خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل سرگذشت علم تفسیر (۸)

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل سرگذشت علم تفسیر (۸) :

فایل پاورپوینت کامل سرگذشت علم تفسیر (۸)

نقش برجسته علی علیه السلام در تفسیر قرآن

گرچه تفسیر مدون و مستقلی به نام تفسیر علی علیه السلام وجود
ندارد، اما مطالب تفسیری فراوان آن حضرت در لابلای کتب روائی و تفسیری از طریق
شاگردان آن حضرت نقل شده و در دسترس است .

گروهی از صحابه و یاران رسول خدا صلی الله علیه و آله چه در زمان
حیات آن حضرت و چه پس از رحلت او در تفسیر قرآن از شهرت بسزائی برخوردار بودند از
جمله امیر مؤمنان علی علیه السلام، عبدالله بن عباس، عبدالله بن مسعود، ابی بن
کعب، زید بن ثابت، جابربن عبدالله انصاری و … اما چنان که از شواهد تاریخی و کتب
تفسیری به دست می آید، علی علیه السلام اعلم مردم پس از رسول گرامی اسلام به تفسیر
قرآن و معارف اسلام بود و سنی و شیعه هر دو این معنی را در کتابهای تفسیری و
تاریخی خود نقل کرده اند . چرا که آن حضرت در دامن پیامبر بزرگ شده و همیشه در
کنار آن حضرت; هم در حضر و هم در سفر حاضر بود . او حتی در دوران تهجد و عبادت
رسول خدا صلی الله علیه و آله در کوه حرا و نیز همراه او بود و از او جدا نمی شد .

در این مورد ابن ابی الحدید می گوید:

«در کتب صحاح روایت شده است که وقتی جبرئیل برای نخستین بار بر
پیامبر نازل گردید، و او را به مقام رسالت مفتخر ساخت، علی علیه السلام در کنار
پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله بود» ^(۱) .

گرچه در حال حاضر کتاب مدونی به عنوان تفسیر از امیرمؤمنان علیه
السلام به چشم نمی خورد، اما مطالب تفسیری علی علیه السلام در کتابهای حدیثی و
لابلای روایات پراکنده است . چون اوضاع سیاسی و اجتماعی آن روز به نحوی نبود که هر
کسی بتواند در گرداگرد وجود امام حلقه بزند و تفسیر قرآن را بیاموزد، بلکه عده
خاصی از یاران آن حضرت سینه خود را سپر کرده و توانستند تفسیر قرآن را از مولی الموحدین
مستقیما فراگرفته و به نسلهای بعد از خود انتقال دهند . آنهم به صورت نقل روایت که
بعدها آرام آرام این کار توسعه یافت و روایت را با درایت درهم آمیختند و اخبار و
احادیث تفسیری را به صورت مدون درآوردند .

یکی از فعالیتهای امام در دوران خلفا تربیت شاگرد بود چنانکه استاد
پیشوائی می نویسند:

«یکی از فعالیتهای امیر مؤمنان در دوران خلفا; تفسیر قرآن و حل
مشکلات بسیاری از آیات و تربیت شاگردانی مانند «عبدالله بن عباس » بود که بزرگترین
مفسر اسلام، در میان اصحاب به شمار می رفت » ^(۲) .

اقوال علما در باره اعلمیت علی علیه السلام
به تفسیر

محمد حسین ذهبی از ابن عباس نقل می کند: «چیزی از تفسیر یاد نگرفتم
مگر از علی علیه السلام » ^(۳) و همچنین از ابونعیم در «الحلیه » نقل
می کند که علی علیه السلام فرمود: «به خدا آیه ای نازل نشده مگر این که می دانم
کجا نازل شده، درباره چه چیزی نازل شده، و … چون خداوند به من قلب و فکری
اندیشمند و زبانی جویا عطا کرده است » . و همچنین از ابن مسعود نقل شده که گفت:
«قرآن براساس هفت حرف نازل شده، و هر حرفی هم ظاهری دارد و باطنی; و علی علیه
السلام به ظاهر و باطن آن آگاه بود» ^(۴) .

از عطاء بن ابی رباح (یکی از بزرگان محدثان و فقهای اهل سنت) سؤال
می کنند: آیا در میان اصحاب محمد صلی الله علیه و آله عالمتر از علی بوده است؟ در
پاسخ می گوید: «نه، به خدا کسی را عالمتر از علی نمی شناختم » .

همچنین «سعید بن جبیر» ^(۵) که خود یکی از مفسران بنام
عصر تابعین و شیعی است، می گوید: «اذا ثبت لنا الشی ء عن علی علیه السلام لم نعدل
عنه الی غیره » ; «وقتی مطلبی از علی علیه السلام برای ما ثابت می شد، از آن عدول
نمی کردیم » ^(۶) .

همچنین مرحوم کلینی در باب «انه کان شریکه فی العلم » (علی، شریک
علم رسول خدا بود) آورده است:

«… لم یعلم الله محمدا صلی الله علیه و آله علما الا و امره ان
یعلمه علیا» .

«… خدا هیچ علمی را به پیامبر نیاموخت مگر این که او را فرمان
داد تا آن علم را به علی علیه السلام بیاموزد» ^(۷) .