خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه فردوسی مشهد

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه فردوسی مشهد :

تاریخچه و فضا

:

فایل پاورپوینت کامل کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه فردوسی مشهد در حدود ۲۵ سال قبل تاسیس شد. اوایل سال ۱۳۵۰ ساختمانی

کوچک روبروی دانشکده ادبیات و علوم انسانی – که در حال حاضر به سرای استادان تبدیل شده است – به کتابخانه

مرکزی و مرکز اسناد اختصاص یافت. یک سال بعد با تلاش مدیریت کتابخانه

(۱)

که از دانش آموختگان کتابداری و فردی

متخصص و علاقه مند بود و برای توسعه این مرکز بسیار می کوشید، کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد به ساختمانی با

مساحت ۶۵۰ متر زیربنا در مجتمع دانشگاه که پیش از آن در اختیار تربیت بدنی بود منتقل گردید، هر چند این بنا نیز از

لحاظ فضا مناسب چنین کتابخانه ای نبود

.

با تلاش مدیریت بعدی

(۲)

در سال ۱۳۶۴، ۲۰۰ متر مربع خاص مخزن و سالن مطالعه براین بنا افزوده شد و به ۸۵۰ متر

مربع رسید اما با توجه به موقعیت محلی این کتابخانه و همجواری با خوابگاههای دانشجویی و کثرت مراجعان، نیاز

شدیدی به ایجاد فضای بیشتر احساس می شد. در سال ۱۳۷۲ طرح توسعه مجدد آن اجرا گردید و مجموعا ۴۰۰ متر دیگر

نیز ویژه سالن مطالعه و بخش اداری بدان اضافه شد. با این اقدام، گسترشی نسبی به وجود آمد که تا ایجاد ساختمان

اصلی کتابخانه مرکزی پاسخگوی نسبی نیازها خواهد بود، گرچه باز هم قرار است توسعه یابد

.

گفتنی است که با تصویب اعتبار توسط سازمان برنامه و بودجه، در طرح جامع دانشگاه محل مناسبی برای ایجاد

کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد پیش بینی شده و نقشه آن نیز تهیه و مطالعات مقدماتی انجام گردیده است و قرار است

این ساختمان با زیربنای ۱۵۲۰۰ متر برطبق استانداردهای بین المللی معماری بعنوان مهمترین مرکز علمی و پژوهشی

شمال شرق کشور در استان پهناور خراسان ایجاد شود به طوری که شایسته آستان ملکوتی حضرت ثامن الائمه

علیه السلام در شهر دانشگاهی مشهد مقدس باشد و با عنایت خاصی که هیات رئیسه محترم دانشگاه نسبت به این مرکز

دارند امید می رود عملیات اجرایی آن هر چه زودتر همچون سایر طرحهای عظیم در دست اجرا، آغاز شود

.

لازم به یادآوری است که در سال ۶۹ به همت مدیریت وقت،

(۳)

نمازخانه ای ساخته شد که برای اقامه نماز جماعت و

برگزاری بعضی مجالس در مناسبتهای ویژه مورد استفاده واقع می شود

.

اهداف و وظایف

کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد که در واقع به منزله قلب دانشگاه است و نقش کتابخانه مادر را ایفا می کند وظایف و

مسؤولیتهای بسیاری برعهده دارد که مهمترین آنها عبارتند از

:

–

انجام خدمات فنی، سفارش، تهیه کتاب، فهرستنویسی و آماده سازی، نمایه سازی اسناد و مدارک برای کتابخانه

مرکزی و مرکز اسناد و کتابخانه های دانشکده ای و مؤسسات وابسته

.

–

تهیه و جمع آوری آمارها و اطلاعات درباره کتابخانه های دانشگاه و نظارت بر اداره آنها

.

–

ارائه خدمات مرجع، پاسخگویی به سؤالات مراجعان، تهیه عکس، اسلاید و میکروفیلم از اسناد و مدارک و نسخه های

خطی

.

–

برقراری ارتباط با دانشگاهها، مؤسسات پژوهشی و کتابخانه های داخلی و خارجی، و انجام همکاری های بین المللی از

طریق مبادله کتاب، تهیه زیراکس مقالات و گردآوری فهرستهای انتشاراتی

.

–

تهیه و تنظیم فهرستها و کتابشناسیهای موضوعی، تخصصی و عمومی

.

–

بررسیهای کارشناسی از کتابخانه های دانشکده ای و ارائه خط مشی کلی به منظور ایجاد هماهنگی بین کتابخانه های

دانشکده ای و مؤسسات وابسته

.

–

آموزش کتابداران بمنظور بالا بردن دانش تخصصی آنها

.

–

آموزش روش استفاده از کتابخانه ها و امکانات آنها بویژه منابع مرجع

.

تنظیم برنامه کارورزی افرادی که از مؤسسات دیگر برای فراگیری فنون کتابداری معرفی می شوند

.

–

برگزاری نمایشگاههای کتاب و اسناد و مدارک علمی، برگزاری سمینارها و گردهماییها جهت بزرگداشت شخصیتهای

علمی و فرهنگی

.

–

تشکیل شورای انتخاب کتاب مرکب از مسؤولان بخشهای مختلف

.

نیروی انسانی

کتابخانه مرکزی در بدو تاسیس با این که از نیروهای متخصص برخوردار نبود مهمترین هدف اساسی خود یعنی

فهرستنویسی کتابهای کتابخانه های دانشگاهی را دنبال کرد. نخستین دوره کلاسهای آموزش کتابداری پیش از تاسیس

کتابخانه مرکزی در سال ۱۳۴۸ از سوی مرکز خدمات کتابداری با مشارکت دانشگاه مشهد برگزار شد و از هر کتابخانه

دانشکده ای، یک نفر کتابدار با تجربه در این دوره شرکت کرد با تاسیس کتابخانه مرکزی برخی از این کتابداران به

همکاری دعوت شدند و بعدا۳ نفر از کتابداران کتابخانه مرکزی برای گذراندن یک دوره کوتاه مدت کتابداری به تهران

اعزام شدند. علی رغم کمبود نیروی متخصص با تلاش صادقانه کتابداران، خدمات فنی به کتابخانه های دانشگاهی و

مؤسسات وابسته ارائه می شد

.

در سالهای ۶۱ و ۶۲ تحولی در کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد آغاز شد و با انتقال چند تن از کتابداران متخصص از سایر

کتابخانه های معتبر کشور و افزایش بودجه و امکانات دیگر، تلاش گسترده ای برای بهسازی و فعال کردن کتابخانه های

دانشگاه آغاز شد و فعالیتهای علمی و خدماتی این واحد جانی تازه گرفت. اکنون کتابخانه مرکزی دارای ۵۵ عضو است،

یک نفر دارای دانشنامه دکترا،۷ نفر لیسانس که دو نفر آنان لیسانس کتابداری می باشند. ۸ نفر فوق دیپلم کتابداری و

تعدادی دیپلم و زیر دیپلم. از این تعداد چند نفر فهرستنویس هستند و بقیه به خدماتی از قبیل نمایه سازی در مرکز

اسناد، ماشین نویسی، خدمات کامپیوتری و امور اداری انجام وظیفه می کنند. البته به دلیل مشکلات خاص

فهرستنویسی بویژه در مورد منابع شرقی، کمبود نیروی انسانی متخصص احساس می شود. بویژه با بهره برداری از

ساختمان اصلی کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد و گسترش دامنه فعالیتها، در آینده به نیروی متخصص بیشتری نیاز

خواهیم داشت

.

منابع

کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد علاوه بر منابع کتابشناسی و ابزار کار فهرستنویسی که برای خدمات فنی مورد استفاده

واقع می شود کتابخانه ای مستقل برای استفاده مراجعان دارد منابع این کتابخانه هر چند از نظر کمی چشمگیر نیست

ولی از نظر کیفی بویژه وجود کتابهای مرجع، مجموعه ای نسبتا غنی است که در سطح استان خراسان بی نظیر است. این

کتابخانه در حدود ۴۰ هزار جلد کتاب فارسی، عربی و لاتین دارد که قسمت اعظم آن را منابع مرجع تشکیل می دهد. از

مزایای این کتابخانه آن است که با نظام قفسه باز اداره می شود. البته برگه دانهای مورد نیاز هم موجود است و کتابداران

مرجع نیز مراجعان را راهنمایی می کنند. این کتابخانه چهار هزار نفر عضو دارد و روزانه بطور متوسط پذیرای حدود ۷۰۰

نفر است و در صورت تقاضای مراجعان از کتب مورد نیازشان زیراکس تهیه می شود. به منظور رفاه حال دانشجویان و

مراجعان، این کتابخانه در دو شیفت صبح و عصر مراجعان را می پذیرد. ضمنا این بخش در امر مرجع شناسی به کارورزان

کتابداری خدماتی ارائه می دهد

.

فعالیتها و خدمات

اهمیت کتابخانه ها به عنوان هسته مرکزی آموزش و پژوهش و وظیفه مهمی که کتابخانه های مرکزی در ارتقای سطح

علمی و آموزشی دانشگاهها و پیشبرد اهداف نظام آموزش عالی برعهده دارند بر اهل علم و پژوهشگران پوشیده نیست

.

به همین مناسبت مسؤولیت کتابخانه ها در ارائه خدمات فنی و اطلاع رسانی بسیار سنگین و عملکرد آنها حائز اهمیت

است. کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد علاوه بر پاسخگویی به نیاز علمی اعضای هیات علمی و دانشجویان، خدمات متنوعی

را در اختیار کتابخانه های دانشگاهی و غیردانشگاهی قرار می دهد. اهم این خدمات به شرح زیر است

:

۱ –

خدمات فنی: شامل فهرستنویسی و آماده سازی کتابهای بیش از ۲۰ کتابخانه دانشکده ای دانشگاه فردوسی مشهد

براساس نظام رده بندی کتابخانه کنگره (ا.پ) مهمترین وظیفه کتابخانه مرکزی فهرستنویسی کتب کتابخانه های

دانشگاهی است که از ابتدای تاسیس کتابخانه تاکنون این فعالیت ادامه دارد و خوشبختانه در این کار موفق بوده است

.

می توان گفت تقریبا تمامی کتابهای کتابخانه های دانشگاهی در این مرکز فهرستنویسی شده است به استثنای کتابخانه

دانشکده ادبیات و علوم انسانی و الهیات و معارف اسلامی که به خاطر کثرت منابع، هنوز تعدادی کتاب فهرست نشده

دارند. لازم به یادآوری است در این مرکز که جدیدترین منابع کتابشناسی های گوناگون از

قبیل

N.V.C

و میکروفیش و

ابزار کار و کادری مجهز و فهرستنویسان ورزیده در اختیار دارد کلیه کتابهای کتابخانه های دانشگاهی فهرستنویسی و

آماده سازی می شود. هر کتاب پس از فهرستنویسی و آماده سازی همراه با شناسه های لازم به کتابخانه های تابعه ارسال

می گردد و از هر کتاب سوابقی در فهرست مشترکی حاوی کلیه کتابخانه های دانشگاه فردوسی مشهد نگهداری می شود

.

۲ –

برگزاری دوره های کوتاه مدت آموزشی برای کتابداران کتابخانه های دانشگاه فردوسی و دانشگاه علوم پزشکی، اداره

کل آموزش و پرورش استان خراسان، اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی و

…

۳ –

مشارکت فعال در تدریس درس آشنایی با کتابخانه و شیوه بهره گیری از آن برای دانشجویان دانشگاههای فردوسی،

پیام نور، آزاد اسلامی و

…

۴ –

همکاری با گروه کتابداری دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی در آموزش و راهنمایی دانشجویان رشته کتابداری

دانشگاههای فردوسی، تهران، شیراز، علامه طباطبایی، الزهرا و غیره برای گذراندن دوره کارورزی در مقاطع کاردانی،

کارشناسی و حتی کارشناسی ارشد

.

۵ –

برنامه ریزی به منظور برگزاری دوره های آموزشی کارکنان کتابخانه های دانشگاه به منظور کامپیوتری کردن

کتابخانه های دانشگاهی با همکاری مرکز کامپیوتر دانشگاه

.

۶ –

ارائه خط مشی کتابخانه مرکزی و توضیحات کلی به گروههایی که از سایر مؤسسات آموزشی از این مرکز بازدید

می کنند

.

۷ –

اعلام آمادگی برای فهرستنویسی کتب کتابخانه های دانشگاهها و مراکز آموزشی و سازمانهای علمی و فرهنگی

.

تاکنون با چندین مرکز قرارداد همکاری منعقد گردیده است

.

۸ –

تهیه برگه فهرستنویسی پیش از انتشار برای انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد و جهاد دانشگاهی

.

انتشارات

کتابخانه مرکزی طی سالهای اخیر در کنار سایر خدمات فنی و آموزشی دست به انتشار آثاری زده است که آنها را برای

کتابخانه های کشور مفید و لازم می دیده است و تاکنون در حدود ۲۰ اثر منتشر کرده است که موضوع اغلب آنها کتابداری،

کتابشناسی و اطلاع رسانی است و به لحاظ رعایت اختصار از فهرست تفصیلی آن صرف نظر می شود. از میان این

انتشارات تنها به فهرستگان (صورت کتابهای فهرست شده در کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد برای کتابخانه های

دانشگاهی) اشاره می شود که کاری بسیار ارزنده است و مورد استقبال کتابخانه های کشور واقع شده و کلیه کتابخانه هایی

که نظام رده بندی کنگره را به کار می برند می توانند به سهولت براساس این منبع مفید کتابهایشان را فهرست کنند

.

کتابخانه مرکزی بمنظور ارائه خدمات هر چه بیشتر تصیمیم گرفت از روی فهرست برگه ای، فهرستی کتابی تهیه کند تا

دیگر کتابخانه ها و همکاران فهرستنویس از آن استفاده کنند. تاکنون چهار مجموعه منتشر شده است

:

مجموعه اول شامل کتابهای فهرست شده سالهای ۵۲-۶۲

مجموعه دوم شامل کتابهای فهرست شده سالهای ۶۲-۶۴

مجموعه سوم شامل کتابهای فهرست شده سالهای ۶۴-۶۷

مجموعه چهارم شامل کتابهای فهرست شده سالهای ۶۷-۷۰

برای سهولت استفاده، هر یک از این مجموعه ها در پایان نمایه مؤلف و موضوع دارد

.

علاوه بر اثر یاد شده، کارشناسان این مرکز آثار و تالیفات و ترجمه هایی در زمینه کتابداری و کتابشناسی منتشر کرده اند

که هر یک منابعی مفید برای دانشجویان رشته کتابداری و کتابداران به شمار می روند

.

تاسیس شورای برنامه ریزی و بهسازی کتابخانه ها

یکی از پیشنهادهای مثبت کارشناسان کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد که مورد موافقت هیات رئیسه دانشگاه قرار گرفت

ایجاد شورایی بود که بتواند مسایل کتابخانه های دانشگاهی را مورد بحث و تبادل نظر قرار دهد. و پس از بررسیهای

کارشناسی لازم، آنها را برای اجرا به ریاست دانشگاه یامعاونت آموزشی منعکس کند. با این پیشنهاد موافقت شد و شورا

تشکیل گردید. در این شورا برخی از اعضای هیات علمی گروه کتابداری نیز عضویت دارند. یکی از مسایل مهمی که در

این شورا مطرح شده و در دست بررسی است مساله متمرکز نمودن سفارشات دانشگاه است و دیگری تهیه پروفرم برای

اساتید توسط بخش سفارشات کتابخانه، تا اساتید بتوانند بموقع از سهمیه ارزی خود استفاده کنند این امر مورد استقبال

اساتید قرار گرفت. تاکنون تعداد ۴۰ فقره پروفرم برای ۳۰ نفر از اساتید و دانشجویان کارشناسی ارشد تهیه شده است

.

اهم وظایف این شورا عبارت است از

:

۱ –