خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل ساختار اجتماعی و طوایف و فرق لبنان (۳)

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل ساختار اجتماعی و طوایف و فرق لبنان (۳) :

کشور کوچک اما استراتژیک لبنان، دارای طوایف و اقوام و فرقه های گوناگون علیرغم اصل ۱۹۵ قانون اساسی آن کشور که باید پستهای دولتی به طور متناسب میان جوامع توزیع گردد، و با توجه به اکثریت مسلمانان بالاخص شیعیان، در تقسیم پست های دولتی به این اصل عمل نشده است .

نژاد

قدیمی ترین سکنه لبنان افرادی دریانورد و بازرگانان دلیری بودند که در دشت ساحلی مدیترانه شرقی میان اکره (

ACRE

) و تریپولی می زیستند . رومیان آیین مسیح را در میان اقوام لبنانی ترویج نمودند و بعدها سکنه این سرزمین به کاتولیک گرویدند که به کلیسای مارونی تعلق داشت . با فتح کشور لبنان توسط مسلمانان، آئین اسلام در این منطقه گسترش یافت و زبان و فرهنگ عربی در میان ساکنین این ناحیه رواج فزاینده ای به دست آورد.

[۱]

اشغال لبنان توسط فرانسویان در تحولات اجتماعی و مسایل فرهنگی این کشور تاثیر آشکاری داشت . در وضع کنونی ۹۳% سکنه لبنان به لحاظ نژاد، عرب هستند و ۶% ارمنی می باشند ولی سه زبان عربی، فرانسه و انگلیسی در میان مردمان آن رواج دارد، از نظر گرایش های مذهبی، قریب به ۶۰% سکنه لبنان مسلمان (اعم از شیعه و سنی) و ۳۷% مسیحی و پیرو اقلیت های دیگر دینی هستند

[۲]

بر اساس برآورد سال ۱۹۹۵م جمعیت لبنان بالغ بر حدود ۰۰۰/۷۰۰/۳ نفر بود که از لحاظ سنی، ۳۶% آن، افراد ۱ تا ۱۴ ساله، ۵۸% بین ۱۵ تا ۶۴ سال و ۶% بالاتر از ۶۵ سال سن داشته اند

[۳]

لبنان به دلیل کمی وسعت، تراکم نقاط ارتفاعی و کوهستانی، منازعات قومی و فرقه ای و نیز تجاوزات وحشیانه رژیم اشغالگر قدس، در طول تاریخ به خصوص دهه های اخیر از سرزمین های مهاجرفرست بوده است و از این جهت همچون درختی کهن می باشد که شاخه های آن در کشورهای گوناگونی سربرآورده است . تیره های فراوانی از لبنانیان اصیل در کشورهای آرژانتین، برزیل، مکزیک، شیلی، امریکا و بسیاری از کشورهای آفریقایی و آسیایی زندگی می کنند، این مهاجران از یک سو آثار و آداب اجتماعی و فرهنگی کشورهای دوردست را به لبنان انتقال می دهند و از طرف دیگر آراء، افکار و عقاید خویش را که از باورهای مردم این سامان تاثیر پذیرفته در پهنه جهان گسترش می دهند . در دهه های اخیر هزاران لبنانی شیعه به کشورهای آفریقای غربی و مرکزی از جمله، سنگال، گینه، نیجریه، لیبریا، ساحل عاج و سیرالئون مهاجرت کرده اند . در شیخ نشین های خلیج فارس خصوصا کویت، ایران و استرالیا نیز تعداد قابل توجهی لبنانی زندگی می کنند، این مهاجران غالبا برای به دست آوردن آرامش و در پناه آن کسب و کار آبرومند به این کشورها روی آورده اند.

[۴]

ناگفته نماند که لبنان نیز عده ای از افراد اروپایی و ساکنین برخی کشورهایعربی و آفریقایی را به عنوان مهاجر پذیرفته است .

واقعیتی اجتماعی

کشور کوچک اما استراتژیک لبنان از تنوع ساختار اجتماعی برخوردار است . در واقع از دیدگاه جامعه شناسی، کشوری نامتجانس و متشکل از طوایف و فرقه های گوناگون می باشد و هرکدام از این گروهها در جستجوی منافع و علایق خود هست، تمایلات غرب گرایانه شدید در بین طوایف مسیحی و گرایش های عربی و اسلامی در میان فرقه های مسلمان چهره ای متمایز و خاص از این کشور ارائه نموده است که در این میان شیعیان نقشی مهم در روند مسایل اجتماعی، سیاسی و روابط بین المللی لبنان ایفا می کنند . ناگفته نماند که در یک فضای آزاد تا حدودی بین طوایف مختلف نوعی رقابت به همراه همزیستی مسالمت آمیز دیده می شود . به همین دلیل لبنان به رغم این همه تنوع و اختلافات قومی به عرصه مناسبی برای بروز جریان های فکری رسانه های گروهی، مطبوعات و مؤسسات انتشاراتی تبدیل گردیده است .

فرقه گرایی در لبنان ضمن آن که یک واقعیت اجتماعی است، جوهر سیستم یک سیاسی آن را تشکیل می دهد و در اصل ۱۹۵ قانون اساسی این کشور می خوانیم:

«به خاطر حفظ مناسبات دوستانه و رعایت عدالت، پست های دولتی می باید به طور متناسب میان جوامع مختلف توزیع گردد» .

در چند دهه گذشته، از سوی سیاستمداران و برخی نخبگان و خواص، جهت کم رنگ نمودن تاثیر فرقه گرایی در مسایل گوناگون لبنان، تلاشهای زیادی به عمل آمد با این حال این اهتمام، راه به جایی نبرد و با ناکامی مواجه شد، دلیل عمده این عدم موفقیت، فقدان یک توافق ملی و عمومی برای وحدت کشور و نیز نبودن یک همبستگی بنیانی و ریشه ای میان لبنانی هاست . اساسا همین تمایلات توام با تعصب فرقه ای، موجودیت سیاسی لبنان را تهدید کرد و آن را به صورت یک جمهوری متزلزل درآورد; زیرا هویت محلی، قومی و فرقه ای به هویت ملی فائق آمد

در واقع ساخت سنتی قدرت سیاسی در لبنان بر اساس توازن فرقه ای استوار است و مجموع اراده هایی که حاکمیت دولت لبنان را پدید می آورند حاصل خواست و تمایلات رهبران فرقه ها و افراد صاحب نفوذ طایفه هاست . در سال ۱۸۴۲م یک نظام حکومتی در جبل لبنان ایجاد شد که این کشور را به دو فرمانداری دروزی و فرمانداری مسیحی تقسیم کرد . این حرکت، زندگی مشترک فرقه های مختلف را از بین برد و به سرعت آشکار شد که به رغم پیروی مناطق مختلف از یک نظام خاص، نظام موجود که در سال ۱۸۴۵م تعدیل شد، موفق نبوده و نه تنها قادر به از میان بردن شکاف موجود میان طوایف مختلف نیست، بلکه فاصله میان آنها را افزایش می دهد . نظامی که در سال ۱۸۶۱م توسط دولت عثمانی و دول اروپایی در لبنان بر سر کار آمد، سیر انحطاطی جبل لبنان و غرق شدن آن در مرداب فرقه گرایی را پیش آورد . از آن به بعد از طرف اهالی جبل نماینده یا نمایندگان از هر فرقه در حضور والی وجود داشت . بدین صورت که رؤسای فرقه ها به این نمایندگانی اختیاراتی می دادند و آنها بعد از مشورت با بزرگان فرقه ها قدرت اجرای اختیارات خویش را داشتند . آنها موظف به انطباق کامل اصل فرقه گرایی در حکومت محلی و منطقه ای بودند . حاکم جبل می بایست یک کارمند عالی رتبه ترک یا مسیحی باشد که تمام قوا در دست او متمرکز بود . بدین ترتیب نظام گروهی و فرقه ای شکل گرفت که اکنون هم ادامه دارد . طی سالهای ۱۸۶۱ تا ۱۹۱۸م لبنان با بحران و پیچیدگی شدیدی در درون خود مواجه گردید که مهاجرت تعداد زیادی از مارونی ها را پدید آورد . این ماجرا از نارضایتی عمومی کاست . مهاجرین، به خصوص آنان که در آمریکا و مصر به سر می بردند، به عناصر اشاعه فرهنگ غربی مبدل شدند ولی از لحاظ سیاسی به جناح های مختلفی تقسیم گردیدند، برخی، خواهان ایجاد دولت کوچک مسیحی لبنان بودند و عده ای هم پرچم سوریه بزرگ مستقل را بر می افراشتند، گروه دیگری از تفکر وطن بزرگ عربی حمایت نمودند و این، علاوه بر آن عده ای بود که در لبنان کوچک یا بزرگ از حمایت فرانسه برخوردار بودند . فرانسه با ایجاد دولت کبیر لبنان راه حلی به وجود آورد که نه مورد رضایت مسیحیان بود و نه مسلمانان . در سطح مؤسسات و تشکیلات فرقه ای، دولت قیمومیت خود را از سیاست گذشته دولت عثمانی به ارث برد و بر تعداد فرقه ها افزود و بر هجده فرقه دینی در سوریه و لبنان رسمیت بخشید . این فرقه ها از امتیازات فرقه ای سنتی بسیاری در سطح قوانین عمومی بهره مند بودند . پس از آن طایفه نوزدهم یعنی فرقه پروشتانیزم به آنها افزوده شد . با دستیابی لبنان به استقلال نه تنها از فرقه گرایی کاسته نشد، بلکه طبق نقشه ای حساب شده بر این تمایلات طایفه ای تاکید گردید و در قانون اساسی، اصلی را گنجانیدند که طبق آن فرقه ها در مشاغل عمومی به کار مشغول شده و به تشیکلات هیات دولت می پردازند و این حرکت را دستیابی به عدل و هماهنگی تلقی کردند . در سال ۱۹۵۱م قانونی به رای گذاشته شد که سلطه رجال مسیحی را در مسایل حقوقی و قضایی به رسمیت می شناخت و بر بقای نظام فرقه ای تاکید می کرد . فرقه گرایی در دهه های اخیر با امواج متلاطم و مخرب خود بحران های شدید اقتصادی و اجتماعی را بر سکنه لبنان تحمیل نموده و نزاع های خونین و بیهوده ای را به وجود آورده است . تا زمانی که نظام فرقه ای، آن هم با تفوق یکی بر دیگری، بر لبنان حاکمیت دارد، هیچ گونه ضمانتی بر ادامه صلح و صفا میان طوایف مختلف نمی باشد به خصوص وقتی که این تمایلات با تحریکات دولت های بیگانه قرین گردد . دولت غاصب اسرائیل هم می کوشد نقشه ای را پی گیرد و به اجرا بگذارد که بین فرقه ها تفاهمی نباشد; زیرا تقویت اتحاد و وفاق ملی در این کشور منافع صهیونیست ها را به شدت تهدید می نماید .

مارونی ها

یکی از عواملی که بر ساختار فرقه ای لبنان اثر گذاشته، ناهمواری های جغرافیایی و شرایط و موقعیت کوهستانی این کشور است . اصولا جبل لبنان در طول تاریخ پناهگاه مناسب برای گروههای اقلیت مذهبی بوده که گاهی به دلیل فشارهای سیاسی و اجتماعی محل سکونت خود به این ناحیه پناهنده می شده اند . مارونی ها در اغلب نقاط پراکنده اند اما تجمع اصلی آنان در منطقه ای بین بیروت و طرابلس افزون تر است . سنی ها در نواحی شمالی تمرکز یافته اند و شیعیان در نقاط جنوبی استقرار دارند . دروزی ها در مناطق مرکزی و جنوبی جبل لبنان متمرکز شده اند . در لبنان هفده فرقه به رسمیت شناخته شده اند که یازده فرقه آن مسیحی، پنج فرقه اسلامی و آخرین و کم اهمیت ترین آنها یهودیان می باشند . فرقه های اسلامی شامل شیعه ها و سنی ها، دروزی ها، اسماعیلیان، و علویان هستند

[۵]

.

مارونی ها از احفاد «مارمارون قدیس » معروف هستند که در اوایل قرن پنجم میلادی در حوالی منطقه عاصی به وجود آمدند و فرقه ای از مسیحیت را تشکیل دادند و در زمان حکومت مروان به لبنان مهاجرت کردند . مارمارون مذکور در کورشیه (شمال سوریه کنونی) تارک دنیا بود و آوازه اش به دیگر نقاط شام سرایت نموده و شهرتی به دست آورد و ضمن آن که نسل وی گسترش یافتند طرفدارانی هم پیدا کردند

[۶]

. این فرقه در جایی که کوه لبنان یا لبنان ادنی خوانده می شود، سکونت دارند، منطقه تحت قلمرو آنان شکل مستطیلی را دارد که طولش ۸۰، و عرضش ۳۸ کیلومتر است، این ناحیه در شیب های غربی ارتفاعات لبنان و مشرف به دریای مدیترانه، درست در جایی که مرکز حکومت لبنان (بیروت) و بندر مهم آن طرابلس واقع شده، قرار دارد و یک چهارم مساحت لبنان را