است مؤید این گفته است.

یقولون لم یورث و لولا تراثه

لقد شرکت فیه بکیل و أرحب

و لا نتشلت عضوین فیها یحابر

و کان لعبد القیس عضو مؤرب

فإن هی لم تصلح لحی سواهم

اذا فذوا القربی أحق و أقرب

(کمیت، ۱۹۱۴، ۴۳-۴۷)

-آیا این ادعای بنی امیه که می گویند خلافت از پیامبر به ارث برده نمی شود درست است؟اگر این طور است پس خلافت متعلق به عموم مردم است و دو قبیله بکیل و أرحب [از همدان ]نیز در آن -اگر خلافت از پیامبر به ارث برده نمی شود قبیله یحابر[از مراد]در خلافت دو سهم دارد و قبیله عبد القیس [از جدیله ]عضو کامل کننده آن است.

-اگر چنین است که خلافت برای هیچ قبیله ای سزاوار نیست، پس نزدیکان و خویشان، محق تر و نزدیک تر به آن هستند.

این ابیات نیز از سید حمیری(۱۷۳-۱۰۵ ق)است که در مدح بنی هاشم سروده شده است و به اولویت بنی هاشم در خلافت نسبت به بنی امیه اشاره دارد.

علوم انسانی دانشگاه الزهرا(س) » شماره ۵۳ (صفحه ۳)

رد الوارثه و الخلافه فیکم

و بنو أمیه صاغرون رغام

انتم بنو عم النبی علیکم

من ذی الجلال تحیهو سلام

و ورثتموه و کنتم أولی به

ان الولاء تحوزه الأرحام(سید حمیری، ۱۷۴)

-وراثت و خلافت به شما مسترد شد و بنی امیه خوار و زیر خاکند.

-شما پسران عموی پیامبر هستید از خداوند بزرگ بر شما درود باد.

-شما خلافت را به ارث بردید و سزاوار آن بودید و حکومت از آن خویشان است.

ابیات زیر که نیز به شایستگی خاندان پیامبر برای خلافت اشاره دارد از«ابراهیم بن مهاجر»است که مقریزی آن را نقل کرده است.

أیها الناس اسمعوا أخبر کم

عجبا زاد علی کل عجب

عجبا من عبد شمس انهم

فتحوا للناس ابواب الکذب

ورثوا احمد فیما زعموا

دون عباس و عبد المطلب

کذبوا و الله ما نعلمه

یحرز المیراث إلاّ من قرب

(مقریزی، ۱۹۸۱، ۵۴)

-ای مردم بشنوید تا شما را از یک مسأله عجیب که از هر عجیبی عجیب تر است آگاه کنم.

-مسأله ای عجیب از بنی عبد شمس که درهای دروغ را به روی مردم باز کردند.

-آنان به پندار خود از پیامبر ارث بردند بدون در نظر گرفتن عباس و عبد المطلب.

-به خدا سوگند دروغ گفتند و آنچه ما می دانیم میراث جز به خویشان نمی رسد.

ابراهیم بن مهاجر این ابیات را در حضور سفاح، زمانی که بزرگانی از شام نزد او بودند، سرود.آن ها می گفتند تا قبل از پیروزی عباسیان، غیر از بنی امیه خویشانی برای پیامبر نمی شناختند.(همان، ۵۴)نهضت ضد اموی آن اندازه گسترده بود که گروه های مختلف فکری، سیاسی، نژادی، اجتماعی و..به آن پیوسته بودند.ازاین رو تعیین رهبر مشخصی برای نهضت دشوار بود.ابو الفرج اصفهانی می نویسد زمانی که ویلدبن یزید کشته شد و میان بنی مروان اختلاف پدید آمد طرفداران بنی هاشم برای دعوت مردم به سوی آن ها به اطراف پراکنده شدند و از راه ذکر فضایل علی بن ابی طالب و فرزندان او و درد و رنج هایی که بر سر آن ها آمده از کشتار آن ها و آوارگی شان و سایر رنج هایشان مردم را به سوی آن ها دعوت کردند.چون کارها مطابق میل آن ها پیش رفت هر دسته مدعی منصب امامت برای رهبر خویش شد و سرانجام بنی عباس رقبای خود را کنار زده و منصب خلافت را به دست گرفتند.(اصفهانی، مقاتل الطالبیین، ۲۳۳-۲۳۴)پس از تشکیل دولت عباسی در ۱۳۲ ق حسنیان(فرزندان امام حسن(ع)یکی از شاخه های علویان همان گونه که با امویان مخالفت می کردند)به مخالفت با عباسیان نیز پرداختند و فعالیت سیاسی را علیه آن ها آغاز کردند این فعالیت که در این زمان منحصرا بر عهده عبد اللّه بن حسن و پسران و یکی از نوادگانش بود، در قالب پنج قیام نمودار شد.

۱.قیام محمد بن عبد اللّه(نفس زکیه)در ۱۴۵ ق.

۲.قیام ابراهیم بن عبد اللّه(قتیل با خمرا)در ۱۴۵ ق.

۳.قیام حسین بن علی(صاحب فخ)در ۱۶۹ ق.

۴.قیام یحیی بن عبد اللّه در ۱۷۲ ق.

۵.قیام ادریس بن عبد اللّه در ۱۷۲ ق.

دلیل اصلی بروز مخالفت حسنیان با دولت عباسی مسأله«حقانیت در خلافت»بود که اساس آن را قرابت و خویشاوندی با پیامبر تشکیل می داد.این مسأله ای است که عباسیان نیز بر آن تأکید می کردند و حد اقل در آغاز دولت خویش بسیار به آن توجه داشتند و آن را به عنوان پایه اساسی مشروعیت دولت خود معرفی می کردند سفاح در سخنرانی آغازین خلافتش در کوفه عباسیان را از اهل بیت پیامبربرشمرد و به آیه های«ذوی القربی»و«عشیره أقرب»اشاره کرد و آن را در باب خاندان عباس تفسیر نمود.(طبری، ۱۹۸۸، ۳۴۶-۳۴۷/۴)همین مطالب در سخنرانی های داوود بن علی که در آغاز خلافت سفاح(همانجا)و در نخستین موسوم حج در دولت عباسی ایراد شد(صفویت، ۱۹۸۵، ۱۴/۳)و در سخنرانی سدیف بن میمون(م ۱۴۶ ق)از شاعران و مداحان بنی هاشم در تحریک سفاح به کشتن بزرگان بنی امیه(همان، ۱۹/۳)و در سخنرانی ابو مسلم خراسانی(همان، ۲۱-۲۰/۳)در ۱۳۶ ق وجود دارد.

ازاین رو درگیری حسنیان و عباسیان سر مسأله قرابت و خویشاوندی با پیامبر و میزان آن بود.اکنون ابتدا استنادات عباسیان و سپس استنادات حسنیان را در این ارتباط می آوریم:

استنادات عباسیان:

۱-وراثت اعمام

طراح و واضع نظریه«وراثت اعمام»ابو جعفر منصور دومین خلیفه عباسی(۱۵۸-۱۳۷ ق)است او مطابق این نظریه حقانیت عباسیان در خلافت را اثبات کرد.به نظر می رسد او سعی داشت با پرهیز از طرح کردن موارد جنجال برانگیز یا مواردی که سایرین به ویژه علویان در آن موارد سابقه بیشتر و درخشانی نسبت به عباسیان داشتند طرحی را ارایه کند که در عین حالی که سایر گروه های فعال سیاسی اواخر عهد اموی در آن امتیازی نداشته باشند، بتواند پایه ای مناسب برای دولت تازه تاسیس عباسی باشد.نظریه وراثت اعمام گرچه اصلی جاهلی است و از استحکام نظری برخوردار نیست ولی خلفای پس از منصور نیز از آن در برابر ادعاهای علویان استفاده می کردند.(ر.ک:طبرسی، ۱۴۱۶، ۳۴۰ و ۳۳۶/۲)

از اهداف عمده طراحی نظریه وراثت اعمام رد کردن ادعاهای سیاسی علویان بود.موجه ترین دلیل علویان در جامعه برای مقابله با امویان خویشاوندی و قرابتشان با رسول خدا بود.خویشاوندی آنان با پیامبر از دو سو بود یکی از سوی علی(ع)پسر عموی پیامبر و دیگری از سوی فاطمه(س)دختر پیامبر.

علوم انسانی دانشگاه الزهرا(س) » شماره ۵۳ (صفحه ۶)

مطابق نظریه وراثت اعمام منصور ضمن اعتقاد به این که خلافت حق خاندان پیامبر است ادعا کرد که عباسیان نسبت به علویان به پیامبر نزدیک ترند ازاین رو خلافت حق عباسیان است(طبری، ۴۳۱، ۱۹۸۸/۴) او با استناد به این که عباسیان فرزندان عباس عموی پیامبرند و علویان فرزندان علی پسر عموی پیامبر و عمو از پسر عمو نزدیک تر است نتیجه گرفت که ارث خلافت به تنها عموی پیامبر که بعد از رحلت ایشان زنده بود یعنی عباس می رسد و پس از او متعلق به فرزندانش است(همان، ۴۳۳؛مبرد، ۴۰۰، ۱۹۸۷)او همچنین با استناد به این که ارث امامت و ولایت از طریق دختر منتقل نمی شود خواست هرگونه ادعای سیاسی مبتنی بر ارتباط نسبی علویان با فاطمه(س)را رد کند.(طبری، همانجا)اکنون وراثت اعمام را در منابع بررسی می کنیم.

الف)وراثت اعمام در نامه ها و خطبه های عباسیان ۱-نامه منصور به محمد بن عبد اللّه(نفس زکیه):

منصور در نامه هایی که به نفس زکیه می نویسد ارتباط حسنیان با فاطمه(س)را«ارتباطی نسبی صرف»قلمداد می کند که قابلیت انتقال هیچ گونه حقی از پیامبر به حسنیان ندارد.

«اما این که می گویی ما اولاد پیامبر هستیم.خداوند در کتاب خود می فرماید«ما کان محمد أبا أحد من رجالکم»شما فرزندان دختر او هستید این خویشی نزدیکی است ولی با آن نمی توان ارث ببری نه میراث امامت و نه میراث ولایت، چگونه شما وارث آن شده اید؟»(همان، ۴۳۲)

در جای دیگری از نامه اش ادعا می کند«از پیامبر ارثی به حسنیان نمی رسد»

«بعد از آن [رحلت پیامبر]سنتی که مسلمانان همگی آن را قبول کردند رایج شد و مطابق آن جد مادری، دایی و خاله ارث نمی گذارند».(همانجا)در جاهایی دیگر از نامه منصور به«حق عباس نسبت به پیامبر»و«ارث بری او از پیامبر»اشاره شده است.

«خداوند زنانه را به مرتبه مردان و پدران و اعمام نرسانیده و عمو را جانشین پدر کرده که در قرآن چنین آمده است عمو ولی فرزند و قیم او و بر مادر مقدم است».(همان، ۴۳۱)

«…سقایت برای او[عباس ]و حق اوست و میراث پیامبر برای او و حق اوست و خلافت برای فرزندان او است.»(همان، ۴۳۳)

«…تو می دانی که بعد از پیامبر از فرزندان عبد المطلب جز عباس کسی زنده نبود. پس او از بابت عمومت وارث پیامبر است.این کار را عده بسیاری از بنی هاشم طلب کردند و به آن دست نیافتند و کسانی جز فرزندان او[عباس ]به آن نرسیدند.»(همانجا)

در الکامل«مبرد»در ادمه آمده است:

«پس [خلافت ]برای عباس پدر رسول خدا و خاتم پیامبران و فرزندانش سروران خلفا جمع شد.»(مبرد، ۱۹۸۷، ۴۰۰)

۲.سخنرانی منصور برای خراسانیان در ۱۴۴ ق بعد از دستگیری بزرگان حسنی:

منصور در سخنرانی اش در ۱۴۴ ق که بعد از دستگیری بزرگان حسنی برای خراسانیان ایراد کرد تا اقدام خود[دستگیری بزرگان حسنی ]را توجیه کند ضمن قدردانی از خراسانیان به سبب روی کار آوردن عباسیان، خداوند را از این که«حق عباسیان»و«میراثشان از پیامبر»یعنی خلافت را به آن ها داده است سپاس گفت و«حسنیان را متهم به حسادت»کرد.

«خداوند شما[خراسانیان ]را پیرو و حامی ما قرار داد و به دست شما ای خراسانیان شرف و عزت ما را زنده کرد و با حق شما اهل باطل را نابود کرد و حق ما را آشکار نمود و میراثمان از پیامبرمان که درود خدا بر او باد را به ما برگرداند.پس حق در جایگاه خودش قرار گرفت و خداوند محل نورافشانی حق را آشکار کرد و یاران حق را عزیز کرد…پس چونکه امر خلافت به دست ما آرام گرفت همان طور که خدای برای آن مقرر کرده بوده…[حسنیان ]از روی ستم و حسادت بر ما شوریدند و بر آنچه خداوند ما را به آن وسیله بر آن ها برتری بخشیده و به آن وسیله ما را با خلافتش و میراث پیامبرش که درود خدا بر او باد کرامت بخشیده سرکشی کردند.»(صفوت، ۱۹۸۵، ۳۰-۳۱/۳)

ب)وراثت اعمام در شعر شاعران مدیحه گوی عباسی:

شاعران مدیحه گوی عباسیان در اشعار خود از نظریه وراثت اعمام حمایت کرده اند.حمایت شاعران مدیحه گوی عباسیان در دوره های مختلف از این نظریه در اشعار خود بیان گر دو نکته است اول اهمیت این نظریه برای دولت عباسی که با تشویق شاعران سعی در گسترش و پخش آن در جامعه داشت دوم عدم انحصار نظریه وراثت اعمام به دوران ابو جعفر منصور و حمایت خلفای بعدی عباسی از این نظریه

۱.سدیف بن میمون(م ۱۴۶ ق):

سدیف از شعرای طرفدار بنی هاشم است که ابتدا برای عباسیان شعر می سرود ولی با آغاز قیام محمد به او پیوست و بعد از قتل او با ابراهیم بود.پس از کشته شدن ابراهیم بر جان خود ترسید و حسنیان را هجو کرد، این بیت از جمله آن هجویات است.

کذّبت بنو حسن و ربّ محمدما العم کابن العم فی المیراث(بلاذری، ۱۹۷۷، ۱۳۴/۳)

به پروردگار محمد سوگند که حسنیان دروغ گفتند عمو و پسر عمو در میراث مانند هم نیستند.

۲.ابراهیم بن علی معروف به ابن هرمه(از شعرای قرن دوم قمری):

او از شعرای مدح کننده بنی هاشم است، زمانی که محمد قیام کرد در حضور ابو جعفر منصور در مدح عباسیان شعری گفت که دو بیت آن چنین است.

۱.و ما الناس احتبوک بها و لکن

حباک بذلک ملک جلیل

۲.تراث محمد لکم و کنتم

أصول الحق إذ نفی الأصول(طبری، ۱۹۸۸، ۴۲۸/۴)

۱-مردم تو را بر سر کار نیاوردند بلکه خداوندی خلافت را به تو داد.

۲-ارث محمد متعلق به شماست.شما زمانی که اصول حق نفی می شد ریشه های آن بودید.

۳-مروان بن ابی حفصه(۱۰۵-۱۸۲ ق):

مروان بن ابی حفصه از بزرگ ترین مدح کنندگان عباسی است.او در شعری که به مناسبت ولایتعهدی موسی الهادی سروده است از نظریه وراثت اعمام حمایت کرده و علویان را فاقد هرگونه حقی در خلافت دانسته است.

۱.یابن الذی ورث النبی محمدا

دون الأرقاب من ذوی الأرحام

۲.الوحی بین بنی البنات و بینکم

قطع الخصام فلات حین خصام

۳.ما للنسا مع الرجال فریضه

نزلت بذلک سوره الأنعام

۴.خلوا الطریق لمشعر عاداتهم

حطم المناکب کل یورم زحام

۵.ارضوا بما قسم إلا له لکم به

و دعوا وراثه کل أصید حام

۶.أنّی یکون و لیس ذالک بکائن

لبنی البنات وراثه الأعمام

۷.ألغی سهامهم الکتاب فحاولوا

أن یشرعوا فیها بغیر سهام