خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل علم طب و بیمارستانهای اسلامی

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل علم طب و بیمارستانهای اسلامی :

وقتی طب از دست سریانی ها به دست مسلمین افتاد تحقیق و مطالعه در آن جنبه جدی تر و دقیقتر گرفت.بجای رساله های کوتاه علمی که معمول سریانیها بود،دائره المعارفهای جامع طبی بوسیله مسلمین تالیف شد.

تحقیقات تجربی و مطالعات بالینی هم البته از نظر دور نماند.مخصوصا دربیماریهای منطقه یی و محلی تحقیقات مسلمین-و علماء قلمرو اسلام اهمیت یافت.در واقع،تحقیقات علماء یهود و نصاری و حتی صابئین هم که در دار الاسلام انجام می یافت به تشویق و هدایت مسلمین بود.

قدیمترین رساله یی که در باب چشم پزشکی هم اکنون در دست است رساله یی است از آن حنین بن اسحق.کثرت و شیوع انواع بیماریهای چشم در مناطق واقع در قلمرو اسلام البته سبب عمده بود در جلب توجه اطباءاسلام به چشم پزشکی و علوم وابسته بدان.در باب تاریخ چشم پزشکی مسلمین هیرشبرگ آلمانی ^(۱) رساله جامعی دارد که حاکی است از اهمیت کارهای مسلمین درین باب.یک چشم پزشک جراح در عهد ملکشاه سلجوقی شهرت یافت به نام ابو روح محمد بن منصور که «زرین دست »خوانده می شد و کتاب فارسی او نور العیون کتابی جامع و قابل توجه بود درین رشته از طب ^(۲). چشم پزشکان اسلام در جراحی چشم پیشرفتهایی قابل توجه پیدا کردند.در بین آنها کسانی بودند که آب آوردگی چشم مردی را هم که یک چشم بیشتر نداشت با اطمینان تمام عمل می کردند.در سایر رشته های طب هم مسلمین کارهای ابتکاری انجام داده اند.قدیمترین ملاحظات بالینی برای تشخیص و بیان تفاوت بین آبله و سرخک( الجدری و الحصبه) رساله یی است که محمد بن زکریای رازی درین باب نوشته است.پیش از وی هیچ طبیبی-یونانی یااسلامی-به این نکته ها Rhazes خوانده می شود-طبیب و حکیم ایرانی است که در طب وکیمیا هر دو برنخورده بود.رازی-که نزد اروپائیها دست داشته است و اخبار و آثار او حاکی است از علاقه به معرفت تجربی.می گویند وقتی خواست در بغداد بیمارستان بسازدقطعه های گوشت در محله های مختلف شهر آویخت و جایی که کمتر درگوشت آثار عفونت پدید آمده بود آنجا بیمارستان ساخت. ^(۳) کتاب حاوی اوبزرگترین و جامعترین کتابی است که در قدیم یک طبیب توانسته است بوجودبیاورد و در واقع یک دائره المعارف بزرگ طبی است شامل اقوال وتحقیقات اطباء یونانی،سریانی،ایرانی،هندی و عرب،بعلاوه تجارب شخصی در باب بیماریهای مختلف.ترجمه لاتین آن جزو کتب درسی طب بوده است و کثرت چاپهای آن حاکی است از تداول و نفوذ کتاب.

یک دائره المعارف طبی دیگر که بوسیله مسلمین تالیف شد عبارت بود ازکامل الصناعه مجوسی-علی بن عباس اهوازی-که طب ملکی هم خوانده می شود-به نام ملک دیلمی عضد الدوله.اثر مجوسی که درقرون وسطی وی را Haly Abbas می خوانده اند در اروپا شهرت بسیار یافت و نزدیک پنج قرن مرجع مهم طب بود در مدارس اروپا.

تاثیر مجوسی در پیشرفت طب قابل ملاحظه بود و توضیحی که از سیستم عروق شعریه کرده بود از جهت تاریخ علم، اهمیت بسیار دارد.اما عظیمترین اثر علمی در طب اسلامی قانون ابن سینا بود که نیز دائره المعارف طبی است و نویسنده در آن اقوال اطباء یونانی،هندی،و ایرانی را درانواع معالجات و در مسائل مربوط به تدبیر الماکول بیان می داردچنانکه از تجارب شخصی هم مواد بسیار به آن مجموعه می افزاید و بساکه اقوال یونانیها را نقد می کند و مخصوصا از خود بعضی معالجات خاص درباره امراض بیان می کند که حتی امروز نیز جالب است ^(۴) ترجمه لاتینی آن نیز در اروپا مکرر چاپ شده و آنجا در مدتی مدیدتر وطولانیتر از هر کتاب دیگر بمنزله انجیل مقدسی برای اطباء تلقی شد-چنانکه در قرن شانزدهم بیش از بیست چاپ از آن وجود داشت.

اطبای اسلامی اندلس هم در پیشرفت طب سهم بزرگی داشته اند.

ابن رشد حکیم معروف بود که نشان داد یک تن دو بار آبله نمی گیرد.چنانکه ابن الخطیب اندلسی(متوفی ۷۷۶)مشهور به لسان الدین که مخصوصانزد مسلمین به عنوان ادیب و شاعر و مورخ شهرت دارد و در تاریخ غرناطه و احوال امراء و ادباء اندلس تالیفاتش مشهورست و در طب نیز تبحر داشت،در دوره طاعونی که اروپا و آسیا معروض این مرگ سیاه (
BlackDeath) موحش شده بود در رساله طاعون خویش نشان داد ^(۵) که این بیماری واگیرست و در اثبات سرایت آن برای اقناع مخالفان نوشت ساری بودن این بیماری ازینجا معلوم می شود که هر کس درین ماجرا با بیمار ارتباط می یابد بدان دچار می شود و هر کس با اوتماس ندارد مصون می ماند چنانکه نیز از راه لباس،ظرف،گوشواره هم بیماری از یکی به دیگری منتقل می شود.ابن النفیس دمشقی(متوفی ۶۸۷)که او را ابن ابی الحزم نیز می خوانند حرکت خون را در ریه بیان کرد و بدینگونه قرنها قبل از سروتیوس اسپانیائی که او را کاشف واقعی دوران دم می دانند وی به این نکته پی برد.در جراحی نیز کارهای مسلمین جالب بود و تا حدی ابتکاری.ابو القاسم الزهراوی که در قرون وسطی نزد اروپائیها Albucacis خوانده می شد چندین اسباب مهم در جراحی توصیف یا اختراع کرد که شرح آنها در کتاب التصریف وی آمده است.در قرن دوازدهم میلادی،طرز جراحی مسلمین بقدری نسبت بشیوه کار رایج در نزد فرنگی ها کامل بوده است که اطباء عرب چنانکه اسامه بن منقذ یک جا از قول یک طبیب مسیحی عرب نقل می کند ^(۶) شیوه جراحی آنها را نوعی قصابی وحشیانه تلقی می کردند.

مسلمین در بعضی رشته های طب تحقیقاتی کردند که بی سابقه بود چنانکه درباره جذام ظاهرا اولین تحقیقات بوسیله آنها شد،فرق بین آبله و سرخک را اول بار آنها ملتفت شدند،درباره مامائی و قابلگی خیلی بیش از یونانیها مطالعه کردند. همچنین در استعمال بعضی ادویه،و پاره یی وسائل معالجه سابقه آنها محقق است.پزشکان اسلامی در معالجه بسیاری بیماریها بر لزوم استفاده از طبیعت مریض،مخصوصا تاکیدمی کردند.در ترکیب ادویه،درست کردن شربتها،مرهمها، مشمعهاو معجونها مهارت کم نظیر نشان داده اند.بعضی معالجات آنها درامراض جسمانی یا روحی ابتکاری بود.ابن سینا در معالجه یک بیمار که به نوعی شخصیت مضاعف مبتلا بود و خود را گاو می پنداشت طریقه یی جالب بکار برد که در چهار مقاله آمده است.ابو البرکات بغدادی مالیخولیای بیماری را که تصور می کرد خمره یی بر روی سر دارد،با لطف و ظرافت طوری علاج نمود که بیمار یقین کرد خمره یی را که روی سرداشت طبیب شکست.ابن زهر اندلسی یبوست مزاج را به وسیله انگوری معالجه می کرد که تاک آن را با آبی که دارای دوای مسهل بود آبیاری کرده بود.در باب خرد کردن سنگ مثانه ابو القاسم الزهراوی شیوه خاصی داشت.در جراحی نیز پزشکان اسلامی از اهمیت دوای بیحسی واقف بودند و در عملهای دردناک اول بیمار را با بذر البنج بیحس می نمودند و بعد از آن به عمل کردن وی مبادرت می کردند.بسیاری از