خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل مسئله گیته

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل مسئله گیته :

اشاره:

شناخت شناسی در اصل به دو مسئله می پردازد: نخست امکان شناخت که پاسخی است به شکاکیت؛ و دیگری تبیین ماهیت شناخت که به تعریف و تحلیل مفهوم شناخت اختصاص دارد. در تحلیل یا تعریف شناخت، نسبت مفهوم شناخت با مفاهیم باور، صدق و توجیه بررسی می شود تا معلوم شود که آیا باورِ صادقِ موجه شناخت است یا نه. در این مقاله که به مسئله اخیر می پردازد نخست از پاسخ نقضی گتیه سخن می رود و آنگاه به اختصار به رهیافت هایی که فلاسفه در واکنش به پاسخ گتیه داشته اند اشاره خواهد شد.

I. در رساله تئتتوس که در آن افلاطون محاوره سقراط را با ریاضیدان جوان در باب ماهیت شناخت حکایت می کند، این پرسش نیز به بحث نهاده می شود که «آیا باور صادق، هرگاه تبیینی بدان افزوده شود، شناخت است؟» این پرسش در پی این نتیجه گیری فرا آمده که باور صادق با شناخت یکی نیست. حال، اما، اگر باور صادق به مدد «تبیینی» موجه شود، آیا می توان آن را «شناخت» دانست؟ سقراط با بحثی در «تبیین» نهایتا چنین القا می کند که باورِ صادقِ تبیین شده نمی تواند شناخت باشد.^(۱)

قرنها پس از این محاوره، به سال ۱۹۶۳، ادموند ل. گتیه^(۲) مقاله ای بدین عنوان منتشر ساخت: «آیا باورِ صادقِ موجّه شناخت است؟»^(۳)

تحلیل گتیه مبتنی است بر تحلیل جملاتی با شرایط لازم و کافی برای شناخت اینکه چیزی هست. وی مقاله کوتاه خویش را با اشاره به صورتبندی های رایجی که فلاسفه برای تأمین شرایط لازم و کافی شناخت یک حکم، ارائه دادند آغاز می نماید.

این صورتبندی ها را می توان چنین بیان کرد:

S می داند که P اگر و تنها اگر

(۱) p صادق باشد

(۲) P باور داشته باشد که P و

(۳) S توجیهی دارد که باور داشته باشد که P.^(۴)

گتیه استدلال می کند که این صورتبندی و صورتبندی های مشابه آن صادق نیستند “زیرا شروط بیان شده در آن برای صدق گزاره « Sمی داند که P» شرط کافی به شمار نمی آیند” وی استدلال خود را با ذکر دو نکته آغاز می کند: «اول آنکه توجیه (یا «موجّه») به آن معنایی که توجیه S برای باور به P، شرط لازم است برای آنکه «S بداند که P» به گونه ای است که امکان دارد کسی در باور به گزاره ای که در واقع امر کاذب است موجّه باشد. دوّم آنکه به ازای هر گزاره ای مانند P، اگر Sتوجیهی داشته باشد که باور کند که P، و P بر Qدلالت کند، و S، Q را از Pاستنتاج کند و Q را به اعتبار این استنتاج بپذیرد، آنگاه Sدر باور خود به Q هم موجّه است.»^(۵)

گتیه با ارائه مثال های نقض^(۶) نشان می دهد که «باورِ صادقِ موجّه» شناخت نیست، زیرا صادق بودن و باور داشتن دو شرط لازم اند و نه کافی. از سوی دیگر، شروطی که در صورتبندی مذکور بیان شده هر چند به ازای حکم خاصی صادق اند ولی این بدان معنی نیست که شخصی که آن حکم را باور دارد بدان شناخت هم داشته باشد. بنابراین، ممکن است حکمی را باور داشت و برای آن باور دلایل خوبی هم داشت ولی بدان «شناخت» نداشت. گتیه تلاش می کند که این نکته را ضمن دو مثال نقض نشان دهد. در یکی از دو مثال، فرض شده است که شخصی بنام اسمیت با شخص دیگری بنام جونز برای کسب یک شغل رقابت دارد: «فرض کنیم که اسمیت دلیل محکمی در تأیید گزاره عطفی زیر داشته باشد:

(د) آقای جونز کسی است که کار را خواهد گرفت و آقای جونز ده سکه در جیب خود دارد. دلایل اسمیت در تأیید (د) ممکن است از این دست باشد که رئیس شرکت به او اطمینان داده است که در نهایت آقای جونز برگزیده خواهد شد، و دیگر اینکه آقای اسمیت، تعداد سکه های توی جیب آقای جونز را ده دقیقه قبل شمرده باشد. گزاره (د) مستلزم این است که:

(ه ) کسی که کار را خواهد گرفت ده سکه در جیب خود دارد.

فرض کنیم که آقای اسمیت دلالت (د) را بر (ه ) درک کند و (ه) به دلیل (د) که برای آن شواهد محکمی در دست دارد بپذیرد. در این حالت، آقای اسمیت به روشنی در این امر موجّه است که باور کند که (ه ) صادق است. ولی حال تصور کنید که آقای اسمیت، بدون اطلاع قبلی به جای جونز خودش کار را بگیرد و نیز خود آقای اسمیت باز بدون هیچ اطلاعی ده سکه در جیب خود داشته باشد. در نتیجه گزاره (ه ) صادق است، با آنکه گزاره (د) که آقای اسمیت از آن (ه ) را نتیجه گرفته، کاذب است. به این ترتیب، در مثال ما همه امور زیر صادق اند: (۱) (ه ) صادق است، (۲) آقای اسمیت باور دارد که (ه ) صادق است، و (۳) آقای اسمیت در این امر که باور دارد (ه ) صادق است موجّه است. ولی در عین حال روشن است که آقای اسمیت نمی داند که (ه ) صادق است، چون در (ه ) به اعتبار تعداد سکه هایی در جیب خود اوست صادق است، در حالی که آقای اسمیت نمی داند که چند سکه در جیب خود دارد، و باور خود را به (ه ) بر شمارش سکه های داخل جیبِ آقای جونز استوار کرده است و به غلط باور دارد که آقای جونز کسی است که کار را خواهد گرفت.»^(۷) در تمام این موارد اسمیت نمی دانست که چه کسی برنده است: او یا جونز؛ تمام شواهد به نفع جونز بود ولی نهایتا اسمیت برنده شد. پس می شود «باورِ صادقِ موجّه» داشت ولی شناخت واقعی نداشت.

در این مثالِ نقض، گتیه دو فرض مذکور را در مورد «توجیه» نشان می دهد: (۱) اینکه کسی می تواند در باور خود به نحو کاذب توجیه باشد؛ (۲) اینکه این توجیه مدلَّل باشد (یعنی با قوانین منطقی تبیین شود). به نظر گتیه این دو فرض در کنار هم نشان می دهند که چطور باورِ صادقِ توجیه شده نمی تواند شناخت باشد زیرا باور موجه می تواند کاذب باشد و باور موجّه کاذب می تواند به نتایجی برسد که از قضا صادقند.

II. پاسخ به مسئله گتیه پاسخ به مسئله گتیه به تحلیلِ نسبتِ میان «شناخت بودن باورِ صادقِ موجَّه» با دو فرض مذکور بستگی دارد. آیا می توان دو فرض مذکور را ردّ کرد و تحلیلِ باور صادق موجّه را حفظ نمود؟ یا تحلیل مذکور را ردّ کرد و آندو فرض را حفظ نمود؟ بسیاری از فلاسفه کوشیده اند تا تحلیل مذکور را اگر نه ردّ دگرگون سازند و شرایط صدق و باور را برای شناخت حفظ نمایند و