خرید و دانلود فایل کامل و عالی پاورپوینت اعلامیه جهانی ژنوم انسانی و حقوق بشر

بخشی از متن فایل کامل و عالی پاورپوینت اعلامیه جهانی ژنوم انسانی و حقوق بشر :

فایل کامل و عالی پاورپوینت اعلامیه جهانی ژنوم انسانی و حقوق بشر، یکی از اعلامیه‌های مربوط به حقوق بشر است به این معنی که از مهم‌ترین اعلامیه‌های بین‌المللی در زمینه سامان‌دهی مسایل مربوط به پژوهش‌های ژنتیک است. سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد یونسکو برای سامان‌دهی مسایل مربوط به پژوهش‌های ژنتیک و تضمین آزادی تحقیقات دو اعلامیه مهم بین‌المللی را تصویب نموده است. اعلامیه جهانی درباره ژنوم انسانی و حقوق بشر که در بیست و نهمین اجلاس عمومی این سازمان در ۱۱ نوامبر ۱۹۹۷ به اتفاق آراء به تصویب رسیده، نخستین اعلامیه بین‌المللی در این راستا محسوب می‌شود که طی قطع‌نامه شماره ۱۵۲/۵۳ مورخ ۹ دسامبر ۱۹۹۸ به تصویب مجمع عمومی سازمان ملل متحد رسیده است.

فهرست مندرجات

1 – مقدمه
2 – نگاهی اجمالی به محتوای اعلامیه
2.۱ – مقدمه اعلامیه
2.۲ – کرامت انسان و ژنوم انسانی
2.۳ – حقوق اشخاص مربوطه
2.۴ – پژوهش درباره ژنوم انسانی
2.۵ – شرایط انجام فعالیت‌های علمی
2.۶ – انسجام و همکاری بین المللی
2.۷ – ترویج، حمایت و اجرای اصول اعلامیه
3 – نکاتی درباره اعلامیه
4 – پانویس
5 – منبع

1 – مقدمه

پژوهش و تحقیق درباره ژنوم انسانی و مصارف و کاربرد نتایج حاصل از این تحقیق‌ها، از یک سو، امیدهای فراوانی را برای پیشرفت در زمینه بهبود سلامتی افراد و نوع بشر به‌وجود آورده است. اما از سوی دیگر، احتمال سوء استفاده و به‌کارگیری این پژوهش‌ها در عرصه‌ها و اعمالی چون شبیه‌سازی انسان که مغایر با شأن و کرامت انسان محسوب می‌شود، نگرانی‌های عمیقی را نسبت به احتمال نقض حقوق اساسی بشر و کرامت انسان‌ها برانگیخته است و از این جهت مخالفت‌های جدی و شدیدی را به دنبال داشته است. چنین دغدغه‌هایی موجب شده تا سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد، سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد یونسکو (UN Educational Scientific and Cultural Organization) برای سامان‌دهی مسایل مربوط به پژوهش‌های ژنتیک و تضمین آزادی تحقیقات دو اعلامیه مهم بین‌المللی را در این راستا تصویب نماید. اعلامیه جهانی درباره ژنوم انسانی و حقوق بشر که در بیست و نهمین اجلاس عمومی این سازمان در ۱۱ نوامبر ۱۹۹۷ به اتفاق آراء به تصویب رسیده،

[۱] Universal Declaration on the Human Genome and Human Rights, 11 November 1997,available at: http://www.unhcr.org/refworld/docid/404226144.html accessed 25 July 2011.

نخستین اعلامیه بین‌المللی در این راستا محسوب می‌شود که طی قطع‌نامه شماره ۱۵۲/۵۳ مورخ ۹ دسامبر ۱۹۹۸ به تصویب مجمع عمومی سازمان ملل متحد رسیده است.

[۲] Universal Declaration on the Human Genome and Human Rights

2 – نگاهی اجمالی به محتوای اعلامیه

این اعلامیه شامل یک مقدمه و ۲۵ ماده بوده که اهم مباحث مندرج در آن به شرح زیر است:

2.۱ – مقدمه اعلامیه

در مقدمه نسبتا طولانی اعلامیه، با یاد‌آوری مقدمه اساسنامه یونسکو مبنی بر اصول دمکراتیک کرامت، برابری و احترام متقابل انسان‌ها و رد هرگونه تبعیض و نابرابری انسان‌ها، انتشار گسترده فرهنگ و آموزش آحاد بشر را برای برقراری عدالت، آزادی و صلح و حفظ کرامت انسان‌ها امری ضروری و لازم به‌شمار آورده است. سپس با یاد آوری اسناد بین‌المللی مهمی چون اعلامیه جهانی حقوق بشر (۱۹۴۸)،

[۳] Universal Declaration on Human Rights (UDHR) 1948, UN. Doc. A/ 810, 10 December 1948.

میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی (۱۹۶۶)،

[۴] International Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR) 1966, UN. Doc. A/6316 (1966).

میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی (۱۹۶۶)

[۵] International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights (ICESCR), UN, G.A. Res. No 2200A (XXI) of 16 Dec. 1966.

و… تصویب سند حاضر را پیگیری ادامه این روند بین‌المللی در راستای تحقق و حمایت از حقوق بشر دانسته است.
همچنین با اشاره به سایر اسناد بین‌المللی مرتبط و با یاد‌آوری قطع نامه‌های دیگر مصوب سازمان یونسکو، بر حمایت از پژوهش‌های اخلاقی و مبتنی بر اخلاق و اعمال و اقدامات حاصله و پیشرفت‌های زیست‌شناسی و ژنتیک در چارچوب احترام به حقوق بشر و آزادی‌های بنیادین، حمایت نموده و تاکید کرده که چنین پژوهش‌هایی باید به کرامت، آزادی و حقوق بشر احترام گذاشته و تمامی اشکال تبعیض بر مبنای ویژگی‌های ژنتیک را منع نمایند.
‌

2.۲ – کرامت انسان و ژنوم انسانی

حقوق بشر از کرامت ذاتی شخص انسان (Human dignity and the human genome) ناشی می‌شود و انکار آن به نفی انسانیت می‌انجامد و تمامی انسان‌ها در این امر برابرند،

[۶] قربان‌نیا، ناصر، حقوق بشر و حقوق بشر دوستانه، سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، ۱۳۸۷، چاپ اول، ص۱۲۵ – ۱۲۸.

بر این اساس، ماده یک اعلامیه حاضر، ژنوم انسانی را مبنای وحدت بنیادین تمامی اعضای خانواده بشری و اساس شناسایی کرامت ذاتی و تنوع آن‌ها محسوب نموده و به مفهوم نمادین، آن را میراث بشریت (Heritage of humanity) به‌شمار آورده است.
از آن‌جایی که ویژگی‌ها و خصایص ژنتیکی افراد ممکن است به عنوان عاملی جهت برتری جویی یا تنزل جایگاه برخی افراد دیگر و اعمال تبعیض در بهره‌مندی از حقوق مورد سوء استفاده قرار گیرد، ماده دوم اعلامیه حاضر در منع چنین سوء استفاده‌هایی مقرر نموده:

«الف:هر فردی حق دارد بدون توجه به ویژگی‌های ژنتیکی (Genetic characteristics) خود از احترام به کرامت و حقوق برخوردار باشد؛
ب:چنین کرامتی، تنزل ندادن مرتبه افراد به سبب ویژگی‌ها و خصایص وراثتی و احترام گذاشتن به منحصر به فرد بودن (Uniqueness) و تنوع (Diversity) آنان را ضروری می‌سازد.»

در ماده سوم اعلامیه با اشاره به این امر که ژنوم انسانی به‌طور طبیعی تکامل می‌یابد و در معرض جهش و تغییر قرار دارد، ژنوم انسانی را دارای توانایی‌های بالقوه‌ای دانسته که بر اساس محیط زیست اجتماعی و طبیعی هر فرد از جمله وضعیت سلامت و بهداشت، شرایط زندگی، تغذیه و آموزش و پرورش به صورت‌ها و اشکال گوناگونی پدیدار می‌شود.
از این‌رو، بر این نکته در ماده ۴ تاکید شده که ژنوم انسانی در حالت طبیعی، نباید موجب منافع مالی شود و به‌عنوان مبنایی برای کسب درآمد محسوب گردد، بلکه آن‌چنان که در مواد آتی (ماده ۱۲) به آن تصریح می‌نماید، منافع حاصله از پیشرفت علم وراثت و پزشکی در موضوع ژنوم انسانی، با احترام به کرامت و حقوق انسانی تمامی افراد در دسترس همگان قرار خواهد گرفت.
‌

2.۳ – حقوق اشخاص مربوطه

در مواد پنجم تا نهم اعلامیه حاضر به حقوق اشخاصی پرداخته شده که در پژوهش‌های مربوطه به ژنوم انسانی به‌نحوی مداخله دارند. (Rights of the persons concerned) بر این اساس ماده پنج اعلامیه چنین مقرر می‌نماید:

«الف:تحقیقات، مداوا یا تشخیصی که بر ژنوم فردی تاثیر گذار باشد، فقط باید پس از بررسی‌های همه جانبه و پیش‌بینی درباره خطرها و مزایای بالقوه مربوطه و بر اساس شرایط و الزامات مقرر در قوانین ملی صورت پذیرد؛
ب:در تمامی موارد، اذن (رضایت) پیشینی، آزادانه و آگاهانه شخص مربوطه باید گرفته شود. هرگاه خود شخص در شرایطی نباشد که اذن (رضایت) دهد، رضایت یا اجازه او باید به شیوه‌ای که در قانون مقرر شده و با لحاظ منافع عالیه وی، اخذ گردد؛
پ:حق هر فرد برای تصمیم‌گیری درباره این که، نتایج آزمایش‌های ژنتیک و آثار ناشی از آن به وی اطلاع داده شود یا نه، باید محترم شمرده شود؛
ت: در تمامی موارد تحقیقاتی، ارزیابی پیشینی باید بر اساس اصول راهنما یا استانداردهای تحقیقی ملی و بین‌المللی مورد عمل قرار گیرد؛
ث: هرگاه بر اساس قانون، شخصی برای اعلام رضایت صلاحیت نداشته باشد، پژوهشی که بر ژنوم وی تاثیرگذار است، فقط جهت حفظ سلامت مستقیم او و بر اساس اجازه و شرایط حمایتی که در قانون مقرر گردیده، می‌تواند صورت پذیرد، پژوهشی که منفعت مستقیمی بر سلامت فرد مورد نظر نداشته باشد، فقط به‌صورت استثنایی، با مراعات بیشترین محدودیت‌ها، به گونه‌ای که شخص مربوطه در معرض کمترین خطر و حداقل فشار ممکن باشد، انجام خواهد شد و اگر هدف این تحقیقات، کمک به وضع سلامت افراد دیگر، در گروه سنی مشابه یا شرایط ژنتیکی مشابه است، این تحقیقات باید مطابق با شرایط مقرره در قانون و مشروط به این‌که چنین پژوهش‌هایی با حمایت از حقوق بشر فرد مورد نظر سازگار باشد، صورت پذیرد.»

ماده شش اعلامیه نیز اصل عدم تبعیض بر اساس ویژگی‌های ژنتیکی را مورد تصریح قرار داده و مقرر نموده: «هیچ‌کس نباید بر اساس ویژگی‌های ژنتیکی در معرض تبعیض قرار گیرد که هدف یا تاثیر آن نادیده گرفتن حقوق بشر، آزادی‌های اساسی و کرامت انسانی است.»
ماد ۷ نیز در راستای حفظ حقوق افرادی که در معرض تحقیقات ژنتیکی قرار می‌گیرند، مقرر کرده که