خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل اخلاق و عرفان

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل اخلاق و عرفان :

باید
دانست که در پیمودن راه معرفت و کمال شرط اساسی، علم وآگاهی است و بدون علم و
آگاهی شناخت و معرفت امکان پذیر نیست زیرا معرفت نتیجه ادراک و حاصل علم است، پس
هرچه علم و آگاهی بیشتر باشد، شناخت ومعرفت کامل تر می باشد.

شان اصلی
پیامبران الهی «تزکیه و تعلیم » است یعنی ساختن انسان آگاه (ویزکیهم و یعلمهم
الکتاب و الحکمه) ^(۱) .

به یقین
انسانها نیازمند اندیشه وآموختن هستند. هدف از آفرینش عالم به موجب آیات قرآن -علم
و آگاهی از قدرت وعلم خداوند و عبادت و پرستش او است:

(الله
الذی خلق سبع سموات و من الارض مثلهن یتنزل الامر بینهن لتعلموا ان الله علی کل شی
قدیر و ان الله قد احاط بکل شی علما) ^(۲) .

«خداوند
کسی است که هفت آسمان را آفرید و از زمین نیز همانند آن را، فرمان او در میان آنها
پیوسته نازل می شود تا بدانند که خداوند بر هر چیز تواناست وعلم او به همه چیز
احاطه دارد».

در این
آیه قرآن مجید هدف این آفرینش عظیم را آگاهی انسان از صفات خدا ازعلم و قدرت او
می شمارد که آگاهی از این دو صفت برای کمال انسان کافی است وهمین آیه بر شرافت علم
کافی است.

و در آیه
دیگر می فرماید: (و ما خلقت الجن و الانس الا لیعبدون) ^(۳) .«من جن وانس
را نیافریدم جز برای این که عبادتم کنند».

هدف اصلی
«عبودیت » است که در این آیه به آن اشاره شده، و مساله «علم ودانش » هدفی است که
در مسیر عبودیت قرار می گیرد به این معنی آگاهی و معرفت مقدمه ای برای بندگی و
عبادت است.

در حدیثی
از امام موسی بن جعفر(ع) آمده که از حضرتش سوال کردند معنی این سخن پیامبر(ص) چیست
که فرموده: «اعملوا فکل میسر لما خلق له » تا می توانید عمل کنید که همه انسانها
برای هدفی که آفریده شده اند، آمادگی دارند». امام فرمود: «ان الله عزوجل خلق الجن
و الانس لیعبدوه و لم یخلقهم لیعصوه و ذلک قوله عزوجل (و ما خلقت الاجن و الانس
الا لیعبدون) فیسر کلا لما خلق له، فویل لمن استحب العمی علی الهدی » : «خداوند
بزرگ جن و انس را برای این آفریده که او را عبادت کنند، برای این نیافریده است که
نافرمانیش نمایند و این همان است که می فرماید «و ماخلقت الجن والانس الا
لیبعدون » و چون آنها را برای اطاعت آفریده، راه را برای رسیدن به این هدف برای
آنان آسان و هموار ساخته، پس وای به حال کسانی که چشم برهم گذارند و نابینائی را
بر هدایت ترجیح دهند» ^(۴) .

در حدیث
دیگری از امام صادق(ع) می خوانیم که امام حسین(ع) دربرابر اصحابش فرمود: «ان الله
عزوجل ما خلق العباد الا لیعرفوه، فاذا عرفوه عبدوه فاذا عبدوه، استغنوا بعبادته
عن عباده من سواه » :«خداوند بزرگ بندگان را نیافریده مگر به خاطر این که او را
بشناسند، هنگامی که او رابشناسند عبادتش می کنند و هنگامی که بندگی او کنند، از
بندگی غیر او بی نیازمی شوند» ^(۵) .

پس معلوم
می شود که مقصود از آفرینش هر دو جهان علم و عبادت است و در مقام مقایسه، از این
دو، جوهر علم و عبادت، شریفتر و با فضیلت تر است که پیامبر اکرم(ص) فرموده: «ان
فضل العالم علی العابد کفضلی علی امتی » ^(۶) :«برتری دانشمند و عالم بر
عابد مانند برتری من است نسبت به پست ترین امتم ».

و همچنین
فرموده: «نظره الی العالم احب الی من عباده سنه صیامها وقیامها» ^(۷) :«نظر
کردن به روی عالم پیش من از عبادت یک ساله با روزه روزهاو نماز شبها بهتر است ».

و نیز
فرمود: «الا ادلکم عی اشرف اهل الجنه، قالوا بلی یا رسول الله. قال:

هم علماء
امتی » ^(۸) :«آیا شما را راهنمائی کنم به شریفترین اهل بهشت؟

گفتند:
بلی یا رسول الله، فرمود: که ایشان علمای امت من هستند».

امام
باقر(ع) فرمود: «عالم ینتفع بعلمه افضل من سبعین الف عابد» ^(۹) .
:«عالمی که از علم خود بهره ببرد، (یا دیگران بهره برند) بهتر از هفتاد هزارعابد
است ».

پس معلوم
شد که از علم و عبادت، علم شریفتر است ولی باید که بنده را با علم،عبادت نیز باشد
و گرنه بی فائده می شود زیرا علم به منزله درخت است و عبادت به منزله ثمر آن است،
عالم بی عمل مانند درخت بی ثمر است. و ارزش درخت بسته به میوه آن است. پس عالم
باید عبادت کند تا شرافت علم حفظ شود.

امام
صادق(ع) فرمود: «من تعلم العلم و عمل به و علم لله دعی فی ملکوت السماوات عظیما،
فقیل: تعلم لله و عمل لله و علم لله » ^(۱۰) . :«هر که برای خدا علم را
بیاموزد و بدان عمل کند و به دیگران بیاموزد در ملکوت آسمانهاعظیمش خوانند و گفته
می شود: آموخت برای خدا، عمل کرد برای خدا، تعلیم دادبرای خدا». امام سجاد(ع)
فرمود: درانجیل نوشته شده است که: «لا تطلبوا علم ما لا تعملون و لما تعملوا بما علمتم
فان العلم اذا لم یعمل به لم یزد صاحبه الا کفرا و لم یزدد عن الله الا بعدا»
^(۱۱) .:«جویای علمی نباشید که به آن عمل نخواهید کرد و چرا به علم خویش عمل
نمی کنید؟ زیرا علمی که به آن عمل نشود،جز کفر(ناسپاسی) صاحب آن و دوری او را از
خدا نیفزاید».

امیرمومنان
علی(ع) می فرماید: «ایها الناس اعلموا ان کمال الدین طلب العلم والعمل به الا و ان
طلب العلم اوجب علیکم من طلب المال ان المال مقسوم مضمون لکم قد قسمه عادل بینکم و
ضمنه و سیفی لکم و العلم مخزون عند اهله و قدامرتم بطلبه من اهله فاطلبوه »
^(۱۲) . :« ای مردم بدانید که کمال دین در علم و عمل است، بدانید که فراگرفتن
دانش از مال واجب تر است زیرا مال برای شماقسمت و تضمین شده، عادلی (که خدا باشد)
آن را بین شما قسمت کرده و تضمین نموده و به شما می رساند ولی علم نزد اهلش
نگهداشته شده و شما وظیفه دارید که آن را ازاهلش طلب کنید، پس آن را بخواهید».

لذا در
اسلام تحصیل علم یک «فریضه » دینی است و در این باره روایات زیادی ازپیشوایان دینی
رسیده است. پیامبر اکرم(ص) فرمود: «طلب العلم فریضه علی کل مسلم و مسلمه »
^(۱۳) . :«تحصیل علم بر هر زن و مرد مسلمان واجب است ».

این
حدیث به این تعبیر «طلب العلم فریضه علی کل مسلم »از مسلمات احادیث نبوی است که
شیعه و سنی هر یک به طرق مختلف آن را از پیامبر اکرم(ص) نقل کرده اند. و در حدیث
دیگر می فرماید: «طلب العلم فریضه علی کل مسلم الا ان الله یحب بغاه العلم ».
:«دانش آموزی بر هر فرد مسلمان (اعم از زن و مرد)واجب است خداوند محصل را دوست
می دارد».

«فریضه »
یعنی واجب، از ماده «فرض » است که به معنی قطع و حتم و وجوب است آنچه را ما الان
به واجب و مستحب تعبیر می کنیم در صدر اول به «مفروض » و«مسنون » تعبیر
می کرده اند. معنی حدیث چنین است یکی از فرائض اسلامی که درردیف سایر فرائض و
واجبات است، طلب و تحصیل علم است و بر هر مسلمانی هم واجب است، اختصاص به طبقه و
دسته ای ندارد و هیچ استثنائی حتی از نظر جنس دانش آموز(زن و مرد) وجود ندارد.

در این که
منظور از «علم » چه نوع علمی است. مرحوم فیض در کتاب شریف «محجه البیضاء» کلام
جامعی دارد که ظاهرا این کلام را از غزالی نقل کرده اند.

می گوید:

«علماء
اسلام در تفسیر این حدیث تقریبا بیست فرقه شده اند و هر فرقه ای اهل هرعلم و فنی
بوده اند گفته اند مقصود این حدیث همان علم و فن ماست، علمای اخلاق گفته اند که
مقصود علم اخلاق است. فقهاء گفته اند که مقصود علم احکام است وهمینطور…

سپس خود
او می گوید: مقصود پیامبر(ص) هیچ کدام از اینها انحصارا نیست، اگرمقصود پیامبر یکی
از این رشته ها بود، تصریح می کرد که علم کلام یا اخلاق یا فقه و یا حدیث و…
باید دید از نظر اسلام چه چیزی لازم و واجب است به وجوب عینی یا وجوب کفائی واگر
راه انجام آن تکلیف تحصیل علم و یادگرفتن است، باید گفت تحصیل آن علم واجب است
^(۱۴) ولی می توان گفت: در این روایات علم به صورت مطلق ذکر شده است و قدر
مسلم قسم اعلای آن می باشد و آن علم توحید و خداشناسی است که بنده را حاجت بدان
عظیم است.

روایت شده
است که خداوند به داود(ع) وحی فرستاد که «یا داود تعلم العلم النافع قال الهی و ما
العلم النافع؟ قال ان تعرف جلالی و عظمتی و کبریائی وکمال قدرتی علی کل شی فان هذا
الذی یقربک الی » ^(۱۵) .:«ای داود علمی بیاموزکه سودمند باشد.

پرسید: خداوندا،
علم نافع و سودمند کدام است؟ فرمود: علمی که با آن جلالت وعظمت و کبریایی مرا
بازشناسی که این علم موجب تقرب و نزدیکی تو به من خواهدشد».

روایتی به
سند صحیح از امام رضا(ع) از آباء طاهرینش از رسول خدا(ص) روایت شده که فرمود: «طلب
العلم فریضه علی کل مسلم، فاطلبوا العلم فی مظانه واقتبسوه من اهله فان تعلمه لله
تعالی حسنه و طلبه عباده و المذاکره فیه تسبیح والعمل به جهاد و تعلیمه من لا
یعلمه صدقه و بذله لاهله قربه الی الله لانه معالم الحلال والحرام و منار سبل
الجنه والمونس فی الوحشه و الصاحب فی الغربه والوحده والمحدث فی الخلوه و الدلیل
علی السراء والضراء والسلاح علی الاعداء والمزین عند الاخلاء».

«طلب علم
بر هر مرد مسلمان واجب است، دانش را از محل خودش فراگیرید و ازاهلش بیاموزید، زیرا
فراگرفتن دانش از نظر خوشنودی خدا حسنه است و طلب علم عبادت و مذاکره آن تسبیح و به
کاربستن آن جهاد در راه خدا و آموختن آن به جاهل صدقه و بذل علم به اهلش قربت و
نزدیکی به خداست، زیرا علم راه حلال وحرام، و چراغ راه بهشت، و یار تنهائی و مونس
وحشت و غربت، و سخنگوی خلوت ورهنمای آشکار و پنهان و سلاح بر دشمنان و زینت پیش
دوستان است ».

«یرفع الله
به اقواما فیجعلهم فی الخیر قاده تقتبس آثارهم و یقتدی بفعالهم و ینتهی الی
آرائهم، ترغب الملائکه فی خلتهم و باجنحتها تمسحهم و فی صلواتهاتبارک علیهم یستغفر
لهم کل رطب و یابس حتی حیتان البحر و هوامه و سباع البر وانعامه، ان العلم حیاه
القلوب من الجهل و ضیاء الابصار من الظلمه و قوه الابدان من الضعب، یبلغ بالعبد
منازل الاخیار و مجالس الابرار و الدرجات العلی فی الاخره والاولی الذکر فیه یعدل
بالصیام و مدارسته بالقیام و به یطاع الرب ویعبد، یلهمه الله السعداء و یحرمه
الاشقیاء فطوبی لمن لم یحرمه الله من حظه » ^(۱۶) . «خداوند افرادی را
بر اثر علم بلند می گرداند و آنان را در میان مردم سرافراز می فرماید به طوری که
آثار آنها مورد اقتباس و افعالشان مورداقتداء قرار می گیرد و رایشان به آنها منتهی
می شود، فرشتگان به دوستی آنهااشتیاق پیدا می کنند و با بالهای خود آنان را مس می نمایند
و در نمازهای خودبرکت برای آنها می طلبند، هر خشک و تری حتی ماهیان دریا و حشرات و
درندگان وچرندگان، برای آنها طلب آمرزش می نمایند.

آری علم
زنده کننده قلبها از جهل و بینائی دیدگان از ظلمت و توانائی بدنهااز ضعف و ناتوانی
است، علم بنده را به منازل اخیار و مجالس ابرار و بالاترین درجه در دنیا و آخرت
می رساند، ذکر و ورد عالم برابر با ثواب روزه و تدریس علم برابر نماز است زیرا به
علم خداوند عبادت می شود و بر اثر علم صله رحم می گردد و راه حلال و حرام شناخته
می گردد علم راهنمای عمل است و عمل پیرو اواست، خداوند به سعادتمندان دانش عطا
فرماید و اشقیاء را از آن محروم می سازد،خوشا به حال کسی که خداوند او را از حظ
دانشش محروم نساخته است ».

نقش تقوا
در عرفان اسلامی «تقوا» از کلمات شایع و را