خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل … و اما بعد

به نام آنکه جان را نور دین داد
خرد را در خدادانی یقین داد
این شماره نقد و نظر به یاری خدا و همت بلند سروران و استادان درباره دفاع عقلانی از دین است.
پیش از این اشاره کردیم که عقلگرایی در تاریخ اندیشه از پیشینه ای طولانی برخوردار است. در میان مسلمانان بحث درباره ارزش عقل، قدمتی به درازای عمر اندیشه اسلامی دارد و فراز و نشیبهای بسیاری را طی کرده است. پیش از آنکه اروپا در سده های اخیر و پس از عصر روشنگری به این گونه مسائل بپردازد، عالمان اسلامی در این باره بسیار اندیشه سوختند و قلم زدند. البته این سخن بدان معنا نیست که در قرنهای اخیر بحث درباره عقل و یا عموم بحثهای کلامی و فلسفی در میان مسلمانان به تناسب مسائل نوآمد و جدید رشد کرده باشد و یا برای دفاع از دین و حریم ایمان، کاری بایسته صورت بسته باشد. درست است که مساله دفاع از دین در میان دانشمندان مسلمان موضوعی بس مهم بوده، اما این سخن تنها در باره سده های نخست تا میانه و کمی فراتر از آن صادق است. پس از آن به دلیل دوری از مسائل نو، و اولویت یافتن دیگر علوم، کسی به پاسخ شبهات هم نیندیشید، جز آنکه بر رساله ها و کتابهای پیشینیان حاشیه یا تعلیقه زده شد. حداکثر در پاسخ پاره ای از شبهات رساله هایی معدود نگاشته شد. این وضعیت در شرایطی ادامه یافت که کلام چون گذشته اش نیاز به ترمیم، بازآفرینی و نوسازی داشت. اما غفلت مانع شد تا وظایف متکلمانه عالمان دینی به فرجام خویش برسد.
بنابراین هر چند هدف اساسی کلام، یعنی دفاع از معتقدات دینی، ثابت است، اما مسائل آن در هر عصر و نسل تغییر کرده است.
باری، مسائل کلامی فرآورده شرایط خاص هر زمان است و طبیعی است با از بین رفتن شرایط خاص و پیدایش شرایط دیگر، مسائل کلامی هم به زایش و زوال دچار شود; همان طور که کیفیت دفاع و چگونگی برخورد نیز در دوره های مختلف به تغییر و تبدیلهایی نیازمند است. اگر زمانی خلق قرآن از مباحث مهم کلام بود، اینک این مساله تنها ارزش تاریخی دارد و بس. چنانکه بسیاری از ادله متکلمین در باب مسائلی از کلام که همچنان می تواند از مسائل آن باشد نیاز به ترمیم و بازنگری دارد. از این رو دل بستن به مسائل خاص و گریز از مباحث جدید غفلت از وظیفه این علم و در بند مسائل کهن ماندن است.
با توجه به آنچه گفتیم، می توانیم ادعا کنیم که دانستن نظریات و توجه به گفته های سنت آنسلم و توماس آکوئیناس و جز آنان به همان اندازه مقبول است که توجه به نظریات ابوالحسن اشعری، باقلانی، غزالی و غیر آنان.
با این رویکرد توجه به گفته های کسانی چون کرکگور یا ویتگنشتاین نه تنها مقبول، که مطلوب است و مانند این کار در میان متقدمان ما نیز رایج بوده است. البته آنان به جای متفکران اروپایی که در آن زمان خبری از اندیشه نداشتند از متالهان و فیلسوفان یونانی و ایرانی و هندی نام و بهره می بردند. با این سخن بایسته است که میراث عظیم عالمان و حوز