خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل نقش ایرانیان در بنای تمدن اسلامی (۱)

تحولی در ارائه‌ها با فایل پاورپوینت کامل نقش ایرانیان در بنای تمدن اسلامی (۱)!

اگر به دنبال یک روش ساده اما حرفه‌ای برای ارائه‌ی مطالب خود هستید، فایل پاورپوینت کامل نقش ایرانیان در بنای تمدن اسلامی (۱) بهترین انتخاب شما خواهد بود. فایل پاورپوینت کامل نقش ایرانیان در بنای تمدن اسلامی (۱) از پایه بر اساس اصول طراحی مدرن ساخته شده و تضمین می‌کند که اسلایدهای شما جذاب، منظم و آماده‌ی استفاده باشند.

فایل پاورپوینت کامل نقش ایرانیان در بنای تمدن اسلامی (۱) شامل 120 اسلاید است که با ترکیب بصری زیبا و چیدمانی حرفه‌ای، ارائه‌ی شما را به سطحی بالاتر می‌برد.

چرا باید از فایل پاورپوینت کامل نقش ایرانیان در بنای تمدن اسلامی (۱) استفاده کنید؟

✔ طراحی حرفه‌ای: هر اسلاید فایل پاورپوینت کامل نقش ایرانیان در بنای تمدن اسلامی (۱) با دقت بالا تنظیم شده تا بیشترین تأثیر را روی مخاطبان بگذارد.

✔ صرفه‌جویی در زمان: نیازی نیست ساعت‌ها وقت خود را برای طراحی پاورپوینت بگذارید، همه چیز آماده است.

✔ استفاده‌ی آسان: بدون نیاز به ویرایش‌های پیچیده، کافی است فایل را باز کنید و ارائه دهید.

✔ فایل پاورپوینت کامل نقش ایرانیان در بنای تمدن اسلامی (۱) قابل استفاده در هر محیطی: چه در دانشگاه، چه در جلسات کاری، فایل پاورپوینت کامل نقش ایرانیان در بنای تمدن اسلامی (۱) حرفه‌ای نیاز شما را کاملاً برآورده خواهد کرد.

متمایز باشید!

دیگر نگران بهم‌ریختگی یا طراحی‌های غیرحرفه‌ای نباشید. فایل پاورپوینت کامل نقش ایرانیان در بنای تمدن اسلامی (۱) به شما این امکان را می‌دهد که بدون دغدغه روی محتوای خود تمرکز کنید و ارائه‌ای تأثیرگذار داشته باشید.

همین حالا دریافت کنید و تجربه‌ای متفاوت از ارائه‌های حرفه‌ای را داشته باشید!

---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل نقش ایرانیان در بنای تمدن اسلامی (۱) :

دانشگاه فردوسی مشهد

همه می دانیم که ایرانیان صاحب حکومت باستانی و تمدنی اصیل بوده و با علوم و معارف آشنایی کامل داشته اند. آنها

بهره مند از دانش و ادبیاتی بوده اند همسطح با حکومت و بزرگی فرمانروایی شان; که از آشوریان و بابلیان ریاضیات و

طبیعیات را به ارث بردند، کتابهایی در زمینه ستاره شناسی و هندسه، جغرافیا، طب، تاریخ، اساطیر و قصه و دیگر

شاخه های علوم داشتند، علاوه بر آن که بسیاری از علوم سرزمین هند و یونان را به فارسی ترجمه کرده بودند

.

ابن العبری مورخ می گوید: «اما ایرانیان که اهل شرف و بزرگی و عزت هستند و معتدل ترین مردمان در زندگی و بهترین

آنها از حیث اقلیم می باشند. دارای امرائی هستند که در سیاستمداری و دفع ظالم و حمایت از مظلوم بهترین

سیاستمداران هستند و دارای همبستگی و نظم می باشند. از ویژگیهای این قوم عنایت وافرشان به طب و ستاره شناسی

است. و دارای رصدخانه های قدیمی می باشند

».

ایرانیان قوی ترین ارتباط را، با عربها داشتند. روزگاری طولانی با هم در تبادل و تجارت بودند در عین وقوع جنگهایی،

روابط سیاسی هم بین آنها برقرار بود که به همین جهت ایرانیان در عربها هم تاثیر گذاشتند و هم از آنان متاثر گشتند

.

روابط بین ایرانیان و عرب به دوران باستانی تاریخ یعنی عصر اساطیر برمی گردد. عربها قدیمی ترین ملتهایی بودند که با

ایرانیان ارتباط داشتند و اولین کسی که از آنان سخن گفت فردوسی بود در اثر به یاد ماندنی اش شاهنامه. و آخرین

کسانی که در پایان این حماسه بزرگ بچشم می آیند، عربها هستند. اگر اساطیر و حماسه ها را رها کنیم و به تاریخ حقیقی

روی آوریم می بینیم که ارتباط بین دو ملت از زمان حکومت اشکانیان وجود داشته اما در روزگار ساسانیان فزونی یافته

است. بدین معنای که هر دو ملت قبل از اسلام نسبت به یکدیگر دارای شناخت کامل و ارتباط قوی بودند

.

زبان فارسی که عربها از ابتدای کارشان با آن آشنایی داشتند، مدت چهار قرن در عصر ساسانیان، زبان علم و تمدن بوده

است که شامل امپراتوری وسیعی از عراق تا مرزهای «سغد» خوارزم می شد

.

پادشاهان این حکومت به علاقه مندی به علم و معرفت و تشویق به ترجمه و تالیف مشهور بودند، به طوری که زبان

فارسی در روزگار آنها دربردارنده فنون مختلفی از آداب سیاسی و حکومتی و ادبیات تعلیمی و اخلاقی و نامه نگاری و

عهدنامه ها و خطبه ها و حکمتها و تاریخ و سیره و شرح حال نویسی و دیگر فنون معروف بوده است. روایت شده که

اردشیربن بابک مؤسس دولت ساسانی گروهی را برای جمع آوری کتاب به هند و روم و چین فرستاد. این وضع در عصر

پسرش شاپور هم ادامه یافت. شهر جندی شاپور که در قرن سوم میلادی آن را تاسیس نمود تاثیر زیادی در تمدن ایرانیان

داشت که یکی از مراکز مهم فرهنگی به حساب می آمده، مخصوصا بعد از پیروزی این پادشاه ایرانی بر امپراتوری روم،

جایگاه بسیاری از اسرای روم گردید. این اسیران از فرهنگ بالایی بهره مند بودند و در بین آنها مهندس، پزشک،

جغرافیدان و … وجود داشت

.

وقتی انوشیروان به تخت نشست فعالیت فرهنگی این مراکز از سر گرفته شد و دانشمندانی منسوب به فرقه های مختلف

و سرزمینهایی همچون فارس و شام و … بودند، در آن جا فعالیت می کردند. او آموزشگاه جدیدی برای مباحث فلسفی و

طبی تاسیس کرد که بیشتر استادهای آن از مسیحیان نسطوری بودند. روایت شده که انوشیروان علاقه زیادی به مسائل

فکری و فرهنگی داشت که منجر شد به ظهور نهضت علمی و ادبی گسترده ای که هدفش ترجمه آثار ارزشمند دیگر ملتها

به زبان فارسی بوده است. مثلا کتابهای ادبی معروف هند را به فارسی ترجمه کردند و گروهی را هم برای جمع کتابهایی

در طب و دیگر فنون بدان جا فرستاد. در روزگار او که دانشمندان زیادی از یونان به دربار او راه یافتند، بسیاری از کتابهای

یونانی در منطق و حکمت هم به فارسی ترجمه شد و انوشیروان هم از این کار بخوبی استقبال کرد و آنها با اقامتشان نزد

پادشاه علاوه بر تدریس در دانشکده طبی به ترجمه و تالیف کتابهایی در زمینه فلسفه و علوم پرداختند. این میراث

مکتوب به زبان پهلوی در عصر اسلامی ماندگار شد و در عصر عباسی هم بسیاری از آنها به عربی ترجمه گشت

.

با این گذشته درخشان و این میراث اصیل و استعداد ممتاز تمدن ساز، ایرانیان وارد جامعه اسلامی شدند و مایه پیشرفت

و شکوفایی در جنبه های مختلف گردیدند

.

حوزه معنایی کلمه «تمدن

»

دانشمندان چه در قدیم و چه امروز در تعریف دقیق «تمدن » اختلاف دارند و تعریفهای زیادی توسط محققان با توجیهات

خاص ارائه شده است. عربها وقتی لفظ «تمدن » را به کار می برند مرادشان ضد بدویت است. و اگر منظور از

دنیت ساکنان یک منطقه است پس منظور از بدویت هم ساکنان بادیه می باشد ولی فرق آشکاری بین طبیعت زندگی در

این دو محیط است و هر یک ویژگی خاصی دارند که مربوط است به روشهای زندگی و اسباب و وسایل و شیوه های

حکومتی آن

.

ابن خلدون در تعریف تمدن می گوید: «حالات زائد بر ضرورت عمران و آبادانی، یا به معنای دیگر رفاه زندگی است. شکی

نیست که تمدن در شهرها و قریه ها ظاهر می شود نه در بادیه

.»

و به اعتقاد ابن خلدون حالت دیگری در برابر تمدن وجود دارد که از آن به «حکومت و سیادت » تعبیر می شود. چون به

اعتقاد او حکومت لازمه شکوفایی عمران است. این ملاحظه دقیقی است از جانب این مورخ دانشمند که بخوبی

ریافت برای رشد و تطور تمدن لزوما باید نظام و حکومتی هم وجود داشته باشد

.

چنان که قرآن کریم در بعضی آیات اشاره می کند که تمدنها، حکومت و استقرار یافتن یک نظام را می طلبند و نمی توان

نظامی یافت که بتوان حیات را بر آن مبتنی نمود مگر آن که «مدینه »ای وجود داشته باشد، که قرآن از آن به «الحاضره

»

یاد می کند. «واسالهم عن القریه التی کانت حاضره البحر». قرآن لفظ «قریه » را به کار می برد که بر «مدینه » دلالت دارد

. «

وقال الذین کفروا لولا نزل هذا القران علی رجل من القرینین عظیم

.»

عربها لفظ «التمدن » یعنی «اقامت همراه با رفاه در مدینه » را به کار می برند. اما در عصر حاضر که جرجی زیدان کتاب

ارزشمند خود را درباره تمدن اسلامی تالیف می کند آن را تاریخ تمدن اسلامی نام می نهد و همین واژه را به کار می برد

.

قرار دارد که از کلمه

Civis

یعنی ساکن شهر گرفته شده است

.

دیگر کلمات غربی که امروزه به کار می رود از این کلمه مشتق شده اند، مثلا در انگلیسی و فرانسه

Civilization

که

ضد کلمه لاتینی

Barbarus

به معنی وحشیگری است

.

Barbarus

یعنی غیرمتمدن

.

بحث در پیرامون تمدن یک ملت در جنبه های زیر خلاصه می شود

:

۱-

نظام حکومتی و مسائل مربوط به ارزشهای والا، حکومت شایسته، رعایت آزادیهای عمومی و اجرای عدالت، و خلاصه

هر آنچه که به حقوق و تضمینهایی که به حکومت و قوانین مربوط است و امنیت و کرامت انسان را محقق می سازد

.

۲-

فعالیت هنری در جنبه های مختلف آن. بدون شک هنر مظهر درخشان تمدن است و عنصری است که مقدار پیشرفت

جوامع انسانی به واسطه آن سنجیده می شود

.

۳-

عادات و سنتها و میراث ملی

.

۴-

فعالیت علمی، چه نظری و چه علمی. که هدف، پژوهش در اسرار هستی است و به معنای واضحتر یعنی بحث در آنچه

که حیات بشری در زمین را آسان می کند

.

ایرانیان نمونه ای بارز در این زمینه هستند. در عصر اسلامی بعد از پیروزی عرب بر ایران، تمامی موانع بین دو سرزمین

از بین رفت و ایرانیان دسته دسته به اسلام گرویدند و به یادگیری زبان عربی پرداختند و به آن سخن گفتند و تا آنجا

مهارت پیدا کردند که دانشمندان ایرانی تالیفاتشان را به این زبان نوشتند

.

حقیقت آن است که فتح اسلامی در ایران و سوریه و مصر و عراق، تمدنهای ارزشمندی را یافت که بعدها همچنان در رشد

و شکوفایی بودند. این سرزمینها هم ادبیات خاص خودشان را داشتند و هم کتابهای علمی زیادی در آن جا یافت می شد

.

از طرف دیگر شرایط هم با ماندگاری ریشه های آن تمدنها (برای گروههای زیادی که از عادت و قوانین و زبانشان

بهره مند بودند به شرط پرداخت جزیه کمک کرد) طبیعی بود که روابط بین مسلمانان و مردم سرزمینهای فتح شده

بزودی صورت گیرد، چه به سبب همسایگی و چه بخاطر پذیرش اسلام

;

که این مساله موجب جلب مزایای مادی و

معنوی می شد. اما روابط دو جانبه فقط در سایه حکومت عباسیان اول استحکام یافت. چنان که در همین روزگار آزادی

افکار نوعی حمایت رسمی برای تشویق این روابط بود. به همین جهت می بینیم که دانشمندان ایران علوم ایرانی و هندی

را وارد جهان عرب می کنند

.

شکی نیست که ایرانیان فعالترین عناصر اسلامی در بنای میراث جاودان عربی اسلامی هستند و راغب ترین آنها در

همکاری با عرب در زمینه های مختلف علمی و ادبی; به طوری که در اثر این همکاری بنای تمدن اسلامی مرتفع گشت و

عرب و عجم و حتی نوع بشر به آن افتخار می کند

.

تاثیر فرهنگ ایرانی در فرهنگ عربی، که در ایجاد آن بسیاری از دانشمندان ایرانی سهیم بودند، بخوبی آشکار است

.

مخصوصا در عصر عباسی اول که به عصر زرین اسلامی مشهور است و حکومت عربی در این روزگار به گسترش حکومت و

رفاه زندگی می رسد و به سبب پیشرفت مادی تمدن و حیات عقلی و حرکتهای علمی، علوم در این عصر به تدوین و

استحکام و استقرار روی می آورند

.

مشهور است که حکومت عباسیان صبغه ایرانی دارد و خلفای عباسی بر به کارگیری ایرانیان در کارهای حکومتی شان

تکیه می کردند، و این یعنی گسترش فزاینده فرهنگ ایرانی در این عصر نسبت به عصر اموی. ایجاد منصب وزارت و اسناد

آن به ایرانیان هم به این امر کمک کرد. پژوهشهای لغوی ثابت می کند که کلمه «وزیر» کلمه ای ایرانی است و وزارت

موقعی به وجود آمد که نفوذ زبان فارسی محسوس گشت. مقام وزارت در حقیقت یکی از سازمانهای ایرانی است: در کتاب

آداب الوزاره نکته مهمی آمده است و آن این که پادشاهان ایرانی وزیرانشان را به صورت تشریفات انتخاب می کردند و

حال آن که دیگر پادشاهان چنین نمی کردند

.

از شرایط وزارت یکی این بود که وزیر دانشمند آگاه و نویسنده بلیغ باشد. شگفت نیست که در انتخاب او کفایت علمی و

سخنوری رعایت می شد، که «ابوسلمه الخلال » فصیح، عالم به اخبار و اشعار و سیره و جدل بود

.

برمکیان در زبان و ادبیات عربی ماهر بودند و در نشر فرهنگ ایرانی با ادب عربی جدیت می کردند و در انواع علوم و

ادبیات مشارکت داشتند. و فضل بن سهل را به خاطر این که مرد شمشیر و قلم بود، «ذوالریاستین » می گفتند

.

وزیران – که غالبا ایرانی بودند – به طبقه کاتبان در انجام امور حکومتی تکیه می کردند. اینان لزوما دایره معارف و

اطلاعاتشان گسترده بود چون به خاطر مسؤولیتشان باید از اوضاع اجتماعی و آداب و رسوم مردم مطلع می بودند. و به

همین جهت از زبان و ادبیات و علوم دینی و فلسفه هم آگاهی داشتند

.

مستشرق ایتالیایی آلدومیه لی

aldomieli

در کتاب العلم عند العرب می گوید: «به خاطر علاقه زیاد به دانش و معرفت،

بررسی ادبیات قدیم ایرانی، هندی، یونانی و سریانی پدیده ای را که در آغاز حکومت عباسیان نزد بسیاری از دولتمردان

شروع شد قوت بخشید. علاوه بر این، این حرکت مستقیما از جانب خلفایی چون منصور، هارون با مامون و نیز معتصم

مورد حمایت قرار می گرفت. اینان هر یک سهمی در شکوفایی علوم داشتند که از حیات فرهنگی زنده عصرشان جدا نبود

.

و ایرانیان در ایجاد این تمدن باشکوه سهم زیادی داشتند

.

خلاصه آن که ایران با مرزهای گسترده اش در قدیم، از هنگام ورود اسلام موجب رشد انواع دستاوردهای ادبی و علمی

شد که همه آنها به زبان عربی توسط ایرانیان به نگارش درآمد. این گروه اصطلاحا به «مترجمین فارس » معروف بودند که

بسیاری از اینها در روزگار دولتهای اموی وعباسی در عرصه فعالیت تدوین میراث عربی شرکت جستند و در عصر عباسی

دنیا را با علم و حکمت و شعر و نثر اشباع کردند. تالیفات آنها را علوم دخیله یا علوم اسلامی می نامیم که اسباب رشد و

تکامل آن فزونی و شاخه های متعددی یافت

.

ایرانیان از همان عصر صحابه به علوم اشتغال داشتند. و دولتهای عرب عادتا در اوایل کارشان دانشمندان عرب را برای

آموزش و آگاهی دینی مردم سرزمینهای فتح شده به آنجا می فرستادند. به واسطه همین معلمان، علوم دینی در ایران

انتشار یافت و ایرانیان شروع به استفاده از آنها کردند. این اجابت ریشه در انگیزه های دینی و دنیوی داشته است چون علم

دین همان گونه که آنها را برای ادای فرایض دینی آماده می ساخت به همان نسبت از نوعی احترام بهره مندشان ساخت

.

علم اولین وسیله ای بود که ایرانیان آن را برای مشارکت در حکومت اسلامی قبل از بهره گیری از سیاست به کار بستند

.

چون حکومت اسلامی به علم اهتمام داشت و آن را در هر نقطه ای منتشر می ساخت. ایرانیان که از صاحبان فرهنگ قدیم

بودند شایسته مشارکت در این فعالیت فرهنگی ممتاز بودند و توانستند توانایی و قدرتشان را در عهد عباسیان به منصه

ظهور برسانند

.

اگر بخواهیم به شاخه های ادبیات عرب از قبیل صرف، نحو، فقه، لغت، اشتقاق، معانی، بیان، نقد و … بپردازیم می بینیم

که این علوم و فنون رشد و تکاملشان به دست ایرانیان بوده است، بزرگانی چون سیبویه و عبدالقاهر جرجانی (مؤسس

علم بلاغت) و ابوعبیده معمربن المثنی، ابن فارس، زمخشری، سکاکی، خطیب قزوینی; فیروزآبادی و

…

دکتر طه حسین در مقدمه کتاب اثر القران الکریم فی اللغه العربیه تالیف احمدحسن الباقوری می گوید: «عربها بعد از

فتح وارد سرزمینهای ایران می شوند و استقرار می یابند تا این که ایرانیان زبان عربی را یاد می گیرند و بر زبان و قلمشان

این اسلوب جاری می شود. چه بسیار بودند ایرانیانی که در تدوین علوم زبان عربی شرکت جستند و چه بسیار که از این

علوم متاثر شدند به طوری که بعدا از صاحبان آن گشتند. همه ما از جایگاه کتاب سیبویه در بین کتابهای نحوی و

همچنین از شدت تاثیر پذیری ایرانیان نسبت به تدوین علوم بلاغی آگاه هستیم، و می بینیم که در الازهر کتابهای ایرانیان

در بلاغت تدریس می شود. مثلا در آن جا درس بلاغت منحصر است به کتاب التلخیص خطیب قزوینی که خلاصه کتاب

سکاکی است. شرحهای آن نیز مثل متن اصلی، عربی است. الازهر شرحی جز شرحهای تفتازانی – المختصر، مطول و

اطول – را نمی شناسند

.»

شیخ محمد عبده هم که درصدد تجدیدنظر در درس بلاغت بود باز به اسرار البلاغه و دلائل الاعجاز جرجانی که فارسی

بودند، روی آورد و می گوید: «فلسفه یونان که گاهی از یونانی و گاهی از سریانی به عربی ترجمه می شد، باز هم ایرانیان به

آن پرداختند و در این زمینه تالیفاتی داشته اند. شگفت آور آن که کتابهای فلسفی از جمله منطق و مابعدالطبیعه از

تالیفات ایرانیان در الازهر تدریس می شد.» در ادبیات عبدالحمیدبن یحیی وابن مقفع را می بینیم که بحق از چهره های

سرشناس نثر فنی در ادبیات عرب به شمار می آیند. تلاشهای او در ترجمه از پهلوی به عربی فراموش نمی شود اما شهرت

او بیشتر در ترجمه کتابی است بنام خدای نامه یا کتاب الملوک از فارسی به عربی (در قرن هفتم میلادی). ابن مقفع هم در

ترجمه کتاب کلیله و دمنه مشهور است که باب جدیدی را در ادب عربی گشود. این کتاب از نمونه های نثر قدیم عرب

است و در اروپا به عنوان نمونه عالی ادبیات تمثیلی به شمار می آید. از دیگر شخصیتها می توان بشاربن برد، ابونواس،

بدیع الزمان همدانی، صاحب بن عباد و ابن عمید را نام برد

.

در کتاب تاریخ می توان از طبری صاحب کتاب ارزشمند تاریخ الرسل والملوک نام برد که علاوه بر موضوعات متفرق،

دربردارنده مهمترین خبرها از قرون اولیه اسلامی است. همچنین می توان از یعقوبی و بلاذری نام برد. در جغرافیا نیز

ایرانیان مطرح بودند و بیشترین مطالبی که در کتابهایشان آمده است حاوی اطلاعات آنهاست درباره موقعیت

جغرافیایی سرزمینها، اقتصاد، تولیدات کشاورزی، راهها و اوضاع اجتماعی ساکنانش. در این زمینه می توان از ابوزید

بلخی، جیهانی، اصطخری، زکریابن محمد قزوینی صاحب کتاب آثار البلاد و اخبار العباد و تدوین دائره المعارف

مشهورش در عربی نام برد که حاوی اطلاعاتی مهم در شگفتیهای موجودات و بحث در معارف آسمانی و… می باشد

.

در تفسیر، طبری و ثعلبی نیشابوری و فخر رازی را می بینیم که در علوم دینی و فلسفی سرآمد بودند و طالبان علم از

نقاط مختلف سرزمینهای اسلامی برای فراگیری علم به نزدشان می رفتند و تالیفاتی در زمینه های مختلف علمی مثل فقه،

تفسیر، کلام و فلسفه داشته اند

.

در حدیث هم بخاری و مسلم (صاحبان صحیحین) و ترمذی و ابوداود سجستانی و نسائی از اصحاب صحاح سته را

می بینیم که همگی ایرانی هستند. البته روایت حدیث در ایران مایه افتخار ایرانیان حتی برای پادشاهان بوده است. مثلا

خلف بن احمد امیر سجستانی و اسماعیل سامانی امیر بخاری که از سر افتخار حدیث روایت می کردند

.

علمای حدیث در ایران به استنباط اصول و قواعدی در این علم دست یافتند که آن را «علوم حدیث » نامیده اند و آن را در

مدرسه هایشان تدریس می کردند و در این زمینه کتابهایی هم تدوین نمودند. این مطلب بخاطر انتقال از مرحله روایت به

درایت گام مهمی در تاریخ این علم محسوب می شود

.

اولین کتابی که در این علم نوشته شد کتاب محمد رامهرمزی و بعد از آن کتاب «معرفه علوم الحدیث » از ابوعبدالله

نیشابوری، یکی از بزرگان علم حدیث در اسلام است

.

در علم فقه هم ابوحنیفه ایرانی است که رای و قیاس را در فقه داخل کرد و برای آن قواعد و اصولی همچون دیگر علوم

وضع نمود

.

در ریاضیات و علوم عقلی به ترتیب، خوارزمی و بیرونی (استاد علوم عقلی، اولین کسی که روش تطبیقی در علم را مطرح

کرد) می باشند. همچنین می توان از ریاضیدان بزرگ عمر خیام نام برد

.

در پزشکی محمدبن زکریای رازی است که در طب عملی شهرت دارد. ابتکار ایشان در ثبت و شرح مشاهدات است که

قبل از او سابقه نداشت. و مهمترین ویژگی ایشان کنجکاوی و دقت در عوارض بیماری بوده است. رازی در قرن شانزدهم

در اروپا به شهرت رسید و تحقیقات او درباره آبله و حصبه در ۱۸۴۸ در لندن منتشر شد. رازی از احترام منصوربن نوح

سامانی برخوردار بود که کتاب «المنصوری » را برای او نوشت و در آن به مباحث نظری و عملی پزشکی پرداخت

.

از شاگردان رازی که شایسته است از او هم یاد شود، علی بن عباس مجوسی است که در اهواز به دنیا آمد و ظاهرا پدر و

جدش زرتشتی بوده اند. شهرت او در تالیف کتابی است که برای عضدالدوله دیلمی نوشت که نسبت به دو کتاب رازی،

الحاوی که مفصل است و المنصوری که بسیار مختصر می باشد – کتابی است متوسط. از کسانی که در طب تالیف داشتند

می توان از «علی الطبری » نام برد که در ۸۵۰ م. به دنیا آمد، او فرزند ستاره شناس ایرانی و مسیحی مذهب، الربان سهل

الطبری است. روایت شده که او اولین کسی بود که کتاب مجسطی بطلمیوس را به عربی ترجمه کرد. او تحت حمایت خلفا

در بغداد زندگی می کرد تا این که اسلام آورد. شهرت او هم در تالیف کتابی است به نام فردوس الحکمه که در پزشکی

کتاب مهمی است. نویسنده در این کتاب از منابع یونانی و هندی بهره جست

.

اما ابن سینا که شهرت او به شرق و غرب مساوی رسید، در پزشکی قانون را نوشت و در فلسفه هم سرآمد بود. او به

تحصیل علوم و معارف فقط در بخارا پرداخت و سرمایه فلسفی او از این شهر است. ابن خلکان تالیفات ابن سینا را در حدود

صد کتاب کوچک و بزرگ می داند

.

و بالاخره به امام محمد غزالی می رسیم که زعیم متفکران اسلامی محسوب می شود. تالیفات غزالی تصویر کاملی از

اوضاع و احوال علمی و فرهنگی روزگار اوست

.

مورخ هندی «خدابخش » در کتاب تمدن اسلامی می گوید: «اکتشافات علمی و عملی و آرای فلسفی در کنار تشویق خلفا،

به آزادی اندیشه منجر شد، و آرای فلسفی موجب شد که علمای دینی در مسیر نیازهای زمانشان حرکت کنند. ابن خلکان

می گوید، غزالی و فخر رازی اولین کسانی بودند که در مناقشات دینی از منطق استفاده کردند. غزالی از متفکران

برجسته در روزگار نظام الملک و تحت حمایت و احترام او بود. علی رغم این که از کتابهای ابن سینا استفاده نمود اما از

استاد مشهورتر است. او در کتاب احیاء علوم الدین که باارزش ترین کتاب اوست روش تحقیق دکارتی را به کار