خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل الولاده فی الکعبه المعظّمه فضیله لعلیّ علیه السّلام خصّه بها ربّ البیت

فایل پاورپوینت فایل پاورپوینت کامل الولاده فی الکعبه المعظّمه فضیله لعلیّ علیه السّلام خصّه بها ربّ البیت؛ راهکاری شایسته برای ارائه‌های موفق

اگر به‌دنبال یک فایل ارائه‌ی آماده با کیفیت بالا و طراحی حرفه‌ای هستید، فایل فایل پاورپوینت کامل الولاده فی الکعبه المعظّمه فضیله لعلیّ علیه السّلام خصّه بها ربّ البیت انتخابی مناسب برای شماست. این مجموعه شامل 120 اسلاید استاندارد و دقیق است که با هدف ارتقاء کیفیت ارائه‌های شما تهیه شده‌اند.

دلایل انتخاب فایل فایل پاورپوینت کامل الولاده فی الکعبه المعظّمه فضیله لعلیّ علیه السّلام خصّه بها ربّ البیت:

• طراحی ساختارمند و چشم‌نواز: هر اسلاید با دقت بالا و توجه به اصول طراحی گرافیکی تهیه شده است تا محتوای شما به‌خوبی دیده و درک شود.
• آمادگی کامل برای ارائه: نیازی به ویرایش مجدد نیست؛ فایل فایل پاورپوینت کامل الولاده فی الکعبه المعظّمه فضیله لعلیّ علیه السّلام خصّه بها ربّ البیت آماده‌ی استفاده در کلاس، جلسه یا کنفرانس است.
• سازگاری کامل با پاورپوینت: نمایش صحیح اسلایدها در تمامی نسخه‌های PowerPoint بدون بهم‌ریختگی یا مشکل ظاهری تضمین شده است.

تولید شده با رویکرد حرفه‌ای:

تمامی بخش‌های فایل پاورپوینت کامل الولاده فی الکعبه المعظّمه فضیله لعلیّ علیه السّلام خصّه بها ربّ البیت با هدف ایجاد یک تجربه کاربری روان و بی‌نقص طراحی شده‌اند. جزئیات با دقت بالا تنظیم شده‌اند تا ارائه‌ای حرفه‌ای و تأثیرگذار داشته باشید.

توجه:

تنها نسخه رسمی فایل فایل پاورپوینت کامل الولاده فی الکعبه المعظّمه فضیله لعلیّ علیه السّلام خصّه بها ربّ البیت از کیفیت کامل برخوردار است. نسخه‌های غیرمجاز ممکن است شامل اشکالات طراحی باشند و توصیه نمی‌شود از آن‌ها استفاده شود.

با تهیه فایل فایل پاورپوینت کامل الولاده فی الکعبه المعظّمه فضیله لعلیّ علیه السّلام خصّه بها ربّ البیت، سطح ارائه‌های خود را ارتقاء دهید و مخاطبان خود را تحت تأثیر قرار دهید

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل الولاده فی الکعبه المعظّمه فضیله لعلیّ علیه السّلام خصّه بها ربّ البیت :

بسم اللّه الرحمن الرحیم
الحمد للّه ربّ العالمین، و الصلاه و السلام علی محمّد و آله الطیّبین الطاهرین، و صحبه الأخیار المنتجبین.
أمّا بعد: فقد حالفنی الحظّ فی مطالعه کتاب«علیّ ولید الکعبه»لسماحه الشیخ الحجّهالمیرزا محمّد علی الغروی الأردوبادی تغمّده اللّه برحمته، و سبرت غوره بقدر ما وسعنی ذلک، فامتلأت نفسی إعجابا به و إکبارا له، و وجدتنی مندفعا لتسجیل کلمه تعرب عن مبلغ ارتیاحی و ابتهاجی بهذا الأثر القیّم و مکانته.
و لم یعرنی شکّ فی أنّه نفحه من نفحات أمیر المؤمنین علیه السلام منحها المؤلف فاستأثر بها، مطلقا العنان لسعه باعه و قوّه بیانه المفعم بعناصر التجوید و الإبداع، موقفا الباحث علی جلیّه حدیث الولاده المیمونه، مظهرا فی أثناء ذلک مبلغ عنائه فی جمع موادّه.
و لشدّه ما استهوانی موضوع الکتاب بدأت أجمع استدراکات له، تتمیماو تعضیدا، و الذی حدانی إلی ذلک ثقتی بأنّه قدّس سرّه لو أمدّ اللّه فی عمره لصنع مثل
11

ما صنعت، و بارک لی فیما کتبت، خاصّه أنّی اقتفیت فی هذا التتمیم أثره، و سلکت منهجه .
و قد تجمّعت لدیّ نصوص کثیره من مخطوط الکتب و مطبوعها، قدیمهاو حدیثها، نادرها و نفیسها، ممّا کان الوصول إلیه و الحصول علیه فی زمان الحجّه المؤلّف أمرا عسیرا، و مجموع ذلک یغنی لإثبات صحّه الحدیث، و الکشف عن اتّفاق أهل العلم و الفضل علیه.
و لکن الّذین یحسدون النّاس علی ما ءاتهم اللّه من فضله لم تطاوعهم نفوسهم لقبول فضائل الإمام أمیر المؤمنین علیه السلام، و هذه أوّلها بما فیها من دلالات عمیقه، فحاولوا تشویهها بشتّی الأسالیب، تمریرا لسیاسه معاویه فی التصدّی لفضائل الإمام علیّ علیه السلام، تلک السیاسه التی دبّرها و عمّمها فی مرسوم سلطانی یقول فیه: برئت الذمّه ممّن روی شیئا فی فضل أبی تراب و أهل بیته[۱] ثمّ کتب إلی عمّاله فی جمیع الآفاق: إذا جاءکم کتابی هذا فادعوا الناس إلی الروایه فی فضائل الصحابه و الخلفاء الأوّلین، و لا تترکوا خبرا یرویه أحد من المسلمین فی أبی تراب، إلاّ و تأتونی بمناقض له فی الصحابه، فإنّ هذا أحبّ إلیّ و أقرّلعینی، و أدحض لحجّه أبی تراب و شیعته[۲] قال الراوی: فرویت أخبار کثیره فی مناقب الصحابه مفتعله لا حقیقه لها!فظهر حدیث کثیر موضوع، و بهتان منتشر![۳] و بهذه الجرأه و الصلافه ملأوا کتبهم بالأکاذیب الکثیره، و الفضائل المجعوله،
12

و الأحادیث الموضوعه.
و حیث لم یطالوا إنکار فضیله المولد الشریف للإمام علیّ علیه السلام لوضوحه و اشتهاره، بل تواتره و الاتّفاق علیه، عمدوا إلی وضع أسلوب آخر لإخفاء أثرها، و هوادّعاء مثل ذلک لشخص آخر هو الصحابی حکیم بن حزام، و روّجوا لهذه المزعومهحسب الإمکانات التی هیّأتها لهم السلطه و أعوانها.
و هذه لیست أوّل خصوصیه یحاولون سلبها علیّا علیه السلام، بل هناک غیرهاکثیر، منها: الحدیث المتواتر المتّفق علی صحّته: «أنا مدینه العلم و علیّ بابها».
وضعوا قباله حدیثا واهیا هو: «أنا مدینه العلم، و أبو بکر أساسها، و عمرحیطانها، و عثمان سقفها، و علیّ بابها!»[۴] و حدیثا آخر، أشدّ و هنا، و أظهر وضعا، هو: «أنا مدینه العلم، و علیّ بابها، و معاویهحلقتها !»[۵] و منها الحدیث المتواتر الثابت الآخر: «علیّ منّی بمنزله هارون من موسی».
وضعوا قباله حدیثا یشهد متنه و سیاقه بوضعه، فضلا عن سنده، هو: «أبو بکرو عمر منّی بمنزله هارون من موسی!»[۶] و منها الحدیث المتواتر الصحیح الآخر: «لأعطینّ الرایه غدا رجلا یحبّ اللّه و رسوله، و یحبّه اللّه و رسوله. . . ».
وضعوا قباله حدیثا مثیرا للضحک و السخریه و الاستغراب، هو: «لأعطینّ هذاالکتاب رجلا یحبّ اللّه و رسوله، و یحبّه اللّه و رسوله!قم یا عثمان بن أبی العاص. فقام عثمان بن أبی العاص، فدفعه إلیه»؟![۷] و یکشف عن هذا التلاعب المکشوف، و یبیّن أنّه کان أمرا معروفا و مألوفا، قول
13

الزهری فی الحدیث الصحیح الذی رواه أحمد بن حنبل فی«فضائل الصحابه»قال: حدّثنا عبد الرزّاق، قال: أنا معمّر، قال: سألت الزهری: من کان کاتب الکتاب یوم الحدیبیّه؟
فضحک و قال: هو علیّ، و لو سألت هؤلاء یعنی بنی أمیّه قالوا: عثمان[۸] و استعراض باقی الأمثله یخرجنا عن موضوع البحث الرئیسی، و إنّما أردناالتدلیل علی منهج أولئک فی سلب الخصوصیه، و جرأتهم علی وضع الأحادیث الواهیهقبال الأحادیث السلیمه.
هذا رغم میل بعض العلماء إلی أنّ ولاده حکیم بن حزام فی الکعبه لیست فضیله و لا مکرمه، و إنّما کانت اتّفاقا و لم تکن قصدا، کما ارتأی ذلک الصفوری و غیره[۹] و أغرق بعضهم نزعا فی الضلال، و رمی القول علی عواهنه، متحدّیا ما أثبته مهره الفنّ و أئمّه النقل، و أخبت کبار العلماء و المؤرّخین بصحّته، و لم یکترث بأسانیده المتضافره، و طرقه المتّصله المعتمده عند کلّ مؤالف و مخالف، فقال: «إنّ حکیم بن حزام ولد فی جوف الکعبه، و لا یعرف ذلک لغیره، و أمّا ما روی أنّ علیّا ولد فیها فضعیف عند العلماء»[۱۰]!!
و قد أجاد الحجّه الأردوبادی فی الردّ علیه، و تفنید مزاعمه، فراجع أواخر باب«حدیث الولاده و المؤرّخون».
و لکن نجد رغم ذلک أنّ محاولتهم فیما یخصّ فضیله المولد الشریف فی الکعبهالمعظّمه باءت بالفشل[۱۱] ، فلو رجعنا إلی مصادر الحدیث لوجدنا خلالها مع إثبات
14

تلک الفضیله للإمام علیّ علیه السلام علی الیقین و الجزم أنّ من المؤلّفین و العلماءو الرواه من أعلن أنّ هذه الفضیله مختصّه بالإمام علیه السلام لم یشرکه فیها أحد قبله و لا بعده، مصرّحین بذلک بعبارات شتّی تدلّ علی حصر هذه الفضیله للإمام علیه السلام بضرس قاطع.
و إلیک نصوصها: «لم یولد قبله و لا بعده مولود فی بیت اللّه الحرام سواه، إکراما له بذلک و إجلالا لمحلّه فی التعظیم».
رواها الحافظ أبو عبد اللّه محمّد بن یوسف القرشی الکنجی الشافعی (ت ۶۵۸ه) عن الحاکم أبی عبد اللّه النیشابوری (۳۲۱ ۴۰۵ ه)[۱۲] و قالها أیضا: الشیخ أبو عبد اللّه محمّد بن محمّد بن النعمان البغدادی، الشیخ المفید (ت ۴۱۳ ه)[۱۳] الحافظ یحیی بن الحسن الأسدی الحلّی، المعروف بابن البطریق (۵۳۳ ۶۰۰ ه)[۱۴] الشیخ الثبت أبو علی محمّد بن الحسن الواعظ الشهید النیسابوری، المعروف بابن الفتّال، من علماء القرن السادس[۱۵] الشیخ الوزیر بهاء الدین أبو الحسن علی بن عیسی الأربلی (ت ۶۹۳ه).[۱۶]
15

الإمام جمال الدین أبو منصور الحسن بن یوسف بن المطهّر الحلّی (۶۴۸ ۷۲۶ ه) [۱۷] السیّد المحدّث جلال الدین عبد اللّه بن شرفشاه الحسینی، المتوفّی نیف و ثمانمائه من الهجره[۱۸] الشیخ المحدّث الحسن بن أبی الحسن الدیلمی، من أعلام القرن الثامن الهجری[۱۹] الشیخ المورّخ النسّابه جمال الدین أحمد بن علی الحسنی، المعروف بابن عنبه (ت ۸۲۸ ه)[۲۰] العلاّمه المحدّث السیّد ولیّ اللّه بن نعمه اللّه الحسینی الرضوی، من أعلام القرن التاسع الهجری[۲۱] العالم اللغوی الشیخ فخر الدین الطریحی (۹۷۹ ۱۰۸۷ ه)[۲۲] العلاّمه محمود بن محمّد بن علی الشیخانی القادری الشافعی المدنی، من أعلام القرن الحادی عشر[۲۳]«ولد بمکّه فی البیت الحرام، و لم یولد قطّ فی بیت اللّه تعالی مولود سواه، لاقبله و لا بعده، و هذه فضیله خصّه اللّه تعالی بها، إجلالا لمحلّه و منزلته، و إعلاءلقدره» .
16

قالها: أمین الإسلام الشیخ المفسّر أبو علیّ الفضل بن الحسن الطبرسی (ت ۵۴۸ه)[۲۴] الحافظ محمّد بن معتمد خان البدخشانی الحارثی، من أکابر علماء العامّه فی القرن الثانی عشر[۲۵] «ولد بداخل البیت الحرام، و لم یولد فی البیت الحرام قبله أحد سواه، و هی فضیله خصّه اللّه تعالی بها اجلالا له، و إعلاء لمرتبته، و إظهارا لتکرمته».
قالها: الحافظ نور الدین علیّ بن محمّد بن الصبّاغ المکّی المالکی (۷۸۴ ۸۵۵ه)[۲۶] و حکاها عنه: الفقیه المؤرّخ نور الدین علی بن عبد اللّه الشافعی السمهودی (۸۴۴ ۹۱۱ه) فی«جواهر العقدین فی فضل الشرفین العلم الجلیّ و النسب العلیّ».
الشیخ علی بن برهان الدین الحلبی (۹۷۵ ۱۰۴۴ ه) فی«إنسان العیون»[۲۷] الشیخ مؤمن بن حسن مؤمن الشبلنجی، من علماء القرن الثالث عشر[۲۸]
17

«ولد فی البیت الحرام، و لا نعلم مولودا فی الکعبه غیره».
قالها نقیب الطالبیین الأدیب الفقیه أبو الحسن محمّد بن الحسین الموسوی، المعروف بالشریف الرضی (۳۵۹ ۴۰۶ ه)[۲۹] «ولدته أمّه فی الکعبه، و لا نظیر له فی هذه الفضیله».
قالها علم الهدی ذو المجدین علی بن الحسین الموسوی، المعروف بالشریف المرتضی (۳۵۵ ۴۳۶ ه)[۳۰] «لم یولد فی الکعبه إلاّ علیّ».
قالها: الحافظ الفقیه محمّد بن علیّ القفّال الشاشی الشافعی (ت ۳۶۵ ه)[۳۱] شیخ الإسلام الحافظ المحدّث إبراهیم بن محمّد الجوینی الشافعی (۶۴۴ ۷۳۰ ه)[۳۲] «ولدت فاطمه بنت أسد علیّا علیه السلام فی الکعبه، و ما ولد قبله أحد فیها».
نصّ علی ذلک السیّد الشریف النسّابه نجم الدین أبو الحسن علی بن محمّدالعلوی العمری، من علماء القرن الخامس الهجری[۳۳]
18

«لقد ولد علیه السلام فی بیت اللّه الحرام، و لم یولد فیه أحد غیره قط».
قالها الشیخ الفقیه أبو الحسین سعید بن هبه اللّه، المعروف بقطب الدین الراوندی (ت ۵۷۳ ه)[۳۴] «مولده علیه السلام فی الکعبه المعظّمه، و لم یولد بها سواه».
قالها العلاّمه عمر بن محمّد بن عبد الواحد[۳۵] «. . . فالولد الطاهر، من النسل الطاهر، ولد فی الموضع الطاهر، فأین توجدهذه الکرامه لغیره؟!
فأشرف البقاع: الحرم، و أشرف الحرم: المسجد، و أشرف بقاع المسجد: الکعبه، و لم یولد فیه مولود سواه.
فالمولود فیه یکون فی غایه الشرف، فلیس المولود فی سیّد الأیّام (یوم الجمعه) فی الشهر الحرام، فی البیت الحرام سوی أمیر المؤمنین علیه السلام».
قالها الحافظ المؤرّخ أبو عبد اللّه محمّد بن علی بن شهر آشوب السروی المازندرانی (ت ۵۸۸ ه) بعد أن ذکر عدّه أحادیث فی ولاده علی علیه السلام فی الکعبه[۳۶] «ولد فی الکعبه بالحرم الشریف، فکان شرف مکّه و أصل بکّه لامتیازه
19

بولادته فی ذلک المقام المنیف، فلم یسبقه أحد و لا یلحقه أحد بهذه الکرامه».
قالها المحدّث الجلیل السیّد حیدر بن علی الحسینی الآملی من علماء القرن الثامن الهجری[۳۷] «کانت ولادته بالکعبه المشرّفه، و هو أوّل من ولد بها، بل لم یعلم أنّ غیره ولد بها» .
قالها العلاّمه صفی الدین أحمد بن الفضل بن محمّد باکثیر الحضرمی الشافعی، من أعلام القرن الحادی عشر[۳۸] «ولد علیه السلام بمکّه داخل الکعبه علی الرخامه الحمراء، و لم ینقل ولاده أحد قبله و لا بعده فی الکعبه، و ذلک فضل اللّه یؤتیه من یشاء».
قالها کلّ من: العالم المحدّث الفقیه السیّد تاج الدین بن علی بن أحمد الحسینی العاملی، من علماء القرن الحادی عشر[۳۹] العالم الفاضل محمّد بن رضا القمّی، من علماء القرن الحادی عشر[۴۰] «ولاده معدن الکرامه فی جوف الکعبه، و لم یولد أحد فیها غیره، و قد خصّه
20

اللّه تعالی بهذه الفضیله، و شرّف الکعبه بهذا الشرف».
قالها العلاّمه الفاضل محمّد مبین بن محبّ اللّه بن أحمد اللکهنوی الأنصاری الحنفی (ت ۱۲۲۵ ه)[۴۱] «ولادته فی مکّه المکرّمه فی جوف بیت اللّه الحرام، و لم یولد أحد غیره فی هذا المکان المقدّس».
قالها العلاّمه الشیخ محمّد صدّیق خان الحسینی البخاری القنوجی (۱۲۴۸ ۱۳۰۷ ه)[۴۲] «کانت ولادته علیه السلام فی جوف الکعبه، و لم تتح هذه السعاده لأیّ أحد منذ بدء الخلیقه إلی الغایه؛و إنّ لصحّه هذا الخبر بین المؤرّخین المتحفّظین علی الفضائل صیت لا تشوبه شبهه، و تجاوز عن أن یصحبه الشکّ و التردید».
قالها المؤرّخ الشهیر محمّد بن خاوند شاه بن محمود (ت ۹۰۳ ه)[۴۳] «من المتّفق علیه أنّ غیره صلوات اللّه علیه لم یولد هناک».
قالها المؤرّخ العالم زین العابدین الشیروانی، من علماء القرن الثانی عشر[۴۴] أمّا الشعراء، و خاصّه العلماء منهم، فقد زیّنوا شعرهم بقصائد فی بیان فضائله و مناقبه علیه السلام المرویّه بالطرق الصحیحه المصحّحه المتواتره، تخلیدا لذکراه، و أداء لبعض حقّه، و أثبتوا فیها خصوصیه ولادته فی الکعبه المعظّمه، و منهم:
21

العالم الأدیب أبو الحسن علاء الدین علیّ بن الحسین الحلّی، من العلماءالشعراء فی القرن الثامن الهجری، یقول فی قصیده دالیه طویله: أم هل تری فی العالمین بأسرهم*بشرا سواه ببیت مکّه یولد؟فی لیله جبریل جاء بها مع*الملأ المقدّس حوله یتعبّدفلقد سما مجدا علیّ کما علا*شرفا به دون البقاع المسجد[۴۵]
و منهم العالم المتکلّم المحدّث الفقیه المولی محمّد طاهر بن محمّد حسین القمّی، صاحب المؤلّفات القیّمه النافعه، المتوفّی سنه ۱۰۹۸ ه، فی لامیّته البدیعه التی مطلعها: سلامه القلب نحّتنی عن الزّلل*و شعله العلم دلّتنی علی العمل إلی أن یقول: طوبی له کان بیت اللّه مولده*کمثل مولده ما کان للرّسل[۴۶]
و منهم الفقیه المحدّث الشیخ محمّد بن الحسن الحرّ العاملی (۱۰۳۳ ۱۱۰۴ه) صاحب«وسائل الشیعه»، قال فی أرجوزه له فی تواریخ المعصومین علیهم السلام: مولده بمکّه قد عرفا*فی داخل الکعبه زیدت شرفاعلی رخامه هناک حمرا*معروفه زادت بذاک قدرافیا لها مزیّه علیّه*تخفض کلّ رتبه علیّهما نالها قط نبیّ مرسل*و لا وصیّ آخر و أوّل
22

ثمّ شرع بنظم حدیث یزید بن قعنب المشهور[۴۷] و منهم الشیخ الفقیه حسین نجف التبریزی النجفی (۱۱۵۹ ۱۲۵۱ ه) ، حیث یقول فی قصیدته الهائیه: جعل اللّه بیته لعلیّ*مولدا یا له علا لا یضاهی لم یشارکه فی الولاده فیه*سیّد الرسل لا و لا أنبیاها[۴۸]
و منهم العلاّمه السیّد علی نقی النقوی الهندی اللکهنوی فی موشّحه میلادیّهطویله، منها قوله: لم یکن فی البیت مولود سواه*إذ تعالی عن مثیل فی علاه أوتی العلم بتعلیم الإله*فغذاه درّه قبل الفطام یرتوی منه بأهنی مشرب[۴۹]
و منهم آیه اللّه السیّد محسن الأمین (۱۲۸۴ ۱۳۷۱ ه) صاحب الموسوعهالقیّمه«أعیان الشیعه»، حیث ذکر فی أول باب سیره أمیر المؤمنین علیه السلام، فصل فی مولده، من موسوعته الآنفه الذکر: ولدت ببیت اللّه و هی فضیله*خصصت بها إذ فیک أمثالها کثر[۵۰]
و له أیضا من مقصوره: و ولدت فی البیت الحرام و لم یکن*هذا لغیرک من یکون و من مضی[۵۱]
23

و منهم السیّد حسن بن محمود الأمین (۱۲۹۹ ۱۳۶۸ ه) .
فی قصیده بائیه طویله: ولدت فی البیت بیت اللّه فارتفعت*أرکانه بک فوق السّبعه الحجب و تلک منزله لم یؤتها بشر*بلی و مرتبه طالت علی الرّتب[۵۲]
و منهم الفاضل الأدیب الشیخ محمود عبّاس العاملی فی قصیدته العلویّه المسماهب«الدرر السنیّه» : من مثله فی بیت بارئه ولد؟*ذی خصله قد خصّ فیها مذ وجدأمعن بها یا صاح فکرا و اعتمد*و انظر لها النظر الصحیح و لا تحدمن واضح المنهاج وقیت الضرر[۵۳]
و الشعر فی خصوصیه ولاده علیّ علیه السلام فی الکعبه کثیر، التقطت منه هناما هو أروع إلی السمع و أوقع فی القلب.
بعد هذه المقدمه لابدّ من خوض غمار حدیث ولاده حکیم فی الکعبه، هذه المزعمه الزائفه، و الروایه المجعوله، و إخضاعها لشی ء من البحث و التحقیق و التمحیص، لکشف زیفها و بیان وضعها، إذ فیها الکثیر ممّا یوجب الشکّ و الریب فی سلامتها و صحّتها، و براءه ساحه رواتها .
و أوّل من نسبت إلیه و حکیت عنه، و أقدمهم: هشام بن محمد بن السائب الکلبی، النسّابه المعروف، صاحب التآلیف التی
24

نیّفت علی المائه و الخمسین، و المتوفّی سنه أربع أو ستّ و مائتین، و قیل: الأوّل أصحّ .
و الکلبی ممّن تکالب بعض علماء الجرح و التعدیل من العامّه علی تضعیفه و ترک ما رواه، و عدم الاحتجاج به.
قال الدارقطنی و غیره: متروک الحدیث[۵۴] و قال یحیی بن معین: غیر ثقه[۵۵] و قال السمعانی: «یروی العجائب و الأخبار التی لا أصول لها. . . أخباره فی الأغلوطات أشهر من أن یحتاج إلی الإغراق فی وصفها»[۵۶] و هذه الاتّهامات ضدّ الکلبی لیس لها وزن عندنا، لأنّها ناشئه عن تعصّب طائفی، و منقوضه بما یخالفها من آراء حسنه فی الرجل تدلّ علی خبرته و أمانته.
إلاّ أنّا نشکّک فی صحّه نسبه ذلک القول إلیه، و فی صدق الحکایه عنه.
و المتّهم فی التقوّل علیه هو روایته السکّری، فقد نسب إلی الکلبی أنّه قال فی«جمهره النسب»: «و حکیم بن حزام بن خویلد عاش عشرین و مائه سنه، و کانت أمّه ولدته فی الکعبه»[۵۷] و کتاب الجمهره من أشهر کتبه، عدّه کبار المؤرّخین من مصنّفاته، و ذکروا أنّ محمّد بن سعد کاتب الواقدی و مصنّف کتاب«الطبقات»الکبیر رواه عنه مع سائرمصنّفاته.
و لکنّ النسخه التی بأیدینا من کتاب الجمهره هی بروایه أبی سعید الحسن بن الحسین السکری (۲۱۲ ۲۷۵ ه) عن أبی جعفر محمّد بن حبیب بن أمیّه البغدادی (ت ۲۴۵ ه) عن الکلبی.
25

و هذا خلاف ما أثبته المؤرّخون کالندیم و الحموی و غیرهما[۵۸] و کان لهذا الاختلاف أثر کبیر، و دور مؤثّر فی متن الکتاب الأصلی.
فقد عمد السکّری إلی دسّ بعض آرائه و أقواله و مرویّاته فی متن الجمهره، مصدّرا بعضها ب«قال أبو سعید»، هاملا البعض الآخر، کما قام بتحریف بعض الجمل و الکلمات، أو تبدیلها بما یتلاءم و آراءه الفکریه و المذهبیّه.
و کان هذا دیدن السکّری فی ما یرویه من مصنّفات غیره، و هکذا صنع بکتاب«المحبّر»لأستاذه و شیخه أبی جعفر محمّد بن حبیب.
و قد تنبّه لهذا الأمر محقّقا کتابی الجمهره و المحبّر.
قال الدکتور ناجی حسن محقّق الجمهره فی مقدّمه التحقیق: «لقد وصلتنا جمهره النسب لابن الکلبی بروایه أبی سعید السکّری، عن محمّدابن حبیب، عن ابن الکلبی، و مع ذلک ظهرت فیها إضافات واضحه، و زیادات، و تعلیقات بیّنه، لم ترد فی أصل الجمهره، بل أضافها الرواه و النسّاخ.
و لا یستبعد أن یکون أبو سعید السکّری هو نفسه الذی قام بهذا العمل، حین وجد لدیه فیضا من الأخبار ذات الصله بالأنساب»[۵۹] بعد هذا کلّه فلیس من المستبعد، و لا المستحیل، أن تکون جمله«و کانت أمّه ولدته فی جوف الکعبه»فی ذیل کلمه الکلبی المتقدّمه من تلک الإضافات، و الزیادات، و التعلیقات البیّنه، المحسوبه«فیضا من الأخبار ذات الصله بالأنساب».
فإن کانت هذه الزیاده مبهمه بعض الشی ء أو مشکّک فی أنّها من الجمهره، فهی واضحه، مکشوفه، جلیّه فی المحبّر.
ففی فصل الندماء من قریش: «و کان الحارث بن هشام بن المغیره ندیما لحکیم بن حزام بن خویلد بن أسد
26

و حکیم هذا ولد فی الکعبه، و ذلک أنّ أمّه دخلت الکعبه و هی حامل به، فضربهاالمخاض فیها، فولدته هناک أسلما جمیعا»[۶۰] فالعباره التی بین شارحتین قد أحدثت فاصله بین صدر الکلام و ذیله، إذ المرادبقوله«أسلما جمیعا»: الحارث و حکیم، کما یدلّ علیه قوله المتقدّم فی أول الفصل المذکور: «و کان حمزه بن عبد المطّلب ندیما لعبد اللّه بن السائب المخزومی، أسلماجمیعا»[۶۱] علی أنّ هذا الفصل هو فی الندماء من قریش، و لیس فی ذکر أحوالهم و أحوال أمّهاتهم و تاریخ ولاداتهم و کیفیّتها.
أضف إلی هذا أنّ عناوین الفصول و الأبواب فی المحبّر انتخبت بدقه لتتلاءم مع محتویاتها، کما یلاحظ بشکل جلیّ أنّها خالیه من الحشو و ذکر الأمور الفرعیه، اللّهمّ إلاّ فی بعض الموارد التی هی من إضافات السکّری.
ففی فصل أسلاف رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم: «و سالفه صلّی اللّه علیه: سعید بن الأخنس قال أبو سعید السکّری: سعیدهذا هو الذی قال النبی صلّی اللّه علیه: أبعده اللّه، فإنّه کان یبغض قریشا بن شریق ابن وهب. . . »[۶۲] و ما أشبه قوله«سعید هذا»بقوله«حکیم هذا».
و ما أشبه الفاصله بین«بن الأخنس. . . بن شریق»بالفاصله الحادثه فی الفقرهموضع البحث، و کلّ ما فی الأمر تصدیرها ب«قال أبو سعید السکّری»هنا، و ترکهاسائبه مهمله هناک.
لم یکتف السکّری بهذا، بل أضاف فی بعض الموارد جملا و روایات تتماشی مع اعتقاداته المذهبیّه .
27

أذکر منها ما فی أواسط فصل«ذکر سرایا رسول اللّه صلّی اللّه علیه و جیوشه».
«و فیها غزوه عمرو بن العاص السهمی علی ذات السلاسل، و معه أبو بکرو عمر و أبو عبیده بن الجرّاح فی جیشه، و کان استمدّ، فأمدّه النبی صلّی اللّه علیه بجیش فیهم أبو بکر و عمر، و رئیس الجیش أبو عبیده بن الجرّاح.
قال أبو سعید: فشکا أبو بکر و عمر رحمهما اللّه إلی النبی صلّی اللّه علیه عمروابن العاص، فقال لهما: لا یتأمّر علیکما أحد بعدی. و هذا توکید لخلافه أبی بکر و عمررحمهما اللّه»[۶۳] و لست فی صدد الخوض فی بحوث الخلافه و الإمامه، و من هو أحقّ بها من غیره، أو الولوج فی مدی صحّه حدیث«لا یتأمّر علیکما أحد بعدی»و عدمه، فهذا أمر أشبعه علماؤنا بحثا و تفصیلا، و لکن أوردت هذا المثال لبیان تلاعب السکّری فی متون الکتب، و هدفه من ذلک و غایته.
یقول محقّق کتاب المحبّر فی کلمه الختام: «و أظن أنّه أی ابن حبیب کان یمیل إلی الشیعیه، فإنّه لا یذکر أبدا أمّ المؤمنین عائشه، و سیّدنا أبا بکر الصدّیق، و سیّدنا عمر إلاّ بکلمه (رحمه اللّه) مع أنّه دائما یذکر أمّ المؤمنین خدیجه و سیّدنا علیّا بکلمه (رضی اللّه عنه) رضی اللّه عنهم أجمعین.
و أیضا قد أثبت جمیع ما یعاب به الرجل فی سیّدنا عمر، مثل أنّه کان أحول[۶۴] أو کان قد ضرب، قبل أن یسلم، جاریته ضربا مبرّحا علی قبولها الإسلام، ربّنالا تجعل فی قلوبنا غلا للّذین آمنوا!
فمن أجل ذلک، فیما أحسب، أنّ روایه أبا سعید السکّری یضیف أحیانا إلی
28

متن الکتاب ما یؤیّد رأی أهل السنّه و الجماعه فی أمر الخلافه»[۶۵] و قد تحامل کثیرا علی ابن حبیب لوصفه عمر بأنّه أحول، و هو أمر خلقی و لیس عیبا کما ادعی .
أو إثباته لبعض الحقائق التاریخیه الثابته المرویّه فی جلّ کتب السیره و التاریخ کضرب عمر جاریته لأنّها سلکت طریق الحقّ و أسلمت.
حتّی أنّه عدّها من الغل جهلا و تعصّبا!
و یا لیته أمعن فی مسأله تلاعب السکّری المکشوف بمتن المحبّر، و إضافاته الواضحه إلیه، حتّی یراها عین الیقین، لکنّه تساهل کثیرا و قال«فیما أحسب»فکان من الّذین ارتابت قلوبهم فهم فی ریبهم یتردّدون.
***فإن قیل: لا یهمّ عدم ذکر الکلبی و ابن حبیب لخبر ولاده حکیم بن حزام فی الکعبه، فی أصل کتابیهما، و أنّها ممّا أضافه السکّری فیما بعد باعتباره الراوی الأول لهما، و ثبوت نسبه هذه الزیادات إلیه؛لأنّنا نروی عن أئمه الجرح و التعدیل عندناتوثیقه.
فقد قال فیه الخطیب البغدادی: کان ثقه دینا صادقا[۶۶] و قال یاقوت الحموی: الراویه الثقه المکثر[۶۷] فما زاده السکّری فی متن الکتابین نعدّه صحیحا مقبولا.
قیل لهم: إنّ ما أثبتناه من التلاعب السافر للسکّری فی نصوص الکتب و متونها، ینافی إطلاقکم صفه«ثقه»علیه، لأنّ الوثاقه هی الأمانه، و الثقه: الأمین، یقال:
29

وثقت بفلان أثق ثقه إذا ائتمنته[۶۸] و قد بیّنّا أنّه لم یکن أمینا فی روایه الکتابین، لخیانته للأمانه العلمیّه المتّبعه فی الاحتفاظ بالنصوص علی ما هی علیه و نقضه قواعد الروایه، ففتح بذلک باباللتلاعب المعلن بالکتب و الآثار، لم یغلق إلی عصرنا هذا.
علی أنّا لو سلّمنا أنه کان ثقه کما تدّعون، فروایته هذه مردوده لأکثر من سبب.
منها: الإرسال؛و الذی علیه جلّ العلماء و أجلّتهم أنّه ضعیف، مردود، لا یحتجّ به.
قال النووی فی التقریب: «ثمّ المرسل حدیث ضعیف عند جماهیر المحدّثین، و کثیر من الفقهاء و أصحاب الأصول»[۶۹] و قال مسلم فی مقدّمه صحیحه: «و المرسل من الروایات فی أصل قولنا و قول أهل العلم بالأخبار لیس بحجّه»[۷۰] و قال ابن الصلاح فی مقدّمته: «ثمّ اعلم أنّ حکم المرسل حکم الحدیث الضعیف، إلاّ أن یصحّ مخرجه بمجیئه من وجه آخر»[۷۱] و قال النووی: «و دلیلنا فی ردّ العمل به أنّه إذا کانت روایه المجهول المسمّی لا تقبل لجهاله حاله، فروایه المرسل أولی، لأنّ المرویّ عنه محذوف، مجهول العین و الحال».
و قال ابن أبی حاتم فی کتاب المراسیل: «سمعت أبی و أبا زرعه یقولان: لا یحتجّ بالمراسیل، و لا تقوم الحجّه إلاّ بالأسانید الصحاح المتّصله»[۷۲]
30

أمّا معنی المرسل فهو أن یکون فی طریق الخبر راو ملتبس العین، إمّا بأن لایذکر، أو أن یذکر علی نحو الإبهام[۷۳] و عرّفه أبو العبّاس القرطبی، من أئمه المالکیه قائلا: «المرسل عند الأصولیّین و الفقهاء عباره عن الخبر الذی یکون فی سنده انقطاع، بأن یحدّث واحد منهم عمّن لم یلقه، و لا أخذ عنه»[۷۴] و روایه السکّری، حتّی لو فرضنا أنّها روایه الکلبی و ابن حبیب، هی من المراسیل، و لیست من المسند الذی هو عند أهل الحدیث ما اتّصل إسناده من راویه إلی منتهاه[۷۵] و المعروف أنّ الکلبی و ابن حبیب و السکّری و غیرهم ممّن سیأتی ذکرهم قدعاشوا و نبغوا فی القرن الثالث للهجره و ما بعده، فمن الذی حدّثهم بولاده حکیم فی الکعبه، مع أنّها کانت قبل الإسلام بستّین سنه، کما أرّخ ذلک بعض المؤرّخین؟![۷۶] و منها: الشذوذ و مخالفه المشهور.
و الحدیث الشاذّ هو الحدیث الذی یتفرّد به ثقه من الثقات و لیس للحدیث أصل متابع لذلک الثقه[۷۷] روی الحاکم أبو عبد اللّه النیسابوری و غیره بإسنادهم إلی یونس بن عبدالأعلی قال: قال لی الشافعی: لیس الشاذّ م