خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل همسران پیامبر(ص) در قرآن

تحولی در ارائه‌ها با فایل پاورپوینت کامل همسران پیامبر(ص) در قرآن!

اگر به دنبال یک روش ساده اما حرفه‌ای برای ارائه‌ی مطالب خود هستید، فایل پاورپوینت کامل همسران پیامبر(ص) در قرآن بهترین انتخاب شما خواهد بود. فایل پاورپوینت کامل همسران پیامبر(ص) در قرآن از پایه بر اساس اصول طراحی مدرن ساخته شده و تضمین می‌کند که اسلایدهای شما جذاب، منظم و آماده‌ی استفاده باشند.

فایل پاورپوینت کامل همسران پیامبر(ص) در قرآن شامل 120 اسلاید است که با ترکیب بصری زیبا و چیدمانی حرفه‌ای، ارائه‌ی شما را به سطحی بالاتر می‌برد.

چرا باید از فایل پاورپوینت کامل همسران پیامبر(ص) در قرآن استفاده کنید؟

✔ طراحی حرفه‌ای: هر اسلاید فایل پاورپوینت کامل همسران پیامبر(ص) در قرآن با دقت بالا تنظیم شده تا بیشترین تأثیر را روی مخاطبان بگذارد.

✔ صرفه‌جویی در زمان: نیازی نیست ساعت‌ها وقت خود را برای طراحی پاورپوینت بگذارید، همه چیز آماده است.

✔ استفاده‌ی آسان: بدون نیاز به ویرایش‌های پیچیده، کافی است فایل را باز کنید و ارائه دهید.

✔ فایل پاورپوینت کامل همسران پیامبر(ص) در قرآن قابل استفاده در هر محیطی: چه در دانشگاه، چه در جلسات کاری، فایل پاورپوینت کامل همسران پیامبر(ص) در قرآن حرفه‌ای نیاز شما را کاملاً برآورده خواهد کرد.

متمایز باشید!

دیگر نگران بهم‌ریختگی یا طراحی‌های غیرحرفه‌ای نباشید. فایل پاورپوینت کامل همسران پیامبر(ص) در قرآن به شما این امکان را می‌دهد که بدون دغدغه روی محتوای خود تمرکز کنید و ارائه‌ای تأثیرگذار داشته باشید.

همین حالا دریافت کنید و تجربه‌ای متفاوت از ارائه‌های حرفه‌ای را داشته باشید!

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل همسران پیامبر(ص) در قرآن :

یاایها النبی قل لازواجک ان کنتن تردن الحیاه الدنیا و زینتهافتعالین امتعکن و اسرحکن سراحا جمیلا (۲۸)و ان کنتن تردن الله و رسوله و الدار الآخره فان الله اعدللمحسنات منکن اجرا عظیما (۲۹)یا نساء النبی من یات منکن بفاحشه مبینه یضاعف لها العذاب ضعفین و کان ذلک علی الله یسیرا (۳۰)و من یقنت منکن لله و رسوله و تعمل صالحا نؤتها اجرها مرتین و اعتدنا لها رزقا کریما (۳۱)یا نساء النبی لستن کاحد من النساء ان اتقیتن فلا تخضعن بالقول فیطمع الذی فی قلبه مرض و قلن قولا معروفا (۳۲)و قرن فی بیوتکن و لاتبرجن تبرج الجاهلیه الاولی و اقمن الصلاه و آتین الزکاه و اطعن الله و رسوله انما یرید الله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت و یطهرکم تطهیرا (۳۳)و اذکرن ما یتلی فی بیوتکن من آیات الله و الحکمه ان الله کان لطیفا خبیرا (۳۴)ان المسلمین و المسلمات و المؤمنین و المؤمنات و القانتین و القانتات و الصادقین و الصادقات و الصابرین و الصابرات و الخاشعین و الخاشعات و المتصدقین و المتصدقات و الصائمین و الصائمات و الحافظین فروجهم و الحافظات و الذاکرین الله کثیرا و الذاکرات اعد الله لهم مغفره و اجرا عظیما (۳۵)…

صفحه : ۴۵۵

ترجمه آیات

ای پیامبر!به همسرانت بگو اگر زندگی دنیا و زینت آن را می خواهید،بیایید تا چیزی از دنیا به شمابدهم، و رهایتان کنم، طلاقی نیکو و بی سر و صدا(۲۸).

و اگر خدا و رسول او و خانه آخرت را می خواهید، بدانید که خدا برای نیکوکاران از شما اجری عظیم تهیه دیده است(۲۹) .

ای زنان پیامبر!هر یک از شما که عمل زشتی روشن انجام دهد، عذابش دو چندان خواهد بود، واین بر خدا آسان است(۳۰).

و هر یک از شما برای خدا و رسولش مطیع شود، و عمل صالح کند، اجر او نیز دو چندان داده می شود، و ما برایش رزقی آبرومند فراهم کرده ایم(۳۱).

ای زنان پیامبر!شما مثل احدی از سایر زنان نیستید، البته اگر تقوی پیشه سازید، پس در سخن دلربایی مکنید، که بیمار دل به طمع بیفتد، و سخن نیکو گویید(۳۲).

و در خانه های خود بنشینید، و چون زنان جاهلیت نخست خودنمایی نکنید، و نماز بپا دارید، وزکات دهید، و خدا و رسولش را اطاعت کنید، خدا جز این منظورندارد که پلیدی را از شما اهل بیت ببرد، و آن طور که خود می داند پاکتان کند(۳۳).

و آنچه در خانه های شما از آیات خدا و حکمت که تلاوت می شود به یاد آورید، که خدا همواره دارای لطف و با خبر است(۳۴).

بدرستی که مردان مسلمان، و زنان مسلمان و مردان مؤمن،و زنان مؤمن، مردان عابد، و زنان عابد، مردان راستگو، و زنان راستگو، مردان صابر و زنان صابر، مردان خاشع،و زنان خاشع، مردان و زنانی که صدقه می دهند، مردان و زنانی که روزه می گیرند، مردان و زنانی که شهوت و فرج خودرا حفظ می کنند، مردان و زنانی که خدا را بسیار ذکر می گویند، و یاد می کنند، خداوند برایشان آمرزشی و اجری عظیم آماده کرده است(۳۵).

بیان آیات بیان آیات مربوط به همسران رسول الله(صلی الله علیه و آله و سلم)

این آیات مربوط به همسران رسول خدا(ص)است که اولا به ایشان تذکر دهد که از دنیا و زینت آن جز عفت و رزق کفاف بهره ای ندارند، البته این در

صفحه : ۴۵۶

مخیر بودن همسران پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم)بین جدایی از او – اگر دل به دنیا و زینت های آن بسته اند – یا تحمل سختی های زندگی در خانه او – اگرخدا و رسول و دار آخرت را می طلبندصورتی است که بخواهند همسر او باشند، و گرنه مانند سایر مردمند، و سپس ایشان راخطاب کند که متوجه باشند در چه موقفی دشوار قرار گرفته اند، و به خاطر افتخاری که نصیبشان شده چه شدایدی را باید تحمل کنند، پس اگر از خدا بترسند، خداوند اجر دو چندانشان می دهد، واگر هم عمل زشتی کنند، عذابشان نزد خدا دو چندان خواهد بود.

آنگاه ایشان را امر می کند به عفت، و اینکه ملازم خانه خودباشند، و چون سایر زنان خود را به نامحرم نشان ندهند، و نماز بگزارند، و زکات دهند، و از آنچه در خانه هایشان نازل وتلاوت می شود از آیات قرآنی و حکمت آسمانی یاد کنند، و در آخر، عموم صالحان از مردان وزنان را وعده مغفرت و اجر عظیم می دهد.

یا ایها النبی قل لازواجک…اجرا عظیماسیاق این دو آیه اشاره دارد به اینکه گویا از زنان رسول خدا(ص)یا از بعضی ایشان سخنی و یا عملی سرزده که دلالت می کرده بر اینکه از زندگی مادی خود راضی نبوده اند، و در خانه رسول خدا(ص) به ایشان سخت می گذشته، و نزد رسول خدا(ص)از وضع زندگی خود شکایت کرده اند وپیشنهاد کرده اند که کمی در زندگی ایشان توسعه دهد، و از زینت زندگی مادی بهره مندشان کند.

دنبال این جریان خدا این آیات را فرستاده، و به پیغمبرش دستورداده که ایشان رابین ماندن و رفتن مخیر کند، یا بروند و هر جوری که دلشان می خواهد زندگی کنند،و یابمانند و با همین زندگی بسازند، چیزی که هست این معنا را چنین تعبیر کرد، که اگر حیات دنیا و زینت آن را می خواهید،بیایید تا رهایتان کنم.و اگر خدا و رسول و دار آخرت رامی خواهید باید با وضع موجود بسازید، و از این تعبیر بر می آید که: اولا جمع بین وسعت در عیش دنیا، و صفای آن، که از هر نعمتی بهره بگیری و به آن سرگرم شوی، با همسری رسول خدا(ص)و زندگی در خانه او ممکن نیست، و این دو با هم جمع نمی شوند.

ثانیا دلالت می کند بر اینکه هر یک از دو طرف تخییر مقیدبه مقابل دیگرش است، ومراد از اراده حیات دنیا و زینت آن، این است که انسان دنیا و زینت آن را اصل وهدف قراردهد، چه اینکه آخرت را هم در نظر بگیرد یا نه، و مراد از اراده حیات آخرت نیز این است که آدمی آن راهدف و اصل قرار دهد، و دلش همواره متعلق بدان باشد، چه اینکه حیات دنیاییش هم توسعه داشته باشد،و به زینت و صفای عیش نائل بشود، یا آنکه از لذائذ مادی به کلی

صفحه : ۴۵۷

بی بهره باشد.

تنها ملاک سعادت و کرامتتقویاست و هیچ حسب و نسب دیگری ازآنجمله همسری پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) – ملاک نیست مطلب دیگر اینکه جزاء یعنی نتیجه اختیار کردن یکی از این دو طرف تردید مختلف است، اگر حیات دنیا و زینت آن را اختیار کنند، یعنی همسران رسول خدا(ص)از همسری او صرفنظر نمایند، نتیجه و جزایش این است که آن جناب ایشان را طلاق دهد، و هم از مال دنیابهره مندشان سازد و اما بر فرضی که به همسری آن جناب باقی بمانند وآخرت را بر حیات دنیا و زینت آن ترجیح دهند نتیجه اش اجر عظیمی است در نزد خدا، اما نه به طور مطلق، بلکه به شرطی که احسان و عمل صالح هم بکنند.

پس چنین نیست که صرف همسری رسول خدا(ص)اجرعظیم داشته باشد، و خدا برای هر کس که همسر آن جناب شود کرامتی و حرمتی قائل باشد، بلکه کرامت و احترام برای همسری توام با احسان و تقوی است، و به همین جهت است که می بینیم وقتی برای بار دوم علو مقام ایشان را ذکرمی کند، آن را مقید به تقوی نموده ومی فرماید: لستن کاحد من النساء ان اتقیتن.

و این تقیید نظیر تقییدی است که نسبت به کرامت اصحاب رسول خدا(ص)کرده، و فرموده: محمد رسول الله و الذین معه اشداءعلی الکفار رحماءبینهم تراهم رکعا سجدا…وعد الله الذین آمنواو عملوا الصالحات منهم مغفره و اجرا عظیما ^(۱) ، پس معلوم می شود همه کسانی که صحابی رسول خدا(ص)بودند مشمول این وعده نیستند، بلکه تنها شامل آن عده است که ایمان و عمل صالح داشته اند، (پس اگراز یک نفر صحابی انحراف و گناه و ظلمی سرزده باشد، ما نمی توانیم صحبت با رسول خدا(ص)را کفاره آن حساب کنیم).

و کوتاه سخن اینکه اطلاق جمله: ان اکرمکم عند الله اتقیکم^(۲) با این حرفها تقییدنمی شود، و همچنان به قوت خود باقی است، و به حکم اطلاق آن حسب و نسب و یا هیچ سببی دیگر ملاک کرامت نزد خدا نخواهد بود.

پس اینکه فرمودیا ایها النبی قل لازواجکدستور به آن جناب است که این دو آیه را

…………………………………….. (۱)محمد(ص)فرستاده خدا، و آنان که با وی ایمان آوردند، در جهاد علیه کفار بسیار سختند، و در بین خود دل رحمند، و می بینی ایشان را که همواره یا در رکوعند یا سجود…

خداوند همین اصحاب را که ایمان آورده اندو عمل صالح کرده اند مغفرت و اجر عظیمی وعده داده است.

سوره فتح، آیه ۲۹. (۲)تنها گرامی ترین شما باتقواترین شما است.سوره حجرات، آیه ۱۳.

صفحه : ۴۵۸

به همسران خود ابلاغ کند، و لازمه اش این است که اگر شق اول را اختیار کردند، طلاقشان داده، مهریه شان را بپردازد، و اگر شق دوم یعنی خدا و رسول و خانه آخرت را اختیار کردند، برهمسری خود باقیشان بدارد.

ان کنتن تردن الحیوه الدنیا و زینتها – اراده حیات دنیا و زینت آن به قرینه مقابله، کنایه است از اختیار دنیا، و دلدادگی به تمتعات آن، و روی آوردن بدان، و روی گرداندن ازآخرت.

فتعالین امتعکن و اسرحکن سراحا جمیلادر کشاف گفته: کلمهتعالدراصل برای این وضع شده که هر وقت در مکانی بلند قرار داشتی، و خواستی کسی را که در مکانی پایین تر قرار دارد صدا بزنی، و بگویی بیا، این کلمه را بکار ببری، و لیکن در اثر کثرت استعمال، کار آن به جایی رسیده که در همه جااستعمال می شود، چه مکان بلند، و چه پست، و معنای کلمهتعالین، آمدن با پا نیست، بلکه روی آوردن بکاری است، (در فارسی هم می گوییم بیایید فلان کار را انجام دهیم)، یعنی بیایید با اراده و اختیارتان یکی از دوپیشنهادم را عملی کنید، نه اینکه با پای خودبیایید، همچنان که می گوییم: فلانی دارد می آید تا با من مخاصمه کند، و یا فلانی رفت در باره من حرف بزند، و یا برخاست تا مرا تهدید کند، که در این موارد هیچ یک از کلمات می آید، رفت و برخاست به معنای لغوی خود استعمال نشده بلکه همه آنها کنایه است ^(۱).

و تمتیع عبارت است از اینکه وقتی یکی از ایشان را طلاق می دهد مالی به او بدهدکه با آن زندگی کند، و کلمهتسریحبه معنای رها کردن است، و سراح جمیل به این معنااست که بدون خصومت و مشاجره و بد و بیراه گفتن او را طلاق دهد.

در این آیه شریفه بحث هایی از نظر فقه هست، که مفسرین آن را ایراد کرده اند، ولیکن حق مطلب این است که احکامی که در این آیه آمده شخصی است، و مربوط به شخص رسول خدا(ص)است، و هیچ دلیلی از جهت لفظ در آیه نیست، که دلالت کند بر اینکه شامل غیر از آن جناب نیز هست، و تفصیل همین مطلب در کتب فقهی آمده.

و ان کنتن تردن الله و رسوله و الدار الآخره – در سابق گذشت که مقابله بین این جمله و جملهان کنتن تردن الحیوه الدنیا و زینتها…، هر یک از دو کلام را مقید می کند به

…………………………………….. (۱)تفسیر کشاف، ج ۳، ص ۵۳۵.

صفحه : ۴۵۹

مخالف آن دیگری، و نبودن آن، و در نتیجه معنای جمله مورد بحث چنین می شود(و اگرطاعت خدا و رسول، و سعادت خانه آخرت را اختیار کردید، و به همین جهت در مقابل تنگی و سختی زندگی صبر کردید، و نیز محرومیت از زینت زندگی دنیا را تحمل نمودید، چنین وچنان می شود)که به طوری که دیدید مقید شد، به مخالف مضمون جمله دیگر، و در عین حال کنایه است از اینکه در همسری رسول خدا(ص)باقی بمانند و در برابرتنگی معیشت صبر کنند، چون اگر جز این بود، صحیح نبود که قید احسان را هم در آن اجرموعود شرط کند، و این خود روشن است.

پس معنای آیه این می شود که: و اگر بقاء نزد رسول خدا(ص)و همسری او را اختیار کردید، و بر تنگی زندگی صبر نمودید، خداوند برایتان اجری عظیم آماده کرده، امابه شرطی که نیکو کار باشید، و خلاصه علاوه بر این گزینش، یعنی گزینش خدا و رسول و خانه آخرت، در عمل هم نیکوکار باشید، چه اگر به صرف این گزینش اکتفاءنموده و در عمل نیکو کار نباشید، هم در دنیا زیانکار شده ایدو از لذائذ آن محروم مانده اید، وهم در آخرت، و هر دو را از دست داده اید.

یانساء النبی من یات منکن بفاحشه مبینه یضاعف لها العذاب ضعفین…در این آیه از خطابی که قبلا به خود رسول خدا(ص)در باره همسران او داشت، عدول نموده،روی سخن را متوجه خود آنان کرده، تا تکلیفی را که متوجه ایشان است مسجل و مؤکد کند، و این آیه و آیه بعدش به نحوی تقریرو توضیح جملهفان الله اعد للمحسنات منکن اجرا عظیما می باشد، و هم اثباتا آن را توضیح می دهد، که چگونه اجری عظیم دارید، و هم نفیا که چرا غیر از محسنات از شما آن اجر عظیم را ندارند.

کلمهفاحشهدرجملهمن یات منکن بفاحشه مبینه – هر یک از شما که گناهی آشکار مرتکب شودبه معنای عملی است که در زشتی و شناعت به نهایت رسیده باشد، مانندآزار دادن به رسول خدا(ص)افتراء، غیبت، و امثال اینها، و کلمهمبینه به معنای آشکار است، یعنی گناهی که زشتی اش برای همه روشن باشد.

یضاعف لها العذاب ضعفین – یعنی عذاب برای او دو چندان می شود،در حالی که مضاعف هم باشد، وضعفینبه معنای دو مثل است و مؤید آن این است که در طرف ثواب فرموده:نؤتها اجرها مرتین، اجرش را دو بار می دهیم، و بنابر این دیگر نباید به گفتار بعضی اعتناء کرد که گفته اند: مراد از مضاعفه عذاب ضعفین، این است که چنین همسری از رسول خدا(ص)سه بار عذاب دارد، به این بیان که مضاعفه عذاب به معنای

صفحه : ۴۶۰

همسران پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم)در برابرعمل خوب و بد خود پاداش و کیفر دو برابر دارند و باید در طاعت خدا و رسول(صلی الله علیه وآله و سلم)دقت و مواظبت بیشتری داشته باشندزیاد شدن عذاب است، و چون بر این عذاب دو برابر افزوده شود مجموع سه برابر می گردد.

آیه شریفه با جملهو کان ذلک علی الله یسیراختم شده، تااشاره کند به اینکه صرف همسری پیغمبر جلوگیر عذاب دو چندان نمی شود، هیچ ملاکی برای احترام نیست مگر تقوی، و همسری پیغمبر وقتی اثر نیک دارد که توام با تقوی باشد، و اما با معصیت اثری جز دورترشدن، و وبال بیشتر آوردن ندارد.

و بعضی^(۲)
(۱) گفته اند:به معنای اطاعت است، بعضی ^(۳) دیگر به معنای ملازمت و مداومت در اطاعت و خضوع گرفته اند، و کلمهاعتاد به معنای تهیه کردن است، و رزق کریم مصداق بارزش بهشت است.

و معنای آیه این است که هر یک از شما همسران رسول خدا(ص)برای خدا و رسول او خاضع شود، و یا ملازم اطاعت و خضوع برای خدا و رسول باشد، و عمل صالح کند، اجرش را دو باره می دهیم، یعنی دو برابر می دهیم، و برایش رزقی کریم، یعنی بهشت آماده می کنیم.

در این آیه التفاتی از غیبت(و این برای خدا آسان است)به تکلم با غیر(می دهیم – وآماده می کنیم)به کار رفته، تا اعلام بدارد: که چنین افرادی به درگاه خدانزدیکند، و خدابرایشان احترام قائل است، همچنان که سیاق غیبت قبلی می فهماند که آنهایی که مرتکب فاحشه مبینه می شوند، از خدا دورند، و خدا هیچ ارزشی برایشان قائل نیست، و همسری رسول خدا(ص)کمترین اثری برایشان ندارد.

یانساء النبی لستن کاحد من النساء ان اتقیتن فلا تخضعن بالقول فیطمع الذی فی قلبه مرضاین آیه برابری زنان پیغمبر با سایر زنان را نفی می کند، و می فرماید:شما با سایر زنان برابر نیستید اگر تقوی به خرج دهید، و مقام آنها را به همان شرطی که گفته شد بالا می برد، آنگاه از پاره ای ازکارها نهی، و به پاره ای از کارها امر می کند، امر و نهیی که متفرع بر برابرنبودن آنان با سایر زنان است، چون بعد از آنکه می فرمایدشما مثل سایر زنان نیستید، با کلمهفاء – پسآن امر و نهی را متفرع بر آن نموده، فرموده، پس در سخن خضوع نکنید، (و چون

…………………………………….. (۱)روح المعانی، ج ۲۲، ص ۲. (۲ و ۳)مجمع البیان، ج ۸، ص ۳۵۴.

صفحه : ۴۶۱

سایرزنان آهنگ صدا را فریبنده نسازید)، و در خانه های خود بنشینید،و کرشمه و نازمکنید…، با اینکه این امور بین زنان پیغمبر و سایر زنان مشترک است.

پس از اینجامی فهمیم که آوردن جملهشما مثل سایر زنان نیستیدبرای تاکیداست، و می خواهد این تکالیف را بر آنان تاکید کند، و گویا می فرماید شما چون مثل دیگران نیستید، واجب است در امتثال این تکالیف کوشش و رعایت بیشتری بکنید، و در دین خدابیشتر از سایر زنان احتیاط به خرج دهید.

مؤید و بلکه دلیل بر اینکه تکلیف همسران آن جناب سخت تر و شدیدتر است، این است که پاداش و کیفرشان دو چندان است، همان طور که دیدید آیه قبلی آن را مضاعف خواند،و معقول نیست تکلیف از همه یکسان باشد، ولی کیفر و پاداش از بعضی مضاعف، پس اگر کیفر و پاداش بعضی مضاعف بود، باید بفهمیم که تکلیف آنان مؤکد، و مسئوولیتشان سنگین تر است.

فلا تخضعن بالقول فیطمع الذی فی قلبه مرض – بعد ازآنکه علو مقام، و رفعت منزلت همسران رسول خدا(ص)را به خاطر انتسابشان به آن جناب بیان نموده، این علو مقامشان را مشروط به تقوی نموده، و فرموده که فضیلت آنان به خاطر اتصالشان به رسول خدا(ص)نیست، بلکه به خاطرتقوی است، اینک در این جمله ایشان را از خضوع در کلام نهی می کند، و خضوع در کلام به معنای این است که در برابرمردان آهنگ سخن گفتن را نازک و لطیف کنند، تا دل او را دچار ریبه، و خیالهای شیطانی نموده، شهوتش را بر انگیزانند،و در نتیجه آن مردی که در دل بیمار است به طمع بیفتد، و منظوراز بیماری دل، نداشتن نیروی ایمان است، آن نیرویی که آدمی را از میل به سوی شهوات بازمی دارد.

وقلن قولا معروفا – یعنی سخن معمول و مستقیم بگویید،سخنی که شرع و عرف اسلامی(نه هر عرفی)آن را پسندیده دارد، و آن سخنی است که تنها مدلول خود را برساند،(نه اینکه کرشمه و ناز را بر آن اضافه کنی، تا شنونده علاوه بر درک مدلول آن دچار ریبه هم بشود).

و قرن فی بیوتکن و لا تبرجن تبرج الجاهلیه الاولی…و اطعن الله و رسولهکلمهقرنامراز مادهقراست، که به معنای پا برجا شدن است، و اصل این کلمهاقررنبوده، که یکی از دوتاراءآن حذف شده است، ممکن هم هست از مادهقار، یقار به معنای اجتماع، و کنایه از ثابت ماندن در خانه ها باشد، و مراد این باشد که ای

صفحه : ۴۶۲

زنان پیغمبر!از خانه های خود بیرون نیایید.

و کلمهتبرجبه معنای ظاهر شدن در برابر مردم است، همان طورکه برج قلعه برای همه هویدا است، و کلمهجاهلیه اولیبه معنای جاهلیت قبل از بعثت است، پس درنتیجه مراداز آن، جاهلیت قدیم است، و اینکه بعضی^(۱) گفته اند مراد از آن دوران هشتصدساله ما بین آدم و نوح است، و یا گفته اند ^(۲): زمان داوود و سلیمان است، و یا گفتار آنانکه گفته اندزمان ولادت ابراهیم است، و یا گفتار آنانکه گفته اند^(۳) زمان فترت بین عیسی و محمد(صلوات الله علیهما)است، اقوالی است بدون دلیل.

و اقمن الصلوه و اتین الزکوه و اطعن الله و رسوله – این آیه دستور می دهد که اوامردینی را امتثال کنند، و اگر از بین همه اوامر فقط نماز و زکات را ذکر نمود، برای این است که این دو دستور رکن عبادت، و معاملات است، و بعد از ذکر این دو به طور جامع فرمود: وخدا و رسولش را اطاعت کنید.

و طاعت خدا عبارت است از امتثال تکالیف شرعی او، و اطاعت رسولش به این است که آنچه با ولایتی که دارد امر و نهی می کند،امتثال شود، چون امر و نهی او نیز از ناحیه خدا جعل شده، خدا اورا به حکمالنبی اولی بالمؤمنین من انفسهم^(۴) ولی مؤمنین کرده، وفرمان او را فرمان خود خوانده.

انما یرید الله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت و یطهرکم تطهیراکلمهانمادرآیه انحصار خواست خدا را می رساند، و می فهماند که خدا خواسته که رجس و پلیدی را تنها ازاهل بیت دور کند، و به آنان عصمت دهد، و کلمهاهل البیتچه اینکه صرفا برای اختصاص باشد، تا غیر از اهل خانه داخل در حکم نشوند، و چه اینکه این کلمه نوعی مدح باشد، و چه اینکه نداء، و به معنایای اهل بیتبوده باشد، علی ای حال دلالت دارد بر اینکه دور کردن رجس و پلیدی از آنان، و تطهیرشان، مساله ای است مختص به آنان، و کسانی که مخاطب در کلمهعنکم – از شماهستند.

بنابر این در آیه شریفه در حقیقت دو قصر و انحصار بکار رفته،یکی انحصار اراده وخواست خدا در بردن و دور کردن پلیدی و تطهیر اهل بیت، دوم انحصار این عصمت و دوری ازپلیدی در اهل بیت.

…………………………………….. (۱ و ۲ و ۳)مجمع البیان، ج ۸، ص ۳۵۶. (۴)پیغمبرولایتش به مؤمنین از خود آنان مقدم تر است.سوره احزاب، آیه ۱۶.

صفحه : ۴۶۳

اهل البیتو مخاطب آیهیرید الله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت و یطهرکم تطهیراچه کسانی هستند؟حال باید دید اهل بیت چه کسانی هستند؟بطور مسلم فقط زنان آن جناب اهل بیت او نیستند، برای اینکه هیچگاه صحیح نیست ضمیر مردان را به زنان ارجاع داد، و به زنان گفتعنکم -از شمابلکه اگر فقط همسران اهل بیت بودند، باید می فرمود: عنکن،بنابر این، یا باید گفت مخاطب همسران پیامبر و دیگران هستندهمچنان که بعضی^(۱) دیگر گفته اند: مراد از اهل البیت،اهل بیت الحرام است، که در آیهان اولیاؤه الا المتقونآنان را متقی خوانده، و بعضی^(۲) دیگر گفته اند: مراد اهل مسجد رسول خدا(ص)است، و بعضی^(۳) گفته اند:همه آن کسانی است که در عرف جزوخاندان آن جناب به شمار می روند، چه همسرانش، و چه خویشاوندان و نزدیکانش، یعنی آل عباس،آل عقیل، آل جعفر، و آل علی، و بعضی^(۴) دیگر گفته اند: مراد خود رسول خدا(ص)و همسران اوست، و شایدآنچه به عکرمه و عروه نسبت داده اند همین باشد، چون آنها گفته اند: مراد تنها و تنها همسران رسول خدا(ص)است.

تا اینکه مخاطب همچنانکه بعضی^(۵) دیگر گفته اند: غیر از همسران آن جناب هستند و خطاب درعنکم – از شمامتوجه اقربای رسول خدا(ص)است، یعنی آل عباس، آل علی، آل عقیل، و آل جعفر.

و به هر حال، مراد از بردن رجس و تطهیر اهل بیت تنها همان تقوای دینی، و اجتناب از نواهی، و امتثال اوامر است، و بنابر این معنای آیه این است که خدای تعالی ازاین تکالیف دینی که متوجه شما کرده سودی نمی برد، و نمی خواهد سود ببرد، بلکه می خواهد شما را پاک کند، و پلیدی را از شمادور سازد، و بنابر این آیه شریفه در حد آیهما یرید الله لیجعل علیکم من حرج و لکن یرید لیطهرکم و لیتم نعمته علیکم^(۶) می باشد، و اگر معنا این باشد، آن وقت

…………………………………….. (۱)روح المعانی، ج ۲۲، ص ۱۶. (۲)روح المعانی، ج ۲، ص ۱۳. (۳)روح المعانی، ج ۲۲، ص ۱۴. (۴)روح المعانی، ج ۲۲، ص ۱۳. (۵)روح المعانی، ج ۲۲، ص ۱۴. (۶)خدا نمی خواهد بیهوده بار شما را سنگین کند، بلکه می خواهد پاکتان سازد، و نعمت خود را برشما تمام کند.سوره مائده، آیه ۶.

صفحه : ۴۶۴

آیه شریفه، با هیچ یک از چند معنایی که گذشت نمی سازد،چون این معنا با اختصاص آیه به اهل بیت منافات دارد، زیرا خدا این گونه تطهیر را برای عموم مسلمانان و مکلفین باحکام دین می خواهد، نه برای خصوص اهل بیت، و حال آنکه گفتیم آیه شریفه دو انحصار را می رساند، که انحصار دوم تطهیر اهل بیت است.

و اگر بگویی مراد از بردن رجس، و تطهیر کردن، همانا تقوای شدید و کامل است، ومعنای آیه این است که این تشدیدی که در تکالیف متوجه شما کردیم، و در برابراجر دوچندان هم وعده تان دادیم، برای این نیست که خود ما از آن سودی ببریم، بلکه برای این است که می خواهیم پلیدی را دور نموده و تطهیرتان کنیم.

و در این معنا هم اختصاص رعایت شده، و هم عمومیت خطاب به همسران رسول خدا(ص)و به دیگران، چیزی که هست در اول، خطاب را متوجه خصوص همسران آن جناب نمود، و در آخر یعنی در کلمهعنکممتوجه عموم.

لیکن این حرف هم صحیح نیست، برای اینکه در آخر، خطاب متوجه غیر از ایشان شده، و اگر بگویی خطاب متوجه همه است چه همسران و چه غیر آنان، می گوییم:این نیزباطل است، برای اینکه غیر از همسران شریک در تشدید تکلیف نبودند، و اجر دو چندان هم ندارند، ومعنا ندارد خدای تعالی بفرماید: اگر به شما همسران رسول خدا(ص)تکالیف دشوارتری کردیم، برای این است که خواستیم عموم مسلمانان و شما را پاک نموده و پلیدی را از همه دور کنیم.

خواهی گفت: چرا جایز نباشد که خطاب متوجه همسران رسول خدا(ص)و خود رسول خدا(ص)باشد، با اینکه تکلیف خود رسول خدا(ص)هم مانند تکالیف همسرانش شدید است؟در پاسخ می گوییم: نباید همسران آن جناب را با خود آن جناب مقایسه کرد، چون آن جناب مؤیدبه داشتن عصمت خدایی است، و این موهبتی است که با عمل و اکتساب به دست نمی آید، تا بفرماید تکلیف تو را تشدید کردیم،و اجرت را مضاعف نمودیم، تا پاکت کنیم، چون معنای این حرف این است که تشدید تکلیف، و دو چندان کردن اجر مقدمه و یاسبب است برای بدست آمدن عصمت، و به همین جهت هیچ یک از مفسرین این احتمال رانداده اند که خطاب متوجه رسول خدا(ص)و همسرانش باشد و بس.واگر ما آن را جزو اقوال ذکر کردیم، به عنوان این است که این هم یک احتمال است، وخواستیم با ایراد این احتمال نظریه آن مفسرینی که گفته اند: مراد خصوص همسران آن جناب

صفحه : ۴۶۵

است تصحیح کنیم، نه اینکه بگوییم: کسی از مفسرین این احتمال را هم داده.

اثبات اینکه مراد ازاهل البیتو مخاطب آیه تطهیر، خمسه طیبه(پیغمبر، علی، فاطمه، حسن و حسین علیهم السلام) هستندو اگر مراد بردن رجس و پاک کردن، به اراده خدا باشد، و در نتیجه مراد این باشدکه خدا می خواهد به طور مطلق، و بدون هیچ قیدی شما را تطهیر کند، نه از راه توجیه تکالیف، و نه از راه تکلیف شدید، بلکه اراده مطلقه ای است از خدا که شما پاک و از پلیدیها دورباشید، چون اهل بیت پیغمبرید، در این صورت معنای آیه منافی با آن شرطی است که کرامت آنان مشروط بدان شد، و آن عبارت بود از تقوی،حال چه اینکه مراد از اراده، اراده تشریعی باشد، و چه تکوینی، هر یک باشد با شرط نمی سازد، پس معلوم می شود اراده مطلقه نیست.

با این بیانی که گذشت آن روایاتی که در شان نزول آیه واردشده تایید می شود، چه در آن روایت آمده که آیه شریفه در شان رسول خدا(ص)و علی و فاطمه وحسن و حسین(ع)نازل شده است، و احدی در این فضیلت با آنان شرکت ندارد.

و این روایات بسیار زیاد، و بیش از هفتاد حدیث است، که بیشتر آنها از طرق اهل سنت است، و اهل سنت آنها را از طرق بسیاری، از ام سلمه، عایشه، ابی سعید خدری،سعد، وائله بن الاسقع، ابی الحمراء، ابن عباس، ثوبان غلام آزاد شده رسول خدا(ص)عبد الله بن جعفر، علی، و حسن بن علی(ع)که تقریبا از چهل طریق نقل کرده اند.

و شیعه آن را از حضرت علی، امام سجاد، امام باقر، امام صادق وامام رضا(ع)، و از ام سلمه، ابی ذر، ابی لیلی، ابی الاسود دؤلی، عمروبن میمون اودی، وسعد بن ابی وقاص، بیش از سی طریق نقل کرده اند.

حال اگر کسی بگوید: این روایات بیش از این دلالت ندارد که علی و فاطمه وحسنین(ع)نیز مشمول آیه هستند، و این منافات ندارد با اینکه همسران رسول خدانیزمشمول آن باشند، چون آیه شریفه در سیاق خطاب به آنان قرار گرفته.

در پاسخ می گوییم: بسیاری از این روایات و بخصوص آنچه از ام سلمه – که آیه درخانه او نازل شده – روایت شده است، تصریح دارد بر اینکه آیه مخصوص همان پنج تن است، و شامل همسران رسول خدا(ص)نیست، که ان شاء الله روایات مزبورکه بعضی از آنها دارای سندی صحیح هستند، از نظر خواننده خواهد گذشت.

و اگر کسی بگوید: آن روایات باید به خاطر ناسازگاری اش با صریح قرآن طرح شود، چون روایت هر قدر هم صحیح باشد، وقتی پذیرفته است که با نص صریح قرآن منافات نداشته

صفحه : ۴۶۶

باشد، و روایات مذکور مخالف قرآن است، برای اینکه آیه مورد بحث دنبال آیاتی قرار دارد که خطاب در همه آنها به همسران رسول خدا(ص)است، پس باید خطاب در این آیه نیز به ایشان باشد.

در پاسخ می گوییم: همه حرفها در همین است، که آیا آیه موردبحث متصل به آن آیات، و تتمه آنها است یا نه؟چون روایاتی که بدان اشاره شد، همین را منکر است، ومی فرمایدآیه مورد بحث به تنهایی، و در یک واقعه جداگانه نازل شده، و حتی در بین این هفتاد روایت، یک روایت هم وجودندارد، که بگوید آیه شریفه دنبال آیات مربوط به همسران رسول خدا(ص) نازل شده، و حتی احدی هم از مفسرین این حرف رانزده اند، حتی آنها هم که گفته اند آیه مورد بحث مخصوص همسران رسول خدا(ص)است،مانند عکرمه و عروه، نگفته اند که: آیه در ضمن آیات ناز