خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل مشکوه و معانی آن در قرآن و حدیث

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل مشکوه و معانی آن در قرآن و حدیث :

گروه فرهنگ و ادب اسلامی

الله نور السموات والارض مثل نوره کمشکوه

(

سوره نور (۲۴) آیه ۳۵

)

«

مشکات » روزنه یا طاقچه ای بود که در دیوار اتاق مجاور با حیاط می ساختند و چراغ را روی آن می گذاشتند، دو طرف

آن از شیشه ساخته می شد تا داخل اتاق و صحن حیاط را روشن سازد و مردم به آن «جاچراغی » می گفتند. و همچنین

وسیله ای شیشه ای بود که دری داشت به شکل مکعب مستطیل که چراغ را در آن قرار می دادند. به طور کلی به هر

محفظه شفافی که بتوان در داخل آن چراغ گذاشت تا از باد و توفان مصون بماند مشکات اطلاق می شود. معنای امروزی

این واژه «چراغدان » است. در لسان العرب می خوانیم: «کل کوه لیست بنافذه مشکاه » این لفظ را حبشی و الف مشکاه را

منقلب از واو دانسته اند

.

این نکته یادکردنی است که مترجمان فارسی زبان از قرون گذشته در برگردانیدن واژه های قرآنی با دقتی وسواس گونه

به گزینش معنی مناسب کوشیده اند و حتی با استفاده از گویشهای محلی و اصطلاحات منطقه ای با بیم و امید سعی

کرده اند به مفاهیم قرآن نزدیک شوند

.

برای نشان دادن گوشه ای از اعتقاد و دقت آنان، معانی مشکوه را از کتاب فرهنگنامه قرآنی که در تنظیم آن رعایت

تاریخی نیز شده است، نقل می کنیم

:

«

کلونک، کنبد، چراغ و راه، چراغ بره، روزن، چراغ بره، جام، سوراخ چراغ پره، چراغدان، چراغ خانه، گنبد، چراغ پرده،

چراغ واره، چراغ پایه

». ^(۱)

در مورد شیوه نگارش این واژه چنین نوشته اند: «رسم الخط صحیح این کلمه در عربی مشکاه و رسم الخط قرآنی مشکوه

است. ولی نویسندگان ایرانی آن را مانند، حیات، زکات، مشکات نویسند

» ^(۲)

چون حرف «-ه » آخر کلمه مشکاه تلفظ

می شود، به پیروی از شیوه نگارش امروز فارسی مانند کلماتی چون: برکت، رحمت، عبرت و… به صورت «مشکات » نوشته

شود بهتر است

.

«…

مثل نوره کمشکوه

…».

خداوند متعال مثل محسوس و ساده مشکات را برای بیان ژرفترین مفهوم معنوی (نور) ذکر فرموده و با آوردن (ک

)

ادات تشبیه بین دو طرف تشبیه نور و مشکات رابطه برقرار کرده است، که در این جا می توان وجه شبه را روشنایی نور یا

هدایت الهی دانست که در دنباله آیه نور هم به آن اشاره شده است: «یهدی الله لنوره من یشآء ویضرب الله الامثال

..» (۲۴/۳۵).

می دانیم که «مثل » به معنی مثل و مانند است، هر گاه رابطه تشبیهی بین دو شی ء برقرار شود مثل به آن اطلاق

می گردد علمای ادب در تعریف مثل تعبیرات گوناگون آورده اند از جمله: «مثل جمله ای است مختصر و مشتمل بر تشبیه

یا مضمون حکیمانه که به سبب روانی لفظ و روشنی معنی و لطف ترکیب شهرت عام یافته باشد و همگان آن را بدون

تغییر و یا با اندک تغییر در محاوره به کار برند

» ^(۳)

قرآن کریم مثل را وسیله ای مناسب برای تعقل و تفکر و ارشاد دانسته،

تا آن جا که آیات تمثیلی قرآن را افزون بر «دویست و چهل و پنج

» ^(۴)

برشمرده اند، علاوه بر این فرمایش امام محمد

باقرعلیه السلام که «یک چهارم قرآن را سنن و امثال

» ^(۵)

بیان فرمودند شاهدی دیگر بر وفور و اهمیت امثال قرآنی است

.

مفسران کلام الهی نیز هر یک فراخور استعداد و دریافت خویش از امثال قرآنی تعبیراتی دارند به عنوان مثال برخی،

تمثیل «مشکات » را اشاره قرآن به وجود مبارک صدیقه کبری حضرت زهراعلیهاالسلام دانسته اند، البته تفسیر و تعبیرات

دیگری هم در معنی این واژه قرآنی ذکر شده است که گزیده ای از آن را در این جا دسته بندی می کنیم

:

مشکات و حضرت محمدصلی الله علیه وآله

بسیاری از اهل تفسیر معتقدند که مراد از مشکات حضرت محمدصلی الله علیه وآله

(۶)

است. و این مفهوم را به شکلهای

متفاوتی نقل کرده اند، از آن قبیل است: «ان المقصود من المشکاه هو قلب رسول الله

»

،

(۷)

صاحب تفسیر اثنی عشری به

استناد حدیثی از امام باقر – علیه السلام – می نویسد: مشکات نور علم در سینه پیغمبر و مقصود از (المصباح فی زجاجه

)

سینه علی

(۸)

–

علیه السلام – است، مفسر دیگری نوشته است که «مشکات محمدصلی الله علیه وآله است و مصباح دل

اوست

» ^(۹)

در تفسیر روض الجنان می خوانیم «مشکات عبدالمطلب است و زجاجه عبدالله و مصباح رسول است که در

صلب ایشان بود

» ^(۱۰)

و در صفحه دیگر همان تفسیر، مشکات سنت

(۱۱)

رسول الله ذکر شده است

.

مشکات و حضرت فاطمه علیهاالسلام

صاحب تفسیر قمی می نویسد: مقصود از مشکات حضرت فاطمه علیهاالسلام است و مراد از «فیها مصباح المصباح » دو

فرزند بزرگوارش امام حسن علیه السلام و امام حسین علیه السلام اند و در همین روایت حضرت فاطمه زهراعلیهاالسلام را

از جهت نورانیت و صفا بار دیگر به ستاره درخشان (کوکب دری بین نسآء اهل الارض

) ^(۱۲)

تعبیر کرده است

.

در تفسیر آیه نور به سند معتبر از حضرت امام صادق علیه السلام نقل شده است که مشکات در آیه نور حضرت فاطمه

زهراعلیهاالسلام است که «انوار ائمه هدی را حق سبحانه و تعالی در آن حضرت جای داده و از آن حضرت بر عالمیان

تافته

» ^(۱۳)

و در توضیح [کوکب دری] حضرت فرمودند: «یعنی فاطمه ستاره ای است نورانی و درخشنده که در میان زنان

جمیع عالم به انوار معنویه ممتاز است و بهترین زنان عالمیان است

» ^(۱۴)

و باز در تفسیر برهان می خوانیم مراد از «مشکات

» ^(۱۵)

حضرت فاطمه علیهاالسلام است

.

مشکات و ولایت

در تفسیر آیات نور روایاتی داریم که مقصود از مشکات در آیه نور ائمه هدی هستند. از آن جمله حضرت رضاعلیه السلام

در پاسخ نامه به یکی از اصحاب چنین فرمودند: «مثلنا فی کتاب الله کمثل مشکوه فی القندیل فنحن المشکوه

» ^(۱۶)

امام

صادق علیه السلام هم در ضمن روایتی «مشکوه » را به حضرت فاطمه و «مصباح » را به امام حسن علیه السلام، «المصباح » را

به امام حسین علیه السلام و «نور علی نور» را به امام منها بعد امام تفسیر فرمودند. صاحب کتاب الفکوک، ائمه را حجج

الهی و خلیفه حضرت رسول ذکر کرده و همگی را نور واحد دانسته که آن نور «در مشکات چهارده تن ظاهر گردیده

» ^(۱۷)

است

.

با توجه به مطالب بالا گزینش نام پر محتوای «مشکوه » برای مجله آستان قدس رضوی که ناشر معارف ائمه علیهم السلام

است انتخابی گویا و شایسته است

.

بخشی از مقاله توازن عددی قرآن کریم

(۱۸)

هم به ائمه هدی و مشکات چنین اشاره دارد: نام «علی بن ابیطالب » و اوصافی

چون: «العروه الوثقی، الصدیق الاکبر، امیرالمؤمنین » هر یک از دوازده حرف تشکیل یافته و تعداد حروف اسامی ائمه

علیهم السلام نیز پس از حذف مکرر دوازده حرف است و نکته قابل دقت این که پس از حدف حروف مکرر از کلمه

«

امیرالمؤمنین » و «علی بن ابیطالب » هفت حرف می ماند و این عدد می تواند اشاره به هفت مرحله آیه نور باشد به ترتیب

زیر

:

«

مثل نوره کمش