خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل مدارک و اسانید نهج البلاغه

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل مدارک و اسانید نهج البلاغه :

قبسات: در دهه های گذشته آثار متعددی درباره مصادر نهج البلاغه نوشته شده است . حضرت عالی نیز در این زمینه رساله ای با عنوان مدارک نهج البلاغه دارید; – همان گونه که مرحوم سید عبدالزهراء حسینی کتابی مفصل با نام «مصادر نهج البلاغه و اسانیده » فراهم کرده اند – . با عنایت به حجم این کارها، آیا «مدرک یابی » برای نهج البلاغه را کاری پایان یافته می دانید، و یا این که چون در سال های گذشته برخی از مصادر روائی و متون تاریخی برای نخستین بار چاپ شده است، باید این کوشش را ادامه داد و مدارک دیگری نیز یافت؟

آیت الله استادی: در مورد نهج البلاغه از حیث سند یک شبهه واهی و دو پرسش مطرح است که باید توضیح و پاسخ داده شود .

شبهه این است که برخی از دانشمندان اهل تسنن گفته اند که شاید نهج البلاغه ساخته و پرداخته سید رضی یا سید مرتضی باشد و استناد آن به علی بن ابی طالب علیه السلام واقعیت نداشته باشد . انگیزه القای این شبهه، گویا این بوده که نتوانسته اند و یا نخواسته اند خطبه شقشقیه و برخی از مطالبی را که در نهج البلاغه درباره حقانیت شیعه و خلافت بلافصل علی بن ابی طالب علیه السلام است بپذیرند .

پرسش اول این است که آیا هر کدام از خطبه ها و نامه ها و کلمات قصار نهج البلاغه مانند احادیث مثلا کتاب کافی سند دارد یا نه؟

پرسش دوم این است که در صورت سند داشتن، سندها یا بخشی از سندها صحیح اصطلاحی (به همان معنایی که در کتاب های علم الحدیث و اصول فقه یاد شده) می باشد; به طوری که بتوان در مسائل فقهی مانند سایر احادیث صحیح السند به آن ها استناد کرد یا نه؟

درباره آن شبهه، به حق گفته شده: به اندازه ای این شبهه سست و بی اساس است که نیاز به پاسخ ندارد اما در عین حال، برای اثبات این که مطالب نهج البلاغه در کتاب هایی که بخشی از آن ها حتی پیش از تولد سید رضی تالیف شده، موجود است، پژوهش های ارزنده ای انجام گرفت و روشن شد که علاوه بر شانزده موردی که در خود نهج البلاغه، مدرک آن ها یاد شده، می توان بیش از صد کتاب از مصادر نهج البلاغه را نام برد .

کتاب های: مصادر نهج البلاغه تالیف سید عبدالزهراء حسینی، استناد نهج البلاغه تالیف امتیاز علیخان عرشی هندی، مدارک نهج البلاغه تالیف شیخ هادی آل کاشف الغطاء، ما هو نهج البلاغه تالیف سید هبه الدین شهرستانی و مصادر نهج البلاغه تالیف شیخ عبدالله نعمه و پژوهش های ابن ابی الحدید در شرح نهج البلاغه، شیخ محمد باقر محمودی در مستدرک نهج البلاغه و سید حبیب الله خوئی در شرح نهج البلاغه و علامه مجلسی در بحارالانوار و استاد حسن زاده آملی در شرح نهج البلاغه، و نیز کتاب این جانب به نام مدارک نهج البلاغه که بیست و چند سال قبل چاپ شده همه در این باره است . البته پس از کتاب این جانب نیز در همین زمینه آثار خوب دیگری هم منتشر شده است و نیازی به این که این کار به طور مستقل، باز هم پی گیری شود نیست زیرا اگر هنوز هم مدارکی قابل یافت شدن موجود باشد به تدریج، یافت، و به مناسبت در کتاب هایی که مربوط به نهج البلاغه تالیف می گردد یاد خواهد شد .

پاسخ پرسش اول: این که مدارک مطالب نهج البلاغه پیدا شده و مثلا معلوم شده که خطبه شانزدهم یا بخشی از آن در کتاب «البیان و التبیین » جاحظ موجود است معنایش آن نیست که این خطبه در آن کتاب با سند یاد شده زیرا ممکن است در آن کتاب هم این خطبه بدون سند و به اصطلاح مرسل نقل شده باشد .

آری در خلال پژوهش هایی که برای پاسخ به آن شبهه انجام شده، این نتیجه هم به دست آمده که بسیاری از منقولات نهج البلاغه سند هم دارد; مثلا هنگامی که روشن شد خطبه بیستم یا بخشی از آن در کتاب کافی ثقه الاسلام کلینی موجود است درصورتی که کافی سند آن را یاد کرده باشد، طبعا سنددار بودن آن خطبه روشن می شود .

پرسش دوم این است که فرض می کنیم مدرک یک یک خطبه ها و نامه ها و کلمات قصار یافت شد و نیز فرض می کنیم که تک تک آن ها سلسله سند هم دارد، آیا کیفیت سند طوری هست که بتوان به آن اعتماد و استناد کرد و به اصطلاح در مقام فتوا دادن به آن تمسک نمود یا نه .

پاسخ این است که برای احراز صحیح بودن و قابل اعتماد بودن روایت سه راه داریم: ۱- از اتقان متن و کیفیت بسیار بالای آن به صحت آن پی می بریم در نهج البلاغه خطبه ها و مطالبی هست که امکان ندارد غیر از مانند علی علیه السلام صادر شده باشد و به همین مناسبت به «اخ القرآن » توصیف می شود . ۲- از قرائن به صحت آن پی می بریم; مثلا یکی از قرائن این است که ببینیم روایتی با این که سند ندارد همواره مورد استناد همه دانشمندان نزدیک به زمان رسول خدا و ائمه هدی – صلوات الله علیهم – بوده است . ۳- این که سلسله سند صحیح اصطلاحی داشته باشد و از این قسم سوم برخلاف قسم اول و دوم، فراوان نیست .

در این جا یادآوری این نکته مناسب است که اگر می بینیم در بحث های فقهی احیانا به برخی از منقولات نهج البلاغه استناد نمی کنند و اگر دلیل منحصر به آن باشد به آن فتوا نمی دهند به خاطر این است که از هیچ یک از سه راه یاد شده، صحت آن احراز نشده است و نباید کسی این طور فکر کند که تمام نهج البلاغه مانند قرآن مجید صددرصد اعتبار دارد .

بسیار جای تاسف است که افرادی که با این قبیل بحث ها و نکات آشنایی ندارند گاهی در امور مهم دینی مانند معصوم بودن ائمه اطهار و امیر مؤمنان علیه السلام، با استناد به برخی از جملات نهج البلاغه، اظهار نظرهایی می کنند که جز ایجاد شبهه نتیجه دیگری ندارد; مثلا این روزها بسیار شنیده می شود که با استناد به نهج البلاغه می گویند علی علیه السلام فرموده من هم از خطا و اشتباه مصون نیستم و از انتقاد و تذکر استقبال می کنم با این که بر فرض این جمله نهج البلاغه سند مورد اعتماد هم داشته باشد باید با توجه به انبوه مطالبی که درباره عصمت ائمه وارد شده آن را معنا کرد و توضیح داد تا موجب اشتباه نگردد .

برگردیم به اصل سؤال شما که آیا پی گیری مدرک یابی و سندیابی نهج البلاغه لازم است یا نه؟ همان طور که عرض شد مدرک یابی به صورت اول نیاز چندانی به پی گیری ندارد، اما به صورت دوم و سوم که دنبال پیدا کردن سلسله سند و احراز صحت آن برای تک تک خطبه ها و نامه ها و کلمات قصار باشیم و در مواردی هم در پی احراز صحت از راه های دیگر باشیم کاری است لازم و شاید بتوان گفت در این زمینه کار فراوانی نشده است و در صورت انجام این کار ضمنا روشن می شود که موارد نادری داریم که قابل استناد نیست .

قبسات: حضرت عالی در حدود پانزده سال پیش «کتاب نامه نهج البلاغه » را فراهم کردید که در آن سیصد و هفتاد و در ویرایش دوم چهارصد کتاب و رساله درباره نهج البلاغه معرفی شده است . بدیهی است که به مصداق «الفضل للمبتدی و ان احسن المقتدی » فضل تقدم از آن شماست . اما این کتاب در همان هنگام نیز کامل نبود و در مقدمه آن نیز بدین مطلب اشاره شده است . . آیا تصمیم ندارید که آن کتاب نامه را کامل کنید؟

آیت الله استادی: کتابنامه به چند منظور تهیه می شود:

یک: برای اثبات اهمیت یک موضوع، مسئله، رساله، کتاب، بحث و . . .

زیرا هنگامی که مثلا روشن شود درباره امام حسین علیه السلام و کربلا و عاشورا صدها کتاب و رساله و مقاله به زبان های گوناگون نگاشته شده و بخش مهمی از آن ها با شمارگان بسیار بالا منتشر گشته، به این نتیجه می رسیم که این موضوع در طول تاریخ میان دانشمندان مسلمان و غیرمسلمان، از اهمیت فوق العاده ای برخوردار بوده و هست .

و همین طور هنگامی که دیدیم هزاران تفسیر و کتاب پیرامون قرآن و مباحث و خصوصیات آن نوشته شده، پی به عظمت قرآن مجید می بریم .

کتاب نامه های از این دست فراوان داریم و کتاب نامه امام حسین علیه السلام و کتاب نامه امام صادق علیه السلام و کتاب نامه نهج البلاغه امیر مؤمنان علیه السلام و برخی کتاب نامه های مختصر دیگر از این جانب تالیف شده است . خوشبختانه کتاب نامه نهج البلاغه توسط آقای دین پرور از محصلان جوان حوزه علمیه قم، تکمیل و به صورت خوبی آماده نشر شده است .

دو: به منظور این که منابع بحث و پژوهش در یک موضوع در اختیار پژوهش گر قرار گیرد که در این صورت مثلا در مورد نهج البلاغه فقط تعدادی از کتاب ها که می تواند مدرک و مصدر باشد باید جمع آوری گردد نه این که همه نوشتارها معرفی شود، زیرا تعداد زیادی از آن ها از مصادر و منابع بحث به شمار نمی آید .

از باب نمونه در این اواخر بنده به نوشتن مقاله و رساله ای در مورد فدک اشتغال دارم و به این هدف از برخی دوستان خواستم کتاب های مربوط به فدک را برای