خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل آثار الحروب الصلیبیه فی جغرافیه الصفحات الشرقیه الاسلامیه

دانلود و استفاده از فایل پاورپوینت کامل آثار الحروب الصلیبیه فی جغرافیه الصفحات الشرقیه الاسلامیه – تجربه‌ای بی‌نظیر در ارائه!

پاورپوینتی شیک و استاندارد:

فایل فایل پاورپوینت کامل آثار الحروب الصلیبیه فی جغرافیه الصفحات الشرقیه الاسلامیه شامل 120 اسلاید طراحی‌شده با دقت بالا است که کاملاً آماده برای ارائه یا چاپ در PowerPoint می‌باشد.

چرا فایل فایل پاورپوینت کامل آثار الحروب الصلیبیه فی جغرافیه الصفحات الشرقیه الاسلامیه گزینه‌ای عالی است؟

• گرافیک حرفه‌ای و جذاب: اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل آثار الحروب الصلیبیه فی جغرافیه الصفحات الشرقیه الاسلامیه با طراحی مدرن و چشم‌نواز، پیام شما را به بهترین شکل منتقل می‌کنند.
• کاربری آسان: ساختار این پاورپوینت به‌گونه‌ای است که استفاده از آن بدون نیاز به تغییرات پیچیده ممکن باشد.
• آماده استفاده: تمامی اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل آثار الحروب الصلیبیه فی جغرافیه الصفحات الشرقیه الاسلامیه از قبل تنظیم‌شده و بدون نیاز به ویرایش، قابل استفاده هستند.

تضمین کیفیت و دقت بالا:

این مجموعه بر اساس بالاترین استانداردهای طراحی ساخته شده است و کاملاً منسجم و بدون اشکال، مناسب برای ارائه‌های حرفه‌ای می‌باشد.

نکته قابل توجه:

برخی نسخه‌های غیررسمی ممکن است تغییراتی داشته باشند. این نسخه اصلی فایل پاورپوینت کامل آثار الحروب الصلیبیه فی جغرافیه الصفحات الشرقیه الاسلامیه با دقت و کیفیت بالا طراحی شده است.

همین حالا فایل فایل پاورپوینت کامل آثار الحروب الصلیبیه فی جغرافیه الصفحات الشرقیه الاسلامیه را دریافت کنید و یک ارائه بی‌نظیر داشته باشید!

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل آثار الحروب الصلیبیه فی جغرافیه الصفحات الشرقیه الاسلامیه :

تمثل الحروب الصلیبیه فصلا مهما فی حیاه الشرق والغرب والتصادم بین الاسلام والمسیحیه، بصرف النظر عن ارتباطها بای من الدینین او المواجهه بین حضارتی الشرق والغرب، الحروب الصلیبیه لم تعلن بصفتها اول تجربه استعماریه للغرب خارج حدوده، بل کانت استمرارا فی السیاسات التوسعیه التی کان یتبناها حکام الغرب . کانت تلک الحروب، من حیث کونها عاملا فی یقظه اوروبا وانتشالها من ظلام التوحش الی ساحه التمدن – کما یقول برنارد لویس – اول حرکه غربیه نحو بسط سلطتهم . وفیما یتعلق بتاثیر الحروب الصلیبیه فی المغرب، فهناک تآلیف عدیده للغربیین، وللمسلمین ایضا فی العصر الحدیث، ولکن الذی لقی القلیل من الاهتمام هو تاثیر تلک الحروب الطویله فی البلاد الاسلامیه، وعلی الاخص فی شرق البحر الابیض المتوسط . وهذا ما یتناوله الکاتب فی هذا المقال .

ان عدم وجود نظره تحلیلیه الی الحروب الصلیبیه کان واحدا من اهم نقاط الضعف عند المؤرخین المسلمین . ان ما نقراه فی المصادر التاریخیه لا یتجاوز وصف الوقائع العسکریه وبعض الاحداث السیاسیه، من دون ای تحلیل او دراسه للدوافع والآثار .

وقبل الدخول فی صلب الموضوع، ای دراسه آثار تلک الحروب فی العالم الاسلامی، لابد من الاشاره الی نقطتین اثنتین :

الاولی هی اولا ضعف التدوین التاریخی عند المسلمین، وهذا یتضح عند دراسه النصوص التاریخیه عن الحروب الصلیبیه فی الاسلام والمسیحیه، بعضهم، مثل غابرییل، یشیر الی شعور الاعتقاد بافضلیه المسلمین علی الغرب [غابرییل، ۹۸]، وثانیا عدم عنایه المسلمین بالتدوین الموضوعی للتاریخ، وخاصه فی تلک الظروف العصیبه، التی کان الاسلام یمر بها . ان الخصومات والمشاجرات الطائفیه والمذهبیه، وخاصه بین اهل السنه والشیعه الاسماعیلیه، کانت تحمل کل طرف علی الاعتقاد بان الطرف الآخر هو العدو، واضعا الهجوم الصلیبی فی المرتبه الثانیه بعد ذلک ^(۱) .

الثانیه اسباب الحرب التی یجب البحث عنها فی الغرب، لا شک فی ان الدافع الدینی کان من اهم الاسباب، کما یتضح فی الکلام المعروف الذی جاء علی لسان البابا اوربانوس الثانی فی مجمع کلرمون بفرنسا ^(۲) . کما ان النظره الاسلامیه تری الدافع الدینی من اهم الاسباب، وذلک لان الخصومه بین الاسلام والمسیحیه والیهودیه کانت منذ القدیم لازمه تاریخیه لا یمکن تجنبها . یقول الله تعالی فی القرآن المجید: «لن ترضی عنک الیهود ولا النصاری حتی تتبع ملتهم » ^(۳) [البقره/۱۲۰ . ] اعلن رینالد دوشاتیون ، الحاکم الصلیبی علی کرک ^(۴) – المعروف فی النصوص العربیه باسم ارباط ویعتبر من الد اعداء المسلمین – ان هدفه هو مهاجمه الحجاز وهدم مقابر المدینه والکعبه فی مکه [دورانت، ج ۴، ۷۹۹ . ] من مؤرخی الحروب الصلیبین الغربیین، المؤرخ المجهول فوشه دوشارتر، و ریمون داجیل، ویلیام صوری، و آلبرت داکس، و جوانقیل، و بودری دی بورکی، و رابرت ومن المعاصرین ارنست بارکر، و ستیفن رانسیمان، و رنه جروسه، یعتقدون بان الحروب الصلیبیه کانت دینیه [ناصری، ۱۳۷۳ ه . ش، الفصل الاول]، ان واحدا من اوضح اسباب اعلان الحرب کان الحاله الاجتماعیه فی اوروبا . کما ان سلطه الملاکین علی الشؤون الاقتصادیه، والقحط والجفاف وشیوع الامراض المختلفه، کالطاعون، کانت تقلق الغرب . ان حرمان افراد العائله – باستثناء الابن الارشد – من ارث الاب، ورغبتهم فی الهجره الی الاراضی الخصبه بهدف الحصول علی الرزق، کان من الاسباب المهمه لتلک الحروب الواسعه، بالاضافه الی الاهداف الاجتماعیه والاقتصادیه المذکوره، تجب ملاحظه موقف الجمهوریات الثلاث، وجن وبیزا، فی الحرب [ناصری، ۶۴- ۶۵ ]، حتی یمکن بهذه الطریقه بیان اهمیه الاهداف الاقتصادیه فی اشعال نیران الحروب الصلیبیه .

کذلک ینبغی ان لا نغفل عن الجذور التاریخیه للتک الحرب . کان البابا جریجوری السابع منذ البدایه یحمل فی راسه فکره الحرب مع المسلمین، ففی حراره المبارزه مع هنری الرابع، قال:

التضحیه بالنفس فی سبیل تحریر الاماکن المقدسه احلی فی نظری من حکم «العالم باسره » [دورانت، ج ۴، ۷۸۵ . ] فی المغرب الاسلامی قام منصور بن ابی عامر ^(۵) ، بهدف تحریر الاندلس فی سنه ۳۵۲ ه (۹۶۳م)، بحرق مدینه سنت جیمز فی (کامبوستلا) المقدسه عند المسیحیین، بعد بیت المقدس، ومنذئذ ابدی البابا والکنیسه اهتماما اکبر بقضایا الاندلس، فطلب غریغوری من الامراء ان یساهموا فی اعداد الجیوش لحرب المسلمین [رانسیمان، ۱۳۷۱ه ، ۱۱۵ . ] ان حرب زلاقه سنه ۴۷۹ ه (۱۰۸۶م) التی قعت بین المسلمین بقیاده یوسف بن تاشفین (رئیس دوله المرابطین)، والمسیحیین بقیاده الفونس السادس ملک کاستیل، والتی انتهت باندحار المسیحیین، کانت ما تزال تؤلم الصلیبیین ^(۶) .

وحرب منازجرد او ملازجرد (۴۶۴ ه/۱۰۷۱م) بین الب ارسلان و رومانوس دیوجانوس ، امبراطور بیزنطه، التی ادت الی هزیمه المسیحیین تلک الهزیمه المنکره بوقوع الامبراطور فی الاسر، کانت من تجلیات الحروب التی وقعت بین المسلمین والمسیحیین ^(۷) . وقبل نحو قرن من ذلک التاریخ قام سیف الدوله الحمدانی، رئیس الدوله الشیعیه فی حلب، بمحاربه الروم اربعین مره ^(۸) .

الباباالجدید، اوربانوس الثانی، وبالذهنیه التاریخیه التی کان یحملها، مثل سلفه غریغوری، سعی الی التعبئه العامه ضد المسلمین، فتحرک سنه ۱۰۵۹م من روما الی شمال ایطالیا، وعقد اول اجتماع صلیبی فی مدینه پیاکنزا، استجابه لطلب امبراطور روما الشرقیه لتقدیم الغرب العون له فی حربه ضد المسلمین . ولکن بالنظر للاختلافات بین البابا والامبراطور، لم یحصل شی ء [محمود العروسی المطوی، ۵۴ . ] الا انه بعد بضعه اشهر تحقق هذا الامر فی مجمع کلرمون .

ومن جهه اخری، وعلی العکس من القرون الاولی لحیاه المسیحیه التی کانت تعتمد علی الجانب الالهی للسید المسیح اکثر من جانبه البشری، منذ اوائل القرن الخامس المیلادی وتاسیس المذهب النسطوری وتجلیل المعراج وصلب المسیح، اصبح الحج الی بیت المقدس من شعائر المسیحیین الکبری، وهلنا، ام قسطنطین امبراطور روما الشرقیه، شیدت کنیسه القیامه . وفی القرن العاشر، عند استتباب شی ء من الامن للغربیین فی البحر الابیض المتوسط، ازداد عدد الحجاج الی بیت المقدس، وهذا التحسن فی ظروف الحج، کما یقول رانسیمان، کان له تاثیره فی الفکر الدینی بحیث ان الحج الی بیت المقدس اعتبرته الکنیسه بمثابه الاستغفار والتوبه من الاثم [رانسیمان، ۶۲ . ] لذلک کان من الطبیعی ان یکون تحریر کنیسه القیامه وقبر المسیح احد اسباب نشوب الحروب الصلیبیه .

کثیر من حجاج بیت المقدس عند رجوعهم کانوا یطرحون قضیه عدم وجود امان للمسیحیین، مع انه قبل الحروب الصلیبیه، خلال حکم الفاطمیین فی فلسطین، کانت لهذه الدوله علاقات حسنه مع المسیحیین وصرفت مبالغ کبیره لترمیم کنیسه بیت المقدس [دورانت، ج ۴، ۷۳۸ . ] جاء فی رحله ناصر خسرو: «کل سنه یاتی خلق کثیر الی هناک للزیاره، وملک الروم یاتی فی النهایه بحیث لا یعلم به احد» [ناصر خسرو، ۱۳۷۰ ه . ش، ۴۴ . ] رانسیمان، الذی یحمل شیئا من التعصب ضد المسلمین، یعتقد ان امن المسیحیین فی الحکومه الاسلامیه اکثر منه فی الحکومه الرومانیه [ قدری قلعجی، ۱۳۹۹ه، ۲۹ . ] هذا المؤرخ نفسه ینقل عن دائره المعارف الاسلامیه، مؤکدا ان فی عصر تتش السلجوقی، وارتق، عامله علی بیت المقدس، لم یظهرا ای عداء ضد المسیحیین ^(۹) [رانسیمان، ۹۹ . ] وفی کتاب تاریخ بطریق الاسکندریه یقول ان حکم الاتراک فی فلسطین کان افضل بکثیر من حکومه فرانکنی التی جاءت بعدهم [رانسیمان، ۱۰۳ . ] ان الغربیین، بهذه النظره الدینیه، وماضیهم التاریخی والحاجات الاجتماعیه والاقتصادیه، هجموا علی المناطق الشرقیه من البحر الابیض المتوسط، او ارض اللبن والعسل . الا ان هذا الهجوم الخارجی وحضور الصلیبیین الظالم فی الجانب الآخر من البحر الابیض المتوسط (الذی دام نحو قرنین) لم یکن کافیا، وانما الحاله الاجتماعیه فی العالم الاسلامی کانت بحیث انها ساعدت علی تقدم العدو وابقائه فی تلک المنطقه .

الحاله فی العالم الاسلامی

الخلافه فی بغداد کانت اشبه بمؤسسه تشریفاتیه، والخلیفه کان شخصا عدیم الاراده وضعیف الشخصیه، ولم یکن قادرا علی القیام بالتعبئه العامه، لا معنویا ولا عسکریا . ان شمس عظمه الترکمان التی کانت قد صاغت امبراطوریه السلاجقه العظمی افلت بعد موت ملکشاه، وبقی کل جزء من تلک الدوله الکبیره السنیه المذهب بید امیر او اتابکی . والفاطمیون الذین کانوا یضاهون السلاجقه من حیث القوه، کان مصیرهم مصیر السلاجقه بعد موت ثامنهم، المستنصر بالله . کان الانحطاط الاخلاقی والسیاسی فی سایر نقاط شمال افریقیا، مثل الاندلس وصقلیه، دلیلا علی ضعف الامبراطوریه الاسلامیه . جمیع الدول الاسلامیه کانت فی نزاع دائم بعض مع بعض (باستثناء الدوله الفاطمیه) علی الرغم من انها کانت تطیع الخلیفه فی بغداد وتدین بالولاء الدینی للخلافه العباسیه . یقول ابن الاثیر:

«تفرقت فیه بالمسلمین الآراء واختلفت الاهواء وتمزقت الاحوال » .

[ابن الاثیر، ۱۴۰۸ه ج ۶، ۲۲۱ . ] الا ان اهم دافع لاستمرار الحروب الصلیبیه وتوسعها فی الجغرافیه الاسلامیه هو النظره التی کان یحملها فقهاء اهل السنه عن المذهب المخالف، خاصه الاسماعیلیه، ومن الوجوه البارزه فی هذا الخضم هو ابو حامد محمد الغزالی الذی بین نظریه مشروعیه الخلافه والحکومه النابعه من القوه، واید فی کتاباته عزم الخلیفه والحاکم، معتبرا المخالفین ضد الدین واهدر دماءهم ^(۱۰) . واستنادا الی هذه النظریه افتی بقتل الشیعه، والاسماعیلیین بصفه خاصه، واتباع الخلافه الفاطمیه . ولکنه، علی الرغم من حضوره فی الشام ومشاهدته المذابح الصلیبیه بنفسه، لم یصدر ای فتوی ضدهم، ولم یحرض الخلیفه ولا السلطان ولا الناس علی الجهاد ضد الکفار، وقد حاول بعض الباحثین العرب الذاهبین مذهب الغزالی ان یسوغوا سکوت الغزالی ازاء الصلیبیین بشکل من الاشکال .

اعلن الدکتور عمر فروخ، فی مؤتمر احیاء ذکری الغزالی الذی عقد فی دمشق سنه ۱۹۶۱م، ان سبب سکوت الغزالی کان مرضه النفسی واتجاهه نحو التصوف، بمثلما فعل کل من محیی الدین بن العربی وابن الفارض بصفتهما من ابرز وجوه التصوف یومذاک ولم یصدروا ای فتوی ضد الکفار . واذا کان هذا التسویغ مقبولا بالنسبه لامثال ابن العربی و ابن الفارض طبقا لمشربهم فی التصوف الفلسفی، فانه لن یکون مقبولا لدی الغزالی الصوفی والمتعصب فی الدین وضد الفلسفه، وذلک لانه کتب اکثر ما کتب ضد الاسماعیلیه خلال تلک الفتره من ازمته الروحیه .

الدکتور زکی مبارک، فی کتابه الاخلاق عند الغزالی، یعتبر انشغال الغزالی بالاوراد والاذکار والاعتکاف سببا فی سکوته، مؤیدا بذلک رای عمر فروخ . اما الدکتور عبدالکریم عثمان فیعتقد ان الغزالی لم یکن فی الشام اثناء احتلال الصلیبیین بیت المقدس، لذلک فلا لوم علیه [عبدالکریم عثمان، بلا تاریخ، ۲۴- ۲۷ . ] ان الحرب الصلیبیه کانت قضیه کل المسلمین والعالم الاسلامی . لذلک کان علی الغزالی، حیثما کان (فی خراسان او فی بغداد او فی الشام)، وبصفته مجدد الثقافه السائده یومذاک، ای التسنن، ان یتخذ موقفه ویصدر فتواه ^(۱۱) .

وثمه باحث عربی معاصر آخر ممن سوغوا خطا الغزالی هو الدکتور عبدالله الشرقاوی الذی یقول ان رد الغزالی علی المسیحیین فی کتابه الرد الجمیل لالوهیه عیسی بصریح الانجیل ^(۱۲) انما هو استنکار وتخطئه للحروب الصلیبیه .

الباحث العربی المعاصر الآخر، احمد عرفات القاضی، فی کتابه الفکر السیاسی عند الباطنیه وموقف الغزالی منه، یسوغ الامر تسویغا آخر ویبرئه من الخطا . لابد، علی کل حال، من ملاحظه ان المرحوم المینوی ینسب رساله بعنوان تحفه الملوک ^(۱۳) الی الغزالی . وفی الباب الحادی عشر منها، وتحت عنوان «الحث علی الجهاد» یدعو المسلمین والسلاطین والامراء الی محاربه الصلیبیین . ومما جاء فی هذه الرساله ما مضمونه: «وخیر من ذلک ان تنفق العمر فی رضا الله تعالی وان تسترجع بیت المقدس، قبله الانبیاء، من ایدی الکفره » ^(۱۴) ، ولکن بالنظر الی ان کاتب الرساله یصدر مختلف الفتاوی بموجب الفقه الحنفی، یستبعد ان یکون کاتبها هو الغزالی الشافعی المتعصب .

وعالم آخر من العلماء والفقهاء الذین عاصروا الحروب الصلیبیه هو شرف الدین ابو سعد عبدالله بن محمد بن هبه الله التمیمی المعروف بابن ابی عصرون (۴۹۲- ۵۸۵ ه/۱۰۹۸- ۱۱۸۹م)، وهو من الفقهاء والقضاه الشافعیین فی العراق والشام، ومعاصر الاتابکیین فی الموصل والایوبیین، ویعتبر من اساتذه عمادالدین الکاتب الاصفهانی والمؤرخ المعروف . من مفاخره انه، بعد زوال الدوله الفاطمیه فی مصر علی ید صلاح الدین، قام سنه ۵۶۷ ه (۱۱۷۱م) علی راس وفد بالسفر الی بغداد الی الخلیفه العباسی وبارک له عوده سلطه الخلافه العباسیه علی القاهره [ . ابن الجوزی، ۱۴۱۲ه، ج ۱۰، ۲۷۳ . ] ان فرحه اهل السنه بالقضاء علی الحکم الفاطمی کان علی درجه حمل ابن الجوزی، المؤرخ المشهور، وصاحب المنتظم، ان یؤلف گتابا فی ذلک بعنوان النصر علی مصر [ . ابن الجوزی، ج ۱۰، ۲۷۳ . ] جاء فی التاریخ انه بعد موت نورالدین زنکی، عقد امراء دمشق سنه ۵۷۰ه (۱۱۷۴م) معاهده سلام مع المحاربین الصلیبیین، دون ان ینبس ابن عصرون هذا ببنت شفه علی الرغم من طلب صلاح الدین بعدم السکوت، فکتب الیه رساله یوبخه فیها علی صمته ^(۱۵) [ابو شامه، ۱۹۵۶- ۱۹۶۲م، ج ۱، ۲۳۱ . ] کثیر من المؤرخین المبرزین، مثل ابن الاثیر، جعلوا احد الاسباب المهمه للحروب الصلیبیه هو خوف الفاطمیین من نفوذ السلاجقه الی مصر، وانه کان الدافع لهم علی تبادل الرسائل مع الصلیبیین ودعوتهم للوقوف بوجه السلاجقه [ابن الاثیر، ج ۶، ۳۳۷ . ] علی الرغم من ان الفاطمیین کانت لهم مراسلات مع المسیحیین، ولکنهم فی اول حرب لهم مع الصلیبیین – وکانت اهم تلک الحروب واوسعها – بذلوا تضحیات کبیره، وهذه حقیقه اعترف بها المؤرخون المسیحیون المعاصرون لتلک الحروب، مثل ویلیام صوری، و فوشه دشارتر یشیرون فی کتبهم الی ان دوله الفاطمیین کانت اقوی دوله اسلامیه فی المشرق دافعت عن کیان الاسلام ^(۱۶) . فوشه دشارتر، الذی شهد الحمله الصلیبیه الاولی بصفه مؤرخ ومخبر، لم یشر فی ای من مؤلفاته الی مذاکرات الفاطمیین ومراسلاتهم مع الصلیبیین ^(۱۷) . ان الاشاره الی معاهده صلح بین المسیحیین الصلیبیین والفاطمیین جاءت من جانب اهل السنه الذین کانوا یرون فی الفاطمیین عدوهم الاول ویسعون الی تشویه سمعتهم، وکذلک من جانب المصادر اللاتینیه المعاصره ^(۱۸) .

تشیر المصادر المسیحیه والاسلامیه کافه الی انه بعد سقوط بیت المقدس، کان الافضل بن بدر الجمالی، وزیر الفاطمیین المستعلی بالله، اول المدافعین عن حریم المسلمین ^(۱۹) . حتی ابو المحاسن بن تغری بردی، المعروف بین المؤرخین بالتعصب ضد الفاطمیین، کتب یقول: التحق افضل، بعد سقوط القدس الشریف، بجیش مصر المتجه الی الشام . ویضیف:

«فان الافضل شاهنشاه ابن امیر الجیوش بدر الجمالی، بلغه ان الفرنج ضایقوا بیت المقدس، فخرج الیهم فی عشرین الف من عساکر مصر وجد فی السیر» [ابن تغری بردی، بلا تاریخ، ج ۵، ۱۴۵ . ] ابن القلانسی ایضا یشیر الی هذه الواقعه [ابن القلانسی، ۱۴۰۳ه، ۱۳۶ . ] ولکیلا نطیل فی المقال نهی هذه المقدمه ونعرج علی الموضوع الاصلی، ای آثار الحروب الصلیبیه .

آثار الحرب فی جغرافیه شرق البحر الابیض المتوسط

علی اثر بدء الحملات الصلیبیه بدات الهجرات الکبری من الغرب الی الشرق، کما ان مناطق من شرق البحر الابیض المتوسط، وخاصه المناطق الساحلیه، خلت، ببدء الحرب، من سکانها المسلمین واصبحت ماوی للمسیحیین، من الجنود وغیرهم من المهاجرین . مثلا، اول اماره صلیبیه نشات فی جغرافیا الاسلام کانت (رها) او (ادسا .) اکثر سکان هذه المدینه کانوا مسلمین، ثم من السریان والنسطوریین والارمن . وعند هجوم الصلیبین اصبح معظم سکنه رها من المسیحیین اللاتین او المغاربه .

وفی اماره اخری، انطاکیه – التی قال عنها ویلبراند انه رآها فی ۱۲۱۲م – کان یسکن الاثریاء الافرنج والسریان والیونانیون والارامنه والمسلمون [قاسم عبده قاسم، ۱۹۹۰، ۲۰۰ . ] فی سنه ۱۲۴۱م اشار فیتری الی ان المارونیین من الطبقات الرئیسه فی المجتمع الشامی، فقال:

«المارونیون ینتسبون الی مارمارون، القسیس المسیحی فی القرنین الرابع والخامس الذین کانوا یسکنون شمال غربی سوریا، وهم فی الاصل شعبه من الروم الشرقیین الذین سکنوا قبل الاسلام منطقه شمال سوریا، وعلی اثر الصراعات الطائفیه فی القرن السادس المیلادی، هاجروا الی شمال لبنان . وفی الحروب الصلیبیه کان المارونیون من اهم المتعاونین مع الصلیبیین، نظرا لان معظم هؤلاء کانوا من فرنسا . لذلک ففی سنه ۶۴۸ ه (۱۲۵۰م) عقدت معاهده صداقه بین الروم و لویس التاسع، وقد جاء فی الرساله التی ارسلها لویس الی بطریق المارونیین :

اننا نتعهد بحمایه الشعب المارونی کما نحمی الفرنسیین انفسهم، فالمارونیون جزء من الشعب الفرنسی » [ قاسم عبده قاسم، ۲۰۰]» .

ان الآثار العماریه والبنایات الباقیه فی المنطقه من الصلیبیین، وخاصه فی لبنان، تدل علی تزاید عدد المسیحیین بعد الحروب، علی الرغم من ان العدید من العمارات غیر العسکریه، قد انهارت لاسباب طبیعیه او سیاسیه او دینیه . ومن تلک الابنیه کنیسه ماریوحنا فی جبیل بشمال لبنان، وکنیسه مارمرقس فی صور، وکنیسه ماریوحنا فی بیروت [ ناصری طاهری، ۹۷- ۹۹ . ] بالاضافه الی الاستعاضه بالمسیحیین فی المنطقه، فان الاهمیه الطبقیه للمسلمین قد تغیرت ایضا بسبب الحرب . مثلا، الاکراد الذین کانوا یسکنون فی المنطقه، اصبحت لهم اهمیه خاصه بظهور صلاح الدین ودوره العسکری فی الحروب الصلیبیه، وکثیرا ما جرت مصادمات بینهم وبین الترکمان وخلقوا بعض المشاکل [احمد رمضان، ۱۹۷۷م، ۵۵ . ] بعد احتلال بیت المقدس واخراج باقی المسلمین وحتی الیهود، اصبحت هذه المدینه عاصمه للمسیحیین فی قلب العالم الاسلامی .

علی اثر تلک التطورات فی الجغرافیه المدنیه للشام، هاجرت اعداد کبیره من مسلمی الشام الی مصر، وبعد اخفاق الصلیبیین فی الاستیلاء علی مصر کما استولوا علی الشام ازدادت الهجره الیها ^(۲۰) . اما المسلمون الذین کانوا یسکنون المناطق الداخلیه من الشام بصفتهم اقلیه، فقد حافظ بعضهم علی معنویاتهم وتعاونوا مع المحاربین المسلمین . یقول اسامه بن منقذ ان المسلمین من سکنه عکا کانوا یخفون الاسری من المسلمین ویهربونهم الی المناطق الاسلامیه الاخری [اسامه بن منقذ، ۱۹۸۱م، ۸۲ . ] هذه الاقلیه من المسلمین فی المناطق المحتله سعوا الی الاحتفاظ بهویتهم الدینیه والثقافیه فی قبال الاکثریه الصلیبیه ^(۲۱) ، علی الرغم من ان التاریخ یذکر لنا ان المسلمین فی بعض المناطق اضطروا، تحت ضغط المحتلین الصلیبیین وظلمهم الشدید، الی ترک دینهم واعتناق المسیحیه للابقاء علی حیاتهم ^(۲۲) .

انتشار التصوف والدروشه کان من النتائج السلبیه للحروب الصلیبیه . ان التشتت السیاسی فی العالم الاسلامی قبل الحروب الصلیبیه – الذی کان بذاته من الاسباب المهمه فی تقدم الصلیبیین فی حروبهم – تحول الی نوع من اللاابالیه عند المسلمین بعد الحرب الصلیبیه الاولی واحتلال بیت المقدس .