خرید و دانلود فایل کامل و عالی پاورپوینت ابومنصور محمد بن محمد ماتریدی سمرقندی

بخشی از متن فایل کامل و عالی پاورپوینت ابومنصور محمد بن محمد ماتریدی سمرقندی :

۱
ولادت۲
عوامل پنهان ماندن نامِ ماتریدى۳
استادان و شاگردان۴
جایگاه علمى۵
منشأ و مصدر آراى ماتریدى۶
روش کلامى ماتریدى و مقایسه آن با روش اشعرى۷
وفات۸
آثار۹
وابسته‌ها

ماتریدی، محمد بن محمد

نام
ماتریدی، محمد بن محمد

نام‌های دیگر

نام پدر

محمد

متولد

محل تولد

ماترید یا ماتریت از روستاهاى سمرقند

رحلت

333 ق

اساتید

ابوبکر احمد بن اسحاق جوزجانى

نصیر بن یحیى بلخى

محمد بن مقاتل رازى

برخی آثار

التوحید(ماتریدی)

تأویلات أهل السنه

‎‎الرسائل السبعه فی العقائد و معه رساله ذم التأویل

کد مؤلف

AUTHORCODE01721AUTHORCODE

ابومنصور محمد بن محمد بن محمود ماتریدى سمرقندى (متوفای ۳۳۳ق) متکلم، فقیه حنفی ایرانی و مفسر قرآن، مؤسس فرقه ماتریدیه، از متکلمین بزرگ قرن چهارم هجری، از مخالفان معتزله 

ولادت

در قریه ماترید یا ماتریت از روستاهاى سمرقند به دنیا آمد. برخى از نویسندگان نسب وى را به ابوایوب انصارى مدنى، صحابى بزرگوار پیامبر و میزبان آن حضرت درآغاز هجرت، رسانیده‌اند، اما در این مورد جاى تردید وجود دارد و این نسبت مستند به هیچ سندى نیست.

پیروان ماتریدى، وى را با القابى همچون «الشیخ»، «الفقیه»، «علم الهدى»، «امام الهدى»، «امام اهل السنه» و «امام المتکلمین» توصیف مى‌کنند. همه شرح حال نویسان تاریخ وفات وى را سال ۳۳۳ ه.ق دانسته‌اند، اما در مورد تاریخ ولادت او سندى در دست نیست. البته تخمین‌هایى در این مورد وجود دارد؛ مثلاً سال‌هاى ۲۳۸، ۲۴۸ و ۲۵۸، که با توجه به تاریخ وفات دو استاد ماتریدى؛ یعنى محمدبن مقاتل رازى (م ۲۴۸ ه.ق) و نصیربن یحیى بلخى (م ۲۶۸ ه.ق) است.

عوامل پنهان ماندن نامِ ماتریدى

برخى بر این عقیده‌اند که شاید عدم بیان شرح حال ماتریدى (و غفلت یا اهمال در آن) چه از سوى ماتریدیه و چه از سوى دیگران، به خاطر عوامل و اسباب زیر باشد:

دور بودن ماتریدى از مرکز حکومت که معمولاً محل رفت و آمد اکثر عالمان از سراسر سرزمین‌هاى اسلامى بوده است.
در ابتداى کار، سیاستمداران و نیروهاى حاکم از ماتریدیه پشتیبانى نکردند برخلاف معتزله و اشاعره.
ماتریدى به مراکز علمى در جهان اسلام مثل مکه، مدینه، بغداد و دمشق و… مسافرت نکرده است چه این‌که اگر وى این شهرها را بازدید مى‌کرد و با دانشمندان آنها ملاقات مى‌نمود و با آنها مناظره‌ى علمى انجام مى‌داد، حتماً مشهور مى‌شد و همچنان در تاریخ آن سرزمین‌ها شناخته مى‌شد.
حنفى‌ها در کتابت طبقات دانشمندانشان دیر اقدام کردند و اولین کتاب آن در قرن هشتم تألیف شده که به نام «الجواهر المضیه» را به خود گرفت.

استادان و شاگردان

ابومنصور ماتریدى نزد چهارتن از علماى مشهور زمان خود که همه از شاگردان و پیروان ابوحنیفه بودند، تلمذ کرد که عبارت بودند از:

1. ابوبکر احمد بن اسحاق جوزجانى؛ ۲. نصیر بن یحیى بلخى (م ۲۴۸ ه.ق)؛ ۳. محمد بن مقاتل رازى قاضى رى (م ۲۴۸ ه.ق)؛ ۴. ابونصر احمد بن العباس، معروف به فقیه سمرقندى.

علامه زبیدى، که خود از ماتریدیان است، مى‌گوید: «ماتریدى نزد امام ابونصر عیاضى تلمذ کرد… و از اساتید او ابوبکر احمدبن اسحاق بن صالح جوزجانى… و محمدبن مقاتل رازى بود. دو فرد نخست از شاگردان ابوسلیمان جوزجانى بودند که خود او از شاگردان ابویوسف و محمدبن حسن شیبانى از شاگردان ابوحنیفه بودند اما استاد چهارم او، یعنى محمدبن مقاتل بدون واسطه نزد ابوحنیفه شاگردى کرده است. بنابراین، ماتریدى گاه با دو واسطه و گاه با سه واسطه به امام خود (ابوحنیفه) متصل مى‌شود.»

اما شاگردان وى: عده‌اى از علماى بنام حنفى نزد ماتریدى تلمّذ کرده‌اند که برخى از آنان عبارتند از:

ابوالقاسم اسحاق بن محمد بن اسماعیل، مشهور به حکیم سمرقندى؛
امام ابولیث بخارى؛
امام ابومحمد عبدالکریم بن موسى بزدوى؛
امام ابوالحسن على بن سعید رُستغفنى.

جایگاه علمى

از کتب و آثار ماتریدى پیداست که وى ذهن وقاد و استعداد سرشارى داشته است. ماتریدى با عمر طولانى و قوه عقلى توانمند خود در بسیارى از علوم شرکت تام و تبحر فراوان داشت. اما فن اصلى او علم کلام است، به گونه‌اى که حتى تفسیر او نیز صبغه کلامى به خود گرفته است.

نویسنده کتاب الماتریدیه دراسهً و تقویما مى‌نویسد: «ماتریدى در تاریخ اندیشه اسلامى جایگاه عظیمى دارد؛ چرا که وى مؤسس یکى از مکاتب کلامى است که در جهان اسلام انتشار دارد… و هرکسى که نوشته‌هاى او را ملاحظه کند… و بر معانى نغز و دقیق، و دلایل استوارى که در آن است، واقف گردد… درمى‌یابد که وى از کرامات و مواهب الهى برخوردار بوده است.»

آرى، ماتریدى مؤسس مکتب کلامى است که شمار کثیرى از اهل سنت پیرو آنند و بسیارى از عالمان و دانشمندان اهل سنت به پیروى از وى مفتخرند و حتى بسیارى از دانشمندان اشعرى مسلک مانند عبدالقاهر بغدادى (م۴۲۹) و امام الحرمین (م ۴۷۸) در مباحثى همچون اثبات حدوث عالم، وجود خدا و صفات او، ارزش عقل انسان، ضرورت وحى و… از او متأثرند.

منشأ و مصدر آراى ماتریدى

چنان‌که پیش‌تر خاطر نشان گردید، همه استادان ماتریدى از شاگردان با واسطه ابوحنیفه، یکى از چهار فقیه اهل‌سنت، بودند و از طرفى، ماتریدى خود بارها تأکید کرده است که پیرو و شاگرد ابوحنیفه است. بنابراین، منشأ و مصدر آراى ماتریدى در اصول و کلیات، ابوحنیفه است. ابوحنیفه پیش از پرداختن به فقه، از علماى علم کلام و داراى روش و آراى کلامى بود. ماتریدى که در فقه پیرو مکتب ابوحنیفه است، در کلام نیز تا حدى از او متأثر است.

ابوزهره مى‌گوید: «از مقایسه آراى ابوحنیفه و آراى ابومنصور ماتریدى روشن مى‌گردد که این آراء در اصول باهم تلاقى دارند و از همین جهت است که علما معتقدند آراى ابوحنیفه اصلى است که آراى ماتریدى فرعى از آن است و علماى عراق و اطراف آن در فقه پیرو آراى ابوحنیفه‌اند، اما در عقاید به آراى وى توجهى نکرده و به آراى فقها و محدثان و اشاعره اکتفا کرده‌اند؛ لیکن علماى ماوراءالنهر علاوه بر عنایت به آراى فقهى ابوحنیفه، به آراى کلامى او در زمینه عقاید نیز توجه و عنایت