خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل بررسی یک کتاب ناشناخته عصر مشروطیت / «مدینه الاسلام، روح التمدن »

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل بررسی یک کتاب ناشناخته عصر مشروطیت / «مدینه الاسلام، روح التمدن » :

پیش درآمد:

علمای دین به مصداق «العام بزمانه لا یهجم علیه اللوابس » هماره شناختی صحیح و عمیق از اوضاع و شرایط زمان خود داشتند . در پاسداری و حفظ دستاوردهای شریعت از همه چیز خود مایه می گذاشتند . در مواجهه با افکار مخرب; ابتدا با بردباری و تانی، حرف مخالف را می شنیدند، آن گاه با بیان وزین و قلمی متین، به شبهه ها و اشکال ها پاسخی عمیق می دادند .

از جمله عالمان روشن اندیش و ژرف نگر; فقیه توانمند، آگاه به زمان و مجاهد راه حق، مرحوم آیت الله حاج شیخ احمد شاهرودی است . به حق باید او را از طلایه داران و مدافعان جبهه ارزشی در مقابل جبهه سکولار در زمان مشروطه شمرد .

از این عالم روشن بین، چند کتاب به یادگار مانده است که بعضی از آنها معطوف به مسایل و موضوعات زمان خویش است . در این فرصت، بعد از نگاهی اجمالی به سیر حیات پربار علمی و فکری آن مرد بزرگ، کتاب مذکور را به صورت خلاصه خدمت فرهیختگان و طالبان علم و معرفت معرفی می کنیم .

حیات علمی و سیاسی خانوادگی نویسنده

جد ایشان، عالم ربانی مرحوم آیت الله ملا محمد کاظم خراسانی (آخوند خراسانی)، از شاگردان آیت الله سید علی طباطبایی، صاحب “ریاض المسائل” است . وی به تقاضای مردم شاهرود در آن شهر اقامت گزید و با تشکیل حوزه درسی و اقامه جماعت در مسجد امام حسن عسگری علیه السلام به نشر احکام و رسیدگی به امور مردم پرداخت . هم زمان با اقامت شیخ در شاهرود، فتنه بابیه بالا گرفت و «ملا حسین بشروی » و «قره العین » از ناحیه خراسان وارد آن شهر شدند و معرکه به راه انداختند . شیخ با آنها مناظره کرده و در نهایت آنان را از شهر بیرون کرد . به نوشته ناسخ التواریخ، این امر کینه شیخ را در دل آنها کاشت . مرحوم سید محسن امین عاملی می گوید: «بعد از این که مناظراتی بین آخوند و بهائیت انجام گرفت، یکی از افسران ترک یا کرمانی در خارج شهر بر سر راه شیخ کمین کرد و او را به قتل رساند» .

والد شیخ; علامه محقق، جامع معقول و منقول، «آیت الله حاج محمد علی » معاصر شیخ انصاری است . این عالم جلیل القدر; در فقه، اصول، فلسفه، کلام، حدیث و عرفان تبحر داشت . به استناد اعیان الشیعه وی ۵۲ تالیف در زمینه فقه، اصول، حدیث و کلام دارد . از آن جمله، رد بر اخباریان و «عصاره الفقاهه فی المهمات الفقهیه » است .

وی به امر مرحوم حاج میرزا حسن شیرازی، به شاهرود مراجعت می کند که متاسفانه پس از چهل روز از ورودشان، در سال ۱۲۹۳ق روحش به ملکوت پرواز کرد .

حیات علمی مؤلف

مرحوم حاج شیخ احمد، در دامان پدر بزرگوارش رشد یافت . تحصیلات مقدماتی را در شاهرود گذراند و برای ادامه تحصیل، همراه برادرش (شیخ حسن زاهد) رهسپار مشهد شد . پس از مدتی تحصیل، راهی عتبات عالیات شد و در نجف اشرف از بزرگانی همچون میرزا حبیب الله رشتی و آخوند خراسانی – صاحب کفایه – استفاده برد .

وی در حالی نجف اشرف را به مقصد وطن خود (شاهرود) ترک کرد که در زمینه های مختلف علمی، صاحب نظر و شهره بود . او اصولی متبحر و فقیه ژرف اندیش بود و در علم کلام و ادیان نیز مهارت داشت .

تالیفات ایشان – آنچه تا کنون چاپ شده است – عبارتند از:

۱ . «حق المبین » در رد بهائیت; کتابی است جامع و استدلالی، مطبوع در سال ۱۳۳۴ قمر .

۲ . «راهنمای دین » در رد فرقه ضاله; در سال ۱۳۴۳ ش به چاپ رسیده است .

۳ . «ازاله الاوهام فی رد ینابیع الاسلام » ; یکی از اندیشمندان مسیحی به نام عبدالمسیح مسیحی، کتابی به نام «ینابیع الاسلام » (سرچشمه های اسلام) می نویسد و به زعم خود ثابت می کردند که اسلام، سرچشمه وحیانی ندارد . مرحوم شیخ احمد، در کتاب خود موهومات او را جواب داده و در سال ۱۳۴۴ ق به طبع رساند .

۴ . «مدنیه الاسلام روح التمدن » ; که در قسمت پایانی مقاله، گزارشی از آن را تقدیم می کنیم .

۵ . «مرآت العارفین » ;

۶ . «تنبیه الغافلین » ;

۷ . «ایقاظ النائمین » .

حیات سیاسی – اجتماعی مؤلف

امتیاز این شخصیت بزرگ آن است که از جمله مصادیق بارز «العالم بزمانه » بود; وی چند گام فراتر از زمان خود حرکت می کرد، عصر خود و متقضیات آن را خوب شناخته بود و با درک عمیق از زمان خود و شناخت ترفندهای دشمن، از وظیفه خود که همان روشن گری و افشاگری است غافل نبود .

او در دل مردم نفوذ داشت و از جایگاه والایی برخوردار بود . رئیس عدلیه وقت، به تهران گزارش می کند: «با وجود ایشان باید در عدلیه را بست، زیرا همه مردم متوجه ایشان هستند .»

بیت ایشان ملجا و ماوای بی پناهان و مظلومان بود . از نفوذ معنوی خود در مردم، بیشتر به حال فقرا و مستمندان استفاده می کرد . در جنگ جهانی اول که کشور – خصوصا خراسان و شاهرود – مورد تاخت و تاز نیروهای بیگانه بود، قیمت گندم و خوار و بار بالا رفته بود; ایشان با اتخاذ سیاست هم نوایی با مردم، تلاش کردند تا قیمت نان را در حد چهار ریال تثبیت کنند تا هیچ طبقه ای دچار مشکل نگردد .

هنگامی که عده ای از فرقه ضاله بهائیت به کمک ماموران دولتی خواستند در بین مردم قدرتی کسب کنند، این عالم سیاسی مردم را به مبارزه منفی فرا خواند; بدین گونه که به مردم دستور داد کسی با آنها معاشرت نکند و داد و ستد با آنها را هم ممنوع کرد، تا این که افراد گمراه عرصه را بر خود تنگ دیدند و شهر که در آستانه آشوب بود، با این سیاست از خطر حفظ شد .

وی در جریان تبعید علما از نجف، بسیار نگران بود و با برخوردی فعال و تحصن در تلگراف خانه و ارسال تلگراف، مخالفت خود را علنی کرد .

وی از هم رزمان و یاوران شهید مدرس محسوب می شد و همواره شعار زندگی سیاسی اش همان شعار معروف شهید مدرس بود که فریاد می زد: «سیاست ما عین دیانت ماست و دیانت ما عین سیاست ما» .

رجال سیاسی ای که از شاهرود می گذشتند، حتما خدمتش شرفیاب می شدند و از احاطه او به امور سیاسی در تعجب بودند . مراجع عظام و بزرگان حوزه درباره ایشان نظر داشتند به تعبیر مرحوم آیت الله بروجردی: «شیخ احمد، فخر شیعه بود» .

زمانی که علمای بزرگ اصفهان به رهبری «حاج آقا نورالله » به قم هجرت کردند، با مشورت بعضی از بزرگان همچون آقا سید ابوالحسن اصفهانی و مرحوم نایینی قرار شد چند تن از علما که هم از نظر علمی وزنه ای باشند و هم بر مسایل سیاسی احاطه داشته باشند با شاه ملاقات کنند . مرحوم شیخ احمد یکی از اعضای آن هیئت بود، گرچه آن ملاقات به خاطر برخورد با موانع انجام نگرفت .

زمانی هم که علمای نجف تصمیم گرفتند برای اجرای اصل دوم قانون اساسی – که نظارت پنج نفر از مجتهدان را بر مصوبات مجلس لازم می داند – عده ای را معرفی کنند، مرحوم شیخ احمد یکی از بیست نفری بود که از خطه خراسان انتخاب شده بود . این عده را مرحوم سید ابوالحسن اصفهانی، مرحوم نایینی و مرحوم شیخ عبدالکریم حایری به مجلس شورای ملی معرفی کرده بودند .

گزارش مختصری از محتویات کتاب

این کتاب از یک مقدمه و چهار مقاله (گفتار) تشکیل شده است . هر مقاله در مقام تبیین یکی از موضوعات اساسی دین یا مسایل روز و شبهه های مطرح شده در جامعه می باشد .

هدف نویسنده – چنان که از نام کتاب بر می آید – اثبات این نکته است که تمدن واقعی و حقیقی که سعادت دنیا و آخرت انسان را تامین کند، همانا تمدن اسلامی است . مبنای معرفت شناختی و هستی شناختی چنین نگرشی این است که همه امور در دین اسلام، در حد وسط قرار دارند و از جانب دیگر پایه تمدن اسلامی بر مبنای هر دو بعد وجودی انسان (بعد مادی و معنوی) قرار داده شده است . بنابراین تنها تمدنی که می تواند سعادت انسان را