خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل بررسی پنج روایت از « نسبی گراییِ شناختی »*

فایل پاورپوینت فایل پاورپوینت کامل بررسی پنج روایت از « نسبی گراییِ شناختی »*؛ راهکاری شایسته برای ارائه‌های موفق

اگر به‌دنبال یک فایل ارائه‌ی آماده با کیفیت بالا و طراحی حرفه‌ای هستید، فایل فایل پاورپوینت کامل بررسی پنج روایت از « نسبی گراییِ شناختی »* انتخابی مناسب برای شماست. این مجموعه شامل 84 اسلاید استاندارد و دقیق است که با هدف ارتقاء کیفیت ارائه‌های شما تهیه شده‌اند.

دلایل انتخاب فایل فایل پاورپوینت کامل بررسی پنج روایت از « نسبی گراییِ شناختی »*:

• طراحی ساختارمند و چشم‌نواز: هر اسلاید با دقت بالا و توجه به اصول طراحی گرافیکی تهیه شده است تا محتوای شما به‌خوبی دیده و درک شود.
• آمادگی کامل برای ارائه: نیازی به ویرایش مجدد نیست؛ فایل فایل پاورپوینت کامل بررسی پنج روایت از « نسبی گراییِ شناختی »* آماده‌ی استفاده در کلاس، جلسه یا کنفرانس است.
• سازگاری کامل با پاورپوینت: نمایش صحیح اسلایدها در تمامی نسخه‌های PowerPoint بدون بهم‌ریختگی یا مشکل ظاهری تضمین شده است.

تولید شده با رویکرد حرفه‌ای:

تمامی بخش‌های فایل پاورپوینت کامل بررسی پنج روایت از « نسبی گراییِ شناختی »* با هدف ایجاد یک تجربه کاربری روان و بی‌نقص طراحی شده‌اند. جزئیات با دقت بالا تنظیم شده‌اند تا ارائه‌ای حرفه‌ای و تأثیرگذار داشته باشید.

توجه:

تنها نسخه رسمی فایل فایل پاورپوینت کامل بررسی پنج روایت از « نسبی گراییِ شناختی »* از کیفیت کامل برخوردار است. نسخه‌های غیرمجاز ممکن است شامل اشکالات طراحی باشند و توصیه نمی‌شود از آن‌ها استفاده شود.

با تهیه فایل فایل پاورپوینت کامل بررسی پنج روایت از « نسبی گراییِ شناختی »*، سطح ارائه‌های خود را ارتقاء دهید و مخاطبان خود را تحت تأثیر قرار دهید

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل بررسی پنج روایت از « نسبی گراییِ شناختی »* :

اشاره

با اینکه مدتها نسبی گرایی کاملاً مردود بود اما گروهی از فیلسوفان معاصر علاقه وافری به ادعاهای نسبی گرایانه نشان می دهند. این درحالی است که شماری دیگر، نسبی گرایی را تهدیدی بسیار جدی برای تعقل انسان تلقی می کنند. در این موارد، یکی از وظایف مهم فلسفی، تنقیح و تبیینِ محلِ بحث است بدین منظور در این مقاله به گستره ای از روایت های موجود در نسبی گرایی و تمایز آنها اشاره می شود. علاوه بر این، نویسنده با ارایه تحلیل هایی نشان می دهد هر یک از روایت ها با مشکلاتی جدی روبه رو است.

مترجم بر خود لازم می داند از لطف و عنایت نویسنده محترم پروفسور هاوارد سَنکی (

Howard

Sankey

) استاد فلسفه دانشگاه ملبورن استرالیا به جهت ارسال این مقاله کمال سپاسگزاری را ابراز نماید.

* * *

مسئله نسبی گرایی

روزگاری، نسبی گرایی به جهت آنکه دچار مشکل «تهافت» (

incoherent

) بود به طور گسترده رد می شد. اما برخی فیلسوفان معاصر، علاقه وافری به ادعاهای نسبی گرایانه دارند. اینک برای شماری از فیلسوفانِ علم، انکار وجود معیارهایی عینی برای ارزیابی نظریه های علمی، امری رایج است. آن دسته از صاحب نظران در حوزه فلسفه زبان که از ضد واقع گرایی (

anti-realism

)پیروی می کنند معتقداند «صدق» امری است که در درون زبان یا شاکله های مفهومی (

conceptualschemes

) تحقق می یابد. برخی شخصیت ها در متافیزیکِ معاصر تقریبا همین سخنان را درباره واقعیت مطرح می سازند. تأمل درباره تنوع وسیع باورها و اَعمالی که مردمان مختلف در پهنه جهان انجام می دهند برخی را واداشته است تا بپندارند عملِ درست و باورِ صادق به فرهنگ هر فرد وابسته است.

اما ادعاهای نسبی گرایانه همچنان محل مشاجره و بحث است. امروزه هنوز صاحب نظرانی هستند که معتقداند بدون «معیارِ عینی» (

objective standard

) نمی توانیم تمایز معقولی را میان نظر خوب و احمقانه برقرار سازیم. آنان اعتقاد دارند بدون وجود معیارهایی که براساس آنها بتوانیم اعمال و باورهایمان را بسنجیم هیچ باور و عملی را نمی توانیم خوب یا عقلانی (

rational

)تلقی کنیم. این گروه از فیلسوفان، نسبی گرایی را تهدیدی بسیار جدی برای تعقل انسان به شمار می آورند که تمام پیشرفت هایی را که متفکران برجسته و سخت کوش در طول قرن ها در مسیر اندیشه عقلانی (

rational thought

) به بار آورده اند یکسره نابود می سازد.

هنگامی که بحث درباره یک مکتب آغاز می شود یکی از وظایف مهم فلسفی آن است که مسئله مورد بحث را با ارایه تمایزهای مربوط به آن تنقیح کنند. هدف ما در این نوشتار آن است که تنوع مواضع مختلف نسبی گرایانه را بررسی نماییم. بدین منظور پنج روایت از نسبی گراییِ شناختی**(

cognitive relativism

) را متمایز خواهیم ساخت. در اینجا صورت های غیر شناختی (

non-cognitive

) از نسبی گرایی مانند نسبی گرایی اخلاقی (

ethical relativism

) و برخی از دیدگاه های نسبی گرایانه درباره شیوه های عملِ فرهنگی (

cultural practice

)، مورد نظر ما نیست. با تحلیل هایی که ارائه می کنیم روشن خواهد شد که «نسبی گراییِ شناختی» با مشکلات جدّی مواجه است. هدف اصلی من آن است که نشان دهم در این مواضع، دامنه ای از روایت های متنوع و ممکن وجود دارد.

نسبی گرایی در عقلانیت (

Relativism about rationality

)

نخستین روایت از نسبی گرایی که مدّ نظر قرار می دهیم «نسبی گرایی در عقلانیت» است. شاید آشکارترین شکل این روایت، در کارهای اخیر در حوزه فلسفه علم رخ داده باشد. براساس دیدگاه سنتی که گروه متنوعی از فیلسوفانِ تجربه گرا در قرن بیستم از آن حمایت می کردند علم، زیر سیطره روش علمی قرار دارد که در میان دانشمندان در همه شاخه ها متداول است. البته درباره جزییات دقیق روش علمی، دیدگاه های مختلفی ابراز شده است اما عموما بر این باوراند که این روش، مستلزم استفاده از مشاهده و شیوه هایی از استنباط است که بر پایه هایی عقلانی استوار شده اند. جزییات روش علمی هرچه باشد عموما معتقداند که معیارهایی عینی را برای ارزیابی نظریه های علمی فراهم می آورد.

بخش عمده کارهایی که اخیرا در حوزه فلسفه علم انجام شده است این دیدگاه را که: «علم، زیر سیطره روش علمیِ پایدار قرار دارد»؛ طرد می کند. اینک تمایل به این نگرش ایجاد شده است که معیارهای به کار گرفته شده در علم به حسب چارچوب های نظری (

theoreticalframeworks

) یا زمینه ای که دانشمندان در آن کار می کنند تنوع می یابد. پال فیرابند (

Paul Feyerabend

) استدلال کرد در مقاطعی خاص، عملکرد دانشمندانِ واقعی، همه «قوانینِ روش شناختی» را نقض کرده است. تامس کوهن (

Thomas Kuhn

) نیز احتجاج کرد که بسیاری از معیارهای (

standards

) مورد استفاده در ارزیابی راه حل های ارائه شده برای مشکلات علمی، در ساختارهای نظریِ (

theoretical

structures

) بزرگ تری محصوراند که او آنها را «پارادایم» (

paradigm

) می خواند.

انکار وجود روش علمیِ تثبیت شده، غالبا به عنوان نسبی گرایی در «عقلانیتِ علمی» تلقی می شود زیرا این دیدگاه، مستلزم آن است که باور عقلانی در علم، به حسب زمینه های نظری (

thoeretical context

) یا تاریخی که دانشمند در آن کار می کند امری نسبی است. به تعبیر دیگر، گمان می شود پیروی از باورهایی که براساس معیارهایی خاص در زمینه ای معین ارزیابی شده اند با پیروی از باورهایی که براساس معیارهای موجود در زمینه ای دیگر ارزیابی شده اند از نظر عقلانی برابراند [و هیچ رجحانی بر یکدیگر ندارند]. به طور خلاصه، تنوع معیارها موجب «نسبیت در عقلانیت» می شود.

اما باید توجه کنیم گفتن اینکه: «در اصولِ به کار گرفته شده در علم، به حسب زمینه های مختلف، تنوع را مشاهده می کنیم»، غیر از آن است که از این سخن، نسبی گرایی را استنتاج نماییم. زیرا برای آنکه عقلانیت، امری نسبی باشد کافی نیست که صرفا معیارهای متنوع داشته باشیم؛ چراکه تنوع در معیارها، ادعایی توصیفی (

descriptive

) است که فاقد هرگونه توان الزام آور [= هنجارین [(

normative

) می باشد. برعکس، ادعای اینکه، فلان باور، باوری عقلانی است به معنای حکم به این است که از ارزش قابل قبول برخوردار می باشد. این، [نه صرفا توصیف بلکه [نوعی ارزیابی به شمار می آید.

بنابراین برای حصول نسبیت در عقلانیت نه تنها باید معیارها متنوع باشند بلکه صِرف خشنود شدن به مجموعه ای از معیارها را باید یک ارزش عقلانی برای یک باور به شمار آوریم. اگر این مطلب، صحیح باشد آنگاه عقلانیت به حسب زمینه ای که در آن قرار دارد نسبی خواهد بود. در این معنا، هر باوری که براساس معیارهای مربوط به زمینه ای خاص تأیید شود عقلانی [= معقول [شمرده می شود. از آنجا که هر باور براساس برخی معیارهای مفروض می تواند قابل تأیید باشد نتیجه آشکار این گونه نسبیت آن است که یک باور می تواند همانند دیگر باورها، عقلانی [= معقول] شمرده شود.

مقدمه ضروری در استدلال برای اثبات «نسبی گرایی در عقلانیت» آن است که برای حصولِ عقلانیت، فقط پیروی از مجموعه ای از معیارها [هرچه می خواهند باشند] کافی است و چیز دیگری لازم نیست. از این رو انکارِ معیارها یا قوانین روش شناختیِ تثبیت شده، با نسبیت تمام عیار در باورهای معقول فاصله زیادی دارد زیرا انکار مزبور، مستلزم آن نیست که باورِ مطابق با مجموعه خاصی از معیارها و باوری که با مجموعه دیگری از معیارها سازگار است از نظر ارزش عقلانی برابر باشند. انکار وجود یک روش شناسیِ پایدار صرفا به معنای انکار ثبات اصول حاکم بر تفکر عقلانی است و این، مستلزم آن نیست که عقلانیتِ یک باور، با مجموعه ای از معیارهای منطبق با آن تضمین شده باشد. [به نحوی که نتوانیم آن را با معیارهای دیگر مورد ارزیابی قرار دهیم و نهایتا به نسبی گرایی در عقلانیت دچار شویم]

نسبی گرایی در صدق (

Relativism about truth

)

تمایز نهادن میان «نسبی گرایی در صدق» و و«نسبی گرایی در عقلانیت» امری ضروری است. «نسبی گرایی در عقلانیت» می گوید عقلانیت به زمینه های تاریخی یا نظری وابسته است و به حسب این زمینه ها نسبی است. اما «نسبی گرایی در صدق» این ادعا را مطرح می سازد که صدقِ هر باور یا گزاره به حسب زمینه ای که در آن قرار دارد امری نسبی می باشد. جدای از بحث درباره «نسبی گرایی در عقلانیت» امروزه فیلسوفان هنوز هم «نسبی گرایی در صدق» را به عنوان دیدگاهی که دچار «تهافت» و «تناقضِ ذاتی» (

self-refu

) است به طور گسترده رد می کنند.

با همان نگاه نخست آشکار می شود که «نسبی گرایی در صدق» در مقایسه با «نسبی گرایی در عقلانیت» از مقبولیت کمتری برخوردار است. برای پی بردن به دلیل این امر، فرض کنید صدق یک گزاره به حسب زمینه های مختلف، امری نسبی شمرده می شود. این نحو از نسبی دانستنِ صدق، مستلزم آن است که گزاره ای مانند

P

بتواند در یک زمینه، صادق و در زمینه ای دیگر کاذب باشد. این سخن به دلیل آنکه به تناقض می انجامد دچار «تهافت» است زیرا دلالت می کند گزاره

P

و نقیض آن هر دو صادق اند. از این رو باید بگوییم این نوع از نسبی گرایی به «تهافت» مبتلا است.

همچنین «نسبی گرایی در صدق»، «خودشِکن» (

self-defeating

) است. پیرو «نسبی گرایی در صدق» می گوید صدق، نسبی است. پرسشی که اینجا مطرح می شود آن است که خود این تعبیر را چگونه باید تلقی نماییم؟ آیا درستی و صدقِ نسبی گرایی را باید ادعایی مطلق (

absolute

)به شمار آوریم یا نسبی؟ فرض کنید «نسبی گرایی در صدق» را ادعایی مطلق بدانیم یعنی در این مورد، صدق، نسبی نباشد، در این صورت، همان چه که اظهار شده بود انکار شده است. به عبارت دیگر، این دیدگاه در عین آنکه می گوید صدق، نسبی است ولی خودِ این اظهار نظر را «غیرنسبی» (

non-relative

) می داند. از سوی دیگر، اگر نسبی گرایی را هم به حسب زمینه های مختلف، نسبی بدانیم آنگاه «نسبی گرایی» برای نسبی گرایان، درست و برای غیرنسبی گرایان، نادرست خواهد بود. در این صورت اگر این دیدگاه که صدق، امری نسبی است از دید غیرنسبی گرایان، کاذب باشد لازمه اش آن است که نسبی نبودن صدق برای غیر نسبی گرایان، دیدگاهی صادق و درست به شمار می آید و درصورتی که صدق، غیرنسبی باشد آنگاه «نسبی گرایی» نادرست و کاذب خواهد بود. بدین سان، این ادعا که نسبی گرایی به طور نسبی، صادق است نیز به انکار و ردّ تعابیر نسبی گرایانه می انجامد. براساس این گونه دلایل، «نسبی گرایی در صدق» از وجهه نامطلوبی در فلسفه برخوردار است. اما در آثار کوهن و فیرابند در موضوع «تحول نظریه های علمی» (

scientific theory change

)پیشنهادی به چشم می خورد که ممکن است به طور محدود، زمینه ای را برای «نسبی گرایی در صدق» فراهم کند. آنان این پیشنهاد را در تز خود درباره اینکه: «برخی نظریه های علمی به دلایل معناشناختی (

semantic

) با یکدیگر، قیاس ناپذیر (

incommensurable

)اند»؛ مطرح می سازند. براین اساس، برخی نظریه های متوالی (

successive

) و رقیب در چارچوب دستگاه هایی مفهومی (

conceptual apparatus

) عمل می کنند که با یکدیگر متفاوت اند. کوهن و فیرابند استدلال می کنند که در گذر از میان نظریه هایی که از نظر مفهومی متفاوت اند نوعی تبدل معناشناختی (

semantic shift

) در واژگان رخ می دهد که نتیجه آن، ناکامی در ترجمه تعابیری است که نظریه ها به کار می گیرند.

فرض کنید گزاره ای مانند

P

به تئوری

T

چنان مرتبط باشد که نه صدقش و نه کذبش را نمی توانیم از

T

به چارچوب نظریه دیگری که

T

¨ می خوانیم انتقال دهیم. اگر

P

درست باشد آنگاه به یک معنا می توانیم صدقِ

P

را به

T

مرتبط بدانیم و حتی اگر صدقِ

P

، وابسته به

T

نباشد باز نمی توانیم

P

را از

T

به

T

¨ انتقال دهیم. همچنین

P

را نیز نمی توانیم در

T