خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل نگرشی بر روند یکپارچه سازی اراضی کشاورزی و آثار اقتصادی آن بعد از انقلاب اسلامی

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل نگرشی بر روند یکپارچه سازی اراضی کشاورزی و آثار اقتصادی آن بعد از انقلاب اسلامی :

چکیده

یکی از مسائل مهمّی که در دهه های اخیر فرا راه کشاورزی ایران قرار داشته شکل پراکندگی و تعدد قطعات زمین ها بوده است. پراکندگی قطعات و کوچکی آن یکی از دشواریها و موانع اصلی در راه افزایش تولید و نهایتا توسعه کشاورزی است. در سال های گذشته تولیدات کشاورزی با رشد جمعیت متناسب نبوده است و از سوی دیگر کوچک بودن واحدهای تولید کشاورزی و پراکندگی آنها تنگناهایی را در کار تولیدات کشاورزی ایجاد کرده است. تنگناهایی چون تجهیز و آماده سازی بستر تولید، انجام امور زیربنایی و استفاده از ماشین آلات، بالا بردن کمی و کیفی محصولات و افزایش راندمان در زمینه های مختلف. کارشناسان و دست اندرکاران کشاورزی در بیشتر موارد راه حل این مسائل را در استفاده از شیوه تعاونی که در جوامع روستایی ایران ریشه دیرینه دارد دانسته اند. طی سه دهه گذشته خصوصا پس از انقلاب تعداد قابل توجهی روستا و مزرعه تحت پوشش این قبیل تعاونی ها قرار گرفته اند.

در این مدت مسؤولان این شرکت ها تجربه هایی اندوخته اند و کشاورزان عضو با نحوه کار این شرکتها آشنایی پیدا کرده اند. اکنون دیگر سخنی از ضروری بودن یا نبودن این نوع تعاونی ها نیست بلکه سخن در این است که چگونه باید باشند. سخن در این است که شرکت های تعاونی تولیدی موجود را به چه نحو می توان فعالتر کرد و تعاونی های جدید را چگونه تشکیل داد.

یکی از مسائل مهمّی که در دهه های اخیر فرا راه کشاورزی ایران قرار داشته مشکل پراکندگی و تعدد قطعات زمین ها بوده است. زمین های زراعی کشور ما در دهها هزار روستای دور از هم پراکنده است. علاوه بر پراکندگی روستاهای کشور در داخل هر روستا نیز زمین کشاورزی به صورت قطعات خرد و دور از هم در سطح بهره برداران تقسیم شده است. این تقسیم بطور متوسط در سطح کشور در مورد هر بهره بردار ۷ قطعه بوده که گاهی فاصله بین دو قطعه زمین یک بهره بردار به چند کیلومتر می رسد.

پراکندگی قطعات و کوچکی آن یکی از دشواریها و موانع اصلی در راه افزایش تولید و نهایتا توسعه کشاورزی است. علل و عوامل ایجاد پراکندگی زمین های کشاورزی ریشه در تاریخ نظام ارباب و رعیتی دارد امّا این نظام علّت و عامل ایجاد آن نیست بلکه عوامل تعین کننده را باید در میان عواملی مانند آب، خاک، نیروی انسانی و… جست وجو کرد. نظام ارباب و رعیتی بر این بستر نقش تشدیدکننده داشته است.

قبل از اجرای قانون اصلاحات ارضی هر چند نسق زارعان به صورت قطعات پراکنده بود امّا روابط ارباب و رعیتی و ترکیب عوامل تولید تا حدّ زیادی جلوی بروز اشکالات ناشی از خردی و پراکندگی زمین های کشاورزی را می گرفت. پس از اجرای قانون اصلاحات ارضی مالکیت های بزرگ به خرده مالکی تبدیل شد. گرایش و اقدام زارعان به «افراز» زمین ها باعث شد که اراضی مزورعی به صورت قطعات کوچک و پراکنده درآیند. پراکندگی و کوچکی قطعات کشاورزی در اتلاف نیروی کار، زمین و آب و همچنین بالا رفتن هزینه های تولید و غیراقتصادی شدن تولیدات کشاورزی سهمی بسزا داشت. با ورود تراکتور و ابزار جدید و کمباین و دروگر به عرصه کشاورزی ایران و از بین رفتن تدریجی گاوکاری و استفاده از نهاده های جدید مسئله پراکندگی قطعات به عنوان مانعی بر سر راه رشد تولید و پیشرفت کشاورزی تجلّی یافت و روزبه روز محسوس تر شد هر چند مسؤلان کشاورزی وقت به فکر چاره افتادند تا این معضل را حل کنند و در زمینه ایجاد شرکت های سهامی زراعی، تعاونی های تولید و کشت و صنعت؛ و بالأخره قطب های کشاورزی با هدف یکپارچه سازی زمین های پراکنده و بوجود آوردن امکان بهره برداری منطقی از زمین و ماشین آلات و آب و شبکه های آبیاری اقداماتی بعمل آورند امّا متاسفانه به بُعد اجتماعی و انسانی آن توجه کمتری شد و در جهت ترویج و توجیه آن فعالیت زیادی صورت نگرفت و امکان جلب مشارکت واقعی کشاورزان به سوی چنین کاری فراهم نشد.

شرکتهای سهامی زراعی از اواسط دهه چهل و شکرت های تعاونی تولید روستایی از اوایل دهه پنجاه در بخش کشاورزی ظاهر شدند. شرکت های تعاونی تولید روستایی به صورت فعلی خود که در نقاط مختلف کشور مشغول فعالیتند از سال ۱۳۵۱ براساس قانون تعاونی نمودن تولید و یکپارچه ساختن اراضی در حوزه عمل شرکت های تعاونی روستایی به وجود آمد و بتدریج طی سال های بعدی گسترش یافت.

در تشکیل این شرکت ها نحوه عمل به این ترتیب بوده است که پس از پذیرش زارعان ابتدا اراضی متفرق فردفرد آنان به قطعات واحد تبدیل شده و پس از یکپارچه کردن اراضی مربوط به چند زارع، قطعاتی با وسعت و اندازه بین ۱۰ تا ۳۰ هکتار بوجود می آمد. در روی این قطعات یک پارچه، کشاورزان بر حسب تمایل و انتخاب خود گروهی در قالب نظام تعاون تشکیل داده و بر طبق اصول برنامه ریزی شرکت به فعالیت می پرداختند. شرکت کلیه خدمات فنی و نهاده های مورد نیاز گروههای زراعی را تأمین می کرد. به این ترتیب با یکپارچه شدن اراضی، اجرای عملیات زیربنایی نظیر تسطیح اراضی، احداث شبکه های آبیاری و زهکشی جدید و قطعه بندی مزارع به آسانی ممکن شده و امکان انجام عملیات زراعی بصورت مکانیزه فراهم می گردید. طی سال های ۱۳۵۱ تا ۱۳۵۶ جمعا ۳۵ شرکت تعاونی تولید روستایی در نقاط مختلف کشور ایجاد شد و تا سال ۱۳۵۸ در همین رقم باقی ماند. پس از انقلاب از آنجا که در بعضی از نقاط کشور روستاییان عضو این شرکت ها مایل به انحلال در بعضی از نقاط خواستار ابقای آنها بودند تصمیم مسؤولان بر این قرار گرفت که مستقیما به خود روستاییان رجوع و نظر آنان در این زمینه