خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل آشنایی با پژوهشکده حوزه و دانشگاه

تاریخچه

پژوهشکده حوزه و دانشگاه در سال ۱۳۶۱ با نام «دفتر همکاری حوزه و دانشگاه» و به منظور اجرای طرح مقدماتی بازسازی علوم انسانی تأسیس شد. این طرح در پی درخواست ستاد انقلاب فرهنگی از امام خمینی(ره) و ارجاع ستاد به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم از سوی امام، توسط این جامعه تهیه شد و پس از تصویب ستاد انقلاب فرهنگی به تأیید امام راحل رسید. پژوهشکده حوزه و دانشگاه طی نزدیک به دو دهه فعالیت خود، مراحلی چند را پشت سر گذاشته که به اختصار به آن ها اشاره می شود:

مرحله اول (۱۳۶۱ ۱۳۶۲) در این مرحله ۵ گروه کاری در زمینه اقتصاد، جامعه شناسی، حقوق، علوم سیاسی، روان شناسی و علوم تربیتی تأسیس و نشست های متعددی با حضور استادان حوزه و دانشگاه برگزار شد که حاصل آن در قالب ۱۷۹ جزوه منتشر شد.

مرحله دوم (۱۳۶۲ ۱۳۶۹) این مرحله را باید دوره رکود نسبی دفتر دانست، به گونه ای که فعالیت آن تنها در انتشار چند اثر انگشت شمار خلاصه می شد.

مرحله سوم (۱۳۶۹ ۱۳۷۸) در سال ۱۳۶۹، دفتر همکاری رسما به صورت یکی از نهادهای رسمی همکار با سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی (سمت) درآمد. این امر تأثیر مثبتی در تحول سازمانی و آموزشی پژوهشی دفتر به جای نهاد. از جمله اقداماتی که در این دوره انجام شد، می توان به موارد زیر اشاره کرد:

۱. ایجاد پنج گروه آموزشی روان شناسی، جامعه شناسی، علوم تربیتی، مدیریت و تاریخ و جذب نزدیک به ۴۰ نفر از فضلای علاقه مند در مقطع کارشناسی ارشد؛

۲. آغاز انتشار فصلنامه حوزه و دانشگاه؛

۳. تأسیس گروه های پژوهشی علوم قرآنی، مدیریت و تاریخ؛

۴. تجهیز کتاب خانه و ایجاد شبکه اطلاع رسانی رایانه ای.

مرحله چهارم (۱۳۷۸ به بعد) از آغاز سال ۷۸ دفتر همکاری حوزه و دانشگاه با حمایت های مقام معظم رهبری (مد ظله العالی)، شورای عالی حوزه علمیه قم و وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، طبق مجوز شورای گسترش آموزش عالی به پژوهشکده حوزه و دانشگاه تغییر نام یافت و دوره تازه ای از فعالیت پژوهشی خود را آغاز کرد.

در این دوره علاوه بر گروه های یادشده، گروه فلسفه و کلام نیز تأسیس شد. گروه علوم سیاسی نیز که فعالیت آن پس از سالیانی چند دچار رکود شده بود، در آینده نزدیک فعالیت های خود را با برنامه ای جدید از سر خواهد گرفت.

اهداف

طبق اساس نامه، اهداف پژوهشکده به شرح زیر است:

۵. توسعه و گسترش پژوهش در زمینه تبیین دیدگاه های اساسی در موضوعات و مسائل علوم انسانی؛

۶. پژوهش در مبانی مسائل علوم انسانی با توجه به دیدگاه های اسلامی؛

۷. همکاری پژوهشی با مؤسسات آموزشی و پژوهشی کشور به منظور ارتقای کیفیت فعالیت های پژوهشی در زمینه علوم اسلامی و انسانی؛

۸. ایجاد ارتباط و تعامل علمی و پژوهشی بین مدرسان و استادان حوزه و دانشگاه در رشته های مختلف علوم اسلامی و انسانی؛

۹. همکاری با مؤسسات آموزشی و پژوهشی کشور در تهیه منابع و متون دانشگاهی در رشته های مختلف علوم انسانی با نگرش به منابع اسلامی و با در نظر گرفتن سرفصل های مصوّب؛

۱۰. همکاری با سازمان ها و نهادهای مسؤول در تهیه منابع و متون درسی علوم انسانی برای حوزه های علمیه با رعایت ضوابط و مقررات مربوط.

پژوهشکده موظف است به منظور تحقق اهداف یادشده، از طریق اجرای طرح های پژوهشی، ترجمه و نقد متون، برگزاری همایش های علمی و تخصصی و ایجاد ارتباط و همکاری با دیگر مراکز آموزشی و پژوهشی و سازمان های اجرایی، اقدام کند.

سازمان

ارکان پژوهشکده عبارت است از: الف. هیأت امنا؛ ب. رئیس؛ ج. شورای پژوهشی.

رئیس پژوهشکده از بین اعضای هیأت علمی که صاحب نظر در زمینه معارف اسلامی و آگاه به علوم انسانی باشند به پیشنهاد شورای عالی حوزه علمیه قم، تأیید و با حکم وزیر علوم، تحقیقات و فناوری منصوب می شود.

پژوهشکده دارای دو معاونت پژوهشی و اجرایی و ۱۰ گروه پژوهشی است که از بین آن ها گروه «فقه و اصول» هنوز فعالیت خود را آغاز نکرده است.

کتاب خانه

کتاب خانه پژوهشکده دارای نزدیک به بیست هزار جلد کتاب فارسی و عربی و ۳۴۰۰ جلد کتاب لاتین است. هم چنین پژوهشکده به شبکه های اطلاع رسانی داخلی و بین المللی متصل است.

فعالیت ها

الف. انتشار کتاب

کتاب های منتشرشده پژوهشکده بالغ بر ۳۶ عنوان در ۴۴ جلد است که به معرفی برخی از آن ها می پردازیم:

۱. روش شناسی تفسیر قرآن، علی اکبر بابایی، غلامعلی عزیزی کیا و مجتبی روحانی راد، زیر نظر محمود رجبی.

کتاب حاضر مشتمل بر پنج فصل به شرح زیر است:

فصل نخست که تفسیر و تأویل نام یافته است، به مباحثی درباره این دو اصطلاح، نسبت آن ها با یک دیگر، علل نیازمندی به تفسیر و امکان و جواز تفسیر می پردازد.

در فصل دوم قواعد تفسیر بیان شده و به همین منظور از هفت قاعده تفسیری سخن به میان آمده است. در نظر گرفتن قرائت صحیح، توجه به مفاهیم کلمات در زمان نزول قرآن، در نظرگرفتن قواعد ادبیات عرب و قرائن پیوسته و ناپیوسته، مبنا بودن علم و علمی در نظر گرفتن انواع دلالت ها و احتراز از معانی بطنی برخی مباحث این فصل است.

فصل سوم به تبیین منابع تفسیر پرداخته و از آیات شریفه قرآن، روایات معصومین(ع)، منابع لغوی، منابع تاریخی، عقل و دستاوردهای علوم تجربی یادکرده است.

فصل چهارم کتاب، علوم پیش نیاز مفسر را به چالش کشیده و از علم لغت ،صرف، نحو، معانی و بیان، علوم قرآنی، علم کلام، علم فقه، رجال و درایه و علوم انسانی سخن به میان آورده است.

سرانجام فصل پنجم شرایط مفسر را بیان کرده و از تسلط و حضور ذهن نسبت به پیش فهم های تفسیر، ملکه استنباط، آگاهی از جهان بینی قرآنی، بی طرفی علمی، توان مندی فکری، صفای باطنی و پرسؤال بودن ذهن نام برده است.

۲. مبانی فقهی اقتصاد اسلامی، محمدمهدی کرمی و محمد نبی زاده.

هرچند واژه اقتصاد اسلامی مورد مداقه و اظهار نظر صاحب نظران بسیاری قرار گرفته، تعریف کاملی از آن و نیز سایر واژه ها مانند مکتب اقتصادی اسلام، نظام اقتصادی اسلام و علم اقتصاد اسلامی ارائه نشده است. این کتاب علاوه بر ارائه تعاریف جامع و مانع برای این اصطلاحات، با بهره گیری از مهم ترین ابزار، یعنی فقه و حقوق اسلامی، در صدد ترسیم سیمای اقتصاد اسلامی و آشناسازی دانشجویان با احکام و مقررات اقتصادی اسلام با توجه به مبنای فقهی آن است.

هدف از این کتاب علاوه بر تدوین کتاب درسی برای مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد رشته اقتصاد، مدیریت بازرگانی و… آشناسازی دانشجویان با مسائل اقتصاد اسلامی و تبیین رابطه فقه و اقتصاد و تنظیم جدیدی از احکام اقتصادی اسلام است.

مباحث کتاب حاضر در این هشت فصل سامان یافته است: کلیات و تعاریف، قواعد فقهی، مالکیت، بازرگانی، اقتصاد و منابع طبیعی و محیط زیست، اقتصاد بخش عمومی، عدالت اجتماعی و نظام مالی در اسلام.

۳. آرای دانشمندان مسلمان در تعلیم و تربیت و مبانی آن، ج ۱ ۴، محمد بهشتی، علی نقی فقیهی و مهدی ابوجعفری، زیر نظر علیرضا اعرافی.

جلد چهارم این مجموعه به آرای تربیتی ابن خلدون، سعدی، ملامحمدباقر مجلسی، ملامهدی نراقی و ملااحمد نراقی اختصاص یافته است. در این اثر رأی و اندیشه متفکران مسلمان با گرایش های فکری متفاوت جامعه شناختی، ادبی، حدیثی و فقهی در کنار هم قرا