خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل المسند الجامع

---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل المسند الجامع :

اثری بدیع در عرصه روایت

دانشگاه فردوسی مشهد

درآمد

از روزگاری که مسلمانان برای صیانت از سنت شریف نبوی(ص) به ضرورت نگارش و تدوین حدیث پی بردند، موجی از

تلاش و نشاط علمی برای تدوین حدیث پدیدار گشت و روزبه روز رونقی بیشتر یافت. تا آن جا که از آن روزگار تاکنون

صدها و بلکه هزاران کتاب و مجموعه کوچک و بزرگ در حدیث از سوی شیعیان و سنیان فراهم آمده است و همچنان نیز

فراهم می آید. برای نمونه می توان از برجسته ترین این کتابها به شرح زیر نام برد: الکافی اثر ابوجعفر محمدبن یعقوب

کلینی رازی (د.۳۲۹ ق)، من لایحضره الفقیه، معانی الاخبار، الخصال و الامالی جملگی اثر ابوجعفر محمدبن علی بن

بابویه قمی ملقب به «صدوق » (د. ۳۸۱ ق)، تهذیب الاحکام و الاستبصار فیما اختلف من الاخبار هر دو از ابوجعفر محمدبن

حسن طوسی ملقب به «شیخ الطائفه » (د. ۴۶۰ ق)، الوافی از محمدبن مرتضی معروف به ملامحسن فیض کاشانی (د

. ۱۰۱۹

ق)، وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه از محمدبن حسن معروف به «شیخ حر عاملی » (د. ۱۱۰۴ ق

)

،

بحارالانوار الجامعه لدرر اخبار الائمه الاطهار از مولی محمدباقر بن محمدتقی مجلسی اصفهانی (د. ۱۱۱۰ یا ۱۱۱۱ ق

)

،

مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل از میرزا حسین نوری (د. ۱۳۲۰ ق)، جامع احادیث الشیعه تالیف چند تن از

دانشوران زیرنظر مرحوم آیه الله آقا حسین طباطبایی بروجردی (د. ۱۳۸۰ ق / ۱۳۴۸ خ)، الحیاه اثر استاد محمدرضا

حکیمی و دیگران (معاصر)، الموطا از مالک بن انس (د.۱۷۹ ق)، المسند از احمدبن حنبل (د. ۲۴۱ ق)، السنن اثر

عبدالله بن عبدالرحمن دارمی (د. ۲۵۵ ق)، الجامع الصحیح اثر محمدبن اسماعیل بخاری (د.۲۵۶ق)، الجامع الصحیح از

مسلم بن حجاج قشیری نیشابوری (د. ۲۶۱ ق)، السنن از ابوداوود سلیمان بن اشعث سجستانی (د. ۲۷۵ ق)، السنن از

ابوعبدالله محمدبن یزید قزوینی معروف به «ابن ماجه » (د.۲۷۳ ق)، السنن از محمدبن عیسی بن سوره ترمذی (د.۲۷۹ ق

)

، السنن از احمدبن شعیب نسایی (د.۳۰۳ ق)، المعجم الکبیر از سلیمان بن احمد طبرانی (د. ۳۶۰ ق)، مستدرک

الصحیحین از حاکم نیشابوری (د. ۴۰۵ ق)، جامع الاصول من احادیث الرسول اثر مبارک بن محمد جزری معروف به «ابن

اثیر» (د.۶۰۶ ق)، تحفه الاشراف بمعرفه الاطراف از ابوالحجاج یوسف بن عبدالرحمن مزی (د. ۷۴۲ ق)، جامع المسانید و

السنن از ابن کثیر دمشقی (د. ۷۷۴ ق)، مجمع الزوائد و منبع الفوائد از نورالدین علی بن ابی بکر هیثمی (د.۸۰۷ ق

)

،

المطالب العالیه بزوائد المسانید الثمانیه، از ابن حجر عسقلانی (د. ۸۵۲ ق)، جمع الجوامع و الجامع الصغیر لاحادیث

البشیر النذیر هر دو از جلال الدین سیوطی، کنزالعمال فی سنن الاقوال و الافعال از علی بن حسام متقی هندی (د. ۹۷۵

ق) و التاج الجامع للاصول فی احادیث الرسول از منصورعلی ناصف (د. پس از ۱۳۷۱ ق / ۱۹۵۱ م) و بسیاری مجموعه های

دیگر

.

همه آنچه بدان اشاره شد غیر از کتابهایی است که در شناخت علوم حدیث و نقد و سنجش روایات و گزارش احوال راویان

و جرح و تعدیل آنان و شرح حدیثها و بیان واژه های نامانوس آن نوشته اند

.

باید دانست که در جملگی کتابهای حدیث، روایات به یک سبک تدوین نشده است; بلکه روش دسته بندی و تدوین

حدیثها در این مجموعه ها به تناسب هدف، ذوق و سلیقه مؤلف، و یا زیر تاثیر اوضاع و احوال روزگار، و ابزارها و وسایل

علمی موجود بکلی متفاوت است. مهمترین این روشها عبارت است از

: ^(۱)

۱ –

تالیف بر پایه ابواب: در این روش تمام حدیثهایی که به موضوعی واحد مربوط می شوند، زیر عنوانی فراگیر مانند

«

کتاب الحجه »، «کتاب الصلاه »، «کتاب الزکاه »، «کتاب النکاح » در کنار هم قرار می گیرند. آنگاه این حدیثها در بابها توزیع

می شوند و هر بابی یک یا چند حدیث را در موضوعی فرعی در برمی گیرد. کتابهای جوامع، سنن، صحاح، مصنفها،

مستدرکها، مستخرجها و… به همین شیوه فراهم آمده اند

.

۲ –

تالیف بر محور نامهای صحابه یا به شیوه مسانید: مسانید جمع مسند و مسند کتابی است که در آن حدیثها به

ترتیب صحابه،

(۲)

یعنی نخستین مرجع در اسناد حدیث پس از پیامبر، گرد آمده باشد. این شیوه با تالیف بر پایه ابواب

تفاوت دارد. به این معنی که در روش پیشگفته به دنبال هر بابی حدیثهای وابسته به آن موضوع را نقل می کنند; ولی در

این طریقه، احادیث را برحسب راویان ترتیب می دهند. مثلا هر چه را از طریق امام علی بن ابی طالب(ع) از پیامبر(ص

)

روایت شده، در یک فصل جداگانه می آورند. خواه حدیث وی در باب زکات باشد یا نماز یا طهارت یا موضوعی دیگر. آنگاه

که مؤلف از نقل روایات صحابی نخستین فارغ شود به نقل حدیثهای صحابی بعدی می پردازد و به همین ترتیب پیش

می رود. بنابراین اساس تقسیم بندی در آن، «وحدت موضوع » و در این، «وحدت صحابی ناقل حدیث » است

. ^(۳)

فایل پاورپوینت کامل المسند الجامع و مؤلف آن

باری، در سالهای اخیر اثری بدیع در عرصه حدیث و روایت پدید آمده است که «فایل پاورپوینت کامل المسند الجامع » نام دارد. در این کتاب

حدیثها به روش اخیر فراهم آمده و دسته بندی شده است. این اثر سترگ را دکتر «بشار عواد معروف » پژوهنده عراقی،

مصحح، نویسنده و رئیس بخش تاریخ دانشگاه بغداد با همکاری سید ابوالمعاطی محمد نوری، احمد عبدالرزاق عید،

ایمن ابراهیم زاملی و محمود محمد خلیل فراهم آورده است. بانی این اثر گسترده و سودمند، یعنی بشار عواد معروف،

یکی از شاگردان مرحوم علامه دکتر مصطفی جواد (ادیب و محقق برجسته عراق و استاد ممتاز دانشگاه بغداد) بوده

(۴)

و

–

همچنان که گفته خواهد شد – آن مرحوم بر برخی از آثار او مقدمه نگاشته است. «بشار معروف » پیش از این اثر هم از

خود آثار سودمندی عرضه داشته است. پاره ای از آن آثار که نگارنده این سطور آنها را دیده به قرار زیر است

:

الف: مقالات

۱)

الغزو المغولی کما صوره یاقوت الحموی » (مجله الاقلام، بغداد، السنه الاولی، العدد ۱۲

).

۲) «

کتب الوفیات و اهمیتها فی دراسه التاریخ الاسلامی » (مجله کلیه الدراسات الاسلامیه، العدد الثانی، ۱۹۸۰ م

).

۳) «

المستدرک علی معجم البلدان لیاقوت الحموی » (مجله کلیه الشریعه، العدد الرابع، ۱۹۶۸ م

).

۴) «

مظاهر تاثیر علم الحدیث فی علم التاریخ عند المسلمین » (مجله الاقلام، بغداد، السنه الاولی، العدد الخامس

).

ب: کتابها

۵)

اثر الحدیث فی نشاه التاریخ عند المسلمین (بغداد،۱۹۶۶ م

).

۶)

المنذری و کتابه التکمله لوفیات النقله (النجف الاشرف، ۱۳۸۸ ق / ۱۹۶۸ م). این کتاب بخش نخست از پایان نامه

تحصیلی دوره فوق لیسانس وی در دانشگاه بغداد بوده است

.

ج: تصحیحها

:

۷)

التکمله لوفیات النقله اثر زکی الدین ابومحمد عبدالعظیم بن عبدالقوی المنذری (۵۸۱-۶۵۶ ق)، النجف الاشرف

(۱۳۸۸ –

؟ ق / ۱۹۶۸ – ؟ م). این کتاب بخش دوم از پایان نامه تحصیلی دوره فوق لیسانس او در دانشگاه بغداد است که با

مقدمه ای به خامه مصطفی جواد همراه می باشد

. ^(۵)

۸)

الوفیات اثر ابومسعود عبدالرحیم بن علی الحاجی (د.۵۶۶ ق). ظاهرا این اثر را زیر نظر دکتر احمد ناجی القیسی

تحقیق و تصحیح کرده است (بغداد۱۹۶۶ م

).

۹)

مشیخه النعال البغدادی (صائن الدین محمدبن الانجب،۵۷۷ -۶۵۹ ق) تخریج رشیدالدین محمدبن عبدالعظیم

المنذری (۶۱۳ -۶۴۳ ق). وی این کتاب را با همکاری عمویش دکتر ناجی معروف استاد دانشگاه بغداد تصحیح، تحقیق و

منتشر ساخته است (المجمع العلمی العراقی، ۱۳۹۵ ق / ۱۹۷۵ م

).

پس از آشنایی خوانندگان گرامی با مؤلف و پیشینه علمی او، نوبت آن است که به اصل مطلب، یعنی کتاب المسند

الجامع بپردازیم

.

گردآورندگان این مجموعه، شماری از نام آورترین کتابهای حدیث اهل سنت را برگزیده و اساس تالیف کتاب خود قرار

داده اند و برای سامان دادن کار خویش کوشیده اند از بهترین نسخه یا چاپ که از هر کتاب در دسترس بوده، بهره جویند

.

در نتیجه باید گفت کتاب مزبور تمام احادیث موجود در کتابهای زیر و طرق گوناگون آن روایات را در بردارد

:

۱ –

الموطا، اثر ابوعبدالله مالک بن انس، به روایت یحیی بن یحیی لیثی

(۶)

(

د. ۲۳۴ ق)، چاپ قاهره، به کوشش محمد

فؤاد عبدالباقی

.

۲ –

المسند، اثر ابوبکر عبدالله بن زبیر حمیدی، تحقیق حبیب الرحمان اعظمی

.

۳ –

المسند، اثر ابوعبدالله احمدبن حنبل، چاپ «المطبعه المیمنیه »،۱۳۱۳ق /۱۸۹۶م

.

۴ –

المسند، اثر ابی محمد عبدبن حمیدکشی که نسخه دستنویس آن زیر شماره ۱۰۶۶ در «دارالکتب الظاهریه – دمشق

»

نگهداری می شود. همین دستنوشته در تالیف کتاب مورد بحث مورد استفاده واقع شده است. مؤلفان احادیث این مسند

را از روی نسخه عکسی این دستنوشته شماره گذاری کرده و به شماره احادیث ارجاع داده اند

.

۵ –

السنن، تالیف ابومحمد عبدالله عبدالرحمن دارمی که در قاهره چاپ شده است

.

۶ –

الجامع الصحیح، تالیف ابوعبدالله محمدبن اسماعیل بخاری که در نه جزء انتشار یافته است

.

۷ –

الادب المفرد، اثر بخاری سابق الذکر، چاپ قاهره، به کوشش قصی محب الدین الخطیب

.

۸ –

رفع الیدین، تالیف بخاری، چاپ کویت

.

۹ –

جزء القراءه خلف الامام، اثر بخاری که در قاهره انتشار یافته است

.

۱۰ –

خلق افعال العباد، اثر بخاری که در سال ۱۳۹۰ ق. در مکه مکرمه چاپ و منتشر شده است

.

۱۱ –

الجامع الصحیح، اثر ابوالحسین مسلم بن حجاج قشیری که در سال ۱۳۲۹ ق. در استانبول چاپ شده است

.

۱۲ –

السنن، اثر ابوداوود سلیمان بن اشعث ازدی سجستانی، چاپ داراحیاء السنه النبویه، به کوشش محمد محیی الدین

عبدالحمید

.

۱۳ –

السنن، تالیف ابوعبدالله محمدبن یزید معروف به «ابن ماجه قزوینی » که در قاهره به اهتمام محمد فؤاد عبدالباقی

چاپ شده است

.

۱۴ –

الجامع، اثر ابوعیسی محمدبن عیسی ترمذی، چاپ قاهره،۱۳۵۶ ق

.

۱۵ –

الشمائل یا شمائل النبی، تالیف محدث پیشگفته. مؤلفان از دستنوشته ای کهن از این کتاب بهره جسته اند

. ^(۷)

۱۶ –

الزوائد، مقصود از زواید احادیثی است که عبدالله پسر احمدبن حنبل بر مسند پدرش افزوده است. این احادیث در

لابه لای مسند احمد مسطور است

.

۱۷ –

السنن موسوم به المجتبی، اثر ابوعبدالرحمن احمد بن شعیب نسایی، چاپ مصر، ۱۳۴۸ ق

.

۱۸ –

عمل الیوم و اللیله، اثر نسایی سابق الذکر، چاپ دارالبیضاء، مغرب، ۱۴۰۱ ق. به کوشش دکتر فاروق حماده

.

۱۹ –

فضائل القرآن که بخشی از کتاب السنن الکبری اثر محدث پیشگفته می باشد. چاپ دارالبیضاء، مغرب، ۱۴۰۰ ق، به

کوشش دکتر فاروق حماده

.

۲۰ –

فضائل الصحابه، این کتاب نیز پاره ای از کتاب السنن الکبری است. چاپ دارالبیضاء، مغرب، ۱۴۰۴ ق. ، با تحقیق

دکتر فاروق حماده

.

۲۱ –

آن بخش از صحیح ابن خزیمه که تاکنون به دست آمده است، تحقیق دکتر مصطفی اعظمی

.

لازم به یادآوری است، مؤلفان به هنگام رهنمون ساختن خواننده به منابع پیشگفته، به شماره احادیث اشاره کرده اند

;

مگر در مورد موطا مالک، مسند احمد، صحیح بخاری و مسلم و المجتبی اثر نسایی که به شماره جزء و صفحه ارجاع

داده اند

.

هدف از فراهم ساختن این کتاب

مؤلفان انگیزه و مقصود خویش را از فراهم آوردن کتاب چنین بیان می دارند

:

در این روزگاران که علم راه کمال می پوید و روشهای گونه گونی در پژوهشهای علمی پدید آمده، دیدیم یکی از وظایف

مسلمانان این است که سنت رسول خدا(ص) را به روشی آسان در اختیار پویندگان آن و عمل کنندگانش قرار دهند و آن

را بر پایه روشی مرتب و منظم سازند که بهره وران را تا سرحد امکان یاری دهد; به گونه ای که جوینده یک حدیث را که در

کتاب واحد تکرار شده یا در مجموعه ای از چند کتاب مندرج است، گرد آمده در یکجا بیابد. بویژه آن که می دانیم بر اثر

فراوانی کتابها و گونه گونی اسلوب نظم و ترتیب آنها و تفاوت روشها، پژوهشگر برای یافتن آن حدیث در همه آن کتابها با

دشواری مواجه می گردد. از همین رو مجموعه ای ارزشمند از کتابهای حدیث را برگزیده، اساس تالیف این کتاب قرار

دادیم

. ^(۸)

علت نامگذاری کتاب به «السمند الجامع

»

مؤلفان به دو دلیل این کتاب را فایل پاورپوینت کامل المسند الجامع نامیده اند: یکی به دلیل آن که احادیث آن بر محور صحابه مرتب شده،

دیگر آن که احادیث تمام کتابهای پیشگفته را بر وفق روش زیر در برگرفته است

:

۱ –

احادیث هر صحابی، مستقل و یکجا فراهم آمده و به ترتیب حروف الفبای نام صحابیان سامان یافته است. به این

ترتیب: احادیث آبی اللحم غفاری، احادیث ابی بن عماره مدنی… تا یونس بن شداد

.

۲ –

آنگاه احادیث هر صحابی بر پایه ابوابی که نزد فقیهان در کتابهای جوامع و سنن معروف است، مرتب شده; مانند

کتاب (باب) ایمان، کتاب (باب) طهارت، کتاب (باب) صلاه… کتاب قیامت و بهشت و دوزخ

.

برای مرتب ساختن احادیثی که به باب واحدی مربوط می شود، ترتیب بخاری و مسلم را الگو گرفته اند. از باب نمونه،

احادیث مربوط به نماز در مسند صحابی معینی، با احادیث فضیلت نماز شروع شده، سپس به ترتیب با احادیث مواقیت

نماز، اذان، تکبیره الاحرام و… ادامه یافته و احادیث مناقب صحابه به ترتیب با مناقب خلفای راشدین آغاز شده و مناقب

سایر صحابیان به ترتیب الفبا بازگو شده است

.

۳ –

این مسند به سه باب تقسیم شده است

:

باب نخست: مسند اصحابی را شامل می شود که به نام یا لقب معروفند، مانند ابی اللحم غفاری، ابی بن عماره مدنی، ابی

بن کعب و … تا یونس بن شداد. این بخش سه چهارم این مجموعه (یعنی پانزده جلد) را به خود اختصاص می دهد

.

باب دوم: در ابتدا مرویات اصحابی را شامل می گردد که به کنیه شناخته شده اند، مانند ابوهریره دوسی. به دنبال آن

احادیث «ابناء» می آید. یعنی: صحابیانی که به «ابن فلان » معروفند. مانند ابن عابس جهنی. پایان بخش باب دوم، مسانید