خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل معرفی فصل نامه «فقه اهل بیت (ع)»

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل معرفی فصل نامه «فقه اهل بیت (ع)» :

پیش گفتار

فقه اهل بیت، با ویژگی هایی که در روش و منابع استنباط دارد و میراث اجتهاد هزاران فقیه است، پاسخ گوی نیازهای قانونی و حقوقی جهان امروز است. کافی است با ذهنی جهان نگر، تلقی درستی از انسان، اسلام و فهم دقیقی از رسالت دین، به سراغ این ذخیره عظیم رفت و با شناختی واقع بینانه از نیازهای نوپیدا ابعاد و نیازهای جوامع را بر منابع شیعی عرضه کرد. این کار، طلیعه نهضتی جدید شده و ایران شیعی را ام القری، راهبر جهان اسلام، مقتدا و پناهگاهی برای مستضعفان جهان خواهد کرد

.

برای انجام این مهم، بایسته است انبوه استعدادها، به سمت پاسخ گویی به نیازهای نسل و جامعه امروز سوق داده شود و مدرسان و استادان بزرگوار، با طرح مسائل نوظهوردر درس های خود،توانایی فقه شیعه را در اداره جهان امروز، بنمایانند و بزرگان با تاسیس مراکز پژوهشی فقهی و نشر مجلات گوناگون تخصصی و عمومی، جنبش و حرکتی نو در حوزه فقاهت پدید آورند

.

مجله فقه اهل بیت، بر آن است با عنایت اهل بیت، صفحات خود را به آموزه های آنان آراسته و در حد توان با یاری اساتید بزرگوار و فاضلان جوان حوزه و دانشگاه به تبیین مسائل مستحدثه فقهی وموضوعات بایسته برون فقهی، پیرا فقهی و درون فقهی بپردازد

:

این مجله به تبیین دیدگاه های نو در دانش اصول و علوم وابسته به فقه، مقایسه مباحث فقهی و پیرا فقهی شیعه با دیگر مذاهب و مکاتب فقهی، تطبیق دگرگونی های فقه و اصول و طبقات فقها و دیگرمباحث برون فقهی، همچنین معرفی مراکز و طرح ها و نرم افزارها و کتاب های فقهی و دانش های وابسته به آن می پردازد

.

الف) مسائل برون فقهی

از آن رو که دانش ها و نگاه های برونی، در بسامانی و کارآمدی و نقد اندیشه ها و آفرینش های فکری بسیار مفید است، بایسته است این قالب ها – که مبتکر برخی از آن ها دانشمندان اسلامی بوده اند -بار دیگر در حوزه ها مطرح شده و به عنوان رشته درسی، مقبول اولیای حوزه قرار گیرد. اینک برخی از آن سرفصل ها در این مقوله

:

۱.

بررسی مکتب های فقهی

با این که در تاریخ فقاهت، مجتهدانی صاحب مکتب ظهور کرده اند، حوزه ها از این زاویه به سراغ فقیهان نرفته اند. اگر مکاتب فقهی مجتهدان بزرگ بررسی و مقایسه شود، روش استدلال، شیوه برداشت آنان از قرآن و سنت، مشی اجتهادی شان در مواردی که «نقلی » نرسیده است، اصول و قواعدی که برای اجتهاد ابداع کردنده اند و مسائل جدیدی که بر فقه افزودنده اند، شناسایی و فهم ومقایسه گردد، آموزه و راهنمای خوبی برای پاسخ گویی مسائل نوظهور و بالنده کردن فقه می شود

.

۲.

تاریخ فقه و اصول

امروزه تاریخ علم در دانشگاه های دنیا رشته مخصوصی را ویژه خویش کرده است. تاریخ علم، هویت آن دانش است و به عالمان آن اصالت می دهد و آنان را با گذشته تلخ و شیرین آن دانش آشنامی کند. فهم تاریخ علم، عالم را بر آن دانش محیط می کند و روش برخورد با معضلات علم را می آموزد و راه حل مشکلات علمی را می نمایاند

.

بایسته است در اصول و فقه، پژوهشی تاریخی شود، بدین گونه که زمان پیدایش هر اصل، قاعده و مسئله شناخته شود، و طرح کننده هر اصل و قاعده و مسئله معلوم شود و علت افزودن و طرح آن ارزیابی و ریشه یابی گردد و نقدهاو ادله مخالفان روشن شود. این امور، طالب فقه و اجتهاد را به چگونگی تحول و دگرگونی فقه آشنا کرده، به او می آموزد چسان فقه شیعه از مجموعه های حدیثی واصول اربع مائه، به سطح «جواهرالکلام » ارتقا یافته است

.

این شناخت، طالب فقه را توانا – در تاسیس اصول، استخراج قاعده و حکم جدید، طرح مسائل نو و پاسخ گویی به حوادث واقعه – می کند

.

در این خصوص، لازم است تاریخ علم اصول و فقه تدوین شود و مکاتب فقهی هر منطقه و نقش اجتماعی – سیاسی که این مکاتب داشته اند، شناخته شود و نیز طبقات الفقهای عالمان شیعه نگارش یابد و نقش و جایگاه هر فقیه در بنای این میراث عظیم نمایان شود

.

۳.

فلسفه علم فقه

امروزه در کنار هر علم، فلسفه آن نیز مطرح است. با این که به طور پراکنده در اصول و مقدمات کتاب های فقهی، برخی مباحث که امروزه به نام «فلسفه علم » مطرح است، بحث شده، ولی لازم است این موضوع در حوزه به عنوان یک رشته علمی شناخته شود و مدرسان و فاضلان دراین زمینه رساله، مقاله و کتاب بنویسند

.

در فلسفه علم فقه، ماهیت بحث و روش پژوهش و اجتهاد مجتهد، ارزیابی می گردد و چگونگی تحقق این بحث و ساختار و مبادی و مقارنات آن بررسی می شود

.

محیط، نظریه های فلسفی و کلامی، جهان بینی و تلقی فقیه از انسان و رسالت و مکتب، در فتوای او مؤثر است. هم چنین مبادی روانی، ساختار اجتماعی، وضعیت سیاسی و خواست اجتماعی به استنباط فقیه جهت می دهد. فلسفه علم فقه، این امور را بدون جانبداری بررسی می کند

.

درفلسفه علم فقه، از اهداف «شریعت » بحث می شود و هر یک از فتاوای فقیه با این مقاصد محک زده می شود; زیرا هر مسئله را باید در جایگاه خود قرار داد و اهداف و مقاصد شریعت را در هر مسئله مدنظر داشت

.

۴.

فقه و علوم دیگر

نمی توان علم فقه را بر کنار از تاثیر دانش های دیگر و بی نیاز از دیگر علوم پنداشت. چنان که علوم انسانی و اعتقاد و اخلاق فقیه در اندیشه های فقهی او مؤثر است، علوم تجربی و دست آوردهای آن در قالب صنعت و فن آوری نیز در موضوع سازی فقه و تاثیر بر استنباطمجتهد از راه موضوع، تاثیر می گذارد

.

در چگونگی تاثیر علوم گوناگون در اجتهاد و سرفصل هایی که باید در آن ها کاوش شود، گفته ها بسیار است و مقاله های مستقلی را می طلبد; فقط در این جا به رابطه و تعامل فقه و حقوق جدید اشارتی گذرا داریم

:

۵.

فقه و حقوق

تعیین حق و بحث حقوق که فقه بدان پرداخته، میدان و موضوع های گسترده و بسیاری پیدا کرده است. ده ها روش و مکتب حقوقی در دنیا سر برآورده است. این پیشرفت بیشتر در قرون اخیر بوده است که حوزه از مسائل اجتماعی و فضای سیاسی جهان برکنار بوده، از این رو، برفقه، مسائل نو پیدا عرضه نشده است

.

امروزه، لازم است مباحثی چون: حقوق مدنی و شهروندی، حقوق جزای عمومی و اختصاصی، حقوق تجارت، مسائل مربوط به حمل و نقل، امور مالی، حقوق بین الملل، حقوق دریایی و خاکی و فضایی، حقوق مخابرات و رسانه ها، حقوق دولت و تعارض هایی که بین حق دولت و حق جامعه با حق افراد پدید می آید، به عرصه فقه اسلامی برده شود

.

متاسفانه به رغم غنای فقه اهل بیت، در بسیاری از مباحث حقوقی از قوانین سوئیس، فرانسه، ایتالیا، انگلستان و… مدد می گیریم و روابطمان را بر اساس قوانین آن ها پی می ریزیم

.

بایسته است حوزه ها مباحث حقوقی جدید را بر منابع فقه عرضه بدارند و از روش های تحقیق و حل مباحث حقوقی، برای رشد و غنای استنباط بهره برند، زیرا برخی پایه های فکری فقیه اعتباریات و اصول عقلانی و عرفی است و آگاهی از نظریات حقوقی دیگران و مکاتب حقوقی، چه بسا نظر فقیه را تغییر دهد یا تعمیق و توسعه بخشد. بی شک، با اصالت های انسانی و جوهره فطرت پذیری که فقه اهل بیت دارد، دیدگاه های حقوقی شیعه، مترقی ترین و انسانی ترین نظام حقوقی دنیا خواهد شد

.

ب) موضوع شناسی

موضوعات مهبط احکام اند و چگونگی تلقی از موضوع و نوع استنباط فقیه را جهت می دهند. بدون شناخت موضوع، فقیه نمی تواند حکم متناسب آن را بیان کند

.

گرچه موضوع شناسی در ردیف علوم مورد لزوم اجتهاد شمرده نشده، ولی مقوم استنباط صحیح و درست است; زیرا ده ها عوارض، قیود، ملاکات و مصالحی که شرع بر حفظ آن ها نظر دارد و ممکن است در وقتی، همراه موضوع باشند و در وقتی دیگر نباشند، به هنگام استنباط، فقیه راملزم می کند دریافت و شناخت صحیحی از موضوع داشته باشد

.

بنابراین، سد ثغور موضوع نیز وظیفه فقیه است. او، باید حدود موضوع را -که در لسان دلیل آمده – مشخص و تعیین کند. به گفته شهید صدر

: