خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل بررسی حجیت مراسیل ابن ابی عمیر

تحولی در ارائه‌ها با فایل پاورپوینت کامل بررسی حجیت مراسیل ابن ابی عمیر!

اگر به دنبال یک روش ساده اما حرفه‌ای برای ارائه‌ی مطالب خود هستید، فایل پاورپوینت کامل بررسی حجیت مراسیل ابن ابی عمیر بهترین انتخاب شما خواهد بود. فایل پاورپوینت کامل بررسی حجیت مراسیل ابن ابی عمیر از پایه بر اساس اصول طراحی مدرن ساخته شده و تضمین می‌کند که اسلایدهای شما جذاب، منظم و آماده‌ی استفاده باشند.

فایل پاورپوینت کامل بررسی حجیت مراسیل ابن ابی عمیر شامل 120 اسلاید است که با ترکیب بصری زیبا و چیدمانی حرفه‌ای، ارائه‌ی شما را به سطحی بالاتر می‌برد.

چرا باید از فایل پاورپوینت کامل بررسی حجیت مراسیل ابن ابی عمیر استفاده کنید؟

✔ طراحی حرفه‌ای: هر اسلاید فایل پاورپوینت کامل بررسی حجیت مراسیل ابن ابی عمیر با دقت بالا تنظیم شده تا بیشترین تأثیر را روی مخاطبان بگذارد.

✔ صرفه‌جویی در زمان: نیازی نیست ساعت‌ها وقت خود را برای طراحی پاورپوینت بگذارید، همه چیز آماده است.

✔ استفاده‌ی آسان: بدون نیاز به ویرایش‌های پیچیده، کافی است فایل را باز کنید و ارائه دهید.

✔ فایل پاورپوینت کامل بررسی حجیت مراسیل ابن ابی عمیر قابل استفاده در هر محیطی: چه در دانشگاه، چه در جلسات کاری، فایل پاورپوینت کامل بررسی حجیت مراسیل ابن ابی عمیر حرفه‌ای نیاز شما را کاملاً برآورده خواهد کرد.

متمایز باشید!

دیگر نگران بهم‌ریختگی یا طراحی‌های غیرحرفه‌ای نباشید. فایل پاورپوینت کامل بررسی حجیت مراسیل ابن ابی عمیر به شما این امکان را می‌دهد که بدون دغدغه روی محتوای خود تمرکز کنید و ارائه‌ای تأثیرگذار داشته باشید.

همین حالا دریافت کنید و تجربه‌ای متفاوت از ارائه‌های حرفه‌ای را داشته باشید!

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل بررسی حجیت مراسیل ابن ابی عمیر :

 چکیده

برخی از دانشمندان شیعه بر این باورند که ابن ابی عمیر جز از راویان ثقه نقل حدیث نمی کند; بنابراین در صورتی که واسطه را در زنجیره روایات حذف نموده، روایت را به شکل مرسل بیاورد، حکایت از وثاقت او دارد; بر این اساس بسیاری از محققان شیعی، مراسیل ابن ابن عمیر را همانند مسانید وی معتبر داشته اند . برخی نیز حجیت مراسیل وی را انکار نموده و به عدم تسویه مراسیل او با مسانیدش قائل شده اند . این مقاله تلاشی است برای شناسایی جایگاه محمد بن ابن عمیر نزد رجال شناسان شیعه و نیز بررسی حجیت و اعتبار مراسیل وی . از این روی، ضمن بیان اقوال و آراء گوناگون طرفداران و منکران حجیت مراسیل، به موارد نقض قاعده «تسویه » و پاسخ های آن نیز پرداخته شده است .

کلیدواژه ها: محمد بن ابن عمیر، رجال حدیث، مراسیل، قاعده تسویه .

۱ . مقدمه

هدف اساسی علم رجال، شناخت احوال راویان حدیث است، از این جهت که آیا آنان شرایط ویژه حفظ و نقل روایات را دارند یا نه؟ آیا تعدیل و توثیق شده اند یا نه؟ توثیق راویان احادیث دوگونه است: توثیق خاص و توثیق عام . در صورتی که توثیق به طور مشخص در خصوص یک یا دو نفر از راویان باشد، این نوع توثیق را خاص نامیده اند; مثل اینکه معصوم (ع) به وثاقت یک راوی تصریح نمایند; اما توثیق عام آن است که گروهی از راویان، با ضابطه ویژه ای توثیق شوند، نظیر وثاقت «اصحاب اجماع » (کلیات فی علم الرجال، ص ۱۴۹ – ۱۵۰) .

یکی از توثیقات عمومی که بین اعلمای شیعه امامیه شهرت یافته، این است که محمد بن ابی عمیر، صفوان بن یحیی و احمد بن محمد بن ابی نصر بزنطی جز از موثق روایت نمی کنند .

علمای علم رجال، از این قاعده کلی، دو مطلب مهم را نتیجه گیری نموده اند: یکی آن که هرکسی از محمد بن ابی عمیر و دو نفر دیگر روایت کند، به وثاقت او حکم داده می شود; دیگر آن که به مراسیل این سه نفر همانند مسانید آنان عمل می شود، گرچه واسطه، مجهول یا مهمل و یا محذوف باشد .

ظاهرا اولین کسی که این قاعده را مطرح نموده، مرحوم شیخ طوسی (ره) است و هیچ یک از معاصران شیخ و نیز متاخران وی تا قرن هفتم به جز نجاشی این قاعده را نقل نکرده اند . از قرن هفتم به بعد، بسیاری از علما و محققان برجسته به این قاعده تصریح نموده اند که مرحوم محدث نوری (ره)، اسامی و اقوال صریح آنان را در خاتمه مستدرک الوسائل ذکر کرده است . او در این نوشتار، پس از شرح حال ابن ابی عمیر و نیز اقوال علمای شیعه درباره این قاعده، به نقل و بررسی دلایل طرفداران و منکران حجیت مراسیل به ویژه مراسیل محمد بن ابی عمیر پرداخته است .

۲ . محمد بن ابی عمیر از نگاه رجال شناسان

شرح حال و موقعیت علمی و اجتماعی محمد بن ابی عمیر در برخی از کتب رجال و تراجم آمده است . در کتب رجال دو نفر به نام محمد بن ابی عمیر وجود دارد . البته برخی از بزرگان نظیر محقق اردبیلی آن دو را یکی دانسته اند; لکن قرائن و شواهدی وجود دارد که یکی از آنان محمد بن ابی عمر از اصحاب امام صادق (ع) است که بدون واسطه از آن حضرت روایت می نماید و دیگری محمد بن ابی عمیر زیاد بن عیسی است که از اصحاب سه امام بزرگوار امام کاظم (ع)، امام رضا (ع) و امام جواد (ع) بوده است . به هر حال، بحث کنونی ما در مورد همین محمد بن ابی عمیر اخیر است که هر سه امام را درک نموده است .

نجاشی محمد بن ابی عمیر را از معاصران دو امام بزرگوار امام کاظم (ع) و امام رضا (ع) معرفی نموده است (رجال النجاشی، ص ۳۲۶، رقم ۸۸۷) و در ادامه می آورد که خواهر ابن ابی عمیر، کتاب هایش را در دوران زندگی مخفیانه و چهار سال حبس وی، به خاطر مصون ماندن از دستبرد ایادی و ماموران دربار، دفن نمود که در نتیجه، همه کتاب ها از بین رفت . نقل دیگری است که خواهرش، کتاب های او را در اتاق ویرانه ای نهاد که در اثر ریزش شدید باران، همه آنان از بین رفت . وی از آن پس روایات را از حفظ و یا از طریق آنچه باقی مانده بود، نقل می نمود . بدین ترتیب بود که مراسیل ابن ابی عمیر برای اصحاب ما اطمینان بخش بوده است (همان) .

وی در پایان برخی از مهم ترین کتاب های ابن ابی عمیر را چنین برمی شمارد: المغازی، الکفر و الایمان، البداء، الاحتجاج فی الامامه، الحج، فضائل الحج، المتعه، الاستطاعه، الملاحم، یوم و لیله، الصلاه، مناسک الحج، الصیام، اختلاف الحدیث، المعارف، التوحید، النکاح، الطلاق، الرضاع و … (همان) .

شیخ طوسی درباره محمد بن ابی عمیر آورده است:

وی از مورد وثوق ترین مردم نزد شیعه و اهل سنت و عابدترین و پاکدامن ترین آنان بود . جاحظ وی را در کتابش از برجسته ترین اهل زمان خویش در همه امور معرفی نموده است . وی سه امام را درک کرده و از آنان نقل حدیث نموده است . امام کاظم (ع)، امام رضا (ع) و امام جواد (ع) و احمد بن محمود بن عیسی کتاب های صد نفر از اصحاب امام صادق (ع) را از او روایت کرده است (فهرس الشیخ الطوسی، ص ۱۶۸، رقم ۶۱۸) .

محقق اردبیلی در شرح حال محمد بن ابی عمیر، همان عبارات نجاشی را آورده، سپس به مجموعه روایات وی در کتب حدیثی اشاره نموده و در پایان نیز چنین افزوده است:

نظر به این که وی از امام صادق (ع) فراوان روایت کرده است . ظاهرا چهار تن از امامان را درک کرده است . اگر گفته شود که وی به دلیل فاصله زمانی بعیداست، از امام صادق (ع) بدون واسطه روایت کند، در پاسخ می گوییم: شهادت امام صادق (ع) در سال ۱۴۸ق و فوت وی بر اساس نقل نجاشی و علامه سال ۲۱۷ق رخ داده است; از این رو فاصله میان شهادت امام (ع) و فوت وی ۶۹ سال خواهد بود و اگر عمر محمد بن ابی عمیر حدود ۸۰ سال باشد، روایت او از امام (ع) ممکن خواهد بود و مؤید سخن ما این است که شیخ، محمد بن ابی عمیر را در زمره رجال امام صادق (ع) یاد کرده است . البته از او به عنوان «ابن ابی عمر» نام برده شده است; اما چنان که در شرح حال او قرائنی را دال بر اشتباه بودن آن یاد آور شدیم، نام درست آن محمد بن ابی عمیراست (جامع الرواه، ج ۲، ص ۵۰ – ۵۶) .

آیه الله خویی نظر محقق اردبیلی را مبنی براین که محمدبن ابی عمر و محمدبن ابی عمیر زیادبن عیسی یکی اند، غریب می شمارد; زیرا محمدبن ابی عمیر بدون واسطه از امام صادق (ع) روایت می کند و ارسال در روایات یادشده، غیرممکن است و محمدبن زیادبن عیسی در سال ۲۱۷ق وفات یافته است; از این رو نمی توانسته است، امام صادق (ع) را درک کند .

علاوه بر این، محمد بن ابی عمیر بیاع سابری، در زمان حیات امام کاظم (ع) از دنیا رفته است; ولی محمد بن زیاد، مدت ۱۴ سال از دوره امام جواد (ع) را نیز درک نموده است; از این رو، احتمال یکی بودن آن دو هم به کلی ساقط است .

مؤید این که این دو نفر متفاوت اند، عبارتی است که کشی در شرح حال زراره بن اعین به این قرار آورده است: «باسناده عن بنان بن محمد ابن عیسی عن ابن ابی عمیر عن هشام بن سالم عن محمد بن ابی عمیر قال: دخلت علی ابی عبدالله (ع) …» (اختیار معرفه الرجال، ص ۴۶۶) .

این روایت، صراحت دارد بر این که ابن ابی عمیری که از هشام روایت می کند با محمد بن ابی عمیری که هشام از وی روایت می کند، مغایرند و ضعف سند در این گونه موارد ضرری ندارد .

آیه الله خویی به مناسبت های مختلف درباره محمد بن ابی عمیر و هم چنین قاعده تسویه مطالب ارزشمندی بیان داشته است . به مناسبت بحث درباره توثیقات عامه و مشایخ ثقات متعرض مساله شده است . وی ذیل رقم ۱۰۰۱۱ درباره محمد بن ابی عمر (ابی عمره، ابی عمیر) می گوید: «البزاز، بیاع السابری: یروی عنه الحسن بن محمد بن سماعه، من اصحاب الصادق (ع)، رجال الشیخ » (۴۱۱) (معجم رجال الحدیث، ج ۱۴، ص ۲۷۵) .

و در رقم ۱۴۹۹۶ درباره ابن ابی عمیر می گوید که او از امام صادق (ع) روایت کرده است . وی پس از ذکر مآخذ احادیث در کتب من لایحضره الفقیه و تهذیب الاحکام می افزاید: «این ابن ابی عمیری که از اصحاب امام صادق (ع) است، با ابی عمیر معروف مغایرت دارد; اگرچه هر دو در این که نام آنان محمداست، مشترک باشند» (همان، ج ۲۲، ص ۱۰۱) .

آیه الله خویی در رقم ۱۰۰۱۸ تحت عنوان محمد بن ابی عمیر زیاد، عبارات نجاشی و شیخ طوسی را در مورد وی ذکر نموده، آنگاه مطالبی را در مورد موقعیت علمی و فضایل اخلاقی و معنوی وی و نیز میزان عشق و پایبندی او به تشیع و ولایت اهل بیت (ع) و تحمل حبس و تازیانه برای دفاع از حریم دینی شیعیان و خاندان ولایت، بیان داشته است (همان، ج ۱۴، ص ۲۷۹ – ۲۹۴) . وی هم چنین تصریح می کند بر این که کلام نجاشی و شیخ که گفته اند، اصحاب به مراسیل ابن ابی عمیر اطمینان می کردند، هیچ اساسی ندارد . چه فرقی بین مراسیل وی و مراسیل دیگر ثقات وجود دارد؟ (همان، ص ۲۸۵) .

گفتنی است در اسناد بسیاری از روایات – که بالغ بر ۶۴۵ مورد است – محمد بن ابی عمیر قرار گرفته است . برخی، مشایخ وی را ۴۱۰ نفر ذکر کرده اند . نوری از ۱۱۳ نفر در مستدرک نام می برد و در معجم رجال الحدیث در ذیل رقم ۱۴۹۹۷، حدود ۲۷۰ نفر را با حذف مکررات ذکر می کند (همان، ج ۲۲، ص ۱۰۱ – ۱۲۹) . صاحب کتاب مشایخ الثقات، در فهرست ویژه ای که برای هریک از ابن ابی عمیر، صفوان بن یحیی و احمد بن محمد بن ابی نصر بزنطی تنظیم نموده است، بالغ بر ۳۹۷ نفر را برای وی بر شمرده است (کلیات فی علم الرجال، ص ۲۱۵ – ۲۱۶) .

۳ . تعریف حدیث مرسل

واژه مرسل از «ارسال الدابه » یعنی رها کردن و برداشتن قید و بند و زمام چهارپایان گرفته شده است; گویا رجال سند حادیث بسان زنجیره ای تا معصوم (ع) به هم پیوسته اند و محدث با اسقاط و حذف یک یا چند راوی، پیوند میان رجال سند با یکدیگر را قطع می کند .

در علم درایه حدیث مرسل را حداقل دو گونه عام و خاص تعریف کرده اند: شهید ثانی، مرسل را این گونه تعریف نموده است:

مرسل، روایتی است که شخص آن را از معصوم نقل کند، در حالی که او را درک نکرده است، خواه تابعی باشد یا غیر تابعی و خواه صغیر باشد یا کبیر و همین طور; چه یک نفر از زنجیره سند افتاده باشد یا بیشتر و چه بدون واسطه روایت نماید، مثل اینکه تابعی بگوید: «قال رسول الله (ص)» یا با واسطه روایت کند; لکن واسطه را فراموش نموده و تصریح به این معنا کرده یا واسطه را با آگاهی و علم خود حذف نموده و یا به طور مبهم ذکر کرده باشد; مثل این که بگوید: «عن رجل یا بعض اصحابنا» و یا مانند آن (الدرایه فی علم مصطلح الحدیث، ص ۴۷ و اصول الحدیث و احکامه، ص ۹۵) .

این همان معنای عام «مرسل » است که در بین علمای شیعه معروف است . باید توجه داشت که اصطلاح مرسل در این معنا، شامل حدیث مرفوع به مفهوم شیعی اش ^(۱) و نیز موقوف، معلق، مقطوع، منقطع و معضل هم خواهد شد . این تعریف از مرسل در میان علمای شیعه رواج دارد; اما در میان علمای اهل سنت حدیث مرسل معنای محدودتری دارد . آنان هر حدیثی را که تابعی بدون واسطه به پیامبر اکرم (ص) اسناد دهد، مرسل نامیده اند; مانند این که سعید بن جبیر بگوید: قال رسول الله (ص) .

سعید بن مسیب از این قبیل احادیث بسیار دارد . علمای عامه، احادیث مرسل وی را به منزله مسانید به شمار می آورند . امام الحرمین (۴۱۹ – ۴۷۸ق) در این باره گفته است: «مرسل، حدیثی است که سند آن اتصال ندارد; حال اگر این گونه احادیث از غیر صحابه باشد، حجیت ندارد، مگر مراسیل ابن مسیب که آنها را مسند به شمارآورده اند» (اصول الحدیث، ص ۹۵ و مقباس الهدایه، ج ۱، ص ۳۳۸) .

نمونه ای از این نوع حدیث در کتب حدیث شیعه این گونه است: «… عن محمد بن احمد عن یعقوب بن یزید عن ابن ابی عمیر عن رجل عن ابی عبدالله (ع)، قال: کل غسل قبله وضوء الا غسل الجنابه » (الکافی، ج ۳، ص ۴۵) .

۴ . عبارت اصلی حجیت مراسیل

عبارت اصلی در زمینه حجیت احادیث مرسل از به شیخ طوسی در کتاب عده الاوصول تعلق دارد و به این قرار است: هولاء لایروون و لایرسلون الا عن ثقه . شیخ طوسی در عده الاصول چنین آورده است:

هرگاه یکی از دو راوی مسند و دیگری مرسل باشد، در حال مرسل نگاه می شود . اگر از کسانی باشد که معلوم شود، جز از موثق ارسال نمی کند، خبر او بر خبر دیگری ترجیح ندارد; به همین رو طایفه امامیه میان روایات دو گروه ذیل به طور یکسان رفتار کرده است; میان روایات موثقانی که معروف شده اند، جز از موثقان روایت نمی کنند، مانند محمد بن ابی عمیر و صفوان بن یحیی و احمد بن محمد بن ابی نصر و روایات دیگرانی که به طور مسند روایت می کنند; به همین رو به مراسیل آنان هرگاه که به تنهایی از دیگران روایت کنند، عمل می کنند . اما هرگاه چنین نباشد و او از کسانی باشد که از موثق و غیر موثق ارسال می کنند، خبر دیگران بر خبر او ترجیح داده می شود و هرگاه او به تنهایی روایت کند، لازم است که در خبر او درنگ کرد تا آن که دلیلی بر لزوم عمل به آن یافت شود (عده الاصول، ج ۱، ص ۳۸۶، به نقل از کلیات فی علم الرجال، ص ۲۰۶) .

از این سخن شیخ طوسی روشن می شود که در صورت مقایسه راوی مسند و مرسل، وضعیت مرسل در نظر گرفته می شود، اگر از جمله راویانی است که جز از موثقان به طور ارسال نقل روایت نمی کند، خبر مسند راوی مسند بر خبر مرسل راوی مرسل ترجیح داده نمی شود; بلکه به طور یکسان به آنها نگریسته می شود; به همین رو علمای شیعه میان آنچه را که محمد بن ابی عمیر و صفوان و بزنطی و دیگر ثقات به طور مرسل روایت می کنند و مسانید دیگران فرقی نمی گذارند و به مراسیل آنان همسان مسانید دیگران عمل می کنند .

۵ . اقوال درباره حجیت مراسیل

درباره حجیت احادیث مرسل اقوال را تا ۱۸ قول رسانده اند (المستدرک، رقم ۱۲۶) ; اما در میان آنها دو قول مهم وجود دارد (مقباس الهدایه، ج ۱، صص ۳۴۱ – ۳۵۰):

برخی به طور مطلق به حجیت مراسیل در صورتی که مرسل، موثق باشد، قایلند . این قول، به کسانی چون محمد بن خالد برقی و فرزندش احمد بن محمد بن خالد از علمای شیعه نسبت داده شده است و از علمای عامه، مالک بن انس (۹۳ – ۱۷۹ق)، احمد بن محمد بن حنبل (۱۲۴ – ۲۴۱ق) و ابو هاشم معتزلی (۲۴۷ – ۳۲۱ق) و پیروان وی از معتزله، و نیز سیف الدین الآمدی (۵۵۱ – ۶۳۱ق) این قول را پذیرفته اند .

برخی دیگر به طور مطلق به عدم حجیت مراسیل اعتقاد دارند . این قول را گروه بسیاری از علمای امامیه برگزیده اند; از جمله شیخ طوسی (م ۴۶۰ق)، محقق حلی (م ۶۷۶ق)، شهید اول (م ۷۸۶ق) و شهید ثانی (م ۹۶۵/۹۶۶ق) و سایر علمای متاخر .

از علمای عامه نیز، از جمع زیادی نظیر حاجبی (م ۶۴۶ق) از فقهای مالکیه و قاضی عضدی شافعی (م ۷۵۷ق)، بیضاوی (م ۶۸۵ق) از اعلام شافعیه، فخر رازی (م ۶۰۶ق) صاحب تفسیر کبیر، قاضی ابوبکر باقلانی (م ۴۰۳ق) و محمد بن ادریس شافعی (م ۲۰۴ق) و دیگران نقل شده است که مراسیل را مطلقا حجت نمی دانند . البته هر یک از دو گروه یاد شده، برای خود دلایلی را ذکر کرده اند که در ادامه بدان ها اشاره خواهد شد .

بسیاری از قائلین به عدم حجیت مراسیل، احادیث مرسلی را که مرسل آنها معروف به وثاقت و عدالت باشد و از غیر ثقه روایت نکند، مثل محمد بن ابی عمیر نزد شیعه و سعید بن مسیب نزد شافعیه حجت دانسته و آنها را در رتبه مسانید قرار داده اند . آنان عبارت اند از: شیخ طوسی، علامه، شهید، شیخ بهایی، فاضل آبی، محقق اردبیلی، محقق سبزواری، محقق صاحب جامع المقاصد، شیخ حر عاملی و جز آنان .

جعفر سبحانی در کتاب اصول الحدیث و احکامه، درباره حجیت مرسل را هفت قول به این قرار آورده است: (همو; اصول الحدیث و احکامه، ص ۹۵و۹۶)

۱ . حجیت مرسل به طور مطلق، که منسوب به محمد بن خالد برقی مولف المحاسن و نیز فرزندش احمد بن خالد است .

۲ . عدم حجیت به طور مطلق، که قول برگزیده علامه در تهذیب الاصول است .

۳ . حجیت مرسل، در صورتی که راوی آن معروف است، به این که جز با واسطه راوی عادل روایت نمی کند; مثل مراسیل ابن ابی عمیر . (این قول را میرزای قمی صاحب القوانین برگزیده است) .

۴ . حجیت مرسل، در صورتی که راوی معروف باشد که جز از راوی ثقه روایت نمی کند وگرنه حجیت آن منوط است به این که حدیث مسند صحیح با آن معارض نباشد . (این قول مختار شیخ طوسی است) .

۵ . توقف در مسئله (از ظاهر کلام محقق در المعارج این قول به دست می آید) .

۶ . تفصیل بین آنجا که واسطه با آگاهی راوی، حذف و اسقاط شده است و بین آنجا که به طور مبهم ذکر شده است که تنها در صورت اول، پذیرفته می شود .

۷ . همان صورت پیشین، با این تفاوت که راوی به طور قطع، حدیث را به معصوم (ع) اسناد دهد; چنانکه شیخ صدوق در من لایحضره الفقیه می فرماید: قال الصادق (ع) .

۶ . طرفداران حجیت مراسیل ابن ابی عمیر

گروه زیادی از محققان و فقها و علمای قرن هفتم به بعد، به برابری مراسیل کسانی چون ابن ابی عمیر و مسانید دیگران قائل شده اند و مراسیل آنان را حجت شمرده اند که اینک به گزارش سخنان برخی از آنان پرداخته می شود:

۱ . سید بن طاووس (ت ۶۶۴ق) در فلاح السائل پس از نقل حدیثی که محمد بن ابی عمیر آن را از کسی از امام صادق (ع) نقل کرده است، می گوید: «راویان این حدیث جملگی ثقه اند و مراسیل محمد بن ابی عمیر نیز همانند مسانیداست » (کلیات فی علم الرجال، ص ۲۰۹ – ۲۱۰) .

۲ . محقق در المعتبر در بحث مربوط به آب کر پس از نقل روایت مرسلی از محمد بن ابی عمیر از امام صادق (ع) مبنی بر این که کر هزار و دویست رطل است، می گوید: «امامیه بر طبق این روایت عمل نموده اند و اشکالی در مرسل بودن آن نیست; چه اینکه اصحاب ما به مراسیل ابن ابی عمیر عمل کرده اند» (همان) .

۳ . فاضل آبی حسن بن ابی طالب از شاگردان محقق در کشف الرموز (شرح مختصر نافع) در ضمن نقل روایت مرسلی از ابن ابی عمیر می گوید: «این روایت گرچه مرسل است، اصحاب به مراسیل ابن ابی عمیر عمل می کنند و گفته اند: آن به این جهت است که وی جز از فرد مورد وثوق و اعتماد روایت نمی کند» (همان) .

۴ . علامه در نهایه می گوید: «عمل به روایت مرسل روا نیست، مگر اینکه جز از راوی عادل روایت نکند; مانند مراسیل محمد ابن ابی عمیر به روایت وی عمل می شود» (همان) .

۵ . عمید الدین حلی شاگرد، خواهرزاده علامه حلی (م ۷۵۴ق) در کتاب منیه اللبیب فی شرح التهذیب در بحث مرسل می گوید: «حدیث مرسل نزد نویسنده حجت نیست، مگر این که دانسته شود، راوی جز از راوی عدل و ثقه روایت نمی کند، نظیر محمد ابن ابی عمیر در میان امامیه » (کلیات فی علم الرجال، ص ۲۱۰) .

۶ . شهید (م ۷۸۶ق) در ذکری الشیعه در بیان احکام اقسام خبر، خبر مرسل را درصورتی که مرسل آن از راوی ضعیف روایت نکند، حجت می شمارد; مانند مراسیل ابن ابی عمیر، صفوان بن یحیی و احمد بن محمد بن ابی نصر که امامیه آنها را پذیرفته اند; به این دلیل که آنان جز از ثقه ارسال ندارند (ذکری الشیعه، ص ۴) .

۷ . ابن فهد حلی (م ۸۴۱ق) در المهذب البارع در مسئله وزن کر، پس از نقل روایت ابن ابی عمیر می گوید: «ارسال این حدیث سبب ضعف آن نمی شود; چون اصحاب به مراسیل ابن ابی عمیر عمل کرده اند (کلیات فی علم الرجال، ص ۲۱۱) .

۸ . محقق ثانی علی بن عبدالمعالی (م ۹۴۰ق) صاحب جامع المقاصد می گوید: «هر دو روایت از مراسیل ابن ابی عمیر صحیح اند و از جمله مسانید به شمار می روند» (همان، ص ۲۱۱) .

۹ . شهید ثانی (م ۹۶۵ق) می گوید:

مرسل بنا بر قول اصح مطلقا حجت نیست، مگر اینکه دانسته شود مرسل آن از روایت از غیر ثقه اجتناب می ورزد; مانند ابن ابی عمیر از اصحاب ما همان طور که بسیاری یاد آور شده اند و سعید بن مسیب نزد شافعی; بنا بر این مرسل پذیرفته می شود و در مرتبه سند قرار می گیرد (الدرایه و شرحها فی علم مصطلح الحدیث، ص ۴۸) .

۱۰ . میرزا استر آبادی گوید: «ابراهیم بن عمر نزد نجاشی ثقه است و ابن غضائری او را تضعیف کرده است و قول اول رجحان دارد; به دلیل اینکه ابن ابی عمیر به واسطه حماد از وی روایت کرده است » (منهج المقال، ص ۲۵، نقل از کلیات فی علم الرجال، ص ۲۱۱) .

۱۱ . شیخ بهایی (م ۱۰۳۰ق) گوید: «از حال مرسل دانسته می شود که جز از ثقه روایت نمی کند; از این رو در زمره احادیث صحیح شمرده می شود; نظیر مراسیل محمد بن ابی عمیر» (الوجیزه، ص ۶; نهایه الدرایه، ص ۲۶۹; مشرق الشمسین، ص ۳۸۴ و ۴۵۰) .

۱۲ . شیخ حر عاملی نیز کلام شیخ طوسی را درباره این قاعده نقل می کند (وسائل الشیعه، ج ۲۰، ص ۸۸) .

۱۳ . وحید بهبهانی می گوید: «روایت صفوان بن یحیی و ابن ابی عمیر از راوی، نشان وثاقت اوست; زیرا شیخ در عده می گوید: “این دو جز از ثقه روایت نمی کنند” .» (کلیات فی علم الرجال، ص ۲۱۲، به نقل از تعلیقه محقق بهبهانی، ص ۱۰)

۱۴ . شیخ عبدالنبی بن علی بن احمد بن