خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل خطبه های نماز جمعه تهران به امامت حضرت آیت الله هاشمی رفسنجانی ۱۸/۳/۸۰

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل خطبه های نماز جمعه تهران به امامت حضرت آیت الله هاشمی رفسنجانی ۱۸/۳/۸۰ :

خطبه اول

بسم الله الرحمن الرحیم

والصلاه والسلام علی رسول الله و علی آله الائمه المعصومین اعوذ بالله من الشیطان الرجیم, قل ان صلاتی و نسکی و محیای و مماتی لله رب العالمین اوصی عبادالله بتقویالله و اتباع امره ونهیه

در خطبه های قبل در مورد اخلاق در قرآن چند بحث را ذکر کردیم و آخرین خطبه مربوط به اخلاص و نقطه مقابلش ریا بود که جمع بندی بحث هایی که در این باره کردیم که این خطبه انشاالله انجام می دهم با این که بحث خیلی وسیع است و آیات, روایات و شواهد تاریخی خیلی فراوان است ولی بنده در حد تذکر اکتفا می کنم.
آیات فراوانی است در قرآن در مورد اخلاص در عمل و نیات وجود دارد که یکی از آن آیات ((فمن کان یرجعو لقا رب فیعمل عملا صالحا ولا یشرک به عباده ربهی احدا)) این آخرین آیه سوره کهف است.نکات بسیار ارزشمندی در این آیه است روح مطلب این است کسانیکه در فکر تکامل و تعالی هستند و از تکامل بعنوان لقا خداوند تعبیر شده است چون کنایه واقعی آن این است که انسان به خدا نزدیک می شود و هر راه دیگری و هر کلام دیگری حقیقت در وجود انسان خلق نمی کند.
علم, عمل, اخلاق, هر چه که شما فکر می کنید اگر انسان را به خداوند نزدیک کند و در جهت عوالم بالا انسان رشد پیدا کند این کمال است و این تکامل و تعالی است و هرچه انسان را از خدا دور کند این تنزل است و هر چه هم که انسان در جا بزند خوب برجاست, چیزی و خیر و شری عاید انسان نمی کند.
خداوند می فرماید آنهایی که فکر می کنند لقا خدا هستند یعنی کمال جویی دارند یعنی همه هیچ موجودی نیست که کمال نخواهد و به خصوص انسان که عاشق کمال است و شدتش را هم احساس نکند همه وجودش و سلولهای او همه به طول کامل به او دیکته تکامل می کنند.
کسانیکه طالب تکامل هستند که امید به لقا خداوند دارند و من کان یرجعو لقا رب, راهش عمل صالح و کار نیک است و اگر هم مقوله عبادات باشد که خوب عبادت مرسوم است اگر هم خدمت به خلق و یک نوع کارهایی که ارزشمند است برای بشریت و تعالی خود انسان, عمل صالح است پس یک رکن تعالی, عمل صالح است اما عمل صالح شرط بسیار مهمی دارد که در مسیر لقاالله باشد و آن این است که به عباده ربهی احدا نباید انسان شریکی برای خودش بگیرد در عبادت خداوند, اگر نیت انسان, قلب انسان چیزی غیر از خدا را هدف بگیرد, آن خلوص و وصول و توفیق و قبول اطاعت و بندگی آنجایی که عبادت است, اتفاقی نمی افتد.
ولی اگر ریا بود خوب این شرک و گناه است, علاوه بر اینکه درجه ای ندارد, بلکه درجه ای را هم می گیرد و اگر هم ریا نبود ولی باز هم اخلاص عبادی در آن نبود باز آنچه می خواهیم نیست, پس قضیه بر می گردد به نیت تعبیر اعمال و بینات هیچ مبالغه ای در آن نیست اصلا آن اثر عمل باید با نیت شکل بگیرد این نیت اگر برای خدا و حق باشد, هم عمل کیفیتش بالا است و هم توفیق و پیروزی دارد.
ولی اگر چیزی غیر از این باشد مشکل دارد و اگر ریا باشد خوب یک نوع شرک خفی است برای کسانیکه آگاهانه دچار ریا می شوند یک نوع نفاق است اگر انسان به ریا مبتلا شود به ریای خطرناک و نقطه بدی می رسد و بدترین چیز برای سقوط انسانیت, نفاق است.
نفاق البته درجاتی دارد و مواردش مختلف است از عقیده می گیرد تا مراحل اخلاقی به هر حال فاصله بین قلب و زبان و عمل اگر انسان قلبش و نیتش به یک راهی برود و عملش و زبانش به راهی دیگر برود آن به یک مرض بسیار بدی گرفتار است.معالجه این مرض مشکل است ما خودمان به خودمان مراجعه بکنیم, نیت خودمان, هدف و عمل خودمان را و قضاوت و تصمیمات خودمان را با هم تطبیق بدهم و ببینیم چه کاره ایم.هر انسانی محاسبه نفس می کندن و می فهمد در مسیر هست یا نیست, مسیر اخلاص و لقاالله است یا در مسیر سقوط و جهنم جهیم است.
یکی از آیات مانوس قرآن که حتما زیاد شنیده اید در صوره صف است که می خوانم برای اینکه ملاک زندگی ما باشد و رفتار و کردارمان و گفتارمان قرآن با خطاب به انسانهای دورو و شاید منافق اینگونه برخورد می کند.((یا ایهاالذین آمنو لا تقلوولا تفعلون)) مومنین, این خطاب به همه نیست به مومنین است بیشتر از مومنین چون توقع نیست, قران با لحن کنایهآمیز مطرح می کند چرا چیزهایی را که عمل نمی کنید, می گویید بر زبان میآورید ولی عملتان غیر از آنان است حالا چه با زبان عینی با لفظ چه به نوع دیگری یعنی تظاهر تظاهری که با عمل واقعی ما سازگار نباشد تعبیر بعدی قرآن این است می فرماید که ((کبر من مقت عندالله ان تقو موامالا تفعلون)) پیش خداوند مقت بزرگی است که شما بین قلبتان و زبانتان و عملتان تضاد باشد.
مقت یعنی چه, کلمه مقت در زمان پیغمبر(ص) در ادبیات عرب به یک نوع نکاحی و ازدواجی که در جاهلیت مرسوم بوده و مکروه بوده که فرزندان بعد از فوت پدرشان یا طلاق, همسر پدرشان را ازدواج می کردند.عربها به این می گفتند نکاح مقت, در این آیه قرآن می گوید که یا منظورش اشاره به همین است یانه خشم تند درباره آن است.چون آن یک عمل زشت و قبیحی بوده در عرف مردم و یک نوع حرکت غیر اخلاقی و غیراجتماعی ضدادب به نظر میآمده این تعبیر شده یعنی پیش خداوند مقت بدی است از نوع حرکتهایی که با عرف هم سازگار نیست که حرف و عمل و ادعا با عمل با هم نخواند و از هم جدا باشد نیت انسان چیز دیگری بگوید و عمل انسان چیز دیگری بگوید.
در روان شناسی که امروز حقیقتا برای اخلاقیون و علمای اخلاق که مطالعه در روان شناسی جدید بسیار با اهمیت است که شخصیتهای انسان و انواع آنرابررسی می کنند یک نوع شخصیتی بنام نمایش مطرح است.انسانها را اگر تقسیم کنند انسانهای عمل گرا, عقیده گرا, آرمان گرا, انواع شخصیتها است که یک نوع آن نمایشی است.یعنی تیپ انسان یک حالتی دارد که می خواهد به مردم نمایش بدهد و بیشتر برون گرایی به این معنا است و توجه به واقعیت حرکت و عمل و قلب و دین ندارد, آنچه توجه دارد این است که مردم چه بگونید مردم چه را بپسندند, زمانه چه می خواهد و زمانه چگونه هماهنگ شود.
یک نفر است که واقعا در عمل هم همینطور است و عملش هم می خواهد رضایت مردم را جلب بکند, این یک نوع بدی نیست.
اصلا تیپ انسان تیپ نمایشی است.اصلاح شعاری است یک چیزهایی مطرح می کند که با قلبش, با عملش, بادلش فاصله دارد.روانشناسی به این می گوید تیپ نمایشی, شخصیت نمایشی.این شخصیت های نمایشی بسیار برای جوامع آثار منفی دارند که حالا من آیه بعدی که می خوانم این اثر اساسی را می گویم که اثر بسیار خطرناکی است.انسان اگر قلبش با زبانش, عملش با تظاهرش, سازگار نباشد یک اثر بدی می گذارد در جامعه, بتدریج اعتماد رادر جامعه ضعیف می کند.اولش مردم می بینند و خوششان میآید و تحسین می کنند ولی بالاخره این گلی نیست که ببوید کم کم تعفنش همه جا را می گیرد.
انسانهای ریاکار, مدعی و در یک حدی منافق اینها اگر در جامعه کم کم حاکم شود زندگی و رویه آنها, و شیوه کار آنها در جامعه, مثل خوره جامعه را می خورد چون اعتماد را از مردم می گیرد و دیگر هیچکس باور نمی کند, قول می دهند و می گویند حالا ببینیم, نمی شود روی حرف آنها حساب کرد, نمی شود روی برنامه اشان حساب کرد, نمی شود روی ادعایشان حساب کرد, نمی شود روی خبرهایشان حساب کرد و این بی اعتمادی خطرناک جامعه را از درون متلاشی می کند و تبدیل می شود جامعه به حالتی که خیلی زود می تواند شکننده باشد.تا اینجا گفتیم که خداوند می فرماید چرا می گویید و عمل نمی کنید.بعدا می فرماید که این برای خداوند خشمآور است و گناه است, در آیه بعدی می فرماید خداوند آنهایی را دوست دارد که در راه خداوند تلاش و جهاد و جنگ می کنند مثل بنیان مرصوص.بنیان مرصوص یعنی چه؟ بنیان یعنی ساختمان, مرصوص در اصل از اصاص است و اصاص به معنای مس است, یعنی ساختمانها که در آن زمانها هم بوده با ذوب کردن مس و ریختن در فواصل, ساختمانها را محکم می کردند.مثل سد ذوالقرنین که در قرآن آمده است.همانجا این مساله مطرح است.یعنی جامعه ای که اجزااش و دل افرادش با هم ارتباط دارد و محکم است.
نقطه مقابل اینست که عمل خلاف اظهار باتفاوت عمل و زبان با ریاکاری و تظاهر به شعار جامعه را از این استحکام محروم می کند.باعث می شود این اعتمادی که جامعه را به هم متصل می کند, جامعه را به هم متحد می کند, متشکل می کند, در مقابل حوادث و برای اقدامات بزرگ هماهنگ می کند, این را از دست جامعه بگیرد.این انسان ریاکار, دروغگو, شعاری و دورو, ممکن است بگوید خودم ضرر می کنم.بله خودش ضرر می کند و این بحث اول من بود که راه تکاملش بسته است و به طرف جهنم می رود.مساله دومش اینست که جامعه را اینگونه افراد اگر زیاد شوند جامعه را دچار ضعف و سستی و بی بنیانی می کنند.اینجا مطلبی که علی بن ابیطالب به اصحابشان یک بار فرمودند.وقتی که یک تعدادی از ماموران معاویه به مرزهای دولتشان تجاوز کردند و مرزنشینان را مورد تعرض و تجاوز قرار دادند حضرت علی(ع) خیلی ناراحت شدند و آمدند و یک سخنرانی کردند که در سخنرانیشان این تعبیرات را دارند که با این بحثی که من درباره ریا, اخلاص, و انسجام جامعه و وحدت کردن, خوب می تواند نشان بدهد که حضرت چه می فرمایند.
خطاب به مردم فرمودند:شما کسانی هستید که بدنهایتان با هم جمع است و اجتماع انبوهی در اینجا جمع هستید ولی دلها از هم جداست, چه چیزی باعث شده که این دلها فاصله دارد ولی بدنها با هم نزدیک است.بعد می فرماید حرفهایتان صخره های سخت را می شکند.شعاری هستید.حرف که می زنید آنچنان با مشت گره کرده و داد و فریاد حرف می زنید که سنگها را می خواهید بشکنید اما در عمل به گونه ای هستید که دشمنانتان را طمع کار کردید که به شما تجاوز کنند و از شما نترسند چون می دانند توخالی هستید, می دانند که شما با هم اتحاد و انسجام ندارید.
حضرت علی(ع) ادیبانه و شاعرانه و دردمندانه این نقطه ضعف مردم عراق را به رخ کشید که شما اینگونه هستید.این مجموعه آیات و روایاتی که برای شما خواندم نتیجه بحثم می خواهد این شود که انسانهای مخلص با قلبهای پاک, بی ریا و کسانی که بخاطر ارزش عمل صالح و برای خدا اقدام می کنند, آنها هم راه کمال راطی می کنند و هم جامعه اشان را مثل بنیان مرصوص می سازنند.
انسانهای ریاکار و منافق و دو دل و دورو نه جامعه اشان جامعه درستی است و نه خودشان مصالح خوبی برای این بنیان هستند و لذا بهترین درس اخلاق قرآن که من گفتم که در قرآن به آن تکیه شده, نیت خالص و اخلاص است و بدترین حالت برای انسانها حالت ریاکاری و تظاهر و شعار و اظهار بدون عمل و ادعای بدون کردار, می تواند باشد که واقعا برای جامعه خطرناک است و جامعه را از حالت آزادگی و جوانمردی سقوط می دهد به حالت ریاکاری و تظاهر و دورویی و فاصله گرفتن و شکستن صف و از بین بردن وحدت و دچار تفرقه کردن.از همان اول وقتی که انسان می خواهد کاری بکند, و می گوید که می خواهم این کار را بکنم دو حالت دارد.نیت اینجا مهم است.اینکه گفتم برگردیم به نیت.اگر از اول بنای عمل ندارید این از همین اول نفاق است.می گوید و بنای عمل هم ندارد.اگر نه بنای عمل دارد ولی در عمل اقدامی جدی نمی کند این برمی گردد به ضعف اراده, باز هم خطرناک است.انسانهای ضعیف الاراده حرفهای مهم زدن و در باغ سبز نشان دادن و خیلی ادعاهای بزرگ کردن تاثیرات منفی روی خودشان دارد و بعد روی جامعه دارد و بخصوص وقتی برسد به آنجایی که نمی توانیم عمل کنیم, وعده خلف شده و ادعای عمل نشده و یا قلب جدای از زبان و زبان جدای از قلب, همه اینها مرض است و همه خطر است و یکی از کارهای مهم برای ما که باید از مکتب خانه ها, از کودکستانها و مدارس و دانشگاهها و همه عبور کند و اینها باید آموزش داده شود و در اخلاق اسلامی و در منابر و تریبونها باید واقعا مردم را متوجه کنیم این صادقانه عمل کردن است که بسیار مهم است.البته من که می گویم ریا نکنیم معنایش این نیست که هر عملی را بخواهیم مخفی کنیم, این بحث نیست.در خود قرآن آمده است انفاق سری و جهری که هر دو نوع انفاق مطلوب است.
یک بحثی در علم اخلاق داریم در همین جا ضمائم مراجعه یعنی عمل انسان یک متنی دارد یک ضمیمه هایی دارد.این ضمیمه های راجعه می تواند در عمل باشد ولی ریا هم نشود و حرام هم نباشد.انسان اگر برای تشویق دیگران, عمل علنی کند, به مجسد بیاید, به نماز جمعه بیاید, انفاق علنی کند, کارهایی که خیلی ها نشان می دهند.خبر می دهند, توضیح می دهند, اطلاع رسانی می کنند, اینها ضمائم راجعه است که حتی می تواند مکمل اخلاص باشد.یعنی انسان عملی می کند, برای خدا هم عمل می کند, اما یک جوری این را خبرش را می دهد که مردم تشویق شوند.گاهی لازم می شود که انسان از خودش دفاعی بکند, برای دفاع از شخصیتش, خبر می دهد, دفاع از عملش بکند, دولتی می خواهد خدماتش را به مردم بگوید برای اینکه مردم راتشویق کند.خیلی می تواند آثار مثبت داشته باشد.اینجور فکر نکنید که ما وقتی می گوییم ریا, می گوییم هرچه کار خیر می کنیم باید مخفی باشد.ضمائم راجعه خودش از فصول اخلاقی است و باید مورد توجه باشد و این با ریاکاری فرق می کند.البته ریای مبطل در عبادت است.برای غیرعبادی باطل نمی شود اما اگر فضا فضای ریاکاری باشد کیفیت کار پایین میآید.کیفیت کار بالا با اخلاص انجام می شود اما اطلاع رسانی می تواند جزو ضمائم راجعه باشد.یا اعلام بعد از عمل, حتی در عبادت, عبادت را باطل نمی کند بخاطر اینکه عمل در حال انجام بانیت خوب انجام شده است حالا بعدا به هر نحوی انسان می خواهد عمل کند.یا مزد و ثواب گرفتن, اجر خواستن حتی بر عبادت, اینها جزو عوامل مخرب عبادت نیست.
نمی شود گفت این خلاص را از بین می برد.چون یک مرحله ای از عرفان و اخلاص است که علی بن ابیطالب می گوید که من فقط خدارا بخاطر خدا بودنش و بخاطر کمال مطلق بودنش عبادت می کند نه برای بهشت و جهنم.اما این برای همه نیست, اگر انسان های دیگر عبادت کنند برای بهشت, برای ثواب, برای خیلی چیزهای دیگر که می تواند باشد, حتی عبادت هم باطل نیست.ببینید ما ایدهآلیست و دور از واقعیت چیزی از جامعه نمی خواهیم, می خواهیم ارزش کار اگر عبادی نیست, خودش باید برای ما ملاک باشد, واقعا برای ارزش کار اقدام بکنیم.تظاهر نباید خلاف حقیقت واقعی صحنه باشد, اگر باشد خطرناک می شود.
و ادعاها و شعارهای بی عمل همیشه مضر است هم به جامعه ضرر می زند و هم برای خود انسان ضرر دا رد, هم انسان را از خدا دور می کند, اینها خطراتی است که دنباله میآید.به هر حال اگر ما موفق شویم بطور فردی در عباداتمان اخلاص داشته باشیم, نیتمانرا برای خداوند و بخاطر رضای خدا و بخاطر اینکه خدا استحقاق عبادت دارد و ما وظیفه عبودیت داریم انجام دهیم.کارهای عمومی و عادی و عرض خودمان را هم با توجه به ارزش کار و واقع بینی و واقعیت خواهی انجام دهیم نه ظاهرسازی و صورت سازی و ادعا به نظر می رسد که جامعه از این طریق به اصلاح می رسد و این درس مهم اخلاقی قرآن که تقریبا در سراسر قرآن آدم می تواند راجع به آن آیه پیدا کند, برای تحکیم بنیان جامعه و برای تحکیم شخصیت خود انسان, نجات دادن انسان از شخصیت نمایشی از دوگانگی در شخصیت که بسیار بسیار مهم است و مضرند هر دو حالت برای انسان, این آثار فردی و اجتماعی دارد.

بسم الله الرحمن الرحیم
قل هو الله احد الله الصمد لم یلد و لم یولد و لم یکن له کفوا احد

خطبه دوم

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله رب العالمین, والصلوه والسلام علی رسول الله و علی علی امیرالمومنین, و علی الصدیقه الطاهره, و سبطی الرحمه, و علی بن الحسین, و محمد بن علی و جعفر بن محمد و موسی بن جعفر و علی بن موسی و محمد بن علی و علی بن محمد والحسن بن علی والخلف الهادی المهدی(عج)
اوصیکم عبادالله بالتقوی الله و اتباع امره
در مناسبتهای هفته چند مساله مهم را که هم جنبه تا ریخی دارد و هم مسائل اجتماعی روز است بنده مطرح می کنم اولینش سالگرد رحلت حضرت امام راحلمان است که ما الحمدلله حضور ایشان را با آثار خدماتشان در جامعه امان و دنیا و در محافل دینی و اجتماعی و سیاسی دنیای سوم, خوب می بینیم.ایشان گرچه بین ما نیستند اما با خدماتی که کرده اند جاویدان هستند.
انسان بسیار با ارزشی بودند و هستند, قطعا از نوابغ بودند.از انسانهای بزرگ نادر تاریخ بشر هستند, فقیه, مرجع تقلید, عارف, فیلسوف, شجاع, مخلص, مدبر, تیزهوش و در عین حال عطوف, مهربان و آشنا به شرایط زمان, بسیار با اهمیت است این صفاتی که عرض کردم, درباره یک رهبر در شرایط امروز ما.
اثرش هم همین است که شما دیدید چه اتفاق مهمی افتاد.ایشان خیلی کار مهمی در تاریخ کردند و ما می دانیم که از زمان بعد از رحلت حضرت پیغمبر(ص) تاامروز همیشه شخصیت ها, بزرگان, عاشقان به اسلام دنبال این بودند که حکومت اسلامی با مبانی اسلامی و در چارچوب معارف و احکام اسلامی ایجاد کنند و تقریبا هیچوقت موفق نشدند.البته یک چیزهایی بنام شیعه و اسلام همیشه بوده ولی اینگونه که ما در انقلابمان به دستمان آمد نبوده که بنشینند, آن موقعها که قانون نبوده و همینجوری بوده و افراد متدینی بودند که یک حکومتی درست می کردند و هر چقدر هم می توانستند مردم را تشویق می کردند اما در نظام ام