خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل افسانه عشق داوود(ع) به زن اوریا در مخزن الاسرار

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل افسانه عشق داوود(ع) به زن اوریا در مخزن الاسرار :

عضو هیات علمی دانشگاه کردستان

آن هنگام که مخزن الاسرار، سروده نظامی گنجه ای را به دانشجویان تعلیم می کردم، در مفهوم این بیت

:

چون دل داوود نفس تنگ داشت

در خور این زیر، بم آهنگ داشت

(۱)

با دانشجویان سخن می گفتم، که داوود(ع) از پیامبرانی بوده است که خداوند وی را ستوده است،

(۲)

و این شروحی که

درباره این بیت نظامی بر دست فاضلان شارحش نگاشته آمده است چنگی به دل نمی زند و واقعیت را بیان نمی کند

.

از جمله مرحوم وحید دستگردی درباره این بیت فرموده است که: تنگی نفس داوود به مناسبت نکاح زن اوریا

(Ory

ہ

)

است، یعنی به سبب این نفس تنگی نتوانست آواز زیربلند، که مناسب گوی قبولست بخواند

… ^(۳)

آقای دکتر برات زنجانی در شرح این بیت گفته اند: نفس تنگ داشتن اشاره است به عشق داوود به زن اوریا. اوریا فرمانده

لشکر داوود بود و او را زنی بود که «بث شبع » نام داشت و داوود وی را به غایت دوست می داشت، چندان که تقاضای وصلت

او داشت و همین امر عاقبت موجب قتل اوریا گردید

…

آقای زنجانی به دنبال این سخن ماجرای همان دو برادری را که ناگاه بر داوود، وارد آمدند و از وی خواستند تا درباره

گوسفندانشان داوری کند، بیان می کند و خواننده را به قرآن کریم سوره «ص » ارجاع می دهد

. ^(۴)

آقای بهروز ثروتیان در شرح این بیت نوشته اند: ظاهرا نکات زیر مورد توجه شاعر بوده: قصه زن اوریا و عاشق شدن داوود

بر وی… داوود، دریافت که ما او را آزموده ایم و از پروردگار خود درخواست آمرزش کرد و به سجده افتاد و پوزش خواست،

ما این واقعه را بر او بخشیدیم

. ^(۵)

افسانه هایی که در باور یهودان، درباره داوود(ع) متداول است، موجب گشته است که بسیاری از دانشمندان معاصر ما هم

از گفته آنان متابعت کنند و این داستانها را در دفاتر بنگارند و بدون هیچ نقد و یا توضیحی از آن بگذرند

.

اتفاق را، کتابی که سالها پیش بر دست یکی از دانایان تاریخ این ملک تالیف شده بود – با نام از پاریز تا پاریس – از نظر

گذرانیدم و دیدم که مؤلف این کتاب هم این افسانه را از قول دیگران روایت کرده است. از جمله، در حواشی کتاب از قول

مؤلف حبیب السیر نگاشته است: وقتی داوود به تعقیب کبوتری بر بام رفت و در خانه همسایه چشمش به جمیله ای افتاد

که اندام خود را می شست و چون آن مستوره سایه کسی در آب ملاحظه نمود، موهای خویش را پریشان ساخت تا به

تمامی بدن او پوشیده گشت و خاطر جناب نبوی مایل بدان عورت شده از محرمی تفتیش حالش نموده… گفتند که

منکوحه اوریاست… در تواریخ مشهور، مسطور است که جناب نبوی اوریا را به مصحلت آن که شهادت یابد مره بعد اخری

صاحب تابوت سکینه ساخته به جنگ قلعه ای از قلاع کفار مامور ساخت و چند نوبت او را ظفر میسر شده در کرت اخیر

شهید گشت و چون داوود این خبر شنید منکوحه مذکوره را عقد فرمود

… ^(۶)

شاید تاریخ نگاران و دانایان معاصر هم به تواریخی که پیشتر بر دست پارسی زبانان – و جز ایشان – نگاشته آمده است، نظر

افکنده باشند; از جمله در کتاب مجمل التواریخ و القصص که به سال ۵۲۰ ه. ق تالیف شده – و مؤلف آن مجهول است

–

آمده است

:

پس خدای تعالی او را (داوود را) به زن اوریا مبتلا کرد، تا فرمودش به غزو اندر، اوریا را به حرب اندر پیش تابوت بدارند و

کشته شد بدان جایگاه – که از پیش تابوت به هزیمت برنگشتندی – چون خدای تعالی خواست که داوود از آن گناه بداند،

بعد از آن که زن اوریا را بازخواست، فرشتگان از محراب بیرون آمدند به دعوی کردن، داوود آن سخن دریافت و بر گناه

می گریست

… ^(۷)

و مسعود سعد سلمان، در گذشته به سال ۵۱۵ ه. ق در اشاره به همین داستان گفته است

:

تو ای چشم من چشم داوود گشتی

تو ای دامنم، دامن اوریایی

(۸)

اکنون، این سخن در خاطر می آید، که منشا این افسانه چیست؟

خدای تعالی، در قرآن کریم، آن گاه که رسول خویش را به صبر در برابر دشمنان، فرا می خواند از بنده نیرویافته و

مویدش -داوود(ع) – سخن می گوید، که پارسی آن آیات چنین است

:

بر آنچه می گویند صبر کن و داوود بنده ما را که دارای امکانات [متعدد] بود به یاد آورد، آری او بسیار بازکشت کننده [به

سوی خدا] بود. ما کوهها را با او مسخر ساختیم [که] شامگاهان و بامدادان خداوند را نیایش می کردند. و پرندگان را از هر

سو [بر او] گرد [آوردیم] همگی [به نوای دلنوازش] به سوی او بازگشت کننده [و خدای را ستایشگر] بودند. و پادشاهی اش

را استوار کردیم و او را حکمت و کلام فیصله دهنده عطا کردیم. و آیا خبر دادخواهان – چون از نمازخانه [او] بالا رفتند

–

به تو رسید؟ وقتی [به طور ناگهانی] بر داوود درآمدند و او از آنان به هراس افتاد، گفتند: «مترس [ما] دو مدعی [هستیم

]

که یکی از ما بر دیگری تجاوز کرده پس میان ما به حق داوری کن و از حق دور مشو، و ما را به راه راست راهبر باش.» «این

[

شخص] برادر من است او را نودونه میش، و مرا یک میش است، و می گوید: آن را به من بسپار، و در سخنوری بر من

غالب آمده است.» [داوود] گفت: «قطعا او در مطالبه میش تو [اضافه] بر میش های خویش، بر تو ستم کرده و در

قیقت بسیاری از شریکان به همدیگر ستم روا می دارند، به استثنای کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته کرده اند، و

اینها بس اندکند، و داوود دانست که ما او را آزمایش کرده ایم. پس، از پروردگارش آمرزش خواست و به رو درافتاد و توبه

کرد. و بر او این [ماجرا] را بخشودیم، و در حقیقت برای او پیش ما تقرب و فرجامی خوش خواهد بود

. ^{(۹) (۱۰)}

برخی از مفسران در تفسیر این آیات، اقوالی را که در میان اهل کتاب متداول بوده، نقل کرده اند. من در این جا مطلبی را

که در کتاب مقدس پیرامون داوود(ع) و مهر وی بر زن اوریا، آمده است، نقل می کنم تا منشا این افسانه پیدا آید

.

و اما داوود(ع) در اورشلیم بماند، به گاه شب از تخت ملک برخاست و بر بام کوشک رفت

.

ناگاه زنی را در حال استحمام دید، و آن زن بسیار زیبا و دلفریب بود، پس داوود کس فرستاد تا آن زن را به او بشناسانند،

پس رسولان به داوود گفتند که آن زن بتشابع، دختر الیعام و زن اوریای حثی است، پس داوود کسانی را به طلب آن زن

فرستاد و ایشان زن را به نزد داوود حاضر آوردند و داوود با زن مجامعت کرد و چون هر دو از نجاست پرداختند، زن به

خانه اش بازگشت. قضا را، زن باردار گشت. پس کس فرستاد و این خبر به داوود گفت. روز بعد داوود به یوآب – یکی از

چاکرانش – نوشت که اوریا (فرمانده داوود) را، در میدان جنگ متوجه جایی کنید که شدت پیکار بیشتر است، سپس از

او روی بگردانید، تا بر دست دشمنان کشته آید، اوریا در جنگ کشته آمد و زن وی این خبر شنید پس بانگ برآورد و بر

شویش گریست و چون ایام سوگواری به پایان آمد، داوود کس فرستاد و وی را به حرمش آورد و او از زنان داوود گشت و

برایش پسری آورد. آنچه داوود با این زن و شویش کرد، در دیده خدای زشت آمد

. ^(۱۱)

این داستان، برخی از مفسران را (از جمله محمدبن جریر طبری) (ف ۳۱۰) بر آن داشته تا در تفسیر آیاتی که از سوره

«

ص » نوشته آمده، بگویند که: توبه داوود اشارتی است به همان رابطه ای که وی با زن اوریا داشته است، چه، داوود(ع) را

نودونه زن بوده است و وی با داشتن آن همه زن، بر اوریا ستم نمود و زن وی را ضم حرم خویش کرد

. ^(۱۲)

جالب توجه این است که، یکی از کسانی که بر این تفسیر، حاشیه نگاشته، در حاشیه تفسیر این اقوال – را نقل و بعد آنها

را نقد کرده است: ولایخفی ان ذنبه بهذا التفسیر و التقریر کبیره… والمحققون کعلی رضی الله عنه و ابن عباس و ابن

مسعود و غیرهم، ینکرون القصه علی هذا الوجه روی سعید بن المسیب والحرث بن الاعور ان علی بن ابی طالب رضی الله

عنه قال من حدثکم بحدیث داوود علی ما یرویه القصاص جلدته مائه وستین، وهو حد الفریه علی الانبیاء

. ^(۱۳)

و باز در رد این اقوال شیخ الطائفه ابی جعفر بن حسن طوسی – از مفسران نامور شیعه در گذشته به سال ۴۶۰ ه ق

–

چنین آورده است

:

اما برخی از راویان نادان چنین گفته اند که داوود بر زن اوریا عاشق آمد و به شویش فرمود تا به جنگ رود و او را فراپیش

تابوت داشت; و کسی که فراپیش تابوت می رفت، یا کشته می آمد و یا پیروز می گشت،

و این خبر موضوع است و شنیدن

اخبار نادرست درباره پیامبران درست نیست

;

اخباری که حتی جایز نیست درباره پست ترین مردمان گفته آید. و خدای به قرآن فرموده است: الله یصطفی من الملائکه

رسلا و من الناس – یعنی خدای از میان مردم و فرشتگان پیامبران را برگزیده است و همچنین فرموده است: ولقد

اخترناهم علی علم علی العالمین – و برگزیدیم ایشان را با علم به شایستگی آنان بر عالمیان آن زمان. پس چگونه ممکن

است خدای تعالی کسی را برگزیند که بر زنان یارانش عاشق آید؟ و این گونه داستانها را کسانی بر زبان می رانند که پایه و

منزلت ویژه پیامبران را نمی شناسند; و از مقام رفیع ایشان در نزد خدا آگاهی ندارند و از علی(ع) روایت شده است که

فرمود: لااوتی برجل یقول ان داوود ارتکب فاحشه الا ضربته حدین احد هما للقذف والآخر لاجل النبوه

. ^(۱۴)

و اما امام فخرالدین رازی (م ۶۰۶) صاحب تفسیر کبیر، از جمله کسانی است که با این داستان، سخت مخالفت کرده است

.

وی در تفسیر آیات ۱۷ تا ۲۵ سوره «ص » با دلایل متقن این شبهات را رد می کند، که ذکر برخی از آنها خالی از لطف نیست

:

…

خدای تعالی در این آیات، به پیامبرش دستور داده تا در صبر و شکیبایی از داوود(ع) متابعت کند، و اگر گفته آید که

داوود(ع) در برابر هوای نفسش صبر نکرد و قتل مردی همدین خویش را، به سبب مهر بستن به زن وی، اهتمام ورزید،

چگونه می توان پذیرفت که خدای تعالی، که بهترین داوران و دادگستران است، رسولش را به متابعت از چنین مرد

شهوترانی، تحریض کند

.

دیگر آن که، خدای، داوود(ع) را ستو