خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل معرفی مراکز و مؤسسات فقهی (۲) ؛ مؤسسه تحقیقاتی آموزشی بقیه الله(عج)

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل معرفی مراکز و مؤسسات فقهی (۲) ؛ مؤسسه تحقیقاتی آموزشی بقیه الله(عج) :

اشاره: فصلنامه فقه اهل بیت(ع) در بخش اطلاع رسانی، معرفی مراکز و مؤسسات فقهی را مورد اهتمام قرار داده است. پیشتر «مرکز فقهی ائمه اطهار (ع)» را معرفی کردیم، اینک در گزارشی به معرفی «مؤسسه تحقیقاتی آموزشی بقیه الله (عج)» و فعالیت های پژوهشی و آموزشی آن می پردازیم. آنچه در پی می آید، برگرفته از گفتگویی با حجه الاسلام والمسلمین آقای محمد مهدی شب زنده دار مدیر محترم این مؤسسه است.

«فقه اهل بیت(ع)»

هدف از تاسیس مؤسسه تحقیقاتی آموزشی بقیه الله (عج) رفع مشکلاتی بوده که در نظام آموزشی فعلی حوزه مخصوصا در درسهای خارج احساس می شد. دانش پژوهان دروس خارج حوزه مشکلات متعددی دارند، از جمله:

۱- معمولا در درس اساتید بزرگ حوزه، گاهی تا چند هزار نفر شرکت می کنند، از این رو ارتباط نزدیک و مستقیم بین دانش پژوه و اساتید ممکن نیست. در بسیاری موارد، طلاب و دانش پژوهان ابهاماتی دارندیا مطالبی به ذهنشان می رسد، ولی در اثر کثرت شاگردان و کمی وقت و کهولت سن اساتید و اشتغالات فراوان آنان مثل مرجعیت، جایگاهی برای طرح آن نمی بینند، با تکرار این گونه موارد، قهرا به طلاب حالت یاس دست می دهد، و دیگر به طور جدی و عمیق دنبال مسائل نمی روند. این وضع باعث افت انگیزه می شود که افت علم را به همراه دارد.

۲- مطالبی که در سطح خوانده می شود با آنچه که در درسهای خارج مطرح می شود، ناهمگون است. کتبی که در سطح خوانده می شود، مثل رسائل یا کفایه، در کمال اتقان و اهمیت هستند، ولی در مدت پس از تالیف این کتابها دانش فقه و اصول توسط محققان بعدی رشد کرده و تحولاتی یافته است. امروز فقه و اصول خیلی با گذشته تفاوت پیدا کرده و مباحث آن رشد یافته و مباحث جدیدی مطرح شده است،همچنین منهج استدلال در مواردی متحول شده و با گذشته تفاوت یافته است. در درس خارج افکار و آرای محققان بعد از عصر شیخ انصاری و آخوند خراسانی مانند محقق نائینی و محقق عراقی و اصفهانی و… مورد تحقیق و بررسی قرار می گیرد. طلبه قبل از آغاز درس خارج باید با این افکار و آرا آشنا باشد و در درس خارج به تحقیق و بررسی آنها بپردازد، اما اگر اصلا با چنین مبنا و مطلب و منهجی آشنا نباشد، در درس خارج باید وقتش را صرف تصور این مفاهیم کند، تا به تصدیق برسد و بعد به تحقیق بینجامد. در نظام آموزشی فعلی حوزه نوعی ناهمگونی و گسست میان آموزه های دوره سطح و آموزه های دوره خارج مشهود است. برای پر کردن این گسست و یافتن حلقه مفقوده میان مرحله سطح و مرحله خارج باید چاره ای اندیشیده شود.

۳- خلاء مراکز یا مؤسساتی که طلبه محقق برای حل معضلات علمی خود و طرح ابهامات و اشکالاتی که به ذهنش می رسد، یا برای عرضه فرآورده های علمی و نوشته هایش بدان جا مراجعه داشته باشد. درحوزه های قدیم در نجف اشرف، استاد صبح مثلا مکاسب تدریس می کرد و عصر یک ساعت برای مرور و رفع اشکالات آن می گذاشت. یعنی استاد دو ساعت تدریس مکاسب داشته،یکی تدریس متن کتاب وساعت دیگر برای پاسخ به سؤالات و رفع ابهامات. علاوه بر این، شیوه دیگری نیز مرسوم بود که پس از درس استاد، تلامذه برازنده او حلقه های کوچک تدریس داشتند و همان درس را برای کسانی که درس رابه درستی فرا نگرفته بودند یا ابهام و اشکال داشتند، تکرار می کردند. چنین شاگردهای برجسته ای را که از توان علمی برخوردار بودند و درس استاد را برای شاگردان دیگر تقریر می کردند، مقرر می گفتند.مثلاآیت الله بروجردی مقرر آخوند خراسانی بوده، و درس استاد، همان روز توسط ایشان برای شاگردان تازه وارد، بازگو می شده است.

این شیوه برای دانش پژوهی که تازه به درس خارج می رفته بسیار سودمند بود و می توان آن را مرحله واسطی میان دوره سطح و دوره خارج برشمرد. این شیوه امروزه بر افتاده است و معمول نیست.

وجود چنین کاستی هایی در نظام آموزشی و پژوهشی حوزه موجب شد در سال ۱۳۷۶ مؤسسه تحقیقاتی آموزشی بقیه الله زیر نظر آیت الله طاهری خرم آبادی برای رفع این نواقص و تربیت فضلا و مجتهدان و مدرسان و محققان کار آمد تاسیس شود.

فعالیت های آموزشی مؤسسه:

این مؤسسه در عرصه آموزشی از اساتید راهنما استفاده می کند. کار این اساتید، تدریس نیست، گرچه صلاحیت تدریس خارج هم دارند، اما در مؤسسه درس نمی دهند، بلکه راهنما و داور مباحثات علمی طلابند. طلاب در گروههای پنج شش نفری مباحث را طرح می کنند، بعد استاد داوری می کند. در این جلسات درس تمهیدی که با استاد راهنما برگزار می شود مباحثی را که طلاب در درس خارج فرا می گیرند آطلاب مختارند هر درس را که می پسندند انتخاب بکنند، مشروط به این که متفرق در آن درس نباشند در مؤسسه، روی آن کار می شود. به این شکل که قبل از اینکه استاد در درس خارج به این مبحث برسد،طلاب همین مبحث را در حضور استاد راهنما و با مراجعه به منابع اصلی آن بحث و بررسی می کنند. الان در علم اصول، کتاب کفایه، همراه با نهایه الدرایه محقق اصفهانی و کتاب اصولی مرحوم شهید صدر ویکی از کتب امام باید بررسی بشود. این بحث و بررسی زیر نظر استاد راهنما انجام می شود. طلبه پس از این بحث تمهیدی با ذهنی کاملا آماده در درس خارج حوزه شرکت می کند و استفاده بهینه از استادمی برند. از طرفی طلاب موظفند،