خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل اقتراح : روش شناسی روش های کلامی (در گفتگو با استادان حوزه و دانشگاه، حجج اسلام آقایان دکتر محمدتقی سبحانی و دکتر برنجکار)

با فایل فایل پاورپوینت کامل اقتراح : روش شناسی روش های کلامی (در گفتگو با استادان حوزه و دانشگاه، حجج اسلام آقایان دکتر محمدتقی سبحانی و دکتر برنجکار) یک ارائه‌ی بی‌نقص بسازید!

پاورپوینتی زیبا و کاربردی:

فایل فایل پاورپوینت کامل اقتراح : روش شناسی روش های کلامی (در گفتگو با استادان حوزه و دانشگاه، حجج اسلام آقایان دکتر محمدتقی سبحانی و دکتر برنجکار) شامل 90 اسلاید کاملاً حرفه‌ای و چشم‌نواز است که برای ارائه‌ی مستقیم یا چاپ آماده شده‌اند.

آنچه فایل فایل پاورپوینت کامل اقتراح : روش شناسی روش های کلامی (در گفتگو با استادان حوزه و دانشگاه، حجج اسلام آقایان دکتر محمدتقی سبحانی و دکتر برنجکار) را متمایز می‌کند:

• طراحی مدرن و هدفمند: فایل پاورپوینت کامل اقتراح : روش شناسی روش های کلامی (در گفتگو با استادان حوزه و دانشگاه، حجج اسلام آقایان دکتر محمدتقی سبحانی و دکتر برنجکار) با ترکیب رنگ‌ها و چیدمان هوشمندانه، به انتقال بهتر مفاهیم کمک می‌کند.
• کاربری راحت و سریع:فایل پاورپوینت کامل اقتراح : روش شناسی روش های کلامی (در گفتگو با استادان حوزه و دانشگاه، حجج اسلام آقایان دکتر محمدتقی سبحانی و دکتر برنجکار) بدون نیاز به ویرایش‌های پیچیده، فقط فایل را باز کنید و ارائه دهید.
• کیفیت بالا برای نمایش: همه‌ی اسلایدها با رزولوشن مناسب و ساختاری منظم آماده ارائه هستند.

ساخته‌شده با دقت و استانداردهای بالا:

فایل پاورپوینت کامل اقتراح : روش شناسی روش های کلامی (در گفتگو با استادان حوزه و دانشگاه، حجج اسلام آقایان دکتر محمدتقی سبحانی و دکتر برنجکار) با رعایت جزئیات طراحی شده تا در هر محیطی بدون مشکل نمایش داده شود. هیچ‌گونه بهم‌ریختگی یا ایرادی در اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل اقتراح : روش شناسی روش های کلامی (در گفتگو با استادان حوزه و دانشگاه، حجج اسلام آقایان دکتر محمدتقی سبحانی و دکتر برنجکار) وجود ندارد.

تذکر:

در صورت مشاهده‌ی تفاوت در کیفیت، احتمال استفاده از نسخه‌های غیراصلی وجود دارد. نسخه معتبر فایل پاورپوینت کامل اقتراح : روش شناسی روش های کلامی (در گفتگو با استادان حوزه و دانشگاه، حجج اسلام آقایان دکتر محمدتقی سبحانی و دکتر برنجکار) با دقت توسط تیم طراحی آماده شده است.

همین حالا دانلود کن و با فایل پاورپوینت کامل اقتراح : روش شناسی روش های کلامی (در گفتگو با استادان حوزه و دانشگاه، حجج اسلام آقایان دکتر محمدتقی سبحانی و دکتر برنجکار) مخاطب‌هات رو تحت تاثیر قرار بده!

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل اقتراح : روش شناسی روش های کلامی (در گفتگو با استادان حوزه و دانشگاه، حجج اسلام آقایان دکتر محمدتقی سبحانی و دکتر برنجکار) :

اشاره

دنیای امروز، نوشونده و در حال پویایی است، روندی که بسیاری از آموزه های ادیان را به چالش کشیده است، اما از دیگر سو، انسان معاصر به گونه ای ناگفته، در تکاپوی جوهر دین است. روش ها و پژوهش های کلامی در تدوین منطقی مفاهیم دینی و دفاع خردورزانه از آن ها، نقشی اساسی برعهده دارند و می توانند با طرح مباحث جدید، راهی به سوی حقیقت بگشایند. امید که طرح چنین مباحثی بتواند افق گشای مباحث معرفتی دیگر گردد. با سپاس از استادان حوزه و دانشگاه آقایان دکتر سبحانی و دکتر برنجکار، که ما را در این مسیر یاری دادند، در ادامه اقتراح این شماره را می خوانیم.

پژوهه: اصولاً درباره روش های مورد استفاده در دانش کلام و پژوهش های کلامی به چه مواردی می توان اشاره کرد؟

دکتر سبحانی: همان طور که می دانید دانش ها را از سه جهت متمایز می کنند: ۱. موضوع ۲. غایت ۳. روش. جواب سؤال، متمرکز بر حوزه روش است. وظیفه و رسالت علم کلام به سه حوزه تقسیم می شود:

۱. توضیح و تبیین معارف اعتقادی و گزاره های اعتقادی دینی

۲. سامان دهی به این معارف و گزاره ها (نظام بخشی به معارف دینی) چون معارف اعتقادی برخلاف پاره ای از علوم مثل فقه، بنیادش بر یک نظام فکری و ارتباطات سامان یافته میان گزاره هاست.

۳. دفاع عقلانی و غیرعقلانی (برون دینی و درون دینی) از گزاره های اعتقادی. با توجه به این سه رسالت علم کلام به لحاظ روش، حساسیت و ویژگی خاصی ندارد و از دانش های چند روشی است نه یک روشی، متکلم متناسب با هر یک از وظایف به روش هایی نیازمند است که از آنها بهره گیرد، مثلاً برای توضیح و تبیین گزاره های اعتقادی بیشتر از روش های اجتهادی استفاده می کند و گاهی نیز روش های عقلی و روش های تاریخی به کار می آید.

در حوزه نظام بخشی، از روش های عقلانی استفاده می شود و در حوزه دفاع که از قدیم کار اصلی متکلمان بوده از انواع مختلف روش های مقبول و مشروع استفاده می گردد. متکلمان، روش های اجتهادی عقلانی و فلسفی تاریخی، تجربی و هر روشی که بتواند از گزاره ها دفاع کند را مورد استفاده قرار می دهند. بنابراین هیچ محدودیتی در علم کلام به لحاظ روش شناسی وجود ندارد مگر این که آن روش به لحاظ عقلی و عرفی پسندیده نباشد یا به لحاظ شرعی ممنوع باشد، به جز این دو هر نوع روشی می تواند در علم کلام به کار آید. برای مثال اگر روش هرمونتیک که امروز مطرح شده، روشی باشد که به لحاظ عرفی و اخلاقی قابل دفاع باشد و بتواند استناد مطالب و محتوا را به متون دینی تمام کند و از نظر شرعی بتواند حجیت را اثبات کند هیچ مانعی ندارد که متکلم از این روش استفاده نماید. فرض کنید یکی از گرایش های روش تحلیل محتوا در نصوص دینی کاربرد دارد، اگر این روش حجیت و اعتبار خودش را اثبات کند می تواند در علم کلام به کار آید.

به هرحال برخلاف فلسفه و فیزیک که به لحاظ روش شناختی روش ویژه ای را در نظر دارند و از آن چهارچوب نمی توانند عدول کنند چون هویتشان هویت روش شناسانه است علم کلام هویت روش شناسانه ندارد و بیشتر هویت موضوعی و غایتی دارد یعنی به لحاظ موضوع اعتقادات دینی مهم است و به لحاظ غایت، هدفی که ذکر شد.

پژوهه: لطفا وجه منافات روش، با شرع را بیشتر توضیح دهید، اگر روش یک روش منطقی است پس منظور از منافات چیست؟

دکتر سبحانی: روش اساسا امری عقلایی است و به تعبیر دیگر، عقلانی عقلایی است. این روش ها می توانند مورد استفاده قرار بگیرند یا نگیرند از دیدگاه یک حوزه فکری معتبر به حساب بیایند یا معتبر به حساب نیایند، مثلاً فیلسوفان می گویند ما روش تجربی را معتبر نمی دانیم، این به معنای بی اعتباری آن روش به نحو مطلق نیست، می گویند برای اهداف ما در حوزه مطالعاتی و فکری روش تجربی به کار نمی آید، به این معنا حوزه عالمان دینی می تواند روشی را به رسمیت بشناسد یا نشناسد یا حتی صاحبان یک دین می توانند روشی را به حساب بیاورند یا نیاورند. مثلاً در اجتهاد اثبات می کنیم، روشی عقلایی داریم در تفهیم و تفهم، در ادامه می گوییم که آیا شرع این روش تفهیم و تفهم را قبول دارد یا نه، اگر ثابت شود که شرع قبول ندارد یعنی ظهورات را از اعتبار انداخته است، یعنی آن چه بین من و شما حجت است فقط یقین و نصوص است، قطعا نمی توانیم در برداشت از نصوصات به ظهورات تکیه کنیم.

یعنی آن روش عقلایی که در جای خودش مورد استعمال است در حوزه مفاهیم دینی مورد پذیرش قرار نمی گیرد و این در هر حوزه دانشی و معرفتی است که ممکن است روش هایی را معتبر بداند یا معتبر نداند.

دکتر برنجکار: همه متکلمان از روش کاملاً یکسانی استفاده نمی کنند، و مبادی و منابع مورد استفاده آنها گاه متفاوت است. برای مثال اشاعره عقل را منبع عقاید نمی دانند و برای عقل صرفا کارکرد تبیین و دفاع را می پذیرند. درحالی که امامیه و معتزله، عقل را منبع عقاید می دانند. بنابراین روش های مکاتب مختلف کلامی یکسان نیست. نقطه مشترک همه متکلمان، استفاده از روش نقلی است. هر چند تلقی همه متکلمان از روش نقلی نیز یکسان نیست. با مسامحه می توان گفت علم کلام از روش عقلی نقلی استفاده می کند. به این معنا که در مواردی همچون اثبات خدا و نبوت که از نقل نمی توان استفاده کرد، از روش عقلی استفاده می شود و در موارد دیگر، هم از روش عقلی و هم از روش نقلی کمک گرفته می شود. البته این نکته را هم باید افزود که مقصود از روش عقلی در اینجا تنها روش عقلی محض نیست، بلکه متکلم برای اثبات مدعایش می تواند از روشهای تجربی و شهودی نیز استفاده کند. برای مثال متکلم در مناظره با فیزیکدان می تواند از روش و قوانین مورد قبول او برای اثبات مدعایش بهره برد. به طور کلی متکلم از هر روشی که بتواند مقصود خود را با آن اثبات کند استفاده می کند، خواه روش نقلی، خواه غیرنقلی، یا روش عقلی به معنای عام کلمه.

پژوهه: از نظر روش شناسی آیا می توان فرقی میان فلسفه به معنای عام یا فلسفه دین به معنای خاص و دانش کلام، قائل شد؟

دکتر برنجکار: فیلسوف نمی تواند از روش نقلی استفاده کند. او حتی اگر مطلبی را از دین فرا گرفته باشد، در فلسفه به شرطی می تواند آن را بپذیرد که برهانی عقلی بر آن اقامه کند. البته او می تواند به عنوان یک دین دار، مطالب دینی را که نتوانسته در فلسفه برای آنها برهانی بیابد، بپذیرد. فلسفه دین نیز یکی از شاخه های فلسفه است، و از لحاظ روشی با فلسفه مشترک است، هر چند از لحاظ موضوع با آن متفاوت است. موضوع فلسفه دین، آموزه های دینی است، در حالی که موضوع فلسفه سنتی موجود به ما هو موجود می باشد. البته برخی مکاتب فلسفی چون فلسفه اگزیستانس و فلسفه تحلیلی درباره موضوع فلسفه دیدگاه دیگری دارند.

دکتر سبحانی: فلسفه دین یک ماهیت فلسفی دارد و یک ماهیت کلامی، به معنای دیگر در نقطه تلاقی فلسفه و علم کلام نشسته است و از نظر موضوعی به علم کلام شباهت دارد البته پاره ای از مباحث در علم کلام است که در فلسفه دین نیست و برعکس. ولی موضوع فلسفه دین و کلام، معارف اعتقادی و مباحث باورمندی دینی است پس به فلسفه شباهت دارد، چون در فلسفه دین مانند فلسفه از روش عقلانی استفاده می شود. فیلسوفان دین هم ظاهرا بر این اعتقاد هستند که نباید روش های دیگر را به کار بگیریم مثلاً تجربه می تواند برای فیلسوف ابزار و مواد خام را فراهم کند ولی در نهایت این روش عقلانی است که نتیجه فیلسوفانه را ایجاد می کند و بحث فیلسوفانه را به سرانجام می رساند. شبیه همین موضوع در فلسفه دین وجود دارد که از هر روشی استفاده کنیم در نهایت عقل آن را تمام می کند. فلسفه دین یعنی بحث روشمند عقلانی در موضوعات اعتقادی دین که امکان بحث عقلانی دارد و این قید اخیر برای این که آن موضوعی که در علم کلام وجود دارد علی الاصول امکان بحث عقلانی در آن نیست بلکه یا باید بحث تاریخی در آنها شود یا بحث تجربی محض یا بحث درون دینی در آنها صورت گیرد. فیلسوف دین کاری به مباحث تجربی و مباحث درون دینی ندارد.

پژوهه: در فلسفه دین چه مباحثی مطرح می شود. مثلاً می توان گفت در فلسفه تاریخ در واقع به چرایی مباحث پرداخته می شود آیا در فلسفه دین به این مباحث پرداخته می شود، در علم کلام چطور؟

دکتر سبحانی: باید فلسفه هایی که درجه دو هستند و فلسفه هایی که درجه یک هستند را از یکدیگر تفکیک کنیم مثلاً می گوییم فلسفه علم (اجتماعی یا طبیعی) اینها درجه دو هستند، یعنی فلسفه ای هستند که ناظر به یک حوزه دانشی هستند، همیشه مضاف الیه اینها یک دانش است مثل فلسفه فیزیک، اما زمانی که مضاف الیه فلسفه، خودش موضوع قابل ملاحظه و مطالعه است مثل فلسفه هنر، تاریخ و فلسفه دین اینها موضوعش یک دانش نیست اینها فلسفه درجه یک هستند مثل متافیزیک. از این جهت هیچ فرقی بین فلسفه دین و کلام نیست فرقی که وجود دارد این است که فلسفه های مضاف به معنای اخیر از مقولاتی بحث می کنند که جنبه عمومی و کلی دارند، به عبارت دیگر از بنیادهای آن موضوع و قواعد کلی آن موضوع بحث می کنند، مثلاً در علم تاریخ مورخ از جزئیات تاریخ صحبت می کند و فیلسوف تاریخ به قواعد کلی و مفاهیم کلی در حوزه تاریخ می پروازد تفاوت در منظر و نوع نگاه است. فلسفه دین مانند کلام به موضوعات اعتقادی می پردازد. مثل این که فیلسوف دین به ادله اثبات واجب می پردازد و متکلم هم همین کار را می کند. فیلسوف دین به مباحثی می پردازد که در چهارچوب روش شناسی عقلانی امکان بحث پیدا می کند. البته این نکته مهمی است که معمولاً فیلسوفان توجه به موضوعاتی دارند که به گونه ای سرنوشت و سرشت آن موضوع به آنها بستگی دارد و سعی می کنند حتی در بحث های عقلانی هم از موضوعات فرعی تر و جزئی تر که امکان عقلانی شدن دارد پرهیز کنند. مثلاً در فلسفه هنر از ده موضوع به چند بحث می پردازند که در اصل به موضوعات اصلی ارتباط دارند.

پژوهه: با توجه به این که دانشی که امروز کلام نامیده می شود در آغاز پیدایش خود در دنیای اسلام صرفا مباحثی پراکنده در باب موضوعات مختلف و متفاوتی چون ایمان جبر و اختیار امامت و… بوده است؛ از چه زمانی علم کلام یک شکل منسجم و نظام وار به خود گرفت؟

دکتر سبحانی: سوال را می توانیم به این شکل مطرح کنیم که محتوایی و مضمونی خواهد بود. به لحاظ تاریخی از نظر شیعه دو نقطه عطف جدی وجود دارد که یکی دوران شیخ مفید و دیگری دوران شیخ طوسی است. در هر دو نقطه یک خیزش جدی به سمت سامان مند و روشمند کردن علم کلام شیعه برداشتیم و متأسفانه بعد از شیخ طوسی هنوز کار جدیدی صورت نگرفته است.

اما به لحاظ محتوایی به این معنا که چگونه علم کلام در طول زمان های مختلف دچار تحول شده است یعنی در دوران ی علم کلام رنجور است و در دوران ی کاملاً فربه و گسترده می شود. در دوره ای موضوعاتی اصل قرار می گیرد و در دوره ای دیگر به فراموشی می رود و موضوعاتی دیگر مطرح می شود، پاسخ این است که علم کلام مثل سایر علوم اسلامی در نقطه تماس میان نص و نیاز است، برخلاف برداشتی که می گوید علوم اسلامی تکیه بر نصوص دارند، دانش های اسلامی دانش هایی هستند که توسط عالمان دینی و برگرفته از متون وحیانی شکل می گیرند اما در این برداشت نیاز بیرونی و احتیاج مخاطبان نقش به سزایی دارد چه به روش موضوع، چه غایت و چه به لحاظ روش، علم کلام از یک سو بر نصوص دینی تکیه می کند واز سوی دیگر نیازهای اجتماعی است که این بخشها را فربه می کند یا از اهمیت می اندازد، مثلاً در زمانی بحث ایمان یا اختیار بحث جدی متکلم است و در زمانی موضوع دیگری محوریت پیدا می کند. از این جهت می توان گفت، علم کلام، پاسخگوی نیاز دوره خود بوده یا باید پاسخگو باشد. علم کلام موضوع خاص دارد یعنی هر آنچه را که متعلق باور یک انسان مومن قرار می گیرد یا در شأن این است که بتواند مورد باور قرار گیرد که به آن معارف اعتقادی می گویند. پس حوزه موضوع علم کلام مشخص است اما این که چه موضوعاتی را در این حوزه بیاوریم یا از چشم بیندازیم، بستگی به نیاز اجتماعی و بیرونی دارد. مثلاً بحث انسان شناسی، یا جامعه شناختی در زمانهای گذشته نبوده ولی در عصر جدید به آن توجه می شود، آن بخش هایی از انسان شناسی که جنبه اعتقادی پیدا می کند یعنی متعلق عمل قرار می گیرد.

دکتر برنجکار: اگر آغاز علم کلام را پیامبر اکرم (ص) و امیرالمؤمنین(ع) و دیگر معصومان بدانیم در سخنان این بزرگان صرفا مباحث پراکنده ای در بعضی موضوعات مطرح نیست، بلکه اصول همه عقاید درست در سطوح مختلف بیان شده است. از لحاظ شیوه نیز موضوع از همین قرار است. وقتی هشام بن حکم مناظره خود با یکی از مطالعات را برای امام صادق(ع) نقل می کند حضرت می فرمایند: این بحث را از چه کسی فرا گرفتی؟

هشام پاسخ می دهند: اصل مطلب را از شما گرفتم و خودم آن را تنظیم کرده و بسط دادم. این پاسخ روش متکلم را نشان می دهد. او آموزه های دینی را از معصوم اخذ می کند و خودش آن را تبیین و تنظیم و اثبات می کند. یعنی هم از نقل استفاده می کند و هم از عقل؛ گذشته از مواردی که صرفا از عقل استفاده می شود. البته در طول زمان مباحث و تفریع فروع از اصول بیشتر و روش های مختلفی ارائه شده است. برای مثال روش نوبختیان، روش شیخ صدوق، روش شیخ مفید و… که مجال توضیح آنها نیست.

پژوهه: با توجه به گوناگونی مباحث کلامی آیا روش تحقیق این مباحث را می توان منحصر به عدد خاصی نمود. و اساسا آیا در کلام جدید روشی دیگرگونه طرح می شود؟

دکتر سبحانی: کلام جدی