خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل زبان و فرهنگ

چکیده:
هر جامعه ای دارای فرهنگی خاص است. بین رشد و شکوفایی فرهنگ و زبان وابستگی متقابل وجود دارد. زبان، نظامی اجتماعی است که نسلهای گذشته و حال آن را ساخته و پرداخته و به ما منتقل کرده اند.
زبان از سه دستگاه صوتی یا فونولوژی ^(۱) ، دستوری یا گرامر و واژگان تشکیل شده است. آنچه زبانی را از زبان دیگر متمایز می سازد، ساختمان صوتی و دستوری آن است. واژگان زبان منعکس کننده دگرگونیهایی است که در طول زمان در پدیده های مادی و معنوی فرهنگ جامعه بروز می کند.
زبان یک جامعه مورد هجوم زبان دیگری قرار نمی گیرد، بلکه واژه های فرضی خارجی در واژگان زبان بومی آشکار می شود و نفوذ معمولا از سطح بالاتری انجام می گیرد که بدان نفوذ یا انتشار فرهنگی گفته می شود.
با ایجاد وسایل ارتباط جمعی، تفکر آزاد انسانی مورد تهدید واقع شده است و جامعه شناسان وسایل ارتباط جمعی نتیجه گرفته اند که نوعی همسان گرایی رفتاری در جریان بوجود آمدن است. کلید واژه ها: فرهنگ، زبان، خط، واژگان، همسان گرایی
در میان موجودات فقط انسان دارای فرهنگ است. فرهنگ امری اجتماعی و متکی بر روابط اجتماعی است و ارتباطات سمبولیک یا زبان برای موجودیت فرهنگ ضروری است. هر جامعه دارای فرهنگی خاص است و از نظر جامعه شناسی هر کس دارای فرهنگ است. ^(۲)
بین رشد و شکوفایی فرهنگ و زبان، وابستگی متقابل و همبستگی کامل وجود دارد; لذا هرجا که زبان متوقف مانده، رشد فرهنگی نیز توقف یافته است. وابستگی رشد فرهنگی به رشد زبان دارای دو جنبه درونی و بیرونی است. در جنبه درونی هوش، اندیشه، حافظه، میدان تداعی معانی و مفاهیم ذهنی وابستگی کامل به زبان دارد و در جنبه بیرونی تفاهم میان همزبانان، رابطه بین نسلهای گذشته، حال و آینده به خاطر میراث فرهنگی و برقراری ارتباط جوامع بازتابهای متفاوت به کمک ترجمه به زبان بستگی دارد. ^(۳) همبستگی زبان و اجتماع
تاریخ پیدایش زبان را در زندگی انسان بدقت نمی توان تعیین کرد ; زیرا پدیده ای است بسیار کهن; ولی زبانشناسان آن را بین پانصد هزار تا یک میلیون سال پیش حدس می زنند. نقشی را که زبان در حیات ده هزار سال گذشته – که دوره تکامل سریع اجتماعی انسان است – ایفا کرده بیش از نقشی است که در تمام مدت حیات طولانی انسان داشته است. ^(۴) زبان را جامعه بر فرد تحمیل کرده و یکی از مظاهر حیات اجتماعی است که قبل از وجود فرد، موجود بوده و بعد از وی نیز وجود خواهد داشت. ^(۵) از همان زمان که در طفل تمیز پیدا می شود، شروع به اقتباس تاثیراتی از اطرافیان خود می کند و نخستین چیزی که کوشش به اقتباس و فراگیری آن می نماید، زبان است. زبان نظامی است اجتماعی که نسلهای گذشته و حاضر ساخته و پرداخته اند. کودک با اقتباس زبان و سخن گفتن، در حقیقت نظامی را اقتباس می کند که همان اجتماع، آن را تنظیم کرده است. ^(۶) آنچه را که امروزه به نام فرهنگ، خصوصا فرهنگ معنوی، داریم، به وسیله زبان از طریق آموزش و پرورش رسمی و غیر رسمی به ما منتقل شده است که ما بنوبه خویش بر آن می افزاییم و به نسلهای آینده منتقل می سازیم. این انتقال بدون زبان امکان پذیر نیست. وقتی گفته می شود زبان آینه مردمی است که به آن سخن می گویند این سؤال مطرح می شود که زبان تا چه حد منعکس کننده ویژگیهای جامعه می باشد; زیرا اگر در تعبیر فوق جانب احتیاط را رعایت نکنیم، باید بگوییم هر مردمی که زبانی بهتر و کاملتر دارند، دارای فرهنگی برتر و پیشرفته ترند و برعکس .
تعبیری که ما کرده ایم، گمراه کننده است و برای جلوگیری از تعبیرات گمراه کننده و سوء تفاهمات، باید هم چگونگی نظام یافتن زبان و هم پیوند آن را با پدیده های فرهنگی جامعه روشن کنیم.
زبان از سه دستگاه تشکیل شده است: الف – دستگاه صوتی یا فونولوژی
ب – دستگاه دستوری یا گرامر ^(۷)
ج – دستگاه واژگان ^(۸)
دستگاه صوتی عبارت است از نظامی که بین عناصر آوایی زبان وجود دارد. گرامر یا دستور، نظامی است که بین عناصر معنی دار زبان وجود دارد و واژگان زبان مجموعه لغاتی است که اهل زبان در دسترس دارند و رابطه ای بین آنها برقرار می کنند.
در دستگاههای صوتی و دستوری زبان، تعدادی صدا وجود دارد که بعضی از آنها صامتند و بعضی دیگر مصوت. این تعداد در زبانهای مختلف متفاوت است ، ولی برای هر زبانی معین و مشخص است. دستگاه صوتی زبانی چون فارسی، که دارای شش مصوت است، نمی تواند بآسانی تغییر کند و مصوت تازه ای را در خود بپذیرد یا مصوتی را از جمع خود بکاهد. ولی واژگان زبان، دستگاهی آنچنان بهم یافته نیست و نفوذ در شبکه ارتباطی آن آسانتر است; بدین معنی که کم یا زیاد شدن عناصر واژگان، یعنی لغات بآسانی صورت می گیرد و این کم و زیاد شدن موجب بهم خوردن روابط موجود در زبان نمی شود ; چنانکه وسیله نقلیه «دوچرخه » که امروزه در دسترس داریم، اگر وسیله ای اختراع شود که با یک چرخ حرکت کند، ما واژه یک چرخه را خواهیم ساخت. در نظر زبانشناسان، آنچه زبانی را از زبان دیگر متمایز می سازد، ساختمان صوتی و دستوری آن است، نه واژگان زبان. پیشرفت یا واماندگی اقوام مختلف هم در ساختمان صوتی و دستوری زبان آنها منعکس نمی شود، اما بین واژگان فایل پاورپوینت کامل زبان و فرهنگ و تمدن جامعه رابطه ای بسیار نزدیک برقرار است و می توان گفت «واژگان زبان فهرستی است از نامهایی که مردم یک جامعه به اشیاء، وقایع و پدیده های مربوط به محیط، افکار و تجارب خود – که ناشی از محیط مادی آنهاست – می دهند. اگر واژه یا واژه هایی که به پدیده فرهنگی خاصی دلالت می کند در زبانی وجود داشته باشد، یقینا آن پدیده نیز در فرهنگ جامعه وجود دارد. مردمی که در کناره های کویر زندگی می کنند واژه های زیادی برای انواع شن و شتر دارند، در حالیکه مردمی که در کنار دریا زندگی و از راه ماهیگیری امرار معاش می کنند، برای ماهی، قایق و امور ماهیگیری واژگان غنی تری دارند.
همچنین واژگان زبان منعکس کننده دگرگونیهایی است که در طول زمان در فرهنگ جامعه بروز می کند. برای درک این ارتباط باید به چند نکته درباره فرهنگ جامعه اشاره کنیم.
فرهنگ هر جامعه از دو دسته پدیده تشکیل شده است: پدیده های مادی مانند وسائلی که مردم جامعه با آن معیشت خود را اداره می کنند، و پدیده های غیر مادی مانند ارزشهای اجتماعی یا نگرشها، افکار و جهان بینی ها ; اتومبیل یک عنصر فرهنگی مادی است ولی نگرش زن و شوهر به همدیگر، از نوع عنصر فرهنگی غیر مادی است.
پدیده های مادی جامعه اساس پدیده های غیر مادی هستند و تغییر و تحول در ساختمان و نحوه کارکرد پدیده های مادی دیر یا زود ساختمان و کارکرد پدیده های غیر مادی را نیز دچار تغییر می کند; بطور کلی هر نوع تغییر، در واژگان زبان جامعه منعکس می گردد و بدین ترتیب واژه هایی خلق می شود، می میرد و یا تغییر می کند. همواره خلق شدن واژه ها سریعتر از مرگ آنها اتفاق می افتد. وقتی به دلایل نظامی، سیاسی، اقتصادی، مذهبی و مانند آن، فرهنگ ملت یا قومی بر فرهنگ ملت یا قوم دیگری چیره شود، آثار این غلبه در زبان ملت مغلوب به صورت عناصر قرضی بیشمار ظاهر می شود و وقتی آن عامل یا عواملی که پشتوانه آن هجوم فرهنگی بود، از بین رفت یا به سستی گرایید، آثار زبانی که به وجود آورده بود، فورا ناپدید نمی شود و چنانچه برای ریشه کن کردن آن آگاهانه تلاش نشود، ممکن است قرنها و شاید برای همیشه باقی بماند; وضع عناصر قرضی فرانسوی در زبان انگلیسی از این مقوله است. ^(۹) برای مثال واژه اتومبیل فورا در واژگان زبان وارد می شود ولی مدتها طول می کشد تا واژه های «درشکه » متروک شود و از واژگان زبان خارج شود.
گاهی این سؤال مطرح می شود که آیا اصولا زبانی ممکن است مورد هجوم زبان دیگری قرار گیرد؟ در پاسخ باید گفت خیر، ولی فرهنگ یک جامعه تحت نفوذ و سلطه فرهنگ دیگری قرار می گیرد و آثار این هجوم فرهنگی، همانطور که قبلا ذکر شد، بصورت واژه های قرضی خارجی در واژگان زبان بومی آشکار می شود.
هر جامعه ای گذشته از اینکه به مقتضای پویایی داخلی خود دائما در تغییر است، بر اثر تماس و برخورد با جوامع دیگر نیز دستخوش دگرگونی می شود. مرزهای سیاسی مانع عبور فرهنگها نیستند.
گسترش روابط بین المللی و منطقه ای، رشد وسایل ارتباط جمعی، توسعه وسایل حمل و نقل، تحرک بیشتر انسانها احساس زیست در جامعه کم و بیش بین المللی و… سبب گردیده است که فرهنگ اشعه بیشتری داشته باشد و بندرت فرهنگها غیر قابل نفوذ بمانند. مارگارت مید مردم شناس آمریکایی فرهنگ دنیای آینده را فرهنگی جهانی می بیند که در آن الگوهای رفتار، دانش و شناخت، استاندارد شده اند. ^(۱۰)
وقتی دو جامعه به مقتضای وضع جغرافیایی، نژادی، سیاسی و اقتصادی خود با یکدیگر در تماس قرار گرفته عناصر فرهنگی آنها بهم نشست می کند، عناصر فرهنگی از جامعه ای که از نظر علمی، اقتصادی، سیاسی و غیره در سطح بالاتر قرار دارد، به جامعه مورد تماس نفوذ می کند، ولی نفوذ معمولا از سطح بالاتر انجام می گیرد. این پدیده در اصطلاح مردم شناسی، نفوذ یا انتشار فرهنگی گفته می شود.
هنگامی که جامعه ای به دلیل تماس، عناصری را از فرهنگ جامعه دیگر قرض می گیرد، روشن است که در ابتدا واژه ای برای نامیدن آن عناصر ندارد و بطور طبیعی و ناچار به واژگان زبان جامعه قرض دهنده مراجعه می کند و از این راه لغات خارجی در واژگان زبان رخنه می کند. ملاحظه می شود که رایج شدن و ظاهر گشتن واژه های خارجی در زبان یک جامعه نتیجه بازتاب هجوم فرهنگی جامعه دیگر می باشد.
وظایفی که زبان در اجتماع به عهده دارد، عبارتند از:
الف) زبان برای ایجاد