خرید و دانلود فایل کامل و عالی پاورپوینت قرب پنجاه سال بردی رنج…

بخشی از متن فایل کامل و عالی پاورپوینت قرب پنجاه سال بردی رنج… :

نکته عجیب در احوال نیکلسون آن است که این مرد بزرگ با داشتن معلومات بسیار، قادر به تکلم به زبان‌های فارسی و عربی نبود و حتی یکبار هم در مدت زندگانی‌اش از کشور ایران و ممالک عربی، که این همه عاشق ادبیاتشان بود، دیدن نکرد. در سال ۱۹۲۲ دولت ایران رسماً از نیکلسون برای سفر به ایران دعوت کرد. ولی با وجود میل فراوانی که به دیدن ایران داشت پاسخ داد: «تا تألیف سلسله کتاب‌هایی که راجع به مثنوی آغاز کرده‌ام به پایان نرسد، از پشت این میز تحریر برخاستن نتوانم.»

مروری بر زندگی و آثار رینولد الین نیکلسون

خنکای نسیم شهریور ۱۳۲۴ بیش از آنکه یاد منوچهری و بادِ خنکِ وزان از جانبِ خوارزم را در خاطر استاد بدیع‌الزمان فروزانفر زنده کند، پیام‌آور به سردی گراییدن نفس مردی بود که نیم قرن از عمر خود را به نمایاندن خورشید برآمده از بلخ مصروف داشت.

آری، خبر رادیو انگلستان درست بود و فروزانفر دوست و هم‌خرقه نادیده‌اش در دیگر سوی عالم را از دست داده بود و به حق زیر لب زمزمه می‌کرد:

گفت کسی خواجه سنایی بمُرد

مرگ چنین خواجه نه کاری‌ست خُرد

خدمتی که این خواجه نادیده به انجامش فائق شده بود و او را در نظر استاد فروزانفر تا این اندازه بزرگ و محترم می‌داشت، تهیه نسخه‌ای از مثنوی بود که به نسبت سایر نسخ، بیشتر مورد اطمینان بوده و از روی نسخه‌های نزدیک به زمان مؤلف که احتمال تغییر و تبدیل در آن کمتر باشد.

نیکلسون با شور و شوق و ایمانی که خاصه اهل تحقیق است و با جدیت و پشتکار و دقت و مراقبتی که داشت، در مدت طولانی، نسخه مثنوی‌ای مرتب کرده بود که بدون تردید بهترین، کامل‌ترین، صحیح‌ترین و قابل اعتمادترین نسخه‌ای بود که تا آن روز می‌شد از مثنوی تهیه کرد. اما نیل به چنین امر خطیر و ماندگاری، عمری از خودگذشتگی، علاقه‌مندی، پشتکار و امید را طلب می‌کرد و نیکلسون مرد این میدان خطیر بود.

رینولد الین نیکلسون در ۱۹ آگوست ۱۸۶۸ در شهر «کیلی» در ناحیه «یورکشر» در خانواده‌ای علم‌دوست و فرهیخته چشم به جهان گشود. نیای بزرگش مارک نیکلسون عضو «کوئینز کالج» در دانشگاه آکسفورد بود و پس از چندی به ریاست «کوردینگتن کالج» در دانشگاه باربادوس برگزیده شد. فرزند او جان نیکلسون به تَبَع پدر به کوئینز کالج آکسفورد رفت و در کنار تحقیق درباره تورات و انجیل، زبان عربی را نیز فرا گرفت و مجموعه ارزشمندی از نسخ خطی اسلامی را تهیه کرد و در سال ۱۸۴۰ کتاب مهمی به نام «شرح تأسیس سلسله فاطمیان در آفریقا منتشر ساخت. فرزند جان، هنری الین نیکلسون، دانشمند برجسته‌ای در علم زیست‌شناسی بود که علاوه بر عضویت در انجمن سلطنتی بریتانیا (F.R.S) توانسته بود کرسی تدریس تاریخ طبیعی در دانشگاه‌های «تورنتو»، «سِنت اَندروز» و «اَبردین» را به‌دست آورد. رینولد الین نیکلسون آخرین مشعل‌دار این دودمان با فضلیت بود.

نیکلسون از همان کودکی به کتابخانه پدربزرگش رفت‌وآمد داشت و به‌تدریج با نوشته‌های غیراروپایی آشنایی یافت. وی تحصیلات عالی خود را در رشته زبان‌های کلاسیک (یونانی و لاتین) از دانشگاه اَبردین اسکاتلند آغاز کرد. در سال ۱۸۸۷ برای ادامه تحصیلات خود، به «ترینیتی کالج» دانشگاه کیمبریج وارد شد و دو سال پس از آن رتبه اول امتحانات کالج را کسب کرد.

نیکلسون، به تَبَع پدربزرگ خود، از دوران جوانی به آموختن زبان فارسی و عربی و معارف اسلامی علاقه‌مند شد و در کیمبریج تحت‌نظر رابرتسن اسمیت به تحصیل زبان عربی همت گماشت. او در میانه سال‌های ۱۸۹۳ و ۱۸۹۴ برای تکمیل معلومات عربی خود به «لیدن» در هلند و «استراسبورگ» در فرانسه سفر کرد و از محضر مستشرقانی همچون دخویه و نولدکه بهره‌مند شد.

اما نقطه عطف زندگی علمی نیکلسون آشنایی با پروفسور ادوارد براون و شاگردی او بود: «اولین مرتبه‌ای که ادوارد براون را دیدم در ۱۸۹۱ بود. هیچ‌وقت فراموش نخواهم کرد که قیافه جذاب و شخصیت قوی و فضائل معنوی او تا چه پایه در من مؤثر واقع شد. ادوارد براون انسان ممتازی بود و به صفات مردمی آراسته بود. اینکه او در زمره بزرگ‌ترین مستشرقین به‌شمار می‌آید بدان جهت است که کمتر کسی مانند او تمام عمر خود را وقف مطالعه زندگی، اندیشه و ادبیات شرق کرده باشد.»

جاذبه براون در نگاه نیکلسون آن‌چنان عمیق بود که به هدایت او آموزش فارسی خود را در سال ۱۸۹۱ تکمیل کرد و سال بعد را به آموختن زبان هندی گذراند. براون با دیدن اشتیاق و پشتکار نیکلسون، تصمیم گرفت ذهن جویای حقیقت شاگرد سخت‌کوشَش را با اندیشه‌های ناب مولانا گره بزند. او از نیکلسون خواست تا رساله دکترای خود را به ترجمه بخش‌هایی از دیوان شمس تبریزی اختصاص دهد. پیشنهادی که به نگارش «منتخبی از دیوان غزلیات شمس تبریزی به زبان انگلیسی» در سال ۱۸۹۸ انجامید. مجموعه‌ای شامل ۴۸ غزل برگزیده به نظم و به نثر که انتشارات دانشگاه کیمبریج آن را منتشر کرد. در ارزندگی این ترجمه همان بس که بدانیم استاد محمدرضا شفیفی کدکنی این ترجمه را «دلکش، زنده و جذاب» توصیف می‌کند که «مهم‌ترین دریچه آشنایی جهانیان با غزل‌های مولاناست» و «با اینکه در اواخر قرن نوزدهم انجام شده، هنوز هم بهترین ترجمه غزلیات شمس در زبان‌های فرنگی است.»

نیکلسون در سال ۱۹۰۱ به استادی زبان فارسی دانشگاه لندن منصوب شد و یک سال بعد عهده‌دار همین سمت در دانشگاه کیمبریج شد. او در سال ۱۹۰۳ با یکی از بستگان خود به نام سسیلیا وارتی ازدواج کرد. همسر او زنی هنرمند و نوازنده پیانو بود. نیکلسون و همسرش تا پایان عمر صاحب فرزندی نشدند. ایشان اگرچه در طول زندگی مشترکشان دو جنگ خانمان‌سوز جهانی را پشت سر نهادند، اما به اتفاق هم، روزگار را به سادگی و آرامی طی کردند.

نیکلسون در سال ۱۹۲۲ به عضویت فرهنگستان بریتانیا پذیرفته شد. او کرسی ادبیات فارسی دانشگاه کیمبریج را تا زمان فوت ادوارد براون در سال ۱۹۲۶ در اختیار داشت. با فوت براون، کرسی زبان عربی به او تفویض شد و در سال ۱۹۳۳ چون به سن ۶۵ سالگی رسیده بود، مطابق مقررات استخدامی دانشگاه بازنشسته شد و مقام استاد افتخاری دانشگاه به او اعطا گردید.

نیم قرن تلاش علمی خستگی‌ناپذیر نیکلسون برای شناخت فرهنگ شرق به‌خصوص ایران را می‌توان به چهار بخش تقسیم کرد:

بخش اول کتاب‌هایی است که او راجع به زبان و ادبیات و متون عرب مانند ادبیات عربی در انگلستان منتشر کرده است. «عربی مقدماتی» در چهار جلد، «رساله الغفران ابوالعلا معری»، «تاریخ خزرجی»، «تاریخ ادبیات عرب» و شرح دیوان ابن عربی موسوم به «ترجمان الاشواق» از برجسته‌ترین آثار نیکلسون در این بخش مطالعاتی بوده که بین سال‌های ۱۹۰۵ تا ۱۹۱۸ انجام گرفته است.

بخش دوم کتاب‌هایی است که نیکلسون در باب تصوف اسلامی به زبان انگلیسی تألیف کرده که نمایانگر میزان ژرف‌اندیشی، هوش سرشار و قریحه نیرومند اوست. «عرفای اسلام»، «تحقیقات در تصوف اسلامی»، «تحقیقات در شعر اسلامی»، «منتخباتی از نظم و نثر شرقی» و «مفهوم شخصیت در تصوف» معروف‌ترین آثار او در این حوزه هستند.

بخش سوم کار نیکلسون انتشار متون و آثار فارسی عرفای ایران است که با مقدمه، حواشی و فهرست گردآوری شده‌اند. «منتخبات دیوان شمس تبریزی» که پیش‌تر ذکر آن رفت، و «تذکره‌الاولیا» ی عطار نیشابوری در دو جلد، که با مقدمه علامه محمد قزوینی منتشر شد، در این بخش قرار می‌گیرد. اما مهم‌ترین کتاب در این دسته متن مثنوی مولوی در سه جلد است. استاد بدیع‌الزمان فروزانفر در توصیف نسخه تصحی