خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل خدیجه : نسب او

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل خدیجه : نسب او :

«و این مثل خدیجه.صدقتنی حین کذبنی الناس » ^(۱)

(حدیث شریف)

چنانکه می دانیم فاطمه (ع) دختر محمد (ص) ،رسول خدا،پیغمبر اسلام،و مادر او خدیجه دختر خویلد است.از زندگانی خدیجه پیش از آنکه بازدواج پیغمبر (ص) در آید،جز اشارت هائی کوتاه در دست نداریم.در مصادر دست اول گاه بگاه نام او و پدر و عموزاده او بمناسبت ارتباط آنان با پاره ای حادثه ها دیده میشود.خویلد بن اسد بن عبد العزی بن-قصی بن کلاب،از تیره ای معروف و از محترمان قریش است.خویلد در دوره جاهلیت مهتر طائفه خود بود.در جنگ فجار ^(۲) دوم،در روزی که بنام شمطه معروف است،و در آن روز قریش آماده جنگ با کنانه شد،ریاست طائفه اسد را داشت. ^(۳) نوشته اند هنگامی که تبع می خواست حجر الاسود را به یمن ببرد،خویلد با او به نزاع برخاست ^(۴) این ایستادگی نشان دهنده موقعیت ممتاز او در آن عصر است.پسر عموی خدیجه ورقه بن نوفل از کاهنان عرب بوده است و چنانکه نوشته اند از کتابهای ادیان پیشین اطلاع داشت.چون رسول اکرم بهنگام نزول نخستین دسته های وحی مضطرب گردید،خدیجه او را نزد ورقه،برد.ورقه پس از آنکه از او پرسش هائی کرد به خدیجه مژده داد که او پیغمبر این امت خواهد بود ^(۵) خدیجه پیش از ظهور اسلام از زنان بر جسته قریش بشمار می رفته است تا آنجا که او را طاهره و سیده زنان قریش می خواندند.پیش از آنکه به عقد رسول اکرم در آید نخست زن ابو هاله هند بن نباش بن زراره ^(۶) و پس از آن زن عتیق بن عائذ از بنی مخزوم گردید ^(۷) وی از ابو هاله صاحب دو پسر و از عتیق صاحب دختری گردید.اینان برادر و خواهر مادری فاطمه (ع) اند.

پس از این دو ازدواج،با آنکه زنی زیبا و مالدار بود و خواهان فراوان داشت،شوی نپذیرفت و با مالی که داشت به بازرگانی پرداخت.تا آنگاه که ابو طالب از برادرزاده خود خواست او هم مانند دیگر خویشاوندانش عامل خدیجه گردد،و از سوی او به تجارت شام رود و چنین شد.پس از این سفر تجارتی بود که به زناشوئی با محمد (ص) مایل گردید،و چنانکه میدانیم او را به شوهری پذیرفت.چنانکه بین مورخان شهرت یافته و سنت نیز آنرا تایید میکند،خدیجه بهنگام ازدواج با محمد (ص) چهل سال داشت.ولی با توجه به تعداد فرزندانی که از این ازدواج نصیب او گشت،می توان گفت،تاریخ نویسان رقم چهل را از آنجهت که عدد کاملی است انتخاب کرده اند.در مقابل این شهرت،ابن سعد باسناد خود از ابن عباس روایت می کند که سن خدیجه هنگام ازدواج با محمد (ص) بیست و هشت سال بوده است. ^(۸)

جز ابراهیم که از کنیزکی آزاد شده بنام ماریه قبطیه متولد شد،دیگر فرزندان پیغمبر:زینب. رقیه.ام کلثوم.فاطمه (ع) قاسم و عبد الله ^(۹) همگی از خدیجه اند.قاسم در سن دو سالگی پیش از بعثت و عبد الله در مکه پیش از هجرت مرد.اما دختران به مدینه هجرت کردند و همگی پیش از فاطمه (ع) زندگانی را بدرود گفتند.خدیجه نخستین زنی است که به پیغمبر ایمان آورد.هنگامی که پیغمبر دعوت خود را آشکار کرد و ثروتمندان مکه رودرروی او ایستادند،و بآزار پیروان او و خود وی نیز برخاستند،ابو طالب برادر زاده خود را از گزند این دشمنان سرسخت حفظ می کرد،اما خدیجه نیز برای او پشتیبانی بود که درون خانه بدو آرامش و دلگرمی می بخشید.برای همین خوی انسانی و خصلت مسلمانی است که رسول خدا پیوسته یاد او را گرامی می داشت. ^(۱۰)

فاطمه اطهر بانوی بزرگ اسلام،از چنان پدر و چنین مادری زائیده شد.کی و در چه تاریخ؟، روز و بلکه سال آن بدرستی روشن نیست.یعنی تاریخ نویسان در آن همداستان نیستند.روشن کردن زاد روز و یا سال مرگ شخصیت های بزرگ (زن یا مرد) هر چند از نظر تاریخی با ارزش و قابل بحث است،و ما نیز در این باره به جستجو خواهیم پرداخت،اما از نظر تحلیل شخصیت ها چندان مهم بنظر نمی رسد.آنچه از زندگانی مردمان برجسته و استثنائی برای نسل های بعد اهمیت دارد،اینستکه بدانند آنان که بودند؟چگونه تربیت شدند؟چگونه زیسته اند.؟چه کرده اند؟چرا کردند؟چه اثری در محیط خود،و پس از خود نهادند.اما کی زادند؟و کی مردند؟اینان می پرسند چرا در این زمینه باید جستجو کرد؟معلومست روزی بدنیا آمده اند،و در روزی در گذشته اند.شاید هم حق بطرف اینان باشد.چنین شخصیت ها هرگز نمی میرند و همیشه با تاریخ زنده اند.اما تاریخ نویس تعیین سال زادن و مردان چنین کسان را جزء پیشه خود میداند.هم بخاطر پیروی از سنتی که مورخان و یا نویسندگان سیره و شرح حال،خود را موظف به پیروی آن می بینند.و هم بدان جهت که این تاریخ ها با همه حوادثی که در زندگانی قهرمان تاریخ پدید شده بنوعی مربوط می شود.

در این کتاب،اگر چنین ضرورتی در کار باشد،باید بگویم با همه کوششی که بکار رفته است متاسفانه درباره سال تولد دختر پیغمبر (ص) اطلاع درست و دقیقی نمی توان داد.تنها زاد روز دخترپیغمبر نیست که تاریخ نویسان در آن همداستان نیستند،تاریخ پیشوایان دین و ائمه معصومین و نیز تاریخ تولد و مرگ رسول اکرم،هیچیک مورد اتفاق مورخان نیست.اینهمه اختلاف برای چه پدید آمده است؟در فصل نخستین،پاسخی کوتاه داده شد.

در آن دوره ها ضبط وقایع و نوشتن آن معمول نبود.راویان آنچه می شنیدند بخاطر می سپردند،و مردم آنچه سالخوردگان قوم می گفتند می پذیرفتند.گاهی رویدادهای مهم و یا حادثه هائی که تازگی داشت مبدا تاریخی می شد و آنرا زاد روز یا سال مرگ شخصیت های بزرگ به حساب می گرفتند.چنانکه ما،در زندگانی خود از بزرگتران شنیده ایم:سالی که فلان سیل آمد.سال خرابی فلان شهر.سال گرانی.سال وبائی و همچنین…معلوم است که مردم معاصر با این حادثه و نیز تا سالیانی چند پس از آن،این تاریخ را بخاطر داشته و حساب خود را بر پایه آن می نهاده اند اما پس از گذشت مدتی دراز،خود آن حادثه نیز در شمار مجهولات قرار میگیرد.

مورخان نوشته اند پیغمبر (ص) در عام الفیل متولد شد،سالی که ابرهه با پیلان خود برای ویران کردن خانه کعبه به مکه آمد.عام الفیل تا سالیانی برای مردم مکه معلوم بوده است،اما برای ما که می خواهیم بدانیم این حادثه در چه سالی رخ داده خود مساله ای است.تازه اگر پیش آمدها را که مبدا تاریخ می شود درست بدانیم و فراموش شدن تاریخ دقیق آنها را برای شاهدان عینی نادیده بگیریم،این پرسش پیش می آید:مگر حافظه راویان هر چند هم نیرومند باشد برای همیشه از اشتباه مصون می ماند؟بر فرض که دسته نخست راویان اشتباه نکنند،در طول یکصد سال تقریبا سه نسل جای خود را بدیگری می دهد،چه کسی ضمانت می کند که همه راویان این سلسله ها از قوت حافظه به درجه کمال برخوردار باشند؟اینکه دو پا چند گواه مورد اعتماد،کسی را به قوت حفظ بستایند،شاید از نظر علم روایت و یا درایت و یا از جنبه کارفقیه و یا اصولی دلیلی بحساب آید،ولی در رویدادها که اثر عملی ندارد،چنین ضابطه ها کافی نیست.این دو سبب که نوشتیم برای پیدا شدن اختلاف در ضبط حادثه های تاریخی کافی است،چه رسد که سبب های دیگر نیز بدان افزوده شود.و اتفاقا چنانکه خواهیم دید در مورد شخصیت مورد بحث ما چنین است.

در حالی که عموم نویسندگان سیره و مورخان اهل سنت و جماعت،تولد فاطمه (ع) را نج سال پیش از بعثت نوشته اند،تذکره نویسان و علمای بزرگ شیعه معتقدند وی سال پنجم بعثت متولد شده است.

ابن سعد در طبقات ^(۱۱) و طبری در تاریخ ^(۱۲) و بلاذری در انساب الاشراف ^(۱۳) و ابن اثیر در کامل ^(۱۴) و ابو الفرج اصفهانی در مقاتل الطالبین ^(۱۵) و محمد بن اسحاق ^(۱۶) و ابن عبد البر در استیعاب ^(۱۷) و جمعی دیگر تاریخ نخست را پذیرفته اند و عموما نوشته اند:آن سالی بود که قریش خانه کعبه را می ساختند.بلاذری چنین روایت کند:

روزی عباس بن عبد المطلب نزد علی رفت،علی (ع) و فاطمه در گفتگو بودند که کدام یک از دیگری بسال بزرگتر است.عباس گفت تو علی!سالیانی چند پیش از ساختن کعبه متولد شدی.اما دخترم (زهرا) سالی بدنیا آمد که قریش خانه کعبه را می ساختند ^(۱۸) و نیز طبری و دیگران تصریح کرده اند که سن زهرا (ع) بهنگام وفات در حدود بیست و نه سال بوده ^(۱۹) لیکن یعقوبی که در بیشتر روایت های خود متفرد است سن زهرا (ع) را بهنگام مرگ بیست و سه سال نوشته است ^(۲۰) و بنا بر نوشته وی تولد فاطمه (ع) سال بعثت پیغمبر بوده است.

در مقابل این شهرت دانشمندان و محدثان شیعه چون کلینی در کافی ^(۲۱) و ابن شهر آشوب در مناقب ^(۲۲) و علی بن عیسی اربلی در کشف الغمه ^(۲۳) و مجلسی در بحار از دلائل الامامه و کتب دیگر ^(۲۴) ،نوشته اند که زهرا (ع) پنجسال پس از آنکه محمد (ص) به پیغمبری مبعوث گردید متولد شده است.تنها نوشته شیخ طوسی در مصباح المتهجد ^(۲۵) با این شهرت مخالف است.چه او سن فاطمه (ع) را هنگام ازدواج با امیر المؤمنین سیزده سال نوشته است.و اگر ازدواج او را پنج ماه پس از هجرت بدانیم تولد وی سال اول بعثت خواهد بود.و این رای با آنچه یعقوبی نوشته مطابقت دارد.با چنین اختلاف در نقل روایات،پذیرفتن سندی و رها کردن سند دیگر،بسیار دشوار می نماید.این جاست که چنانکه در مقدمه اشارت شد،باید قرینه های خارجی را نیز از نظر دور نداشت،شاید بتوان با استفاده از آن قرینه ها کفه اختیار یکی از دو دسته را سنگین تر کرد و در نتیجه آنرا مرجح دانست.

قرینه ای قابل توجه و قوی در عموم روایت های علما و محدثان شیعه وجود دارد و نشان دهنده اینست که ولادت دختر پیغمبر پس از بعثت بوده است.این قرینه ارتباط زادن زهرا (ع) ،با معراج رسول اکرم است.ضمن روایت های معراج،رسول خدا فرموده است در شب معراج سیب بهشتی بمن دادند و نطفه دخترم زهرا از آن میوه تکوین یافت. ^(۲۶)

اگر مورخان،تاریخ معراج را بطور دقیق معین کرده بودند که مثلا سال چندم بعثت بوده است،مشکلی نداشتیم،اما باز این پرسش پیش می آید که معراج رسول اکرم در چه سالی بوده است؟پاسخ این پرسش نیز بدرستی روشن نیست.ابن سعد بروایتی آنرا هجده ماه پیش از هجرت به مدینه،و بروایتی یکسال پیش از هجرت ^(۲۷) و ابن اثیر سه سال و بروایتی یک سال پیش از هجرت دانسته است. ^(۲۸)

در حالیکه علمای شیعه معراج را از دو سال بعد از بعثت تا شش ماه پیش از هجرت نوشته اند و چون با اختلاف روایات مواجه شده اند،گفته اند این اختلاف بخاطر این است که پیغمبر چند بار بآسمان رفته است ^(۲۹) اما قرینه ای که گفته مورخان و محدثان سنت و جماعت را تایید می کند این است که آنان نوشته اند فاطمه (ع) سالی متولد شد که قریش خانه کعبه را می ساختند.

داستان تجدید بنای خانه کعبه در همه تاریخ ها آمده است.و همه آشنایان بتاریخ زندگانی پیغمبر (ص) آنرا می دانند،خلاصه آنکه س