خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل روش تفسیر ظاهر قرآن

فایل پاورپوینت کامل روش تفسیر ظاهر قرآن؛ انتخابی مطمئن برای ارائه‌ای حرفه‌ای

اسلایدهایی آماده برای استفاده:

فایل فایل پاورپوینت کامل روش تفسیر ظاهر قرآن شامل 97 اسلاید با طراحی دقیق و ساختاری استاندارد است که برای ارائه‌های رسمی یا چاپ، کاملاً مناسب و آماده استفاده می‌باشد.

ویژگی‌هایی که فایل فایل پاورپوینت کامل روش تفسیر ظاهر قرآن را متمایز می‌کند:

• طراحی بصری حرفه‌ای:فایل پاورپوینت کامل روش تفسیر ظاهر قرآن با بهره‌گیری از رنگ‌بندی هوشمندانه و چیدمان اصولی جهت انتقال بهتر مفاهیم ارائه.
• سهولت در اجرا: تمامی اسلایدها از پیش تنظیم شده‌اند و بدون نیاز به ویرایش، قابل استفاده هستند.
• وضوح بالا و نظم ساختاری: کیفیت بالای عناصر گرافیکی و هماهنگی کامل در نمایش، تجربه‌ای بدون نقص را فراهم می‌سازد.

استاندارد بالا در تولید محتوا:

فایل فایل پاورپوینت کامل روش تفسیر ظاهر قرآن با رعایت اصول حرفه‌ای طراحی شده و عاری از هرگونه ایراد گرافیکی یا ناهماهنگی در نمایش می‌باشد.

نکته مهم:

در صورت مشاهده نسخه‌هایی با کیفیت پایین‌تر، توجه داشته باشید که ممکن است نسخه‌های غیررسمی باشند. نسخه اصلی فایل فایل پاورپوینت کامل روش تفسیر ظاهر قرآن تنها از طریق منبع معتبر در دسترس است.

هم‌اکنون فایل فایل پاورپوینت کامل روش تفسیر ظاهر قرآن را دریافت کرده و ارائه‌ای حرفه‌ای و متمایز تجربه نمایید

---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل روش تفسیر ظاهر قرآن :

استادیار دانشگاه قم

چکیده

آیات قرآن کریم همراه با قرائن متعددی است که برخی از مهمترین آنهاعبارتند از: زمان نزول، مکان نزول، سبک بیان،

سیاق، شان متکلم و شان مخاطب. روش کشف مراد الهی از آیات قرآن – که از آن به روش تفسیرظاهر قرآن تعبیر شده

است- توجه به همه قرائن است. در این مقاله مرادالهی و قرائن مذکور تبیین شده است

.

کلید واژه ها: تفسیر قرآن، ظاهر قرآن، منطوق و مفهوم، زمان نزول،مکان نزول، سبک گفتاری، سیاق، شان متکلم و

شان مخاطب

.

۱)

مقدمه

پرسشی که در این نوشتار سعی می رود به آن پاسخ روشنی داده شود، این است که چگونه می توان از میان معانی متعددی

که از ظاهر پاره ای از آیات به ذهن متبادرمی شود، به مراد خدای تعالی پی برد

.

مقصود از تفسیر ظاهر قرآن کشف مراد الهی از آیات قرآن است; در مقابل تفسیرباطن قرآن که از آن کشف لوازم مراد

الهی از آیات قرآن را منظور داریم [۱

].

ضرورت طرح این پرسش و پاسخ دهی به آن از این جهت است که به نظر نگارنده هنوز نه اصل پرسش به روشنی تبیین

شده و نه پاسخ آن به طور منقح و کامل بیان گردیده است

.

اجمالا پاسخ سؤال مذکور این است که روش کشف مراد الهی از آیات قرآن این چنین است که باید در تفسیر آیات قرآن به

تمام قرینه های آن عنایت کرد; چرا که بسنده کردن به پاره ای از قرائن، مفسر را به مراد الهی رهنمون نمی سازد

.

۲)

تعریف مصطلحات

قبل از پرداختن به تفصیل پاسخ، تعریف شماری از مصطلحات ضروری می نماید

.

۱-۲)

تعریف روش

روش به معنای نوع رفتن و حرکت کردن است و غرض از فایل پاورپوینت کامل روش تفسیر ظاهر قرآن ،نوع حرکت فکری مفسر به سوی

کشف مراد الهی از آیات است

.

نوع حرکت فکری مفسر همسان نوع حرکت راننده در جاده است; همانطور که راننده با توجه به نوع و کمال و نقصان

علائم پیرامون جاده، روش حرکت به سوی مقصدرا معین می سازد و با عنایت به آنها به مقصد می رسد و یا احیانا با

بی توجهی به برخی ازآنها از رسیدن به مقصد باز می ماند، مفسر نیز با عنایت به نوع و کمال و نقصان قرائنی که در تفسیر

ظاهر آیات مورد توجه قرار می دهد، حرکت فکری خود را به مقصد کشف مراد الهی به گونه ای درست یا نادرست سامان

می دهد

.

به نظر نگارنده، روش صحیح تفسیر ظاهر قرآن – یعنی کشف مراد الهی – این است که همه قرائن حقیقی کلام خدا مورد

توجه مفسر قرار گیرد. مهمترین قرائن مذکور عبارت است از: شان خدای تعالی، شان مخاطبان اولیه قرآن ، سبک قرآن ،

سیاق آیات، زمان نزول و مکان نزول که شرح آنها در ادامه می آید

.

۲-۲)

مفهوم تفسیر

غرض از تفسیر در اینجا کشف مدالیل آیات بطور مطلق است; اعم از مدلول جدی ومدالیل لازم آن. مدلول جدی یا

تصدیقی آن است که گوینده کلام در نیت خود دارد

.

توضیح آنکه مدالیلی که از ظاهر کلام به ذهن مخاطب می رسد، دو نوع است: یک نوع آن است که مخاطب به مراد

متکلم بودن آن باور ندارد و نوع دیگر آن است که مخاطب آن را مراد متکلم می شمارد. در اصول فقه، نوع اول را مدلول

تصوری و نوع دوم را مدلول تصدیقی می نامند [۲

].

مدلول لازم آن است که همراه مدلول جدی یا تصدیقی است و با تدبر در این مدلول فهمیده می شود; مثل «لاتقل لهما

اف » [اسراء ۲۳] که مدلول جدی آن «به پدر و مادر اف مگو» است و مدالیل لازم آن عبارت است از: با آندو نرمی کن! به

آندو دشنام مده! آندورا مزن! [۳

].

با عنایت به همین معنا از تفسیر است که در این نوشتار لفظ تفسیر به ظاهر قرآن اضافه شده است و غرض از این اضافه

تحدید مجال بحث در مدلول جدی است

.

ناگفته نماند که اگر تفسیر به کشف مراد جدی تعریف شده بود، این اضافه معنایی نداشت

.

۳-۲)

معنای ظاهر

مقصود از ظاهر در اینجا ظاهر نهایی است; نه ظاهر بدوی. معنای ظاهری دو نوع است: یک نوع آن است که در بدو

مواجهه مخاطب با کلام به ذهن او متبادر می شود.چنین مواجهه ای که بدون جستجوی همه قرائن است، بسا ممکن

است به فهم مرادجدی نیانجامد و معنایی خلاف مراد متکلم به ذهن متبادر سازد. نوع دیگر آن است که پس از فحص همه

قرائن و توجه به تمام آنها در ذهن مخاطب حاصل می شود. نوع اول راظاهر بدوی یا ظاهر بسیط یا تصدیقی اول و نوع

دوم را ظاهر نهایی یا ظاهر معقد یاتصدیقی دوم خوانده اند [۴

].

چنین معنایی از ظاهر همه اقسام معانی ذیل را در بر می گیرد

:

الف معانی چهارگانه منصوص، ظاهر، مجمل و مؤول: توضیح آنکه کلام از لحاظدلالت بر معنای مراد به طور کلی از دو

حال بیرون نیست: یا بر یک معنا دلالت دارد که آن را «نص » گویند یا بر بیش از یک معنا دلالت دارد. چنین کلامی نیز دو

گونه است: یاهیچیک از معانی آن بر دیگر معانی رجحانی ندارد که آن را «مجمل » خوانند یا یکی ازمعانی آن بر دیگر

معانی رجحان دارد. چنین کلامی نیز به دو صورت است: یا مرادمتکلم معنای راجح است یا معنای مرجوح. در صورت اول

آن را «ظاهر» و در صورت دوم آن را «مؤول » نامند [۵

].

چنانکه پیش از این آمد، غرض از تفسیر ظاهر کشف مراد جدی است; از این رو باعنایت به اینکه مراد جدی در نص و

ظاهر معلوم است، تنها مجمل و مؤول نیازمندتفسیر ظاهرند

.

همانطور که ملاحظه شد، در اینجا از دو ظاهر سخن رفت: یکی ظاهری که در تقسیم چهارگانه مطرح است و دیگری

ظاهری که موضوع بحث این نوشتار است. نسبت میان این دو ظاهر عموم و خصوص مطلق است و به عبارت دیگر ظاهر

اولی یکی از اقسام ظاهر دومی است. ظاهر قسیم نص از نوع ظاهر بدوی است

(۱)

;

ولی ظاهر مورد بحث،ظاهر نهایی است

.

ب معانی سه گانه مطابقی، تضمنی و التزامی: بیان این موضوع آن است که معنای لفظی به طور کلی دو نوع است: وضعی

و استعمالی. معنای وضعی آن است که لفظ برای آن وضع شده است; مثل اسد برای حیوان درنده معروف و معنای

استعمالی آن است که لفظ در جمله و کاربرد زبانی بر آن دلالت دارد. نسبت میان معنای استعمالی و معنای وضعی

سه گونه است: یا معنای استعمالی با معنای وضعی مطابقت دارد که آن را معنای مطابقی گویند; مثل شیر، شکم گوزن را

درید; یا معنای استعمالی بر جزئی از معنای وضعی دلالت دارد که آن را معنای تضمنی خوانند; مانند خانه خراب شد که

مراد سقف یا دیوار خانه است; یا معنای استعمالی با معنای وضعی مباینت دارد; مانند از شهر نان خریدم که مقصود نانوای

شهر است. گاهی این معنای اخیر را که لازم معنای وضعی است، معنای التزامی می نامند و گاهی دو معنای اخیر یعنی

تضمنی و التزامی را به این نام می خوانند [۶]; همچنین زمانی معنای مطابقی را معنای حقیقی و معانی تضمنی والتزامی

را معنای مجازی نامبردار می سازند [۷

].

ناگفته نماند که گاهی هم معنای مطابقی کلام مراد گوینده است و هم معنای التزامی آن; مثل زمانی که خوشنویس به

قصد نوشتن به کسی بگوید: دوات را بیاور. او هم خوددوات و هم مرکب داخل آن و قلمی را که با آن می نویسد، اراده کرده

است و گاهی تنهامعنای مطابقی مراد است; مانند زمانی که همو به قصد ریختن مرکب در دوات، همان جمله را بگوید و

گاهی فقط معنای التزامی مراد است; نظیر وقتی که کسی به قصد ابرازنفرت از مخاطبش به او بگوید: گم شو; بدون آنکه

رفتن او را از نزدش قصد کرده باشد

.

غرض از تفسیر ظاهر قرآن کشف مراد خدای تعالی از آیات است; اعم از اینکه یکی از معانی مطابقی یا التزامی را اراده

کرده باشد یا هر دو معنا را قصد نموده باشد

.

۴-۲)

منطوق و مفهوم

در علم اصول، معانی کلام را به اعتباری دو قسم می شمارند: منطوق و مفهوم. منطوق در لغت یعنی آنچه به نطق و لفظ

در آمده است و آن عبارت از همان متن کلام است; ولی در اصطلاح معنایی است که متن کلام در هنگام نطق بر آن دلالت

دارد; بنابراین در این خصوص، مدلول به اسم دال نامیده شده است، و مفهوم معنایی است که با تدبر درمنطوق فهمیده

می شود. بسیاری منطوق را معنای مذکور در کلام و مفهوم را معنای غیرمذکور در کلام خوانده اند[۸

].

هر یک از منطوق و مفهوم دارای اقسامی است: منطوق را دو قسم دانسته اند: صریح و غیرصریح. منطوق صریح معنایی

است که کلام بر آن به نحو مطابقه ای یا تضمنی دلالت دارد و منطوق غیرصریح یا سیاقی معنایی است که کلام بر آن به

نحو التزامی دلالت می کند. منطوق غیرصریح را نیز سه قسم شمرده اند: اقتضائی، تنبیهی و اشاری.معنای اقتضائی آن

است که صدق یا صحت آن مقتضی تقدیر گرفتن کلمه ای است; مثل آیه شریفه «واسال القریه

» ^(۲) [

یوسف ۸۲] که صحت آن

مستلزم تقدیر گرفتن کلمه «اهل »است و معنای تنبیهی آن است که از قرینه متصل به کلام فهمیده می شود; مثل

حدیث «لایقضی القاضی و هو غضبان

» ^(۳) [۹]

که از «و هو غضبان » دانسته می شود، علت ممنوع بودن حکم، غضب است و

معنای اشاری آن است که از قرینه منفصل از کلام فهمیده می شود; مانند آیه شریفه «انا انزلناه فی لیله القدر

» ^(۴) [

قدر۱] که

با انضمام آیه کریمه «شهررمضان الذی انزل فیه القرآن

» ^(۵) [

بقره ۱۸۵] به آن دانسته می شود که شب قدر در ماه

رمضان است [۱۰

].

مفهوم را نیز دو قسم دانسته اند: مفهوم موافق و مفهوم مخالف. مفهوم موافق آن است که در سلب یا ایجاب موافق

منطوق باشد و مفهوم مخالف آن است که در سلب یا ایجاب مخالف منطوق باشد; مانند آیه شریفه «ان جاءکم فاسق بنبا

فتبینوا

» ^(۶) [

حجرات ۶] که مفهوم موافقش آن است که اگر کافری خبری آورد، به طریق اولی وارسی کنید و مفهوم

مخالفش آن است که اگر عادلی خبری آورد، نیازی به وارسی نیست [۱۱

].

چنانکه از کتب اصولی بر می آید، از میان معانی مذکور، در هنگام نطق فقط معنای منطوق، مراد ناطق است; جز معنای

اشاری که در هنگام نطق مراد ناطق نیست و نیزمفاهیم که پس از نطق و با تدبر فهمیده می شود [۱۲

].

به نظر می رسد، ملاک تعیین اینکه چه معناهایی در کلام مراد گوینده است، توجه گوینده یا شنونده به آنهاست. آنچه

معمولا گویندگان یا شنوندگان بویژه افراد عادی درهنگام تکلم به آن توجه دارند، صرفا منطوق کلام است. برای مثال،

وقتی کودکی به مادرخود می گوید: تو را دوست ندارم و پدر خطاب به کودک می گوید: چنین نگو! مراد پدرفقط همین

است که کودک آن سخن را به مادر نگوید. کودک نیز به بیش از آن توجهی ندارد; بنابراین باید گفت که مراد گوینده تنها

منطوق است

.

البته میزان توجه به معانی کلام نسبی است و متناسب با هوش و دانش گوینده وشنونده، میزان معانی مورد توجه

تفاوت پیدا می کند; چنانکه درباره خدای تعالی که عالم مطلق است، نمی توان گفت که در وقت نزول قرآن صرفا به

منطوق آیات توجه داشته و فقط همان را اراده فرموده است

.

۳)

محدوده بحث

چنانکه آمد، هدف از این بحث، بررسی فایل پاورپوینت کامل روش تفسیر ظاهر قرآن یا کشف مرادخداوند از آیات قرآن است; البته نه همه

مرادهای خداوند; بلکه آنکه از منطوق آیات قرآن قابل کشف است; بنابراین در اینجا نه از آیاتی بحث می شود که منطوق

آنهامکشوف و آشکار است و نه از مدالیلی سخن می رود که ورای منطوق آیات است

.

بر این اساس، محدوده بحث، منطوق آیاتی است که معنای واحد و معینی ندارند;بلکه بیش از یک معنا دارند; بعلاوه

هیچیک از معانی آن آیات بر دیگری رجحان نداردیا اگر یکی از معانی آنها در بدو رای راجح به نظر می رسد; لکن آن معنا

با ادله معتبر درتعارض است. نتیجه آنکه آیات مورد بحث، دو دسته اند: آیات مجمل و آیات مؤول

.

تعیین معنای مراد در این آیات، نیازمند کشف قرائنی است که یکی از معانی آنها راتقویت کند. در این نوشتار برخی از

مهمترین آنها معرفی می شود

.

۴)

روش کشف مراد آیات

همانطور که مذکور افتاد، مفسر در حرکت تفسیری خود در چند راهه های معانی آیات در صورتی به سر منزل مقصود

–

یعنی کشف مراد الهی می رسد که به همه علائم وقرائن پیرامون راه تفسیر عنایت کند. برخی از مهمترین علائم و قرائن

مذکور به شرحی است که در پی می آید

.

۱-۴)

زمان نزول آیات

نزول قرآن کریم به تدریج و طی حدود بیست و سه سال بوده و مدت نزول آن از دودوره متمایز به نام دوره مکی و دوره

مدنی تشکیل شده است. در هر دوره شرایطسیاسی و اجتماعی ویژه ای حاکم بوده است. عدم توجه به این حقیقت، ممکن

است مفسر را در جاده تفسیر پاره ای از آیات به انحراف کشاند. تفسیر «جهاد» در دو آیه ذیل ازآن جمله است

:

خدای تعالی در سوره عنکبوت می فرماید: «و من جاهد فانما یجاهد لنفسه ان الله لغنی عن العالمین » [آیه ۶] (و هر که

جهاد کند، جز این نیست که به سود خویش جهادمی کند; زیرا که خداوند از جهانیان بی نیاز است

).

نیز در سوره توبه می فرماید: «و اذا انزلت سوره ان آمنوا بالله و جاهدوا مع رسوله استئذنک اولوا الطول منهم و قالوا ذرنا

نکن مع القاعدین » [آیه ۸۶] (و چون سوره ای نازل شود که به خدا ایمان آورید و همراه پیامبرش جهاد کنید،

ثروتمندانشان از تو اجازه خواهند و گویند: «بگذار که ما با خانه نشینان باشیم

»).

چنانکه ملاحظه می شود، لفظ جهاد هم در سوره عنکبوت که از سوره های مکی است و هم در سوره توبه که از سوره های

مدنی است، آمده است و حال آنکه جهاد به معنای جنگ و قتال فقط در دوره مدنی واقع شده است. عدم توجه به این امر

ممکن است مفسر را به این پندار بکشاند که این لفظ در سوره عنکبوت به همین معناست;چنانکه برخی از مفسران چنین

احتمال داده اند [۱۳]; در حالی که با عنایت به زمان نزول آن باید لفظ جهاد را در این سوره بر همان معنای لغوی اش یعنی

مطلق تلاش تؤام با رنج حمل کرد; همان طور که اغلب مفسران چنین کرده اند [۱۴

].

۲-۴)

مکان نزول آیات

قرآن در مکان های مختلفی نزول یافته است. از رسول خداصلی الله علیه وآله وسلم آورده اند که قرآن در سه جا نازل شده

است: «مکه، مدینه و شام » [۱۵]. مکه حوالی آن مثل منی، عرفات وحدیبیه، و مدینه اطراف آن مانند بدر، احد و سلع را

در بر می گیرد و مراد از شام بیت المقدس و تبوک می تواند باشد [۱۶

].

عدم عنایت به اینکه آیات قرآن در چه سرزمینی و حتی در چه مکانی از آن نازل شده است، ممکن است مفسر را به

تفسیری نادرست از آیات سوق دهد. تفسیر آیه تطهیر از آن جمله است. این آیه و آیه بعد از آن چنین است: «وقرن فی

بیوتکن و لا تبرجن تبرج الجاهلیه الاولی و اقمن الصلوه و اتین الزکوه و اطعن الله و رسوله انما یرید الله لیذهب عنکم

الرجس اهل البیت و یطهرکم تطهیرا. و اذکرن ما یتلی فی بیوتکن من ایات الله والحکمه ان الله کان لطیفا خبیرا

» [

احزاب ۳۳ و ۳۴] ( و در خانه هایتان بمانید و مانند روزگارجاهلیت قدیم زینتهای خود را آشکار مکنید و نماز برپا دارید و

زکات بدهید و خدا وفرستاده اش را فرمان برید. خدا فقط می خواهد آلودگی را از شما ساکنان خانه بزداید وشما را پاک

گرداند و آنچه را که از آیات خدا و [سخنان] حکمت [آمیز] در خانه های شماخوانده می شود، یاد کنید. براستی خدا

همواره باریک بین و آگاه است

).

چنانکه ملاحظه می شود، سیاق جمله «انما یرید الله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت و یطهرکم تطهیرا» با صدر آیه و آیه

بعد ناهمگون است: این جمله خطاب به مردان است; ولی صدر آن و آیه بعد خطاب به همسران پیامبرصلی الله علیه وآله

وسلم است. چنین اختلاف سیاقی از دیرباز مفسران فریقین را بر آن داشته است که آرای گوناگونی درباره آن اظهارکنند

:

قریب به اتفاق مفسران اهل سنت در صدد برآمده اند که جمله مذکور را با صدر وذیلش متناسب نشان دهند و علاوه بر

علی، فاطمه، حسن و حسین علیهم السلام، همسران پیامبرصلی الله علیه وآله وسلم را نیز مشمول آن بشمارند[۱۷]; ولی

همه مفسران شیعه بر این باورند که آن جمله فقط شامل همان چهارتن است و همسران پیامبرصلی الله علیه وآله وسلم را

در بر نمی گیرد و حتی برخی از آنان به نزول جداگانه آن جمله قائلند[۱۸

].

قبل از بیان نقش قرینه مکان در تفسیر صحیح این آیات شایان ذکر ا