خرید و دانلود فایل کامل و عالی پاورپوینت علی بن عثمان هجویری

بخشی از متن فایل کامل و عالی پاورپوینت علی بن عثمان هجویری :

محتویات

۱ زندگی‌نامه
2 تحصیلات و اساتید
3 مذهب و طریقت
4 آثار و تألیفات
5 پانویس
6 منابع

زندگی‌نامه

ابوالحسن علی بن عثمان هجویری جُلّابی غزنوی در خانواده‌ای معروف به زهد و تقوی در غزنین به دنیا آمد.[۱] تاریخ ولادت هجویری دانسته نیست، اما با توجه به پیران و مشایخی که دیده، احتمالاً در آخرین ده قرن چهارم یا اوایل قرن پنجم، یعنی در دوران سلطان محمود غزنوی (متوفی ۴۲۱ ق)، زاده شده است.[۲] اما طبق گزارشی مبنی بر مناظر هجویری با فیلسوفی هندی در حضور سلطان محمود و این‌که هجویری با نشان دادن کرامتی او را شکست داده است، با توجه به سن کم هجویری در آن زمان و نداشتن شهرت و آوازه در علم و عرفان، بعید به نظر می‌رسد.[۳]

گفته‌اند که در غزنین دو محله، یکی جُلّاب ودیگری هُجویر، وجود داشته است که خانواد هجویری در هر دو مدتی سکونت داشته‌اند و شاید به همین سبب، گاه او را هجویری و گاه جُلّابی خوانده‌اند،[۴] اما او خود را در کتابش «کشف المحجوب» بارها علی‌ بن عثمان جلابی نامیده است.[۵] دایی هجویری، مشهور به تاج الاولیا، از مردان نیکوکار و معروف غزنین بود و قبر پدر هجویری در غزنه هنوز وجود دارد.[۶]

هجویری به سوابق خانوادگی و نسبش اشاره نکرده‌، اما لاهوری، بدون ذکر منبع، شجره نسب وی را تا امام علی علیه‌السلام رسانده[۷] و اسماعیل پاشا بغدادی در «هدیه العارفین» لقب «حسینی» را به نام وی افزوده است، شاید به همین سبب، در شبه قاره وی را سید علی و سید هجویری می‌نامند.[۸] محمد اقبال لاهوری در یکی از اشعارش وی را سید هجویر و مخدوم امم نامیده ‌است[۹] و در غزنه نیز خانواده‌هایی که خود را از اولاد او می‌شمرند، خود را سید می‌دانند.

هجویری به پیر علی و مخدوم علی نیز ملقب است، اما عموماً در هند و پاکستان او را با عنوان «حضرت‌ داتا گنج‌ بخش‌ «(کسی که گنج می‌بخشد) می‌شناسند، گفته‌اند خواجه‌ معین‌الدین‌ چشتی (متوفی ۶۳۳ ق) در شعری که به مناسبت پایان چله‌نشینی‌اش در کنار مقبر هجویری سرود، این لقب را به وی داده ‌است.[۱۰] اما ‌در کتاب کشف الاسرار، منسوب به هجویری، از او نقل شده است که مردم‌ وی‌ را در عین‌ افلاس‌ «گنج‌ بخش‌» می‌خواندند، کسانی که این کتاب را از هجویری می‌دانند از این عبارت نتیجه می‌گیرند که او در زمان حیاتش به این لقب نامبردار بوده است.[۱۱]

دربار زندگی خصوصی و همسر و فرزند هجویری در منابع متقدم مطلبی وجود ندارد. تنها خود او در کشف المحجوب اشاره کرده است که: پس از آن‌که یازده سال خداوند وی را از ابتلا به زندگی زناشویی حفظ کرد، به مدت یک سال درگیر رابطه‌ای عاطفی بود که باز هم خداوند وی را از آن خلاصی داد. چون عبارات هجویری در این باره صریح نیست، پژوهشگران احتمالات متعددی داده‌اند: برخی گفته‌اند که وی یک بار ازدواج کرد و بار دوم فریفت زنی شد که البته با وی ازدواج نکرد، برخی هم گفته‌اند که وی دوبار ازدواج کرد و فاصل این دو ازدواج یازده سال بود و ازدواج دوم هم پس از یک سال منتهی به جدایی یا وفات همسر شد،[۱۲] اما با توجه به این‌که هجویری از جمله صوفیانی است که مخالف تأهل بود و فاضلترین و بهترین افراد را مجردان می‌دانست، به احتمال بسیار وی اصلاً ازدواج نکرد.[۱۳]

وفات:

هجویری در لاهور درگذشت. برخی تاریخ وفات او را در ۴۵۶ ق. و بنا بر قولی ۴۶۴ ق. و یا ۴۶۵ ق.[۱۴] دانسته‌اند. برخی پژوهشگران معاصر نیز، براساس ملاقات وی با مشایخ و عارفان زمانش، سال‌های میان ۴۶۵ تا ۴۶۹ ق. را ذکر کرده‌اند، اما بر اساس سه مادّه تاریخی که بر دیوارهای مزار هجویری نوشته شده، وی در ۴۶۵ درگذشته است و ازاین‌رو برخی همین تاریخ را پذیرفته‌اند.[۱۵]

هجویری را در نزدیکی مسجدی که خود در لاهور بنا کرده بود دفن کردند.[۱۶] در یک طرف‌ مقبر او، قبر شیخ احمد حمادی سرخسی‌، دوست و همسفر هجویری که از متصوفان جوانمرد بود، قرار دارد و در طرف دیگرش، قبر ابوسعید هجویری‌ مرید هجویری. ظهیرالدوله‌ سلطان‌ابراهیم‌، نو سلطان‌ محمود غزنوی‌، بقعه‌ای بر آن ساخت.[۱۷]
مزار هجویری همواره محل زیارت و نیز جایگاهی برای اعتکاف و چله نشینی عارفان و صوفیانی همچون معین‌الدین حسن سجزی و فریدالدین گنج شکر بوده ‌است.[۱۸] این مزار در لاهور امروزه نیز از اماکن مقدّس مسلمانان شبه قاره هند و پاکستان به شمار می‌آید و مردم اعتقاد دارند که اگر کسی چهل شب یا چهل روز آن را طواف کند حاجت می‌گیرد.[۱۹]

تحصیلات و اساتید

دربار مشایخ و استادان هجویری جز آنچه در «کشف المحجوب» ذکر شده ‌است، اطلاعی وجود ندارد، احتمالاً وی علوم متداول عصر خود، از قبیل حدیث و تفسیر و فقه و کلام، را نزد علمای شهر خود آموخت.[۲۰] در سفری به عراق ‌ که به قول خود «اندر طلب دنیا و فنای آن ناباکی می‌کرد» و وام بسیار از مردم گرفته بود، سیدی به او نامه نوشت و او را از هوس‌ها و دل مشغولی به دنیا برحذر داشت. همین نامه سبب توبه وی شد و شاید سبب تحول حال و طلب دیدار شیخ و مرشد و روی آوردن او به تصوف هم همین واقعه بود.[۲۱] همچنین، وی از میان مشایخی که با آن‌ها دیدار و گفتگو داشت، ابوالفضل محمد بن‌ حسن‌ ختلی را‌ که به دو واسطه شاگرد ابوبکر شبلی (م، ۳۳۴ ق) به شمار می‌آمد و هجویری‌ او را زین‌ اوتاد و شیخ عباد می‌نامید‌ به عنوان مرشد اختیار کرد.[۲۲]

هجوی