خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل تفسیر آیات مشکله قرآن مجید(۲)

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل تفسیر آیات مشکله قرآن مجید(۲) :

رحمت و بلا از خداست یا از انسان؟

واژه «حسنه » به طور مفرد، اعم از معرفه و نکره بیست و هشت بار و لفظ «سیئه » به همین شیوه بیست و دو بار، در قرآن

وارد شده اند، و در همه موارد دریک معنی جامع به کار رفته اند، و «حسنه » از ماده «حسن » به معنی «خوبی » و«سیئه » از

ماده «سوء» به معنی «بدی » گرفته شده درحالی که برای هر یک بیش از یک معنی وجود ندارد ولی مصادیق آنها مختلف

است

.

گاهی حسنه و سیئه در مورد کارهای خوب و بد انسان بکار می روند، کارهائی که برای آنها پاداش و کیفری در سرای دیگر

مقرر شده است مانند آیه یاد شده در زیر

:

(

من جاء بالحسنه فله عشر امثالها و من جاء بالسیئه فلا یجزی الا مثلها و هم لایظلمون)(انعام: ۱۶۰) «هرکس یک کار

نیک انجام دهد، برای او پاداشی ده برابر است و هر کس کار بد انجام دهد، فقط همانند آن کیفر داده می شود و به آنان

ظلم نمی شود

».

و در آیه دیگر نیز می فرماید

:

(…

ان الحسنات یذهبن السیئات…)(هود: ۱۱۴

):

«

کارهای نیک (واکنش کارهای) بد را از بین می برد

».

روشن است درا ین دو آیه حسنه و سیئه در افعال خوب و بد انسان بکار رفته به گواه این که برای آنها در متن آیه پاداش و

کیفر وارد شده است

.

و گاهی این دو واژه در مورد رحمت و بلا به کار می روند مثلا همه ما باران و وفورمیوه ها و دیگر نیازمندیهای زندگی را

نعمت، خشکسالی و قحطی و کمبود مواد غذائی را بلا می نامیم. و در آیه یاد شده در زیر هر دو لفظ در این معنی بکار

رفته اندآنجا که می فرماید

:

(…

و بلوناهم بالحسنات والسیئات لعلهم یرجعون)(اعراف: ۱۶۸

):

«

آنان را با نیکیها و بدیها آزمودیم شاید از طغیان خود باز گردند

».

از این که در آیه، هر دو را مایه آزمون دانسته است، خود نشانه این است که مقصود رحمت و بلاست که احیانا دامنگیر فرد

و جامعه می شود

.

با توجه به این دو نوع کاربرد که در این دو لفظ سراغ داریم، توجه شما را به تفسیر آیه های هفتاد و هشت و هفتاد و نه سوره

نساء که این دو واژه در آنها واردشده است، جلب می نمائیم آنجا که خدا می فرماید

:

(…

و ان تصبهم حسنه یقولون هذه من عندالله و ان تصبهم سیئه یقولوا هذه من عندک قل کل من عندالله فمال هولاء

القوم لا یکادون یفقهون حدیثا)(نساء: ۷۸

):

«

هرگاه به آنان(منافقان عصر رسالت) خیر و سودی برسد، می گویند از ناحیه خداست و اگر شر و ضرری متوجه آنها شود

می گویند (ای پیامبر!) از ناحیه توست، بگو(برخلاف گمان باطل شما) هر دو از ناحیه خداست چرا این گروه حقیقت را

درک نمی کنند

».

(

ما اصابک من حسنه فمن الله و ما اصابک من سیئه فمن نفسک و ارسلناک للناس رسولا و کفی بالله شهیدا)(نساء: ۷۹

):

«

آنچه از نیکیها و بدیها(به تو ای پیامبر) برسد، از ناحیه خداست و آنچه که از بدیها به تو برسد، از ناحیه خود توست، و ما

ترا برای مردم به عنوان پیام رسان فرستادیم و کافیست که خدا شاهد و گواه است

».

مقصود از «حسنه » و «سیئه » در این دو آیه به گواهی واژه «تصبهم » رحمت وبلاست که دامنگیر انسانها می شود نه اعمال

خوب و بد انسان که او انجام می دهد

.

در این دو آیه در باره خوبیها و بدیها و به اصطلاح رحمت و بلا (به ظاهر) سه نظریه مطرح شده است

:

۱ –

نظریه منافقان: خوبیها از خدا، و بدیها از ناحیه پیامبر(ص

).

۲ –

نظریه قرآن در ذیل همین آیه: رحمت و بلا هر دو از خداست

.

۳ –

نظریه قرآن در آیه دوم خطاب به پیامبر(ص): رحمت از خدا و بلا از ناحیه پیامبر(ص) است

.

شکی نیست که نظریه منافقان مردود بوده و خدا آن را با طرح نظریه دوم مردودمی شمارد ولی سخن اینجاست که

چگونه در دو آیه متصل به هم در تفسیر رحمت و بلا دونظر به ظاهر مختلف وارد شده در ذیل آیه دوم هر دو را از ناحیه

خدا می داند و درآیه دوم قائل به تفصیل می شود رحمت را از خدا و بلا را از پیامبر می داند

.

اکنون با تفسیر هر دو آیه، ابهام برطرف می شود

:

قبل از تفسیر یادآور می شویم که در این دو آیه جای سوال دیگری نیز هست و آن این که در آیه نخست محور سخن

منافقان بوده و نظر آنها را با به کار گرفتن ضمیرغائب نقل و رد می کند ولی در آیه دوم شیوه سخن را عوض کرده و از

سخن گفتن به صورت ضمیر غائب درباره منافقان منصرف، و خطاب را متوجه پیامبر(ص) می کند. و درباره رحمت و

بلائی که متوجه پیامبر(ص) می شود، سخن می گوید. در اینجا این سوال مطرح می شود که فلسفه تغییر شیوه سخن از «و

ان تصبهم » به «ما اصابک » چیست؟

اینک رفع هر دو ابهام

نظریه منافقان عصر رسالت چیز جدیدی نبوده، بلکه ریشه درافکار فراعنه عصر حضرت موسی(ع) دارد آنان نیز وجود

موسی(ع) را نامیمون و شوم تلقی کرده هر نوع بلائی که به مصر و مصریان متوجه می گشت، از ناحیه او می دانستند،ولی

با این فرق که فراعنه زمان حضرت موسی(ع) از فزونی غرور حاضر نبودند حسنه راتفضلی از جانب خدا بدانند، بلکه خود

را مستحق حسنه دانسته و بدیها را متوجه حضرت موسی(ع) می کردند و در حقیقت کبر و غرور آنان از منافقان عصر

رسالت فزونتربود چنانکه قرآن نظریه آنان را چنین نقل می کند

:

(

فاذا جائتهم الحسنه قالوا لنا هذه و ان تصبهم سیئه یطیروا بموسی و من معه الا انما طائرهم عندالله و لکن اکثرهم لا

یعلمون)(اعراف: ۱۳۱

):

«

هرگاه نعمت به آنها می رسید، می گفتند ما مستحق این نعمت و برکت هستیم و هرموقع بلا ب