خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل معرفت و گونه های توجیه

تحولی در ارائه‌ها با فایل پاورپوینت کامل معرفت و گونه های توجیه!

اگر به دنبال یک روش ساده اما حرفه‌ای برای ارائه‌ی مطالب خود هستید، فایل پاورپوینت کامل معرفت و گونه های توجیه بهترین انتخاب شما خواهد بود. فایل پاورپوینت کامل معرفت و گونه های توجیه از پایه بر اساس اصول طراحی مدرن ساخته شده و تضمین می‌کند که اسلایدهای شما جذاب، منظم و آماده‌ی استفاده باشند.

فایل پاورپوینت کامل معرفت و گونه های توجیه شامل 108 اسلاید است که با ترکیب بصری زیبا و چیدمانی حرفه‌ای، ارائه‌ی شما را به سطحی بالاتر می‌برد.

چرا باید از فایل پاورپوینت کامل معرفت و گونه های توجیه استفاده کنید؟

✔ طراحی حرفه‌ای: هر اسلاید فایل پاورپوینت کامل معرفت و گونه های توجیه با دقت بالا تنظیم شده تا بیشترین تأثیر را روی مخاطبان بگذارد.

✔ صرفه‌جویی در زمان: نیازی نیست ساعت‌ها وقت خود را برای طراحی پاورپوینت بگذارید، همه چیز آماده است.

✔ استفاده‌ی آسان: بدون نیاز به ویرایش‌های پیچیده، کافی است فایل را باز کنید و ارائه دهید.

✔ فایل پاورپوینت کامل معرفت و گونه های توجیه قابل استفاده در هر محیطی: چه در دانشگاه، چه در جلسات کاری، فایل پاورپوینت کامل معرفت و گونه های توجیه حرفه‌ای نیاز شما را کاملاً برآورده خواهد کرد.

متمایز باشید!

دیگر نگران بهم‌ریختگی یا طراحی‌های غیرحرفه‌ای نباشید. فایل پاورپوینت کامل معرفت و گونه های توجیه به شما این امکان را می‌دهد که بدون دغدغه روی محتوای خود تمرکز کنید و ارائه‌ای تأثیرگذار داشته باشید.

همین حالا دریافت کنید و تجربه‌ای متفاوت از ارائه‌های حرفه‌ای را داشته باشید!

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل معرفت و گونه های توجیه :

اشاره

در این مقاله، ابتدا انواع توجیه شامل، عقلگرایی، تجربه گرایی، پوزیتیویسم منطقی، انسجام گرایی، عرف اندیشی و عملگروی مرور می شود. در ادامه، بحثِ شاکله های توجیه مطرح می شود. نویسنده دیدگاه های مبناگرایی، کل نگری، درون گرایی و برون گرایی را بررسی می کند. وی پس از نقد و بررسی دیدگاه های مختلف نهایتا نتیجه گیری می کند که روش صحیح در توجیه معرفت، راهی عقلانی است و شاکله ای که برای آن انتخاب می کند مبناگرایی مبتنی بر بداهت و برهان است.

* * *

با توجه به مباحثی که درباره «سرشت معرفت» و «هویت توجیه» ارائه شد، اینک به طور فشرده به انواع و گونه های توجیه اشاره می شود تا در پرتو آن بتوان با جامع نگری بیشتری درباره «ارزش شناخت» به بحث پرداخت.

الف) عقلگرایی (

Rationalism

)

یکی از معروف ترین گرایش ها به «توجیه معرفت»، مکتبی است موسوم به «عقلگرایی» که در درون خود نحله های زیادی دارد، ولی همه آنها در این امر جامع مشترکند که «معرفت» را باید با عقل و نیروی مدرکه ای فراتر از حواس ظاهری، توجیه نمود. در این جا لازم است قبل از ادامه بحث، به تفکیکی اشاره کنیم که عدم توجه بدان، موجد پاره ای ابهامات خواهد بود.

تفکیک: «عقلگرایی» که در مقابل «تجربه گرایی» قرار دارد^(۱)، با توجه به «تصورات» و «تصدیقات»، به چهار صورت قابل تصویر است:

۱. اصالت عقل دو جانبه:(

two sided rationalism

).

۲. اصالت تجربه دو جانبه:(

two sided empiricism

).

۳. اصالت عقل مفاهیم و اصالت تجربه احکام:(

R.of concepts and E. of judgements

).

۴. اصالت عقل احکام و اصالت تجربه مفاهیم: (

R. of judgements and E. of concepts

)

در واقع «اصالت عقل دو جانبه» که شاخه ای از عقلگرایی است بر آن است که هم «مفاهیم تصوری» و هم «احکام تصدیقی» از نیروی عقلانی آدمی متمشی می شود. و اما «اصالت تجربه دو جانبه» همان تجربه گرایی مطلق است که در مقابل عقلگرایی مطلق قرار دارد، و دو صورت دیگر، یعنی «اصالت عقل مفاهیم و اصالت تجربه «احکام» و «اصالت عقل احکام و اصالت تجربه مفاهیم» را نیز می توان به نحوی در «عقلگرایی»، به مفهوم عام، مندرج ساخت.^(۲) نکته قابل توجه در اینجا آن است که عقلگرایی تصوری در باب توجیه معرفت بالمآل باید به امر تصدیقی منتهی گردد.

همان گونه که گفته شد «عقلگرایی» مکتبی است که نقش محوری را در توجیه معرفت، به عقل می دهد. البته با توجه به تفکیکی که صورت دادیم، عقلگرایی می تواند ناظر به «تصورات» یا «تصدیقات» باشد. این مکتب سابقه دیرینه دارد و سقراط، افلاطون، ارسطو و …، تابع این گرایش بوده اند و در غرب چهره های بارز آن را دکارت و لایب نیتز، و اسپینوزا، می دانند. این متفکران گرچه به گونه ای یکسان به توجیه معرفت نپرداخته، ولی همگی بر نقش عقل در فرآیند ادراک تاکید ورزیده اند. دکارت «تصورات»(

ideas

) را بر سه قسم می دانست ۱) تصورات خارجی(

factitious

ideas). 2

) تصورات جعلی(

adventitious ideas). 3

) تصورات فطری(

innate ideas

). وی معتقد بود «تصورات خارجی» از تجربه بر می آید، و «تصورات جعلی» ساخته ذهن است، و «تصورات فطری» نیز آن نوع تصوراتی است که خدا با معیت ذهن، آن را در ما خلق می کند. ^(۳) دکارت درصدد برآمد تا نشان دهد که «تصورات فطری» حاصل حس و تجربه نیستند،^(۴) ولی او تنها درباره تصورات و مفاهیم فطری سخن گفته و در باب قضایا و تصدیقات فطری به بحث نپرداخته است. ^(۵) چنین به نظر می رسد که دکارت قصد داشته است از «تصورات فطری»، به عنوان سکّوی پرتابی استفاده کرده و قضایای ضروری و یقینی را بر اساس آن استوار سازد.^(۶)

بعد از دکارت، لایب نیتز(۱۷۱۶-۱۶۴۶ م) به این نتیجه رسید که همان طور که تصورات فطری داریم، قضایا و تصدیقات فطری نیز داریم، زیرا اگر ما فطرتاً واجد چنین قضایایی نبودیم نمی توانستیم این گونه احکام را صادر کنیم. وی می گفت: مثلا ما در صورتی می توانیم از بودن

P

، نتیجه بگیریم

Q

، که فطرتا واجد قضیه شرطی «

Q P

» باشیم.^(۷) متعاقب آن، لاک (۱۷۰۴-۱۶۳۲ م) علیه «فطرت گرایی»(

innatism

) قیام کرد و چنین نتیجه گرفت که نه تنها عقل فطرتاً واجد چیزی نیست، بلکه بی مایه حس و تجربه، فطیر است.^(۸) بدین ترتیب با نقد لاک در مورد عقلگرایی، در جلوه فطرت گرایی آن، مکتب دیگری موسوم به «تجربه گرایی» شکل گرفت که بعدا بدان خواهیم پرداخت.

دکارت به قضایای واضح و روشن نیز عنایت داشت و معتقد بود که خداوند صدق این نوع قضایا را تضمین می کند. مالبرانش(۱۷۱۵-۱۶۳۸ م) «تضمین خداوند» را مبدل به «رؤیت در خدا» کرد و متعاقب آن، اسپینوزا(۱۶۷۷-۱۶۳۲ م) به این نتیجه رسید که «طبیعت خداوند» تضمین کننده افکار ماست. ولی باید توجه داشت که خدای اسپینوزا غیر از خدای دکارت است، زیرا خدای اسپینوزا را نمی توان «خدای شخصی» نامید. لایب نیتز راهی دیگر پیمود. وی مطابقت را بر اساس جواهر فرد(

Monuds

) توضیح داد و به «قضایای خود تضمین» (

self-guaranteeing

) گرایش یافت.^(۹)

این بود فشرده ای از جریان «عقلگرایی» که در مغرب زمین نشو و نما کرد و سپس با اوج گیری تجربه گرایی، از رشد آن کاسته شد.^(۱۰) دلیل این که خط سیر «عقلگرایی» را در معرفت شناسی غرب دنبال کردیم و به دیگر عقلگرایان خصوصا فلاسفه اسلامی، نپرداختیم، این بود که ما در این جا قصد داریم نمایی از فرآیند توجیه را در گونه های مختلف آن، ترسیم کنیم و از آن جا که طلوع و غروب گونه های مختلف توجیه، مربوط به آن دیار است، نوعا سیر بحث را در آن جا دنبال کنیم. از این رو باید گفت برای فهم ماجرای پیدایش و اُفُول گونه های توجیه، باید همواره ظروف تحقق آن را در نظر گرفت و چرایی آن را نیز ملحوظ داشت.

۲. تجربه گرایی(

Empiricism

)

نوع دیگری از انواع توجیه، توجیهی است که امروزه به «تجربه گرایی» یا «اصالت تجربه» شهره است. گرچه رگه هایی از این مکتب در تاریخ تفکر وجود داشته است، ولی در قرن هفدهم میلادی، ناگهان به دنبال مناقشاتی که جان لاک، کشیش و فیلسوف انگلیسی، علیه فطرت گرایی دکارتی، براه انداخت، به عنوان یک مکتب شاخص در مقابل «عقلگرایی» سربرآورد. این ماجرا توسط بارکلی و نیز هیوم دنبال شد و سرانجام در هیوم به شکاکیت در امور فراحسی منتهی گشت. تشکیکات هیوم، کانت را به تردید افکند، یا به تعبیر خود کانت، او را از خواب جزمیت بیدار ساخت. از این رو، کانت در صدد برآمد تا برای فائق آمدن بر این بحران، راه حلی بیابد و در این راه بود که دو کتاب «نقد عقل محض» و «تمهیدات» را نوشت و ادراک را «فرآیند تفاعل ذهن و عین» انگاشت. اما ماجرا به همین جا خاتمه نیافت، بلکه تجربه گرایی در غرب، مبدل به طوفانی شد که امواج سهمگین و تند آن، کشتی افکار دیگر را نیز در هم شکست. این که چه علل یا عواملی چنین ماجرای افراطی ای را در حوزه اندیشه غربیان براه انداخت، خود امری است که اکنون مجال پرداختن بدان نیست. در هر صورت، وزش تند طوفان حسی گرایی و تجربه مداری در غرب، چنان موجی در افکار غربیان ایجاد کرد که می توان گفت، کلیت غرب را نیز با خود برد. این جریان ابتدا به آرامی شروع شد، ولی به تدریج اوج گرفت، بل به افراط گرایید، زیرا آن گاه که لاک و همین طور بار کلی از حس و تجربه سخن می گفتند، در صدد نفی عقل یا امور غیرتجربی نبودند، گرچه بار کلی به تفریط افتاد و ماده و جسمانیات را نفی کرد، ولی توجه کامل به حس و تجربه، هیوم را به شکاکیت در امور فرا حسی کشاند، و تشکیکات وی هم به نوبه خود، کانت را به اضطراب افکند و سپس نوبت به پوزیتیویسم منطقی رسید^(۱۱) و…، و هلّم جرّا.

در اینجا مناسب است اشاره ای به مکتب پوزیتیویسم منطقی که شکل افراطی تجربه گرایی است، نیز داشته باشیم.

پوزیتیویسم منطقی(

Logical Positivism

)

پوزیتیویسم منطقی یا «تجربه گرایی منطقی (

logicalempiricism

)» نوع افراطی تجربه گرایی به شمار می آید که معتقد است معنای یک جمله، بلکه صدق و کذب یک قضیه، منوط به قابل تایید یا ابطال تجربی بودن آن قضیه است.

تجربه گرایی منطقی را از آن رو،منطقی نامیدند که بانیان آن در توسعه منطق و ریاضیات نیز سهم داشتند و دغدغه آنها این بود که بین تجربه گرایی و پذیرش قضایای منطقی و ریاضی که قضایای تجربی نیستند، توافق حاصل کنند، زیرا این نوع قضایا نمونه ای از قضایایی هستند که با «روش تجربه» تایید یا ابطال نشده، و با مقیاس تجربه گرایی جور در نمی آیند. بالاخره آنان به این نتیجه رسیدند که هر قضیه ای بی معناست، جز آن که یا «تحلیلی» بوده، و یا «علی الاصول قابل تایید یا ابطال تجربی» باشد. پس ملاک بی معنایی از دیدگاه پوزیتیویسم منطقی نیز به دست آمد. پوزیتیویسم منطقی گزاره ای را «بی معنا(

meaningfulness

)» می داند که «تحلیلی(

analytic

)» یا «تجربی (

empirical

)» نباشد.^(۱۲) آنها اعتقاد داشتند قضایای تحلیلی، گرچه قضایای صادق محسوب می شوند، ولی این نوع قضایا «صوری محض (

purelyformal

)، و «کاملا خالی (

completelyempty

)» و نیز «فاقد محتوای نفس الامری»

devoidoffactualcontent

)) می باشند.^(۱۳) اما ماجرا به همین جا خاتمه نیافت، زیرا چنان که بعدا خواهیم دید، کواین(

Quine

)، معنا را به زبان ارجاع داد و زبان را امر اجتماعی دانست که از تجربه رفتار گفتاری مردم أخذ می شود، و چون از تجربه، قضیه یقینی نتیجه نمی شود، نهایتاً نتیجه گرفت که قضایای تحلیلی نیز «ضروری الصدق» نیستند و اصولا تفکیک بین تحلیلی و ترکیبی بلا وجه است.^(۱۴)

در این جا ما فرصت نقد تفصیلی این مدعیات را نداریم، ولی به اشاره می گوییم:

اولاً: این که پوزیتیویست های منطقی گفته اند معنای جمله و نیز قابلیت صدق و کذب آن، وابسته به این است که علی الاصول قابل تایید یا ابطال تجربی باشد، سخنی گزاف و بدون دلیل بل خود شکن است، هر چند اگر مراد صرفا جعل اصطلاح باشد، مانعی ندارد، ولی گاهی برخی از جعل اصطلاحات نوعی مغالطه است که برای اسکات خصم صورت می گیرد!

ثانیا: مدعای کواین نیز مخدوش است، زیرا وصف «اوّلیت» برای قضایای اوّلی، و نیز وصف تحلیلی و ترکیبی برای قضایای تحلیلی و ترکیبی، اصالتا از آن صور ذهنی است زیرا معنا و زبان، فرع بر ادراک است و ادارک یک فرایند ذهنی و نفسانی است. مضافا این که حتی می توان قضایای تحلیلی را در مورد اموری مطرح کرد که تاکنون لفظی برای آن وضع نشده، یا اصلاً بی معناست، یا صرفا به عنوان یک لفظ و یا یک شکل، بدون توجه به محتوای آن، در موضوع اخذ شده است، مانند: «دیز، دیز است»، « ، است» و…، که قضیه تحلیلی هستند، و تحلیلی بودن آنها اصلا ربطی به معنای آنها ندارد، زیرا موضوع در این دو قضیه صرفا به عنوان یک لفظ یا یک شکل مورد استفاده واقع شده است. استراوسن (

Strawson

) نیز سعی کرده تا به مناقشه کواین در مورد قضایای تحلیلی و ترکیبی پاسخ گوید، که اکنون فرصت پرداختن بدان نیست.^(۱۵)

بدین ترتیب روشن شد که گرچه رگه هایی از «تجربه گرایی» در تاریخ تفکر به چشم می خورد، ولی این گرایش به عنوان یک مکتب از قرن ۱۷ میلادی شروع و در پوزیتیویسم به افراط رسید.

ج) انسجام گروی(

Coherentism

)

این مکتب نیز یکی از دیدگاهها درخصوص توجیه است که به ربط و انسجام اندیشه ها عنایت دارد و تصدیقی را به لحاظ معرفت شناسی موجه می داند که در ارتباط با تصدیقات دیگر بوده و با آنها سر سازگاری داشته باشد. فرآیند توجیه بعد از کانت از نومن و نفس الامر برید و کم کم در دستگاه هگل و اتباع او به درون ذهنی گرایید. لازم به ذکر است که «انسجام گروی» گاهی به عنوان تعریف صدق و گاهی به عنوان معیار صدق برگزیده می شود، اما آن چه در مورد لحاظ قرار داد انسجام گروی، به عنوان معیار توجیه معرفت است. این مکتب، تصدیقی را موجّه می داند که در ارتباط با دیگر تصدیقات آدمی بوده و در درون خود نیز منسجم باشد. افراطی ترین شکل این نوع گرایش را در جایی می یابیم، که صدق را علاوه بر توجیه، به انسجام و تلائم تفسیر می کند. ^(۱۶)

د) عرف اندیشی(

Commonsensism

)

این دیدگاه در باب توجیه معرفت بر آن است که ما باید در توجیه معرفت و نیز در مواجهه با شکاکان، به عقل سلیم یا فهم عرف، استناد کنیم.

این گرایش در معرفت شناسی غرب، معلول وازدگی از دو جریان افراطی ایده آلیستی و تجربه گرایی بود، چرا که تجربه گرایی از یک طرف، هیوم را به شکاکیت کشاند، و از آن طرف هگل را به گونه ای دیگر از واقعیت منقطع کرد. لذا این فکر به وجود آمد که یکی از عوامل مهم این افراط و تفریط ها در توجیه معرفت، همانا فاصله گرفتن از فهم عامیانه است، ولی کاملا روشن نیست که حد و مرز این نوع فهم تا کجاست. یکی از معانی ای که می توان برای این گرایش یا مکتب اصطیاد کرد، آن است که «معرفت» هنگامی موجه است که با «فهم عرف» (

common sense

) سازگار باشد؛ فهمی که در واقع برآیند جمع جبری برداشت های عرف مردم از مساله است.

در میان متفکران حامی این مکتب، می توان به توماس رید(

Thomas Raid

) و نیز جورج ادوارد مور (

G.E

.

Moore

) اشاره کرد. این دو متفکر از فلاسفه ای هستند که به فهم عادی و عرفی بسیار بها داده اند. آنها معتقدند فرایند توجیه باید بر مبنای «هنجار فهم عرف عام» صورت گیرد، و اگر از این هنجار تخطی و تمرد کردیم، یا چونان بارکلی(

Berkeley

) در خود فرو رفته و جهان طبیعت را منکر می شویم، و یا مانند هگل در ایده آلیسم فرو می غلتیم و یا سر از شکاکیت در می آوریم. پس راه چاره این است که معارف را همان طور توجیه کنیم که مردم به توجیه حوادث عالم می پردازند، یعنی از ذهن گرایی افراطی بپرهیزیم. می دانیم یکی از مشکلات فلاسفه در خصوص اثبات «جهان خارج(

external world

)» است،^(۱۷) ولی مور بر اساس مبنای عرف گرایی در توجیه معرفت، در یک سخنرانی، برهانی برای آن اقامه کرده که به نام «برهان جهان خارج» معروف است. برهان او نه مقدمات زیاد دارد و نه قیاسات مرکب. اگر تعجب نکنید، برهان او این بود که ابتدا دودست خود را بلند کرد، و یک بار با دست راست، دست چپ خود را نشان داد و گفت:«این دست من است»، و دوباره با دست چپ دست راست خود را نشان داد و گفت: «این نیز دست من است»، و سپس نتیجه گرفت:«پس مطلوب ثابت شد».

بدین ترتیب، روشن شد که «عرف اندیشی» نوعی از انواع توجیه است که معرفت را بر اساس فهم عرف که فهمی سهل المؤونه است، توجیه می کند.^(۱۸)

ه) عملگروی(

Pragmatism

)

این نوع گرایش در توجیه معرفت، تصدیقی را موجَّه می داند که مثمریت داشته باشد، یعنی معرفت آنگاه حاصل است که تصدیق ما به یک قضیه، سودمندی و کارآیی عملی داشته باشد. این مکتب در شکل افراطی آن، صدق را نیز به کارآیی عملی تعریف می کند. پیرس (

Peirce

) از بانیان عملگروی، تحت عنوان: «چگونه افکارمان را ایضاح بخشیم» برنقش عمل در ایضاح اندیشه و در نتیجه در توجیه آن تاکید می ورزد.^(۱۹) عملگرایان دیگری از قبیل ویلیام جیمز، جرج هربرت مید، و جان دیویی نیز همین روش را برگزیده اند. نکته حائز اهمیت این است که عملگروی گرچه بیگانه از تجربه گرایی نیست، ولی بعینه آن هم نیست. از این رو شاید بتوان گفت «عملگروی» شکل تنزل یافته تجربه گرایی است. در هر صورت، عملگروی معتقد است معرفت آنگاه حاصل می آید که تصدیق ما در عمل مثمر ثمر باشد.^(۲۰)

معرفت و شاکله های توجیه

تا این جا نمونه هایی چند از «گونه های توجیه» را مورد بررسی قرار دادیم و در این جا به «شاکله های توجیه» می پردازیم. «شاکله های توجیه» نیز در واقع انواعی از توجیه محسوب می شوند، ولی بیشتر در مقام ناظر بر دیگر انواع توجیه ایستاده اند. اینک نمونه هایی از شاکله های توجیه را مورد بررسی قرار می دهیم.

الف) مبناگروی (

Foundationalism

)

می دانیم که معرفت آن گاه حاصل می آید که تصدیقات ما علاوه بر “صادق” و “مطابق با واقع” بودن موجَّه نیز باشند. در این جا بر این نکته تاکید می ورزیم که “توجیه” همیشه به نحو مستقیم و بلاواسطه نیست، بلکه گاهی غیرمستقیم و با واسطه است.^(۲۱)

از این رو، معرفت شناسان «توجیه» را به دو نوع، تقسیم کرده اند: ۱. توجیه بلاواسطه (

immediate.J) 2

. توجیه مع الواسطه (

mediate. J

)، سپس این بحث مطرح می شود که اگر سیر توجیهات مع الواسطه در جایی متوقف نشود، کار به «تسلسل معرفتی» (

epistemic regress

) خواهد کشید.^(۲۲) پس باید در جایی متوقف شد، و بدین ترتیب با «تصدیقات مبنا» مواجه می شویم. «مبناگرایان» برآنند که ما تصدیقاتی داریم که مبانی معرفت اند، یعنی معارف دیگر توسط آنها توجیه می شوند، حال آن که خود این پایه ها بر اساس معارف دیگری موجه نمی گردند. بدین ترتیب، معارف فرعی دارای توجیه مع الواسطه اند ولی «مبانی معرفت»، واجد توجیه مستقیم و بلاواسطه می باشند.

انواع مبناگروی

«مبناگروی»، بر اساس نوع گزینش مبنا و مقدار و ثاقت و اعتبار آن، تقسیماتی را می پذیرد:

۱. مبناگروی قوی (

strong foundationalism

<