خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل باز تاب اندیشه سیاسی عاشورا در شعر معاصر

فایل پاورپوینت فایل پاورپوینت کامل باز تاب اندیشه سیاسی عاشورا در شعر معاصر؛ راهکاری شایسته برای ارائه‌های موفق

اگر به‌دنبال یک فایل ارائه‌ی آماده با کیفیت بالا و طراحی حرفه‌ای هستید، فایل فایل پاورپوینت کامل باز تاب اندیشه سیاسی عاشورا در شعر معاصر انتخابی مناسب برای شماست. این مجموعه شامل 105 اسلاید استاندارد و دقیق است که با هدف ارتقاء کیفیت ارائه‌های شما تهیه شده‌اند.

دلایل انتخاب فایل فایل پاورپوینت کامل باز تاب اندیشه سیاسی عاشورا در شعر معاصر:

• طراحی ساختارمند و چشم‌نواز: هر اسلاید با دقت بالا و توجه به اصول طراحی گرافیکی تهیه شده است تا محتوای شما به‌خوبی دیده و درک شود.
• آمادگی کامل برای ارائه: نیازی به ویرایش مجدد نیست؛ فایل فایل پاورپوینت کامل باز تاب اندیشه سیاسی عاشورا در شعر معاصر آماده‌ی استفاده در کلاس، جلسه یا کنفرانس است.
• سازگاری کامل با پاورپوینت: نمایش صحیح اسلایدها در تمامی نسخه‌های PowerPoint بدون بهم‌ریختگی یا مشکل ظاهری تضمین شده است.

تولید شده با رویکرد حرفه‌ای:

تمامی بخش‌های فایل پاورپوینت کامل باز تاب اندیشه سیاسی عاشورا در شعر معاصر با هدف ایجاد یک تجربه کاربری روان و بی‌نقص طراحی شده‌اند. جزئیات با دقت بالا تنظیم شده‌اند تا ارائه‌ای حرفه‌ای و تأثیرگذار داشته باشید.

توجه:

تنها نسخه رسمی فایل فایل پاورپوینت کامل باز تاب اندیشه سیاسی عاشورا در شعر معاصر از کیفیت کامل برخوردار است. نسخه‌های غیرمجاز ممکن است شامل اشکالات طراحی باشند و توصیه نمی‌شود از آن‌ها استفاده شود.

با تهیه فایل فایل پاورپوینت کامل باز تاب اندیشه سیاسی عاشورا در شعر معاصر، سطح ارائه‌های خود را ارتقاء دهید و مخاطبان خود را تحت تأثیر قرار دهید

---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل باز تاب اندیشه سیاسی عاشورا در شعر معاصر :

از آنجا که جوهره حرکت عاشورا، حرکتی سیاسی بود، نگاه سیاسی، مبارزاتی و اصلاح طلبانه بدان از دیرباز در بین صاحبان اندیشه و قلم رواج داشته است . شاعران بسیاری نیز به بعد اجتماعی – سیاسی عاشورا توجه کرده در کنار سروده های پرسوز و نوحه های جانگداز بر مصائب سیدالشهداء و یاران آن حضرت، بعد حماسی و انقلابی آن را مورد توجه خاص قرار داده اند . عناصری چون ذلت ناپذیری و عزت نفس، ظلم ستیزی، افشای ستم جائران، عدالت و برابری، اصلاح جامعه و پیکار با مفاسد، و الهام گیری آزادگان از مکتب عاشورا از جمله محورهای سروده های انقلابی و سیاسی بوده است .

نویسنده در این مقاله بعد از توجه به بعد سیاسی حماسه عاشورا و ذکر محورهای اندیشه سیاسی در نهضت کربلا، گلگشتی در بوستان شعر شاعران داشته، آنها را با عناوین: آزادی و حریت، نپذیرفتن ذلت، عدالت و آزادی، مکتب مبارزه، جاودانگی در تاریخ و .. . سامان داده است .

نگاه سیاسی به عاشورا

اهل ادب و قلم و شاعران و نویسندگان، به حادثه عاشورا از زاویه های مختلف نگریسته اند و به تبع آن «زاویه نگاه » ، آثار شعری و ادبی آنان نیز همان صبغه و درونمایه را یافته است .

جوهره حرکت عاشورا، حرکت سیاسی بود . امام حسین (ع) از موضع امامت مسلمین، با نپذیرفتن بیعت یزید و نامشروع دانستن حکومت امویان و ادعای اینکه امامت و خلافت و رهبری حق مسلم، مشروع و مغصوب اهل بیت است، از مدینه بیرون شد و چند ماه در مکه اقامت گزید و در آن مدت، مواضع سیاسی خویش را نسبت به حکومت، با مردم در میان گذاشت و در پاسخ به «استنصار» مردم کوفه و نامه های دعوت کوفیان و بصریان، مسلم بن عقیل را به نمایندگی به عراق فرستاد و پس از دریافت گزارش مساعد از اوضاع کوفه و بیعت هزاران نفر هوادار مسلح، به قصد تشکیل حکومت اسلامی و برپایی عدل و برانداختن سلطه ستم و ریشه کن ساختن غده شوم بنی امیه، عازم سرزمین عراق شد .

مبارزه با سلطه یزیدی و تلاش در راه احقاق حق ائمه و اهل بیت، حرکتی سیاسی الهی و از شؤون امامت بود که آن حضرت بدان پرداخت . این، نگاه واقع بینانه به حرکت عاشورا است .

امامت امت «قدس سره » ، در بعد سیاسی حرکت عاشورا سخنان فراوانی دارد که جهت نمونه به این فراز دقت کنید:

«تکلیف بود آنجا که باید قیام بکند و خونش را بدهد، تا اینکه این ملت را اصلاح کند، تا این که این علم یزید را بخواباند و همین طور هم کرد و تمام شد» ^(۱). «تکلیف الهی خودش را تشخیص داد که باید نهضت کند و راه بیفتد، برود و مخالفت بکند و اظهار مخالفت و استنکار کند، هر چه خواهد شد .» ^(۲). «آن حضرت به فکر آینده اسلام و مسلمین بود، به خاطر اینکه اسلام در آینده و در نتیجه جهاد مقدس و فداکای او در میان انسان ها نشر پیدا کند و نظام سیاسی و نظام اجتماعی آن در جامعه ما برقرار شود مخالفت نمود، مبارزه کرد و فداکاری کرد .» ^(۳)

نگاه سیاسی و مبارزاتی و اصلاح طلبانه به قیام عاشورا، از دیرباز بین اهل اندیشه و قلم، کم و بیش بوده است، چرا که خود سیدالشهدا (ع)، خروج خویش را برای مبارزه با ظلم و بدعت و جهت احیای قرآن و حق و به قصد امر به معروف و نهی از منکر و اصلاح امت معرفی کرده است:

«… انما خرجت لطلب الاصلاح فی امه جدی …» ^(۴)

شاعران بسیاری هم به بعد اجتماعی و سیاسی آن نهضت مقدس توجه داشته و آن را سروده اند، هر چند در سالهای نزدیک به انقلاب اسلامی، این نگرش، روشن تر و جدی تر بوده است و پس از انقلاب، چنین رویکردی عمق و شفافیت بیشتری یافته و این از برکات این نهضت است . به تعبیر مقام معظم رهبری:

«امروز هم شاعران و گویندگانی هستند که برای ظلم، و فساد شعر می گویند و اگر انقلاب ما و این تحولی که در همه ارکان ملت ما پیدا شد به وجود نمی آمد، معلوم نبود که چه می شد و به کجا می رسید؟» ^(۵)

اندیشه سیاسی در قیام کربلا

در کنار شاعرانی که با سروده های پرسوز و نوحه های جانگداز خویش، تنها به بعد عاطفی و نوحه گری و مرثیه بر جسم چاک چاک و لب عطشان سیدالشهدا (ع) می پرداختند، شاعرانی هم بودند و هستند که در آن حادثه، بعد حماسی و انقلابی و اندیشه های سیاسی و الهام بخشی های اجتماعی و مبارزاتی آن را از نظر دور نداشته اند . عناصری که در سروده های شاعران در این محور وجود دارد، قابل عنوان گذاری به صورت محورهای زیر است:

– ذلت ناپذیری و عزت نفس

– ظلم ستیزی و افشاگری ستم جائران

– حق گرایی و دعوت به رهبری ائمه

– عدالت و برابری

– آزادی و آزادگی

– احیاگری دین و سنت های اسلامی

– رسواسازی باطل و مبارزه با بدعت

– اقامه حق و عدل و امر به معروف و نهی از منکر

– اصلاح جامعه و پیکار با مفاسد

– جاودانگی نام حسین (ع) و شهدای کربلا

– موج آفرینی حادثه عاشورا در تاریخ

– الهام بخشی عاشورا به انقلابیون و ستمدیدگان

– الهام گیری آزادگان از مکتب عاشورا

– نقد حکومت یزید و شیوه های جاهلیت اموی

– آگاه سازی توده ها و دریدن پرده های غفلت

– تبیین مظلومیت اهل بیت (ع)

– شایستگی امام حسین (ع) و عترت به امامت و پیشوایی

– ضرورت فداکاری و جهاد در راه عقیده و مرام

– شکست سلطه ها در برابر سلاح شهادت و مظلومیت

– برتری شهادت با افتخار، بر زندگی ذلیلانه

– ضرورت پیام رسانی در حماسه های خونین

– دشمنی دیرینه جبهه یزیدی با اساس اسلام

و … موارد و مفاهیمی از این دست، که هم در قیام عاشورا وجود داشته و از درس ها و پیام های اجتماعی و سیاسی آن به شمار می رود، و هم در سروده های شاعران متعهد و آگاه عاشورایی به وضوح دیده می شود .

روشن است که پرداختن به مفاهیم سیاسی یاد شده و تحلیل و کاوش آنها در اشعار شعرا، کاری عظیم و پرحجم و بیرون از حوصله این نوشتار است . ناچار باید اشاراتی به نمونه هایی از سروده های شاعران داشت، تا گوشه ای از بازتاب این اندیشه ها در آینه شعر و ادب، روشن گردد . از آنجا که بهره گیری از شعر، به لحاظ زبان عام و فراگیر و جذاب و دلنشین آن، در جاودانه ساختن مفاهیم دینی و اجتماعی مؤثر است، اهتمام جدی تر در زمینه سرودن شعرهای آیینی با نگرش های سیاسی اجتماعی به حادثه کربلا و کلا مضامین مکتبی و حرکت مستمر و ریشه دار دین در جامعه، می تواند یکی از گام های اساسی و ارزشمند به شمار آید .

گلگشتی در بوستان شعر

از محورهای یاد شده به عنوان اندیشه سیاسی نهضت عاشورا، به چند نمونه اشاره می شود و ابیاتی در باره آنها آورده می شود:

۱ . آزادی و حریت

ناظر زاده کرمانی می گوید:

ای یاد تو در عالم، آتش زده بر جانها

هر جا ز فراق تو چاک است گریبانها

ای گلشن دین سیراب با اشک محبانت

از خون تو شد رنگین هر لاله به بستانها

بسیار حکایتها گردیده کهن اما

جانسوز حدیث تو، تازه است به دورانها

در دفتر آزادی، نام تو به خون ثبت است

شد ثبت به هر دفتر، با خون تو عنوان ها

این سان که تو جان دادی، در راه رضای حق

آدم به تو می نازد، ای اشرف انسان ها

قربانی اسلامی با همت مردانه

ای مفتخر از عزمت همواره مسلمانها ^(۶)

مرحوم خوشدل از شاعران پیش از انقلاب، در مفاهیم سیاسی اجتماعی نهضت کربلا بسیار شعر سروده است . در یکی از آنها که به فلسفه نهضت حسینی اشاره می کند، می گوید:

بزرگ فلسفه قتل شاه دین این است

که مرگ سرخ به از زندگی ننگین است

حسین مظهر آزادگی و آزادی است

خوشا کسی که چنینش مرام و آیین است

نه ظلم کن به کسی نی به زیر ظلم برو

که این مرام حسین است و منطق دین است

همین نه گریه بر آن شاه تشنه لب کافی است

اگر چه گریه بر آلام قلب تسکین است

ببین که مقصد عالی وی چه بود ای دوست

که درک آن سبب عز و جاه و تمکین است

ز خاک مردم آزاده بوی خون آید

نشان شیعه و آثار پیروی این است ^(۷)

نیز دکتر قاسم رسا، در ترجمه کلام اباعبدالله (ع) می گوید:

گر شما را به جهان دینی و آیینی نیست

لااقل مردم آزاده به دنیا باشید ^(۸)

در سروده فضل الله صلواتی می خوانیم:

درس آزادی به دنیا داد رفتار حسین

بذر همت در جهان افشاند افکار حسین

با قیام خویش بر اهل جهان معلوم کرد

تابع اهل ستم گشتن بود عار حسین ^(۹)

در یکی از سروده های محسن حافظی می خوانیم:

جان فدا کردی به راه مکتب آزادگی

جان هر آزاده ای گردد فدایت یا حسین ^(۱۰)

شاعر دیگری چنین سروده است (در باره عباس بن علی):

درس آزادگی عباس به عالم آموخت

زانکه شد مست از آن باده که در ساغر توست ^(۱۱)

احد ده بزرگی از زبان پیشوای آزادی چنین می سراید:

منم آزاد مرد ملک هستی

منم قانونگذار کشور گل

منم ویرانگر کاخ ستمگر

منم روح عدالت گستر گل ^(۱۲)

۲ . نپذیرفتن ذلت

شاید این عنوان، هم مضمون با آزادگی باشد، ولی به هر حال به صورت جداگانه «زیر بار ظلم نرفتن » و «پذیرای ذلت نشدن » که فلسفه شهادت اباعبدالله بود و در جمله معروف «هیهات منا الذله » تجلی یافته، در سروده های فراوانی آمده است که به چند نمونه اشاره می شود:

روزی که به کوفه رو نمود از عرفات

بگزید طریق عشق، بر حب حیات

در گوش نسیم روزگاران فرمود:

آزاده، ستم پذیر گردد؟ هیهات! ^(۱۳)

و جواد محقق گوید:

آنکه به حق خم نگشت در بر ظالم

سرو صفت، قامت رسای حسین است ^(۱۴)

در شعر خسرو نژاد هم می خوانیم:

جان ز کف دادن و تسلیم به ظالم نشدن

آری، آری به خدا همت عالی این است

جان به قربان تو ای کشته که خود فرمودی

مرگ با نام به از زندگی ننگین است ^(۱۵)

و نیز این رباعی که از زبان سیدالشهداست:

من تن به زیر بار مذلت نمی دهم

نورم، عنان خویش به ذلت نمی دهم

جان می دهم ز دست، ولی با یزید پست

دست از برای دادن بیعت نمی دهم ^(۱۶)

قاسم سروی می سراید:

کشته شد اما نشد تسلیم نامردی و زور

چون سرافرازی و مردی ایده و ایمان اوست

درس رادی و جوانمردی به عالم داد و رفت

کاخ حریت به پا از درس جاویدان اوست ^(۱۷)

شاعران، اغلب با الهام از خطبه ها و رجزهای امام حسین (ع) این مفهوم را ترسیم کرده و «ذلت پذیری » را منافی شان امام و روح بلند و آزاده او دانسته اند . باز هم شعری از دکتر رسا:

من نه آن باشم که آرم پیش دشمن سرفرود

کی ز جان بازی بود آزادمردان را حذر

عزت و مردانگی را یاد گیرید از حسین

تا چو جان گیرید در بر شاهد فتح و ظفر

مظهر ناموس و غیرت، آیت مردانگی

کی شوم تسلیم حکم غاصب بیدادگر ^(۱۸)

و این شعر زیبای خوشدل را همه حفظ اند که:

نه ظلم کن به کسی، نی به زیر ظلم برو

که این مرام حسین است و منطق دین است

ز خاک مردم آزاده بوی خون آید

نشان شیعه و آثار پیروی این است ^(۱۹)

جمله «موت فی عز خیر من حیاه فی ذل » که از کلمات درخشان سیدالشهدا است، ^(۲۰) در برخی سروده ها چنین انعکاسی یافته است:

(مرگ با عزت ز عیش در مذلت بهتر است)

نغمه ای می باشد از لعل درربار حسین

از آستان همت ما ذلت است دور

و اندر کنام غیرت ما نیستش ورود

بر ما گمان بردگی زور برده اند

ای مرگ، همتی که نخواهیم این قیود

۳ . عدالت و آزادی

از فلسفه های مهم قیام کربلا، دعوت به حق و عدل و تامین آزادی برای انسانها و شکستن سلطه ستم و گسستن حصارها و بندهای بردگی از دست و پای مردم بود . در زیارت نامه امام، گواهی می دهیم که وی دعوتگری به سوی قسط و عدل و برپا دارنده عدالت و ایجاد امنیت برای ستمدیدگان بود: «اشهد انک قد امرت بالقسط و العدل و دعوت الیهما» ، ^(۲۱) «و یامن المظلومون من عبادک …» ^(۲۲) امثال اینگونه تعابیر در متون عاشورایی بسیار است . به تعبیر امام راحل قدس سره:

«سیدالشهدا سلام الله علیه از همان روز اول که قیام کردند برای این امر، انگیزه شان اقامه عدل بود … تمام زندگیش را صرف این کرد که این حکومت، حکومت جور بسته شود و از بین برود .» ^(۲۳)

شاعری از زبان سیدالشهدا چنین می سراید:

دادن جان به ره آزادی

به خدا بهتر از این زندگی است

مرگ اندر ره آزادی و عدل

بهتر از بندگی و بردگی است ^(۲۴)

عدالتخواهی، مفهوم ظلم ستیزی و مبارزه با سلطه جائر را هم با خود دارد . در اشعار شاعران، این مقوله هم زیاد به چشم می خورد، بصیر اصفهانی گوید:

سر سلسله مردم آزاد حسین است

آن کس که در این ره سر و جان داد حسین است

مردی که چون کوهی به بر تیشه بیداد

دامن به کمر برزد و استاد حسین است

مردانه در این مرحله بگذاشت قدم را

بر ضد ستمکار برافراشت علم را

با نیروی یزدانی و با دست خدایی

بشکست به هم قدرت ارکان ستم را

او کرد به نوع بشر این قاعده تعلیم

کاندر ره آزادگی از جان نبود بیم

دیگر نهراسید ز ستمکار ستمکش

مظلوم به ظالم نکند کرنش و تعظیم

اعلامیه از قتلگه کرب و بلا داد

با زینب و سجاد سوی شام فرستاد

این جمله ز خون بود در آن نشریه مسطور

باید بشر از قید اسارت شود آزاد ^(۲۵)

اقبال لاهوری، متفکر و شاعر بلند آوازه از اهل سنت، در سروده خویش از حریت حسین (ع) و لاله کاشتن او در سرزمین کربلا و استبداد ستیزی حضرتش و بیدار ساختن ملت دم می زند و چنین می گوید:

آن شنیدستی که هنگام نبرد

عشق با عقل هوس پرور چه کرد؟

آن امام عاشقان پور بتول

سرو آزادی ز بستان رسول

الله الله بای بسم الله پدر

معنی ذبح عظیم آمد پسر

بر زمین کربلا بارید و رفت

لاله در ویرانه ها کارید و رفت

تا قیامت قطع استبداد کرد

موج خون او چمن ایجاد کرد

ما سوی الله را مسلمان بنده نیست

نزد فرعونی سرش افکنده نیست

خون او تفسیر این اسرار کرد

ملت خوابیده را بیدار کرد

رمز قرآن از حسین آموختیم

ز آتش او شعله ها اندوختیم ^(۲۶)

۴ . مکتب مبارزه

پیوسته انقلابیون، از زندگی و شهادت سرخ جامگان شهید الهام می گیرند و حماسه های متجلی در شهادت ها، انگیزه آفرین و مبارز پرور و شهیدساز بوده و خواهد بود . نگاه به عاشورا به عنوان مکتبی که الگوی جهاد و شهادت طلبی و فداکاری است و همه ملل جهان و آزادگان باید از این سرچشمه سیراب شوند، از عناصر دیگری است که در اشعار عاشورایی مطرح است، به نمونه هایی نیز از اینگونه سروده ها توجه کنید:

حجه الاسلام بهجتی شفق می سراید:

عالم از شور تو غرق هیجان است هنوز

نهضتت مایه الهام جهان است هنوز

کربلای تو پیام آور خون است و قیام

مکتبت راهنمای دگران است هنوز

تا قیامت ز قیام تو قیامت برپاست

از قیام تو پیام تو عیان است هنوز

همه ماه محرم، همه جا کرب و بلاست

در جهان، موج جهاد تو روان است هنوز

جاودان بینمت استاده به پیکار، دلیر

لا اری الموت ترا ورد زبان است هنوز

باغ خشکیده دین را تو ز خون دادی آب

نه عجب گر که شکوفا و جوان است هنوز

تربت پاک تو کازادگی آموزد و عشق

سرمه دیده صاحب نظران است هنوز ^(۲۷)

جعفر نوا، در اشاره به درسهای مکتب حسینی می گوید:

ز سربازی سرافرازی بود آزاد مردان را

سرافرازی و سربازی ز شاه کربلا آموز

حسین آسا به دفع فتنه بیگانگان برخیز

شعار آشنایی با خدا، از آشنا آموز ^(۲۸)

قاسم سروی ها نیز در اینکه آزادی خواهان جهان خوشه چین مکتب اویند، می گوید:

شرح جانبازی او یکسر کتاب زندگی است

جان فدا کردن نخستین مطلع دیوان اوست

هر که در عالم دم از قانون آزادی زند

در حقیقت خوشه چین خرمن احسان اوست

درس رادی و جوانمردی به عالم داد و رفت

کاخ حریت به پا از درس جاویدان اوست ^(۲۹)

این آموزه ها نه تنها ویژه حسین (ع)، بلکه رهنمود همه عاشوراییان و یاران شهید اوست . عباس بن علی (ع) در راس اینگونه آموزگاران حریت است . در شعر «صلواتی » می خوانیم:

داد درس یاری و جانبازی و مردانگی

بر همه اهل جهان، عباس، سردار حسین ^(۳۰)

قاسم رسا نیز درا ین زمینه می سراید:

قامت مردانگی افراشت سبط مصطفی

تا بیاموزد فداکاری به افراد بشر ^(۳۱)

از شیوه های مبارزه حق جویانه و مکتبی، «شهادت طلبی » است . با تکیه به این فرهنگ، خون بر شمشیر پیروز می شود و حنجر بریده بر خنجر کین غلبه می یابد . این درس نیز برای مبارزان شهادت طلب در سراسر جهان دستمایه الهام است . «جواد محقق » چنین می سراید:

اگر چه داد به راه خدای خود سر را

شکست حنجر او خنجر ستمگر را ^(۳۲)

فرهنگ «احدی الحسنیین » و خود را در همه حال پیروز دیدن، از آموزه های سیاسی عاشورا است . حسین بن علی (ع) خود را در مسیر خیر و خداخواهانه می دید، چه پیروز شود، چه کشته گردد:

«ارجو ان یکون خیرا ما اراد الله بنا قتلنا ام ظفرنا» ^(۳۳).

این تلقی خاص و پیشرو، پیوسته انگیزه آفرین مبارزان است و هرگز مبارزان راه خدا خود را شکست خورده نمی بینند، چون به تکلیف عمل کرده اند .

گرچه از داغ لاله می سوزیم

ما همان سربلند دیروزیم

چون به تکلیف خود عمل کردیم

روز فتح و شکست پیروزیم ^(۳۴)

این فرهنگ، در ط