خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل مثل های زیبای قرآن (۹)

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل مثل های زیبای قرآن (۹) :

مثل سوم: معبودان پست تر از پشه

«اگر
خداوند، در مقام مثل، معبودان پست وحقیر مشرکان را به پشه تشبیه کرده، به این جهت
است که این موجود ریز در عرف و فرهنگ مردم، نمونه روشنی برای حقارت و پستی است،
گرچه در آفرینش، از موجودات شگفت انگیز است » .

«ان الله
لا یستحیی ان یضرب مثلا ما ^(۱) بعوضه فما فوقها فاما الذین آمنوا
فیعلمون انه الحق من ربهم و اما الذین کفروا فیقولون ما ذا اراد الله بهذا مثلا
یضل به کثیرا و یهدی به کثیرا و ما یضل به الا الفاسقین » ^(۲) .

«خداوند
از این که (به موجود پستی مانند) پشه و حتی بالاتر از آن مثل بزند، شرم نمی کند
(در این میان) آنها که ایمان آورده اند، می دانند که آن (نوع مثل ها) حقیقتی است
که از طرف پروردگارشان، و اما آنها که کفر ورزیده اند (این موضوع را بهانه کرده،
و) می گویند: منظور خداوند از مثل چه بوده است، با این مثل جمع کثیری را گمراه و
گروه زیادی را هدایت می کند، درحالی که فقط فاسقان با آن گمراه می شوند» .

بحث مثل
سوم را در پنج بخش از نظر خوانندگان گرامی می گذرانیم:

۱ . حیا و شرم در مورد خدا

آیه
مبارکه خدا را با جمله «لا یستحیی » توصیف می کند، و یادآور می شود که خدا از زدن
برخی از مثل ها که جنبه های هدایتی دارند، شرم نمی کند .

اکنون
سؤال می شود: «شرم کردن و یا نکردن » از صفات موجود امکانی است که پذیرای تاثر از
عوامل درونی و برونی باشد، و ذات اقدس خدا، فراتر از آن است که پذیرای تاثیر باشد
.

و به دیگر
سخن: «شرم » و یا «حیا» یک حالت روانی است که با گرفتگی روح، همراه بوده و اثر آن
در اعضای انسان بالاخص چهره ظاهر می گردد و خدای بزرگ بالاتر از ماده تاثیرگذار و
یا تاثیرپذیر است تا نفیا و اثباتا محور این نوع امور روانی باشد .

این پرسش
به «حیا» اختصاص ندارد، بلکه در تمام پدیده های روانی که از فعل و انفعال ذات خبر
می دهد نیز مطرح می باشد، مانند خشنودی و خشمگینی خدا که در برخی از آیات وارد شده
است، از باب نمونه:

۱ . «لقد
رضی الله عن المؤمنین اذ یبایعونک …» ^(۳) . «خدا آنگاه که مؤمنان با
تو بیعت می کردند، خشنود گردید» .

۲ . «غضب
الله علیهم » «خدا بر انان (یهود) غضب کرد» .

درحالی که
خشنودی و خشمگینی که در زبان عربی به آن «رضا» و «غضب » می گویند، دوحالت روانی
است که شرایط مساعد، و نامساعد، پدید آورنده آن دو می باشد و در نتیجه ذات تحت
تاثیر عوامل برون از خود قرار می گیرد .

پاسخ در
این موارد، یک کلمه بیش نیست و آن این که: نتیجه را باید گرفت و مقدمه را باید رها
ساخت ^(۴) .

توضیح این
که: حقایق و معارف فراتر از جهان ماده (واقعیت اسماء و صفات خدا) وقتی در قالب
الفاظ – که بشر آنها را برای رفع نیازهای روزمره خود وضع کرده است – درآمد، برای
خود چنین حالتی پیدا می کند و این قصور و کوتاهی لسان بشری است که آن را یارای
بیان حقایق جهان بالا نیست و اگر برای بشر امکان آشنایی با زبان متناسب با معارف
الهی بود، به کارگیری این الفاظ نیازی نبود .

و از طرفی
چون سنت الهی بر این تعلق گرفته که بازبان مردم سخن بگوید و تمام پیامبران نیز با
زبان قوم خود برانگیخته شده اند ^(۵) ; برای تفهیم یک رشته معارف از به
کارگیری این الفاظ – که معنی ظاهری آنها، با ذات اقدس الهی مناسبت ندارد – چاره ای
نیست ولی در عین حال افراد کنجکاو و آشنا با زبان قرآن می توانند با ضمیمه کردن
دیگر آیات، به اهداف این آیات پی ببرند و بدانند که مقصود از وصف الهی با این
اوصاف، این نیست که ذات اقدس الهی، مرکز این نوع پدیده های روانی است، بلکه هدف،
گزارش از واکنش های متناسب با این دو پدیده است نه واقعیت خود آنها، توضیح این که:

به هنگام
خشنودی، از یک شخص، دو چیز احساس می شود:

۱ . نوعی
انبساط در روح و روان پدید می آید .

۲ . از
خود واکنش متناسب مانند ستایش و یا پاداش نشان می دهیم .

این سخن
در خشم نیز حاکم است، در آنجا نیز این دو مطلب حاکم است . در مورد رضا و خشم الهی،
به خاطر پیراستگی ذات، حالت نخست محکوم به بطلان است، اما حالت دوم که از آن به
عکس العمل و واکنش تعبیر می کنیم، کاملا حاکم است . هرگاه خدا از خشنودی خود
نسبت به فردی یا گروهی خبر داد، مقصود این است که به او پاداش خواهد داد و به همین
شیوه است «خشم » .

از این
بیان هدف از به کارگیری واژه حیا درباره خدا، روشن گردید . مقصود; اثبات و یا نفی
واکنش های این پدیده روانی است، نه حقیقت آنها، انسان خجول در سایه تحول روانی
دچار گرفتگی چهره و زبان می گردد، اما برخلاف او، فرد غیر خجول که از این واکنش
پیراسته می باشد مقصود خود را پوست کنده می گوید . اگر خدا می فرماید: «ان الله لا
یستحیی » هدف این است که او از گفتن حقایق پروایی ندارد، همچنان که افراد غیر خجول
نیز چنین می باشند، و لذا در برخی از آیات می فرماید: «… ان ذلکم کان یؤذی النبی
فیستحیی منکم الحق و الله لا یستحیی من الحق …» ^(۶) .

«جلوس طولانی
شما در خانه پیامبر مایه ناراحتی او می گردد و از بازگویی این حقیقت شرم می کند،
ولی خدا از بیان حق، شرم نمی کند» .

۲ . بعوضه چیست؟

«بعوضه »
در زبان عرب به معنی «پشه های ریز» است و به نوع بزرگ تر «بق » می گویند، و در
ادبیات فارسی بیشتر درمورد تحقیر به کار می رود .

عنصری
می گوید:

ناید زور
هژبر و پیل، ز پشه

نیاید بوی
عبیر و گل، ز سماروغ

فردوسی از
آن در مواقع تحقیر و بی ارزش نمایی چیزی بهره می گیرد، چنانکه می گوید:

بدانگه که
قیصر نباشد به روم

نسنجد به
یک پشه این مرز و بوم

سر پشه و
مور تا شیر و گرگ

رها نیست
از چنگ و منقار مرگ

بیابان
چنان شد ز هر دو سیاه

که بر مور
و بر پشه شد تنگ راه معزی می گوید:

خصم مسکین
پیش خسرو کی تواند ایستاد

پشه کی
جولان کند جایی که باد صرصر است

سعدی با
این که از قدرت پشه در صورت فشردگی سخن می گوید، و آن را پیروز بر پیل می داند،
مع الوصف آن را نیز نوعی تحقیر می کند چنان که می گوید:

پشه چو پر
شد بزند پیل را

با همه
تندی و صلابت که در او است

پشه نه
تنها موجود ناتوانی است، بلکه از عمر بسیار کوتاهی نیز برخوردار است چنانکه مولوی
می گوید:

پشه کی
داند که این باغ از کی است

در بهاران
زاد و مرگش در دی است

در شعر
معروف که گوینده آن برای نگارنده معلوم نیست، پشه کاملا تحقیر شده است:

جایی که
عقاب پر بریزد

از پشه
لاغری چه خیزد

بنابراین
هرجا که سخن از «پشه » است، تحقیر و بی ارزشی با او همراه می باشد .

۳ . شان نزول آیه

قرآن در آیاتی
برای تحقیر خدایان مشرکان و عمل آنان، دو مثل کوبنده زده که مایه ناراحتی مشرکان
گردیده است:

برای
ترسیم ناتوانی خدایان دروغین آنان می فرماید: خدایان دروغین مشرکان به اندازه ای
ناتوانند که نمی توانند مگسی را بیافرینند، و اگر مگسی چیزی از آنها بگیرد، قدرت
پس گرفتن آن را ندارند، چنانکه می فرماید:

«… ان
الذین تدعون من دون الله لن یخلقوا ذبابا و لو اجتمعوا له و ان یسلبهم الذباب شیئا
لا یستنققوه منه …» .

«کسانی را
که غیر از خدا می خوانید، هرگز نمی توانند مگسی بیافرینند، هرچند برای این کار
دست به دست هم دهند! و هرگاه مگس چیزی از آنها برباید، نمی توانند پس بگیرند» .

در آیه
دیگر خود مشرکان را به عنکبوت و خدایان آنان را به لانه آن تشبیه می کند و
می فرماید:

«مثل
الذین اتخذوا من دون الله اولیاء کمثل