خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل علم در چالش جهت مندی و ارزش مداری

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل علم در چالش جهت مندی و ارزش مداری :

آنچه در زیر می خوانید نقد و ارزیابی یکی از علاقه مندان مجله، در
زمینه درجه بندی ارزشی علوم می باشد که مدتی است بحث آن در مجله باز شده است .

ارزش علم به عمل و کاربرد عملی آن است

هرچند بعضی گفته اند علم ارزش ذاتی دارد، ولی در مقایسه با
غایت خلقت انسان وسیله ای بیش نمی باشد . وسیله ای برای تحصیل کمال و سعادت انسان
و به تعبیر دینی، وسیله ای برای وصول به قرب الهی یعنی در واقع ارزش علم همواره در
عمل ظاهر می گردد و چنانکه بعضی گفته اند:

«غرض از تحصیل هر علمی; عمل می باشد و الا علم به خودی خود دارای
هیچ ارزشی نمی باشد ^(۱) .

رابطه متقابل انسان و جامعه

البته این هدف (تحصیل کمال و سعادت) به آسانی به دست نمی آید .
اولین پله برای رسیدن به آن تشکیل جامعه است چون انسان به هیچ نحو نمی تواند به
صورت انفرادی زندگی کند تا چه رسد به این که به کمال و سعادت برسد . جامعه وسیله ای
برای به فعلیت کشیدن بسیاری از استعدادهای انسان است . پس اولین مرحله برای وصول
به آن هدف، تشکیل جامعه است .

رابطه متقابل علم و جامعه

تشکیل و حفظ جامعه هم خود مستلزم بسیاری از مقدمات و پیش فرضهای
علمی و عملی است که باید به دست همین انسانهای اجتماعی صورت گیرد .

بنابراین، وقتی تشکیل و حفظ اجتماع برای وصول به هدف نهائی واجب
است، به تبع آن هر چیزی که در حفظ و بقای جامعه سالم دخالت دارد، واجب می شود مثل
ساخت مدرسه، مسجد، بیمارستان و … و بناء و اداره . هرکدام از اینها هم اگر متوقف
به تحصیل علمی خاص باشد، تحصیل آن علم هم واجب می شود .

و هر علمی و مطلبی که انسان را از رسیدن به آن هدف نهائی و
غایت خلقت انسان باز دارد، مضر و حرام خواهد بود . مثل علم سحر و جادو و … . چه
اینها باعث تباهی خانواده و جامعه می باشند .

علوم ثابت و غیر ثابت

بنابراین بسیاری از علوم به خاطر نیازها و ضرورتهای جامعه وجه
خارجی پیدا می کنند و با منتفی شدن آن نیاز، آن علوم هم از درجه ارزش و اعتبار
ساقط می شوند .

اما در این میان یک سری از علوم و معارف به خاطر رابطه آنها با
غایت و هدف خلقت انسان همواره دارای ارزش هستند یعنی نمی توان زمانی را تصور کرد
که آن علوم ارزش و موضوعیت خود را از دست داده باشند مانند علومی که موضوع آن ها
خداشناسی و انسان و افعال اوست که در واقع علم چگونه زیستن اجتماعی و فردی انسان
است چه; تا زمانی که انسانی باشد، فعل و افعال او; خالق او و غایت زندگی او هم
مطرح است .

بنابراین موضوع این علوم در هیچ زمان و مکانی قابل نفی و انکار
نیستند .

به طور کلی می توان چنین نتیجه گرفت: علومی که غایت آنها رشد و
تعالی انسان به سوی کمال و سعادت و در یک کلمه به سوی خداست، در درجه اول اهمیت و
ارزش و موضوع آنها به طور کلی (فارغ از مسائل جزئی این علوم که معمولا درنوسان
بوده) همواره ثابت و لا یتغیر است .

از این بحث چند مطلب نتیجه گرفته می شود:

۱ . جهت دار بودن علوم لازمه جامعه جهت دار و با هدف است و لازمه
جهت دار بودن علوم دسته بندی کردن ارزش علوم براساس وصول به غایت زندگی انسان است
.

هر علمی که ما را به آن غایت برساند، تحصیل آن واجب است و هر علمی
که در وصول به آن غایت نقشی نداشته باشد و در مقدمات و پیش فرضهای آن علوم هم قرار
نگیرد، پیداست که تحصیل آن علوم تضییع وقت است .

مطلق انگاری و ولنگاری در تحصیل علوم و ارزش بندی و اولویت بندی
نکردن علوم از نشانه های جوامع بی جهت و بی هدف است، البته جامعه بی جهت و بی هدف
در دنیا به ندرت پیدا می شود اما باید دید جهت ها و هدفها چیست؟

امروزه در جوامع غربی جهت و سمت جامعه به سوی مادی گرائی و نفی
هرگونه متافیزیک است لذا می بینیم آنها بر همین اساس علوم تجربی و اقتصادی را در
راس تمام علوم قرار داده اند و علوم دینی را در دانشگاه های هنر تدریس می کنند .
چه آنکه معتقدند علوم دینی همانند موسیقی و مجسمه سازی و نقاشی از مقولات جزئی و
شخصی و سلیقه ای هستند و در رتبه متاخر و جزء بی ارزش ترین علوم شمرده می شوند ^(۲)
.

با این وصف چگونه امکان دارد که همه علوم را در یک رتبه، و تحصیل
همه را دارای فضیلت و ارزش بدانیم .

تقسیم بندی ارزشی علوم یک ضرورت است

تقسیم بندی ارزشی علوم یکی از ضروریاتی است که هر جامعه ای براساس
هدف و غایتی که به دنبال وصول به آن است، ناگزیر به آن می باشد ولی این تقسیم بندی
و درجه بندی ارزشی و غیر ارزشی در جامعه غربی به گونه ای است و در جامعه اسلامی به
گونه ای دیگر .

امروزه یکی از بزرگترین مصیبتهای کشور ما همین مطلق انگاری علوم و
طبقه بندی ارزشی نکردن آنها می باشد که متاسفانه به جای این که صاحب نظران آن مشکل
را درک و در صدد رفع آن باشند، بالعکس در صدد دامن زدن به این مصیبت و مشکل عظیم
هستند ^(۳) .