خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل لمعه در نجعه

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل لمعه در نجعه :

النجعه فی شرح اللمعه

علامه محقق مرحوم شیخ محمد تقی شوشتری (م ۱۳۷۴ه.ش)

تحقیق: علی اکبر غفاری

چاپ اول، تهران، مکتبه الصدوق

محقق بزرگوار علامه شیخ محمد تقی شوشتری -اعلی الله مقامه الشریف از نوادر عصر حاضر است که آثار ارزشمندی از خود به جای گذارد.

یکی از آثار ارزنده ایشان النجعه فی شرح اللمعه است که با شیوه خاصی به شرح اللمعه الدمشقیه پرداخته است. علامه شوشتری انگیزه خود را از این تالیف، چنین بیان می کند:

شهید ثانی در شرح خود بر لمعه مطالبی را نقل کرده است اما نگفته که این مطلب در کجا و در چه کتابی است و آیا درست است یا نه، این ها هیچ معلوم نبود. از این رو، با در نظر گرفتن مطالب شرح سابق و مراجعه به م آخذ وسائل الشیعه تصمیم گرفتم بر لمعه شرحی بنویسم و چون کتاب وافی فقط احادیث کتب اربعه را نقل کرده; اما وسائل به کتب اربعه اکتفا نکرده است ولی معین نمی کند که مثلا فلان حدیث در چه بابی است. به همین دلیل به نوشتن النجعه در شرح لمعه مشغول شدم که در آن خبر را از خود کتب اربعه و منابع حدیثی نقل کردم. سپس شماره باب را و این که مثلا این حدیث در باب طهارت است یا زکات و یا… و نیز در چه کتابی است و حدیث چندم آن است و چه کسی آن را نقل کرده، همه این مسائل را مشخص کردم به طوری که تقریبا روش تازه ای را در فقه ارائه داده ام. ^(۱)

به اختصار می توان ویژگی های زیر را برای نجعه بر شمرد:

۱. روایات را -که فقه شیعه بر آن ها استوار است به طور صحیح و منقح بی واسطه از منابع متقدم و اصلی نقل می کند. لذا لغزش های فراوانی را که در جوامع روایی متاخر و به تبع آن ها در کتب فقهی متاخر رخ داده، تذکر داده و این تحریفات را تصحیح و چه بسا به این طریق تعارض روایات را حل کرده است و این مهم ترین ویژگی نجعه است;

۲. شرحی است روایی – فقهی و دقیق بر لمعه;

۳. به بحث و استدلال های متعارف کتب فقهی نپرداخته است;

۴. عموما بر اقوال قدما تکیه دارد;

۵. همیشه اقوال را بدون واسطه از صاحبان آن ها نقل می کند;

۶. تمسک به اصول عملیه در آن کم است;

۷. در بسیاری از مسائلی که متعرض شده روایات زیادی را درباره آن ها نقل کرده است;

۸. توجه به اقوال و روایات اهل سنت دارد;

۹. معمولا از مسائلی که در متن لمعه مطرح شده بحث می کند; ولی در موارد اندک، متعرض فروعی شده که شهید اول و ثانی ذکر نکرده اند. ^(۲)

اگر چه نجعه شرحی دقیق بر لمعه است; اما توجه مؤلف بزرگوار بیشتر به شرح معطوف بوده است تا به متن لمعه و ایشان در مقام تصحیح متن لمعه نبوده است. چنان که در مقدمه اشاره ای نفرموده است که متن لمعه از کدام نسخه گرفته شده. در عین حال که شارح، بسیاری از لغزش ها در نسخه های موجود را برطرف کرده; لیکن کاستی هایی نیز در آن راه یافته است.

نارسایی عمده در این متن لمعه، اضافات و افتادگی های زیاد در آن است و منشا آن این است که شرح لمعه شهید ثانی، مزجی است و استنساخ کنندگان معمولا دقت لازم در جدا کردن متن از شرح نکرده اند. لذا بعضی عبارات متن، جزء شرح شده و بعضی عبارات شرح به متن ملحق گردیده است.

آن قسم از نسخه های لمعه که از شرح گرفته شده اند این نقص اساسی در آن ها مشاهده می شود. لمعه ای که در نجعه آمده از جمله متونی است که از شرح شهید ثانی گرفته شده. لذا بخشی از عبارات شهید اول از شهید ثانی پنداشته شده و برخی از عبارات شهید ثانی از لمعه تصور شده است.

ملاک ما در این که عبارتی جزء متن است یا خیر، سه نسخه کهن از لمعه است که برگرفته از شرح نیستند و حتی تاریخ تحریر دو نسخه به قبل از ولادت شهید ثانی باز می گردد.

آنچه تحت عنوان «اضافات » یادآور می شویم در هیچ یک از سه نسخه زیر نیست و در معنا تاثیر دارند. همچنین آنچه تحت عنوان «افتادگی ها» می آوریم در هر سه نسخه وجود دارند.

گاه به عنوان مؤید اشکالی که مطرح می کنیم با رمزی که برای هر یک از نسخه های زیرانتخاب کرده ایم، اشاره می کنیم:

۱. «الف » برای اشاره به نسخه خطی موجود در کتابخانه آیه الله نجفی مرعشی به شماره ۹۵۹، کاتب: ابراهیم بن علی، تاریخ تحریر: ۹۵۱ق.

۲. «ح » برای اشاره به نسخه خطی موجود در کتابخانه آیه الله نجفی مرعشی به شماره ۸۶۶، تاریخ تحریر: محرم ۸۶۳ق.

۳. «ک » برای اشاره به متن تحقیق شده توسط حجه الاسلام والمسلمین علی کورانی که از روی کهن ترین نسخه خطی موجود لمعه (مربوط به سال ۸۴۹ق.) تصحیح گردیده است.

در خور توجه است که از ابتدا تا کتاب صوم را بررسی می کنیم و چه بسا منشا پاره ای از اشکالات مطرح در این نوشتار، صرفا اشتباه چاپی باشد.

کتاب طهارت

۱. طریق پاک شدن آب چاه:

(«یطهر البئر بنزح) اربعین للثعلب والارنب والشاه والخنزیر والکلب والهره.» ص ۴۶

در عربی هرگاه بخواهند لفظی را به کار برند که شامل مذکر و مؤنث شود، مذکر را غلبه می دهند و لفظ را به صورت مذکر می آورند. در خصوص «هر» در المصباح المنیر تصریح شده که بر مذکر و مؤنث اطلاق می شود بر خلاف «هره » که تنها بر مؤنث اطلاق می گردد. بنابراین، در عبارت فوق اگر لفظ به صورت مؤنث استعمال شود، حکم تنها شامل گربه ماده می شود; اما همان گونه که از روایات در نجعه استفاده می شود، مخصوص گربه ماده نیست.لذاجا داشت «هره » به صورت مذکر آورده می شد. ^(۳)

۲. طریق پاک شدن آب چاه:

«یطهر القلیل بما ذکر والبئر ینزح جمیعه للبعیر وللثور والخمر والمسکر ودم الحدث والفقاع ونزح کر للدابه والحمار والبقره وسبعین دلوا للانسان و خمسین للدم الکثیر.» ص ۳۴

اگر عبارت بدین صورت باشد کلمه «نزح » که در ادامه می آید باید به «ینزح » عطف شده به صیغه مجهول خوانده شود در نتیجه «کر» مرفوع است. اشکالی که پیش می آید این است که کلمات «سبعین » و «خمسین » به «کر» عطف شده اند در نتیجه باید مرفوع و به صورت «سبعون » و «خمسون » باشند. منشا اشکال این است که «ینزح » به صورت فعل نگاشته شده; در حالی که در نسخه های «الف »، «ح » و «ک » جارومجرور یعنی «بنزح » ضبط شده است.

۳. احکام حیض:

«لو تجاوز العشره فذات العاده الحاصله باستواء مرتین تاخذها وذات التمیز تاخذه بشرط عدم تجاوز حدیه [والرجوع] فی المبتدئه والمضطربه.» ص ۲۴۴

«ذات التمییز» زنی است که خون او دارای صفات حیض است; مانند سیاه یا سرخ بودن، با فشار خارج شدن و….

ظاهرا «تمییز» به معنای تشخیص باید از باب تفعیل باشد نه تفعل. ^(۴)

۴. کیفیت تیمم:

«الواجب النیه مقارنه للضرب علی الارض بیدیه مره للوضوء فیمسح بها جبهته من قصاص الشعر….» ص ۴۳۷

روشن است که «بهما» درست است و مرجع ضمیر، «دو دست » است.

افتادگی ها

۱. طریق نجس شدن آب مضاف:

«وینجس بالنجس.» ص ۷۴

«بالاتصال » پس از «ینجس » افتاده است.

۲. فاصله میان چاه و محلی که در آن آب نجس چاه را می ریزند:

«یستحب التباعد بین البئر والبالوعه بخمسه اذرع فی الصلبه او تحتیه البالوعه والا یکن فسبع.» ص ۸۳

پس از «فسبع » جمله زیر افتاده است:

«ولاتنجس بها وان تقاربتا الا مع العلم بالاتصال.»

۳. مستحبات وضو:

«تثنیه الغسلات وبداه الرجل بالظهر.» ص ۱۷۷

جمله «والدعاء عند کل فعل » پس از «تثنیه الغسلات » افتاده است.

۴. احکام استحاضه:

«اما الاستحاضه فهی مازاد علی العشره او العاده مستمرا او بعد الیاس او بعد النفاس وحکمها کالحائض ویجب الوضوء مع غسلهن. »ص ۲۸۹

پس از «او بعد النفاس » چند سطر زیر افتاده است:

«ودمها اصفر بارد رقیق فاتر غالبا. فاذا لم تغمس القطنه تتوضا لکل صلاه مع تغیرها ومایغمسها بغیر سیل یزید الغسل للصبح ومایسیل تغتسل ایضا للظهرین ثم للعشائین وتغیر الخرقه فیهما.

واما النفاس: فدم الولاده معها او بعدها واقله مسماه واکثره قدر العاده فی الحیض فان لم یکن فالعشره.»

۵. اقسام غسل:

«اما غسل المس فبعد البرد وقبل التطهیر.» ص ۲۹۴.

جمله «ویجب فیه الوضوء» از پایان افتاده است.

۶. احکام غسل میت:

«یجب المساواه فی الرجولیه والانوثیه فی غیر الزوجین ومع التعذر فالمحرم من وراء الثوب فان تعذر فالکافر بتعلیم المسلم.» ص ۳۲۴

پس از «فالکافر»، «والکافره » افتاده است.

اضافات

عباراتی که با حروف سیاه نوشته شده جزء متن لمعه نیست:

۱. «ینجس (الماء) بالتغیر بالنجاسه فی احد اوصافه الثلاثه.» ص ۲۲

۲. «طهره (الماء المضاف) اذا صار مطلقا بالکثیر المطلق علی الاصح.» ص ۷۴

۳. «عفی عن دم الجرح والقرح مع السیلان و عن دون الدرهم البغلی.» ص ۱۱۰

۴. «فان ولغ فیه (الاناء) کلب قدم علیهما مسحه بالتراب ویستحب السبع فیه وکذا فی الفاره والخنزیر.» ص ۱۲۲

۵. «المطهرات عشره… والنار ما احالته رمادا او دخانا.» ص ۱۳۴

۶. «واجبه (الوضوء) النیه… ثم مسح ظهر الرجل الیمنی الی الکعبین ثم الیسری.» ص ۱۵۶

۷. «یکره (فی التخلی)… السواک حالته والکلام الا بذکر الله تعالی.» ص ۱۹۷

۸.« وذات التمیز تاخذه بشرط… فکالمضطربه فی اخذ عشره ایام من شهر وثلاثه من آخر اوسبعه سبعه او سته سته.» ص ۲۴۴

۹. «والشهید لایغسل ولایکفن بل یصلی علیه ویدفن بثیابه ودمائه ویجب ازاله النجاسه عن بدنه اولا.» ص ۳۳۴

۱۰.« یستحب ان یکون عمقه نحو قامه ووضع الجنازه عند رجلیه اولا ونقل الرجل فی ثلاث دفعات.» ص ۴۰۵

کتاب صلاه

تصحیح