خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل دین و انتظار آدمی

گفت رو هرکه غم دین برگزید
باقی غمها خدا از وی برید
صید دین کن تا رسد اندر تبع
حسن و مال و جاه و بخت منتفع
دین همزاد آدمیزاد و قرین آزادی است. گریز از یخبندان استخوان سوز و تیره ادیت به روشنا و گرمای آتشی است که ایمان به خدا، پیامبر و غیب آن را فروزان و درخشان می کند. دین، گریز از بی رحمی شب و پناه بردن به نور آسمانها و زمین است. دین معنای زندگی و آدمی ، معنای جهان، معنای حقیقت و خود حقیقت است.
سخن از دین در روزگار ما که تلخترین تجربه فراغت از خدا را زهرنوش می کند هم سخنی سخت است و هم شیرین، هم برآمده از اشتیاق است و هم از سر احتیاج، هم دشوار است و هم گریزناپذیر.
جهان معاصر که جهانی کما بیش بریده از خدا و قلمرو ماورای طبیعت است در پی آن است که دشواریهای مربوط به مسائل انسانی را در پیشگاه خود آدمی بنهد و دست تصرف او را در سیاست و تدبیر امور گشوده بگذارد. در این دوران که بهتر است آن را عصر وانهادگی آدمی به خود بخوانیم خرد به مثابه تعزیه گردان و نقطه آغاز و فرجام کرد و کار و باور آدمی است. شرایطی که این عصر برای انسان پدید آورده، چندان پیچیده و پرگره شده که بسیاری از نیازهای نخستین و اجتناب ناپذیر او را بی پاسخ و سیرناشده وانهاده است. دین نیز که روشنترین و ساده ترین و بنیادیترین گرایش آدمی است در تب و تاب تحولات جهان مدرن دچار دشواریهای بسیاری در فهماندن ضرورت و اندازه نیاز انسان به خود شده است و به رغم پیشرفتهای بسیاری که در شناخت بشر و جان و روان او و پژوهش در ادیان و اقوام و آیینها و آداب و مفاهیم، از کهنترین روزگاران تا نوترین پدیدارها و رویدادهای دینی به انجام رسیده است، هنوز جای بسیاری برای پرسش و گفت و شنفت و جستجو هست و شاید همواره باب این مکالمات و مجادلات گشوده بماند.
امروزه هر سخنی درباره دین، سویه ها و اضلاع گوناگون یافته و دین پژوهی به دریایی ناپیداکرانه بدل شده است که در یک جرعه و جام فرجام نمی یابد. از این میان پرسش انتظار از دین دیری است که در جامعه دینی علمی ما مطرح شده و در کشاکش پاسخهای گونه گون گرفتار آمده است; پاسخهایی که گاه طرح صورت مساله را ملحدانه و باورسوز یا آن را بی معنی دانسته و یا آن را بی علقه و ارتباط با جنگ اعلام نشده بیگانگان علیه اندیشه و فرهنگ دینی نمی دانند.
هم سؤال از علم خیزد هم جواب
همچنانکه خار و گل از خاک و آب
هم ضلال از علم خیزد هم هدی
همچنانکه تلخ و شیرین از ندی
با پلک نهادن بر پاسخ و تحلیل یاد شده، این نکته رخ خواهد نمود که به هر تقدیر این پرسش یا شبهه بر حوزه شریعت وارد شده است پس می بایست رخ از نقاب داوریهایی چند فرو گرفت و با استمداد از صاحب شریعت به برهان و دلیل، پاسخی سنجیده و به هنجار پیش روی این پرسش نهاد. واقعیت آن است که این شبهه یا پرسش پیچیده در هزار پرسش دیگر است که فهم و پاسخ به هریک در گرو درک دیگری است. انتظار از دین پرسشی است که در زنجیره ای از پرسشهای گوناگون نو و کهن نام و نشان دارد و اینک ما را به بازخوانی سنجشگرانه پرسشها و پاسخهای کهن در سنت کلامی فلسفی خود می خواند و هم ما را از شناخت دوران مدرن و مقتضیات و تحدیدات و امکانات و مدعیات و مواعید آن ناگزیر می سازد. این فرایند پیچیده که دالانی به سنت می شکافد و راهی به مدرنیته می گشاید سخت یاب و دیررس است و مباد که قصه هایی چنین دشوار بر دینداران و شریعت خواهان کم کوتاه و ساده به چشم آید و یا کار در این ساحتها با اتخاذ مواضعی خام فرجام یافته انگاشته شود.
در دوران معاصر سه زمینه برای رویش چنین پرسشی می توان یافت: درون دینی، میان دینی، برون دینی. این سه زمینه اگرچه با یکدیگر پیوندی انکارناپذیر و ناگسستنی دارند، ولی به فرجام از یکدیگر تمایز روشن و صریحی می یابند. زمینه بیرون دینی زمینه ای است زاده دوران مدرن که خود را بریده و بیرون از دین فرامی نماید و دین را از فراسوی مرزهای معیشت و زندگی آدمی هم دورتر می خواهد. زمینه میان دینی نیز در پی ارتباطات و اطلاعات گسترده ای که ارباب ادیان گوناگون از مرام و مشرب یکدیگر حاصل کرده اند پدید آمده و خود روینده پرسشهای گوناگونی در سطح و ساحت میان دینی است. زمینه درون دینی نیز ملک پاک مؤمنان و معتقدان دین است که در پی دگرسانیهای عظیمی که در قلمروهای گوناگون پدید آمده خود را نیازمند بازخوانی سنت و بازنگری در فهم دینی خود می بینند و می کوشند اقتدار خود و هویت دینی و گستره قلمرو آن را در میانه هجوم جهانی بیگانه و از بن رها از دین نگاه دارند. اختلاف رهیافتها در پاسخ به پرسش انتظار از دین و نیز تعدد مبانی و معانی این پرسش همه در این سه زمینه به نیکی فهمیده می شود.
درباره زمینه برون دینی می توان گفت جهان مدرن از آغاز دوران روشنگری به این سو در کار تبیین پدیدارهای جهان بر پایه باور به خرد به مثابه نیروی قائم به خود است و با پیرایش جهان از معنای قدسی و مبدا ماورای عقل تنها در معبد خرد نماز می گزارد. بدین سان دورانی رسید که خرد خشک دکارتی که اسطوره را برنمی تافت خود جامه اسطوره پوشید و حقیقت عقلانی به جای حقیقت وحیانی نشست و در اندرون خود سودای سلطه بر همه انگاره های آدمی و بخردانه ساختن آن را پرورد و پنداشت «خدای پیری که روزگاری همه عالم به او ایمان داشت دیگر وجود ندارد».(نیچه، چنین گفت زرتشت، ص ۳۹۸). به فرجام خرد و اراده آدمی ادعای استقلال کرد و در تقابل با اراده و مشیت الهی نشست. درستکاری را از دل خود و درون تیره زمین طلب کرد و چشم از آسمان پوشید و همه جهان و آنچه را در آن است بازتابی از احساس و درک خود دانست و به سالاری و مهتری خود فتوا داد تا آنکه به مرجع بلامنازع قدرت و مجرا و مجری آن تبدیل گردید.
البته امروز همه آنچه در شرح دوران مدرن آوردیم، در تب تند تردید می سوزد. پاره ای از فیلسوفان معتقدند که دیگر چندان نمی توان در بخردانه بودن احکام خرد اطمینان داشت و آن را مرجع قدرت پنداشت. به گمان آنان از آن روز که به سخن نیچه خدا مرد، آدمی نیز مرد و مرگ خدا بی درنگ و ناگزیر آدمی را نیز از میان می برد. جهان مدرن اکنون در گرداب خودساخته بحران عقلانیت گرفتار آمده است و خرد خشک که روزی قاضی القضاه مقبول همه دعاوی بود اینک در دعاوی عادی هم مورد تردید واقع می شود و داوریها و دید او بی چون و چرا مقبول نمی افتد.
آن نمی دانست عقل پای سست
که سبو دایم ز جو ناید درست
بسیاری از آدمیان در پایانه سده بیستم این را دریافته اند که سویه دینی آدمی از او جدایی ناپذیر است و انسان بی خدا نمی تواند حتی در معیشت و معرفت زمینی راه به جایی ببرد. این ادراک انسان شناختی که دستمایه سیر و سلوک آدمی در سده بیست ویکم خواهد بود هم سبب اقبال انسان معاصر به دین می گردد و هم باری عظیم بر دوش پیروان ادیان می نهد.
به هر روی هرچه هست، دوران مدرن با خیل عظیم فلسفه ها، فکرها، ایدئولوژیها و مکاتب گوناگون فکری، بشر را به فضایی کشاند که، برخلاف دوران کهن، آدمی در برابر گزینه های بسیاری می نشیند و از سویی مدعیان بسیاری در کنار دین نشسته اند و به شیفته و فریفته ساختن خلق مشغولند.
پس حقیقت در حقیقت غرقه شد
زین سبب هفتاد بل صد فرقه شد
و گاه با اقتباس از دین و به دواعی و مدعیات و مواعید مشابه دین او را از سر نهادن به آستان عظمت دین بازمی دارند. انسان اینک در برابر انواع و اصناف دین نشسته و عرصه گزینش و سنجش او بسی فراختر و گسترده تر است. پس بایسته است عالمان و متکلمان دینی در برابر چنین معارضه هایی با دین، درخور دید و داوری و دانش انسان مدرن دین را تبیین کنند و از قلمرو آن به دفاع برخیزند.
تردید نباید کرد که فراپیش نهادن معیارهای سنجیده فرادینی که انسان افسون زده معاصر را به پذیرش دین وا دارد و دست او را در گزینش دین حق بفشارد و چشم او را به دید دیگری از دین بازکند از نخستین تکالیف عالمان دینی است. انتظار از دین، به یک معنا، طلب محکی برای پذیرش دین است. کسی که به دینی خاص اقبال می کند، چه انتظاری از آن دین دارد که در ادیان دیگر و گرایشهای فکری و مابعدالطبیعی دیگر تامین نمی شود و تنها در آن دین به دست می آید. برخی از اهل نظر گفته اند اصل این سؤال با ترکیب و لوازمش زاییده ذهن انسان امروز است و پژوهش حال گروندگان به ادیان دلیلی به دست نمی دهد که از چنین پرسشی در وجه سؤالی یا صورت خبری آن حکایت کند; اما بی تردید چیزی سبب جذب همان آدمیان به دین خاص شده است. آن چیز چه بوده است : آیا انتظاری از دین داشته اند که بر آمده است یا آنکه اساسا سخن و مساله ای به نام انتظار در کار نبوده است و سر دیگری موجب این گرایش بوده است. دین می تواند جاذبه های بسیاری داشته باشد که ربطی هم به انتظار از دین نداشته باشد در این صورت