خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل منابع قدرت روحانیت شیعه در ایران

تحولی در ارائه‌ها با فایل پاورپوینت کامل منابع قدرت روحانیت شیعه در ایران!

اگر به دنبال یک روش ساده اما حرفه‌ای برای ارائه‌ی مطالب خود هستید، فایل پاورپوینت کامل منابع قدرت روحانیت شیعه در ایران بهترین انتخاب شما خواهد بود. فایل پاورپوینت کامل منابع قدرت روحانیت شیعه در ایران از پایه بر اساس اصول طراحی مدرن ساخته شده و تضمین می‌کند که اسلایدهای شما جذاب، منظم و آماده‌ی استفاده باشند.

فایل پاورپوینت کامل منابع قدرت روحانیت شیعه در ایران شامل 101 اسلاید است که با ترکیب بصری زیبا و چیدمانی حرفه‌ای، ارائه‌ی شما را به سطحی بالاتر می‌برد.

چرا باید از فایل پاورپوینت کامل منابع قدرت روحانیت شیعه در ایران استفاده کنید؟

✔ طراحی حرفه‌ای: هر اسلاید فایل پاورپوینت کامل منابع قدرت روحانیت شیعه در ایران با دقت بالا تنظیم شده تا بیشترین تأثیر را روی مخاطبان بگذارد.

✔ صرفه‌جویی در زمان: نیازی نیست ساعت‌ها وقت خود را برای طراحی پاورپوینت بگذارید، همه چیز آماده است.

✔ استفاده‌ی آسان: بدون نیاز به ویرایش‌های پیچیده، کافی است فایل را باز کنید و ارائه دهید.

✔ فایل پاورپوینت کامل منابع قدرت روحانیت شیعه در ایران قابل استفاده در هر محیطی: چه در دانشگاه، چه در جلسات کاری، فایل پاورپوینت کامل منابع قدرت روحانیت شیعه در ایران حرفه‌ای نیاز شما را کاملاً برآورده خواهد کرد.

متمایز باشید!

دیگر نگران بهم‌ریختگی یا طراحی‌های غیرحرفه‌ای نباشید. فایل پاورپوینت کامل منابع قدرت روحانیت شیعه در ایران به شما این امکان را می‌دهد که بدون دغدغه روی محتوای خود تمرکز کنید و ارائه‌ای تأثیرگذار داشته باشید.

همین حالا دریافت کنید و تجربه‌ای متفاوت از ارائه‌های حرفه‌ای را داشته باشید!

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل منابع قدرت روحانیت شیعه در ایران :

مقدمه

زایش و استقرار یک نظام تئوکراتیک اسلامی از درون جامعه ای با رژیم سکولار و تکیه روحانیان بر سریر قدرت طی سال های پایانی قرن بیستم در ایران، تعجب بسیاری از ناظران را برانگیخت . پرسش های فراوانی در اذهان اندیشمندان و جامعه شناسان سیاسی نقش بست چون این نوع حکومت از مختصات دوره پیش مدرن شمرده می شد . اندیشمندان در پی پاسخ این مساله برآمدند که چگونه در شرایطی که دین و حاملان آن غریبه های عصر جدید محسوب می شدند و پارادایم سکولار، مذهب زدایی، پایان ایدئولوژی و فرامدرن حاکمیت داشت، چنین چیزی ممکن گردید؟! در این نظام دو قطبی که انتظار می رفت روشنفکران سوسیالیست یا لیبرال دموکرات های سکولار حاکمیت را به دست گیرند، چگونه و طی چه فرآیند تاریخی، پروسه یا پروژه «معنویت گرایی سیاسی » احیا گردید و تئوکرات ها یا به تعبیر دقیق تر تئو – دموکرات های شیعه به رهبری روحانیت، دولت را تسخیر کردند و مردم سالاری دینی خاص خود را بنا نهادند؟!

در کنار این پرسش ها، نکته مهم دیگری که تعجب ناظران آگاه را برمی انگیخت مقتضیات مبانی نظری اندیشه سیاسی شیعه بود; بدین معنا که بر اساس دکترین امامت در شیعه و تاکید آن بر «نصب» ، «نص» ، «عصمت» و «عدالت حاکم» هر حکومت فاقد این ویژگی ها، غیر مشروع، غصبی و جائرانه است و از آن جا که در عصر غیبت کبرا، حکومت عدل و عصمت تنها با ظهور امام مهدی (عج) تحقق می یابد، روحانیان شیعه به مقتضای شرایط، یا می بایست استراتژی «تحریم» را در پیش گرفته، همواره اپوزیسیون نظام های حاکم باشند و یا با اتخاذ استراتژی «صبر مقدس» از سیاست، کناره گیری کنند . این دکترین در نهایت، روحانیان را با توجه به ضرورت ها و مصلحت ها به همکاری با «سلطان یا حاکم عادل» و حمایت از یک «نظام یا سلطنت شریعت پناه » سوق می داد . بنابراین اتخاذ «استراتژی کسب مستقیم قدرت» و «فتح قله سیاست با سلاح دیانت » به دنبال انقلاب اسلامی، حاکی از تحول مهمی بود که ریشه در تحولات جامعه شناختی ایران و مناسبات دین و دولت در تاریخ معاصر از یک سو و تحول گفتمان های اندیشه سیاسی شیعه از سوی دیگر داشت.

به هر روی، حاکمیت تئودموکرات های شیعه به رهبری روحانیت در وضعیت فعلی، معلول سنت و گذشته سیاسی جامعه ایران است; در حالی که اقشار مختلف اجتماعی نظیر روشنفکران، بازاریان و کارگران و احزاب و سازمان های وابسته به جریان های مختلف فکری – سیاسی همچون مارکسیسم، ناسیونالیسم و جریان های ترکیبی (اسلام و مارکسیسم، مارکسیسم و ملی گرایی، اسلام و ملی گرایی)، تلاش زیادی برای کسب قدرت و براندازی نظام شاهنشاهی انجام دادند ولی موفق نشدند . این مقاله با تاکید بر این اصل که کسب قدرت بدون داشتن قدرت ممکن نیست، و با فرض گرفتن این نکته که روحانیت شیعه در بین اقشار مختلف اجتماعی در ایران قدرتمندترین گروه جامعه بوده است، متغیر اصلی در حاکمیت آنان را در منابع عظیم، متعدد و متنوع قدرتی می بیند که نسبت به دیگر طبقات اجتماعی، از آن برخوردار بودند . بنابراین پرسش اصلی مقاله چنین مطرح می شود: فایل پاورپوینت کامل منابع قدرت روحانیت شیعه در ایران که به اتکای آن حاکمیت را در دست گرفت کدامند؟

روحانیت شیعه

روحانیت شیعه از منظر جامعه شناختی، به طبقه یا گروه رسمی مبلغ، مروج و مفسر مذهب تشیع که به صورت زنده و مداوم، نقش محول خود را در جامعه ایفا می کند، اطلاق می گردد . آنان با توجه به تحصیل در حوزه های علمیه به عنوان «کارمندان اسلام » ، حفظ اسلام در همه ابعادش را وظیفه خود می دانند. (۱) شایان ذکر است هرچند اصطلاح «روحانی » در مقابل «جسمانی » – که منسوب به مسیحیت و ریشه در حواریون و هفتاد مبلغ منصوب حضرت عیسی علیه السلام دارد – (۲) از غرب و در عصر مشروطه وارد فرهنگ ایران شده، (۳) اما بین این دو اصطلاح در اسلام و مسیحیت تفاوت بنیادین وجود دارد; در اسلام روحانیت وظایف سیاسی و معنوی را توامان بر عهده دارد; اما در مسیحیت محدود به قلمرو معنوی است . همچنین در فرهنگ سیاسی ایران، واژه «روحانی» با واژه های عالم، معمم، اهل علم، آخوند، مبلغ، روضه خوان، ملا، طلبه، فقیه و مانند آن مترادف است . در خصوص منشا پیدایش طبقه علما در جهان اسلام، برخلاف دیدگاهی که معتقد است در اسلام ذاتی طبقه روحانی نداشتیم و آن را پدیده ای نوظهور در تاریخ ایران می داند که سلسله مراتب و عناوین آن تحت تاثیر هیرارشی کلیسای کاتولیک و زمینه های اجتماعی و اقتدارگرایی در ایران به وجود آمده است، (۴) باید گفت پیدایش طبقه روحانیت در اسلام همزاد آن بوده است . پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله به عنوان اولین و عالی ترین رجل دینی، ضمن این که خود به ایفای نقش روحانی در ابعاد معنوی و سیاسی می پرداخت، برخی از اصحاب مانند مصعب بن عمیر و معاذ بن جبل را نیز مامور تبلیغ عقاید و احکام اسلامی می کرد . (۵) یک دلیل اساسی مبنی بر این که در «اسلام ذاتی» طبقه یا گروهی به نام «فقها» یا روحانیت هست و آن محصول «اسلام تاریخی » نیست، این دستور صریح قرآن کریم است که از هر «فرقه ای» ، «طایفه ای» برای «تفقه در دین » کوچ کنند تا پس از کسب تخصص در دین، کارویژه های «انذار» و «تحذیر» قوم خود را در بازگشت به میان آنها ایفا کنند: «و ما کان المؤمنون لینفروا کافه فلو لا نفر من کل فرقه منهم طائفه لیتفقهوا فی الدین و لینذروا قومهم اذا رجعوا الیهم لعلهم یحذرون» . 2 توجه به شرایط صدور این فرمان یعنی وقعیت حساس و اضطراری جنگ و جهاد از یک سو و شمول آن «من کل فرقه » از سوی دیگر، بیانگر ضرورت و اهمیت پیدایش این طایفه یا طبقه، هنگام ظهور اسلام است. علاوه بر توصیه های قرآنی و دستور پیامبرصلی الله علیه وآله، دلایل زیر نیز از جمله عوامل پیدایش، تقویت و ماندگاری روحانیت در اسلام است:

۱. ضرورت تعلیم تازه مسلمانان که بر اساس نص آیه دوم سوره نصر، فوج فوج به دین خدا می گرویدند;

۲ . نیاز به دفاع فرهنگی از شریعت اسلام به دلیل هم مرزی با ادیان دیگر;

۳ . نیاز به دفاع فرهنگی در مقابل فرهنگ ها و تمدن های سابقه دار نظیر ایران و روم;

۴ . ضرورت بیان احکام و عقاید اسلامی در خصوص حوادث و موضوعات جدیدی که در آیات قرآنی و روایات ماثور نیامده است; (۶)

۵ . ضرورت رساندن احکام و عقاید اسلامی به کسانی که در مناطق دور از مرکز وحی ساکن بودند .

به دنبال شکاف سیاسی – مذهبی که پس از رحلت پیامبرصلی الله علیه وآله در دنیای اسلام حادث شد، عالمان دینی نیز به تبع آن منشعب شدند . در شاخه اهل سنت، این سلسله پس از پیامبر و صحابه، در «تابعان » و «تابعان تابعان » و سپس ائمه چهارگانه و پیروان روحانی آنها تداوم یافت و در شاخه تشیع، پس از پیامبر در امامان شیعه علیهم السلام، شاگردان آنها، نواب خاص امام مهدی علیه السلام در عصر غیبت صغرا و فقها در عصر غیبت کبرا استمرار یافت . در تشیع با شروع غیبت کبرا، به دلیل عدم دسترسی به امام معصوم و نایبان خاص و ضرورت پاسخ گویی به نیازهای دینی مردم و مسائل نوپیدا، نقش و اهمیت روحانیان روزافزون شد و عالمانی چون شیخ مفید، سید مرتضی، شیخ طوسی و ابن ادریس در راس طبقه علما، طلایه دار تداوم حرکت روحانیت شدند . در ادامه، روی کار آمدن صفویه در قرن دهم هجری (۹۰۷ ه/ . ۱۵۰۱ م) نقطه عطف بزرگی بود . روحانیان شیعه که تا این زمان در درون حاکمیت های سنی به عنوان یک اقلیت درصدد «حفظ هویت مذهبی » و «کسب امنیت اجتماعی » بودند، با رسمی شدن مذهب تشیع در ایران موقعیت ممتازی یافتند . در این مقطع، بسیاری از علمای شیعه از سوریه، عراق، لبنان و بحرین برای کمک به دولت شیعه، به ایران مهاجرت نموده و گروه روحانیت را تقویت و برجسته کردند . به دنبال این تحول، روحانیت شیعه در ایران، علاوه بر کارویژه های «ترویج تشیع » و «مقابله با تصوف و رابطه مرید و مرادی » ، می بایست مناسبات خود با دولت و سلاطین حاکم را نیز تنظیم می کرد .

مناسبات روحانیت و دولت در ایران معاصر

با نگاهی جامعه شناختی می توان گفت روحانیت شیعه، لااقل از دوره صفویه، از جمله نیروهای مقتدر اجتماعی و یکی از ارکان مهم جامعه مدنی به شمار می آمده است . آنان همچون نیروها و گروه های دیگر اجتماعی، در تعامل با قدرت سیاسی علاوه بر ایفای نقش معنوی خود، عهده دار نقش سیاسی نیز بوده اند که کارکردهایی همچون مشارکت و نفوذ در ارکان دولت، انزوا و انفعال سیاسی، اپوزیسیون داخلی، رهبری قیام ها و انقلاب های اجتماعی را می توان برشمرد . با روی کار آمدن صفویه و رسمی شدن مذهب تشیع، مناسبات دین و دولت در ایران تحول بنیادین یافت و روحانیان شیعه خود را شریک قدرت سیاسی حاکم یافته و در یک قدمی قدرت و در کنار پادشاهان و امرا قرار گرفتند . با سقوط صفویه، روحانیان موقعیت طلایی خود را از دست دادند و پیوندشان با دولت گسست . اقدامات افغان های سنی مذهب و نادر شاه، آنها را دچار مشکلات اساسی کرد تا جایی که بسیاری از علما مجبور به ترک ایران شدند . تلاش های دولت زند و تمایل آنها برای نزدیکی به روحانیت نیز به دلیل ضعف حکومت و نابسامانی های ناشی از جنگ قدرت بین قبایل، موقعیت روحانیان در عصر صفوی را احیا نکرد; از این رو همچنان از صحنه قدرت به دور ماندند .

در چنین شرایطی، پیروزی ایل قاجار و اهتمام آنها به مذهب شیعه، با توجه به نیاز دولت جدید به کسب مشروعیت از طرف روحانیت، هرچند در ابتدا دین و دولت را به هم نزدیک کرد و علما به ویژه در عصر فتحعلی شاه به ارکان قدرت نزدیک شدند، اما با شکست ایران در جنگ های سیزده ساله با روسیه، به دلیل این که هر یک از این دو نهاد اقتدار، دیگری را مسؤول شکست معرفی می کرد، واگرایی روحانیت از دولت آغاز شد . این واگرایی در عصری ناصری شتاب گرفت، به گونه ای که روحانیت در راس مخالفان داخلی، رهبری قیام تنباکو را در دست گرفت . سیر این تحول در دوره مظفرالدین شاه به تضاد کامل دین و دولت انجامید و روحانیان انقلاب مشروطه را در کنار روشنفکران سکولار به پیروزی رساندند . پس از این تحول اساسی یعنی نفی سلطنت مطلقه و بنیان گذاری سلطنت مشروطه، انتظار می رفت تا علما به ارکان قدرت نزدیک تر شوند، اما تحولات و نابسامانی های پس از مشروطه نتیجه عکس داد و سیر دوری روحانیت از قدرت تا آن جا شدت گرفت که موجب سرخوردگی و یاس بسیاری از روحانیان از دخالت در سیاست گردید .

در عصر پهلوی، رضاخان پس از استفاده ابزاری از اسلام جهت تثبیت قدرت خود، مبارزه شدیدی را علیه روحانیت سامان داد . رضاشاه نه تنها روحانی زدایی به ارث رسیده از گذشته در بخش های فرهنگی و قضایی دولت را در پیش گرفت، بلکه سیاست نابودی کیان روحانیت به عنوان یک قشر اجتماعی را اتخاذ کرد . مشابه همین سیاست در عصر محمدرضا پهلوی تداوم یافت و سکولاریزم پارادایم حاکم بر جامعه شد . در چنین شرایطی، روحانیت از قدرت سیاسی حاکم فرسنگ ها فاصله گرفت; اما با ظهور شخصیت عظیم و استثنایی امام خمینی (ره) در میان روحانیت، نقطه عطفی در سیر این تحول ایجاد شد و از سال ۱۳۴۱ روند آن معکوس گردید .

امام خمینی (ره) که علاوه بر اقتدار کاریزماتیک شخصی، از اقتدار کاریزماتیک نهادی نیز برخوردار بود، ابتدا با یک «انقلاب علمی (۷) پارادایم سکولار حاکم بر جامعه را در هم شکست و با کمک روحانیان انقلابی پارادایم جایگزین ۴ خود را تحت عنوان «آمیختگی دین و سیاست » جا انداخت . او با رد هر گونه دوآلیسم مذهب و سیاست در اسلام، شرایط در حوزه های علمیه و اجتماع مؤمنان و مسلمانان را به گونه ای متحول ساخت که نه تنها خوف ورود به سیاست در برخی از روحانیان و مقدسان ریخته شد، بلکه در پارادایم جدید ورود به سیاست یک «تکلیف » محسوب گردید . بر این اساس، با وجود این که روحانیت شیعه تا این زمان درصدد به دست گیری قدرت نبود، استراتژی کسب مستقیم قدرت را در دستور کار خود قرار داد .

با پیروزی انقلاب اسلامی و تشکیل نظام جمهوری اسلامی، در مناسبات دین و دولت در ایران معاصر، تحولی بسیار عظیم پدید آمد . این دگرگونی موقعیتی برتر و فراتر از عصر صفوی در اختیار علما گذاشت; بدین معنا که اگر در آن دوره، روحانیان در کنار حاکمان و امرا قرار داشتند، اینک خود حاکم و امیر شدند . به دنبال این امر، با توجه به این که در کنار روحانیت، اقشار دیگری همچون روشنفکران و کارگران نیز در پی کسب قدرت بودند . این نکته حائز اهمیت است که چرا روحانیان بر سریر قدرت نشستند . بی شک پاسخ این پرسش در «میزان قدرت روحانیت » نهفته بود، زیرا به تعبیر نیکولو ماکیاولی «پیروزی قدرتمندترین اشخاص، واقعیت اساسی تاریخ بشری است » . (8)بر این اساس، روحانیت شیعه در ایران به عنوان «قدرتمندترین گروه اجتماعی در کشور» صاحب منابع بزرگی از قدرت بود که سایر طبقات جامعه فاقد آن بودند . در ادامه به بیان این منابع می پردازیم .

منابع قدرت

۱ . ایدئولوژی و مکتب: مکتب و ایدئولوژی روحانیت یک دنیای کامل و بی نقص را برای آنان الگو قرار می داد . این ایدئولوژی که به طور دایم و مستمر توسط روحانیان از منابع اصلی بازتولید و ترویج می شد، نقش فرهنگ و «ایدئولوژی مسلط » – و نه سلطه – را در جامعه پیدا کرده و به متدینان می فهماند که امور جامعه می تواند بسیار بهتر از آنچه هست باشد . این ایدئولوژی به خوبی انگیزه و محرک لازم را برای مبارزه کردن، جانبازی و فداکاری و در صورت لزوم جنگ و جهاد در اختیار آنان می گذاشت . بر اساس مبانی نظری شیعه، در کنار توحید، نبوت و معاد، دو اصل عدالت و امامت نیز جزء اصول دین است . اصل توحید روحانیت انقلابی را به بالاترین قدرت هستی یعنی خداوند متصل می کرد و در آنان نیرویی قوی برای ایستادگی در مقابل قدرت های ظالم دنیوی پدید می آورد; همچنین آنان را به حکومت الله یا تئوکراسی در زمین رهنمون می شد و برای استقرار آن در زمین، در آنها احساس تکلیف ایجاد می کرد . نبوت پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله، نوع حکومت زمینی مورد نظر آنها را که همان دولت دینی مدینه النبی بود، روشن می ساخت . بر اساس اصل معاد، روحانیان انقلابی، پشتگرمی لازم را برای تحمل سختی های این جهانی به امید پاداش در آخرت به دست می آورند . این اصل نه تنها آنها را از وابستگی به قدرت های دنیوی و دستگاه ظلم و ستم باز می داشت، بلکه در آنان تکلیفی برای مقابله با ظلم و ستم دستگاه استبداد ایجاد می کرد و عدالت خواهی آنان باعث می شد تا توده ها و اقشار زیر ستم، در زیر پرچم آنان گرد آیند . الگو قرار دادن اصل «امامت » که رهبری همزمان دنیوی و روحانی است، در عصر غیبت کبرا منجر به احیای «مرجع اعلا» یا «مرجع عام » نظیر شیخ انصاری، میرزای شیرازی و امام خمینی گردید و قدرت فراوانی به روحانیت شیعه بخشید .

تاکید بر اجتهاد و عقل گرایی، این ایدئولوژی را متناسب با مقتضیات زمان و مکان پیش می برد و از آن جا که هر نظام ایدئولوژیک باید در حد کافی انعطاف داشته باشد تا برای بقای خود بر تهدیدات چیره شود، این مکتب ظرفیت لازم را برای حفظ هوادارانش در همه شرایط پیش آمده دارا بود . جنگ، صلح، زندان، شکنجه، تبعید و یا هر شرایط