خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل اعزام طلاب به خارج و پیامدهای آن

اعزام دانشجوی طلبه،از سوی حوزه علمیه قم به خارج از کشور، که به همت بنیاد فرهنگی باقر العلوم – علیه السلام – صورت گرفت، اولین تجربه در این زمینه است که سال دوم خود را پشت سر می گذارد. از این رو به خدمت تنی چند از دانشجویان طلبه اعزامی به کانادا رسیدیم تا در زمینه اعزام و پیامدهای آن نظراتشان را جویا شده و گزارشی را تقدیم خوانندگان گرامی نماییم. در این جا اولین قسمت این گزارش را عرضه می داریم.

۳معرفت: ارزیابی شما از اعزام دانشجو عموما و طلاب خصوصا به خارج از کشور چگونه است و نظرتان را در مورد پیامدهای آن بفرمایید.

آقای شاملی: این سؤال در حقیقت دو قسمت دارد که باید از هم تفکیک شوند. مساله ضرورت یا عدم ضرورت اعزام دانشجو به خارج بحثی است که به طور کلی موافق و مخالف خود را دارد که من فکر می کنم از ارزیابی فعلی ما بیرون است و آنچه که الان بیشتر قابل توجه ماست این است که اگر قرار باشد حوزه علمیه قم در کنار دانشگاه دانشجویان خود را به خارج اعزام کند، آیا این، یک اقدام مثبت است؟ و می تواند پیامدهای مثبتی برای حوزه به دنبال داشته باشد یا نه؟ در مورد اعزام طلبه به خارج سؤالی مطرح است که در اعزام دانشجو به خارج نیز مطرح است و آن اینکه:

آیا بهتر نیست به جای اینکه شما افراد معتقد یک کشور اسلامی را به خارج اعزام کنید، از خارج استاد بیاورید اگر شما استاد از خارج بیاورید، هم توانسته اید دانسته های علمی کشورهای پیشرفته را وارد کنید و هم از پیامدهای سوء آن مثل: کشیده شدن دانشجویان به فساد و تاثیر بعضی از جنبه های منفی ارزشی در امان باشید. بنابراین به جای اینکه شما دانشجو و یا طلبه به خارج اعزام کنید، بهتر است استاد از خارج بیاورید. اما تجربه نشان داده است که آوردن استاد نمی تواند مساله ضرورت اعزام را به طور کلی حل کند; چون استاد بخشی از پیشرفت تحصیلی است و ما در رشد فرهنگی و رشد تحصیلی، هم به استاد هم به ابزار

تکنیک تحقیقی نیازمند هستیم، هم روش تحقیق لازم داریم و هم فضای تحقیق. در این مجموعه، استاد فقط یک عضو از اعضای مختلفی است که می تواند مساله اعزام به خارج را زیر پوشش بگیرد و بخشی از نیازهای اعزام به خارج را، تامین کند.

نکته دیگر اینکه این مساله ممکن است درمورد اعزام دانشجو به خارج تا حدی صادق باشد که مثلا بگوییم ما ابزار را در داخل تهیه می کنیم، تکنیک و استاد را هم وارد می کنیم، تا بتوانیم محتوا را در یک محیط کنترل شده ای ارائه کنیم. اما باید توجه داشت که این مساله در مورد اعزام طلبه به خارج صادق نیست، زیرا اگراعزام طلبه برای مطالعات اسلامی باشد، متخصص ترین اساتیدش در داخل کشور به اندازه کافی وجود دارد.پس اعزام برای آنان ضرورتی ندارد. با توجه به این مقدمه برای اینکه ما ارزیابی خود را مقداری حساب شده تر ارائه کرده باشیم، باید ببینیم که حوزه در کنار دانشگاه برای چه اهدافی اقدام به پرورش نیرو می کند؟اگر این اهداف را دقیقا بشناسیم،آن وقت معلوم می شود که آیا برای رسیدن به این اهداف، اعزام ضرورتی دارد یا نه؟ آیا همه آن اهداف را می شود در داخل کشور تامین کرد یا نه؟ به نظر من حوزه بعد از فرمایش مقام معظم رهبری در سال گذشته که فرمودند: حوزه باید به صورت یک سازمان رسمی و حساب شده و تقسیم بندی شده درآید، و باید یک هیات اصلی برای سیاست گذاری داشته باشد و نیز دارای بخشهای مختلفی باشد برمبنای نیازهایی که در جامعه هست که کارها را بر حسب نیازهابرای جامعه اسلامی انجام بدهند. خوب اگر این تقسیم بندی صورت بگیرد آن وقت حوزه باید نیروهای خود را مطابق آن تقسیم بندی پرورش دهد. قبل از بیانات مقام معظم رهبری، مرحوم امام (رضوان الله علیه) هم اشاره ای داشتند به اینکه: حوزه می تواند یکی از کارهایش همکاری با دانشگاه باشد در زمینه اصلاح وبازسازی متون علوم انسانی. خوب، اگرآن فرمایش حضرت امام(ره) بااین سخن مقام معظم رهبری را کنار هم بگذاریم، می بینیم که بخشی از کارهایی که حوزه انجام می دهد.پرورش و تربیت کارشناس در زمینه علوم انسانی است. وقتی ما می خواهیم نیروهای کارشناس و صاحب نظری که بتوانند با دانشگاه همکاری داشته باشند تربیت کنیم، تمامی این نیازها در داخل کشور تامین نمی شود. بااینکه کشور ما در برابر کشورهای غربی معروف است به اینکه بیشتر در جنبه های انسان شناسی کار کرده و رشد کشور ایران در جنبه های فرهنگی و علوم انسانی بوده است نه علوم تکنیکی و پزشکی و آنان کشور ما را به این عنوان می شناسند ولی با این همه، آگاهی از تمامی دانشهای امروزی در زمینه علوم انسانی در داخل کشور قابل تامین نیست و این را من به عنوان کسی که سالها در علوم انسانی در رشته روانشناسی کار کرده ام می گویم.

آن چیزهایی که ما در داخل کشور داریم خوب هستند اما فقط بخشی از نیاز یک کارشناس را برآورده می کنند. یک کارشناس علوم انسانی باید در حد کارشناسی ارشد از علوم انسانی برخوردار باشد و همه این در داخل کشور قابل تامین نیست. ما می بینیم که روز به روز علم مشکل جدیدتری پیدا می کند و آن غرب یا کشورهای خارجی، با آن اهتمام شدیدی که برای پیشرفت علوم دارند هر روز حرف تازه ای برای گفتن دارند. بنابراین اگر کسی بخواهد مبین نظر اسلام در حوزه مسائل انسان شناختی باشد،اول باید آن علوم انسانی را در شکل امروزی اش خوب بشناسد و رسیدن به حد کارشناسی ارشد در زمینه هریک از علوم انسانی، قسمتی در داخل کشور و قسمتی در خارج قابل تامین است. مؤید این حرف من این است که امروزه بیشتر کشورها با این که در داخل کشور خودشان برای پرورش دانشجو استاد دارند ولی دانشجویان خود را برای استفاده از فرصتهای مطالعاتی به خارج اعزام می کنند یا اینکه مثلا کشورهایی هستند که در داخل کشور، ابزار تحقیق،استاد و همه امکانات را دارند ولی دانشجویان یا اساتید خود را برای فرصتهای مطالعاتی به خارج می فرستند. خوب، این برای چیست؟ این برای این است که دانشجو تا در آن فضا و آن محیط نرود و از نزدیک حشر و نشر با آنجا نداشته باشد نمی تواند از یافته هایی که آنها دارند، پیشرفتهایی که کرده اند استفاده کند و با نقاط قوت و ضعفشان آشنا بشود. بنابراین اگر امروز اهدافی برای حوزه مطرح است که قبلا مطرح نبوده یعنی قرار است نیروهای حوزه را تقسیم بندی کنند، عده ای در رشته فقاهت، عده ای در رشته تفسیر قرآن، یا مسائل اعتقادی و یا مسائل اجرائی مثل قضا کار بکنند و عده ای نیز در رشته علوم انسانی برای اینکه بتوانند مبین نظر اسلام در جنبه های علوم انسانی باشند، کار کنند، این تبین مستلزم این است که فرد، هم بر مبانی اسلام شناسی مسلط باشد و هم دریکی از شاخه های علوم انسانی امروز، در حد کارشناس صاحب نظر باشد. رسیدن به آن مرحله نیازمند به این است که فرد بتواند در دانشگاه های خارج شرکت کند و از آخرین یافته های علمی باخبر شود و بعد بتواندکارهای مقایسه ای و تحقیقی را در داخل انجام بدهد

این بخشی از اهداف حوزه است اما یک نکته دیگر هم هست که می توان آن را ازاهداف حوزه بشمار آورد وقتی برادران ما به کشور کانادا رفتند متوجه شدند که در غرب چنین نیست که همه سرمایه گذاریها و همه امکانات صرف پرورش نیرو در زمینه علوم تکنیکی و پزشکی و امثال اینها بشود، بلکه آنها دپارتمانهایی دارند که مختص شناخت ادیان است، مختص شناخت اسلام است، بخصوص در دانشگاه مک گیل کانادا، هم دپارتمان مطالعات اسلامی وجود دارد که فقط در مورد اسلام مطالعه می کند و هم دپارتمان ادیان دیگر که تاریخ ادیان، فلسفه ادیان را مطالعه می کند. خوب، یکی از اهداف حوزه تبین اهداف در سطح بین الملل است. ما غیراز اینکه نیازهای داخلی را برطرف می کنیم باید نیازهای خارج کشور را نیز تامین کنیم. وقتی که می خواهیم اسلام را درسطح بین الملل تبیین بکنیم باید توجه داشته باشیم که کسانی درخارج از کشور، دپارتمانهایی را سالیان سال است تحت عنوان اسلام شناسی اداره می کنند. برای مثال، در همین دانشگاه مک گیل دپارتمان مطالعات اسلامی بیش از ۴۵ سال است که تاسیس شده و تزهای زیادی نوشته شده است، تزهای فوق لیسانس،تزهای دکترا. دانشجویانی را از اطراف دنیا جذب کرده وتربیت می کند و به اطراف عالم می فرستد. حوزه که می خواهد مبین اسلام باشد باید از اخبار و احوال اسلام نه تنها در داخل ایران بلکه در سطح جهان مطلع باشد. ببیند اسلام چه تاثیری توانسته است در آمریکای شمالی و اروپا بگذارد؟ شناخت اسلام در آمریکا چگونه و تا چه حد است؟ این هم هدف دیگری است غیر از آن. آن هم مربوط به علوم انسانی بود حتی ما اگر راجع به علوم اسلامی صحبت کنیم یک طلبه در این زمان وقتی می تواند مبین نظر دقیق و صحیح اسلام باشد که بداند دیگرانی که مسلمان نیستند، معترض به اسلام نیستند، محققند یا مستشرقند و از کانال شرق شناسی به اسلام شناسی منتهی شدند، آنها که مسلمان نیستند و از خارج، اسلام را مطالعه کرده اند چه دیدی نسبت به اسلام دارند و چگونه اسلام را تبیین می کنند؟ اینجا ضرورت دارد که حوزه بخشی از نیروهایش رااعزام به خارج بکند که با روشها و متدها آشنا بشوند و حتی محتوای اسلام شناسی در غرب، در آمریکا این هم هدفی است که می طلبد حوزه نیروهایی را بفرستند خارج، علاوه براین، غیر از این که ما می خواهیم اسلام را تبیین کنیم، تبادل فرهنگی اگر واقعا مجامع و مراکز اسلام شناسی در کشورهای خارجی باشد حوزه باید با آنها تبادل فرهنگی داشته باشد حالا یا داد و ستد باشد و یا در حد هدایت و کنترل.اگر ایران پایگاه و مرکز اسلام است و قرار است که هدایت وکنترلش روی تمام مراکز اسلام شناسی عالم باشد باید با نحوه کارآنها، کم وکیف کارآنها آشنا بشود جنبه های مثبت کارشان را تقویت کند، جنبه هایی که احتمالا ممکن است که فاصله بگیرد از مرز اسلام ناب محمدی – صلی الله علیه وآله – آنها را بشناسد و بتواند واکنشهای معقول و منطقی در برابر آنها داشته باشد. این هم یکی از اهدافی است که اگر ما نتوانیم دانشجو هم در مقطع کارشناسی یا کارشناسی ارشد یا دکترا به خارج اعزام کنیم ضرورت دارد که حوزه برای تبیین بین المللی اسلام نیروهای خودش را به مراکز اسلام شناسی جهان اعزام کند. الان در آمریکا در شیکاگو در آمریکای شمالی مرکز اسلام شناسی وجود دارد. در تورینتو دپارتمان مطالعات اسلامی هست اینها همه به نام اسلام دارند کار و تحقیق می کنند و سابقه تحقیقاتشان هم به حدود نیم قرن می رسد اینها اسلام را چگونه به دنیا معرفی می کنند کسانی که در اینجا پرورش پیدا می کنند چگونه اسلام را شناختند؟ و حتی آنها ادعا می کنند که ما چون در مهد علم بودیم، چون در غرب و آمریکا بودیم خوب توانستیم از روشهای حاکم بر علوم انسانی آنجا به گونه ای استفاده بکنیم که اسلام را صحیح تر و کامل تر بشناسیم چون برخورد و رویکر