خرید و دانلود فایل کامل و عالی پاورپوینت ابن خلکان

بخشی از متن فایل کامل و عالی پاورپوینت ابن خلکان :

محتویات

۱ ولادت و خاندان
2 تحصیل و استادان
3 فعالیت‌های اجتماعی
4 ویژگی‌های علمی و اخلاقی
5 مذهب ابن خلکان
6 منابع

ولادت و خاندان

ابوالعباس شمس‌الدین احمد بن شهاب‌الدین محمد بن ابراهیم بن ابی بکر بن خلکان، متولد ۱۱ ربیع الثانی ۶۰۸ قمری است. اسنوی، «خَلْکان» یا «خَلِّکان» را نام قریه‌ای دانسته که هنوز برجای است.

شمس‌الدین احمد از خاندانی که از علما و فقها بودند برخاست و به تصریح پسرش کمال‌الدین موسی، به قبیله کردِزرزاریّه منسوب بوده و نیاکانش که به خالد بن برمک نسب می‌بردند، اصلاً از بلخ برخاستند. با اینهمه برخی در درستی انتساب آنان به برامکه تردید داشتند، اما به هر حال شمس‌الدین احمد خود از انتسابش به برمکیان دفاع کرده است.

پدر او، محمد بن ابراهیم، از فقهای معروف عصر خود بود و در شام، مصر، عراق و حجاز دانش آموخت و مدتها در موصل اقامت گزید. وی سپس در روزگار امیر مظفرالدین گوکبوری، اتابک اربل، به این شهر رفت و به تدریس در مدرس مظفری آنجا مشغول شد. شمس‌الدین احمد در همین شهر و در مدرس مظفریه که پدرش در آنجا اقامت داشت به دنیا آمد و دو سال بیش نداشت که در ۶۱۰ ق. پدرش را از دست داد. ولی امیر مظفرالدین پاس استاد را نگاه داشت و چنانکه شمس‌الدین احمد خود بارها اشاره کرده، فرزندان وی را به خوبی رعایت کرد.

تحصیل و استادان

محمد بن ابراهیم بن خلکان به تربیت و آموزش فرزندانش توجه بسیار داشت و همین معنی سبب شد که در ۶۱۰ ق. برای شمس‌الدین احمد خردسال، بنا به رسم زمان، از رضی‌الدین ابوالحسن المؤید نیشابوری طوسی از خراسان اجاز روایت گیرد و زینب بنت الشعری نیز برای او اجاز روایت نویسد.

شمس‌الدین احمد، سپس در محضر درس شرف‌الدین ابوالفضل احمد بن منعه فقیه که در ۶۱۰ ق. وارد اربل شده و به تدریس در مظفریه پرداخته بود، حضور می‌یافت و بارها مجلس درس او را ستوده است. ظاهراً شمس‌الدین احمد تا مدتی قبل از ۶۱۷ ق. که ابن منعه به حج رفت، نزد او به تحصیل پرداخت. آنگاه به خدمت شیخ ابوجعفر محمد بن هبهالله ابن المکرم در اربل شتافت و به شنیدن حدیث و فراگیری «صحیح بخاری» مشغول شد. در ۶۲۳ ق. شمس‌الدین احمد هنوز در اربل بود که با جمال‌الدین عبدالرحمن واسطی شاعر مشهور عصر که در مدرس مظفریه آمده بود و نیز با محمد بن عُنَین انصاری شاعر ملاقات کرد. همچنین با عیسی بن سنجر اربلی دوستی داشت و وی بسیاری از اشعار خود را برای ابن خلکان خواند.

واپسین خبری که از تحصیل شمس‌الدین احمد در اربل در دست است، آموختن علم خلاف نزد شیخ اثیرالدین مفضّل بن عمر ابهری به سال ۶۲۶ ق. در دارالحدیث اربل است، زیرا در ماه رمضان همان سال، شمس‌الدین احمد اربل را ترک کرد و گویا چند روز بعد به موصل رسید و با کمال‌الدین موسی بن یونس بن منعه (م، ۶۳۹ ق)، فقیه معروف شافعی و پدر احمد ابن منعه ملاقات کرد و محبت استاد را در دل گرفت. به هر حال وی به زودی از موصل خارج شد و به حران رفت و از آنجا به قصد حلب که در آن وقت از مراکز بسیار مهم علمی بود به راه افتاد. وی در آغاز ذیقعده اندکی پس از مرگ یاقوت حموی وارد آن شهر شد و به ملاقات عزالدین ابن اثیر که از پیش با پدر شمس‌الدین دوستی داشت، شتافت. این ملاقات که به دفعات اتفاق افتاد، تأثیر مهمی بر او نهاد و باعث شد که وی را بسیار ستایش کند.

ابن خلکان با توصیه‌ای که مظفرالدین گوکبوری برای قاضی بهاءالدین یوسف بن شداد (م، ۶۳۲ ق) نوشته بود همراه برادر به نزد قاضی رفتند. ابن شداد آن دو را بسیار نواخت و در مدرس خود (احتمالاً دارالحدیث) جای داد و بالاترین مقرری را برای آنان تعیین کرد. ابن شداد که در آن تاریخ مردی کهن‌سال بود و مجلس درس عمومی نداشت، چهار تن از فقهای مبرز را به سمت معید تعیین کرده بود که از جمل آنان شیخ جمال‌الدین ابوبکر ماهانی بود که شمس‌الدین احمد و برادرش نزد او درس می خواندند. شیخ جمال‌الدین در ۶۲۷ ق. درگذشت و شمس‌الدین احمد به نزد شیخ نجم‌الدین محمد معروف به ابن الخبّاز موصلی فقیه (م، ۶۳۱ ق) در مدرس سیفی حلب رفت و بخشی از کتاب «الوجیز» غزالی را فراگرفت. نیز در ۶۲۷ ق. در محضر موفق‌الدین یعیش ابن علی، ادیب برجست عصر، در مقصور شمالی جامع حلب حاضر می‌شد و کتاب «اللمع» ابن جنّی را نزد او می‌خواند.

اگرچه از استادان دیگر ابن خلکان در حلب آگاهی دقیقی در دست نیست، ولی احتمالاً نزد کسانی چون عبداللطیف ابومحمد موفق‌الدین بن یوسف بغدادی نیز که از او با عنوان «شیخنا» سخن رانده نیز درس خوانده است. با اینهمه به کسب دانش در حلب بسنده نکرد و پس از چند سال به دمشق رفت و در شوال ۶۳۲ ق. در مجلس درس ابوعمر عثمان بن عبدالرحمن معروف به ابن‌صلاح حاضر شد و مدت یک سال نزد او به تحصیل پرداخت. ابن خلکان همچنین با اصحاب حافظ السّلفی (م، ۵۷۶ ق) در شام و سپس در مصر ملاقات کرد و از آنان حدیث شنید و اجاز روایت گرفت. ابن خلکان مدتی بعد در ۶۳۳ ق، از شام به مصر رفت و چند ماهی در اسکندریه ماند و سپس به قاهره رفت. وی در آنجا نیز با گروهی از دانشمندان و ادیبان آن دیار ارتباط یافت. در ۶۳۷ ق با حافظ زکی‌الدین منذری محدث مصر ملاقات کرد و از اصحاب عبدالله ابن برّی (م، ۵۸۲ ق) ادیب و حافظ معروف عصر، در آنجا حدیث شنید و اجاز روایت یافت.

فعالیت‌های اجتماعی

دوستی ابن خلکان با کسانی چون بهاءالدین زهیر و ابن مطروح که خود از امیران دربار ایوبی به شمار می‌رفتند، گذشته از فاید علمی و ادبی، سبب شد که مدتی پس از ورود به قاهره، به سمت نیابت قاضی القضاه ابوالمحاسن بدرالدین یوسف معروف به قاضی سنجار برگزیده شود. در ۶۴۹ ق که ابن‌مطروح ادیب و یار دیرین شمس‌الدین احمد درگذشت، وی در تدفین ابن مطروح حاضر شد و بر او ن