خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل اولویت های طرح سامان دهی اقتصادی در حکومت امیر المؤمنین علیه السلام

ارائه‌ی فایل پاورپوینت کامل اولویت های طرح سامان دهی اقتصادی در حکومت امیر المؤمنین علیه السلام – تجربه‌ای خاص و متمایز!

پاورپوینتی حرفه‌ای و متفاوت:

فایل فایل پاورپوینت کامل اولویت های طرح سامان دهی اقتصادی در حکومت امیر المؤمنین علیه السلام شامل 98 اسلاید جذاب و کاملاً استاندارد است که برای چاپ یا ارائه در PowerPoint آماده شده‌اند.

ویژگی‌های برجسته فایل فایل پاورپوینت کامل اولویت های طرح سامان دهی اقتصادی در حکومت امیر المؤمنین علیه السلام:

• طراحی خلاقانه و حرفه‌ای: فایل فایل پاورپوینت کامل اولویت های طرح سامان دهی اقتصادی در حکومت امیر المؤمنین علیه السلام به شما این امکان را می‌دهد که مخاطبان خود را با یک طراحی خیره‌کننده جذب کرده و پیام خود را به بهترین شکل انتقال دهید.
• سادگی در استفاده: اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل اولویت های طرح سامان دهی اقتصادی در حکومت امیر المؤمنین علیه السلام به گونه‌ای طراحی شده‌اند که استفاده از آن‌ها بسیار آسان باشد و نیاز به تنظیمات اضافی نداشته باشید.
• آماده برای ارائه: تمامی اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل اولویت های طرح سامان دهی اقتصادی در حکومت امیر المؤمنین علیه السلام با کیفیت بالا و بدون نیاز به ویرایش، آماده استفاده هستند.

کیفیت تضمین‌شده با دقت بالا:

فایل فایل پاورپوینت کامل اولویت های طرح سامان دهی اقتصادی در حکومت امیر المؤمنین علیه السلام با رعایت بالاترین استانداردهای طراحی تولید شده است. بدون نقص یا بهم‌ریختگی، تمامی اسلایدها آماده برای یک ارائه بی‌نقص و حرفه‌ای هستند.

نکته مهم:

هرگونه تفاوت احتمالی در توضیحات ممکن است به دلیل نسخه‌های غیررسمی باشد. نسخه اصلی فایل پاورپوینت کامل اولویت های طرح سامان دهی اقتصادی در حکومت امیر المؤمنین علیه السلام با دقت و حرفه‌ای تنظیم شده است.

همین حالا فایل فایل پاورپوینت کامل اولویت های طرح سامان دهی اقتصادی در حکومت امیر المؤمنین علیه السلام را دانلود کنید و ارائه‌ای حرفه‌ای و تأثیرگذار داشته باشید!

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل اولویت های طرح سامان دهی اقتصادی در حکومت امیر المؤمنین علیه السلام :

چکیده

امروزه جامعه اسلامی ما از درامد ارزی خوبی برخوردار است، اما در مقابل، فقر و بی کاری بی داد می کند.روزی که امام علی علیه السلام نیز حکومت را به دست گرفتند عایدات فتوحات قلمروهای ثروتمند عراق و ایران و شام و مصر جامعه اسلامی را در وضع مطلوبی قرار داده بود، اما در عین حال، عده زیادی از مردم با مشکلات معیشتی جدی روبه رو بودند و در تنگ دستی روزگار می گذراندند.از این رو، علی بن ابی طالب علیه السلام به محض تصدی منصب خلافت، روند رو به رشد فتوحات را تا حد زیادی متوقف ساختند و توزیع عادلانه و برابر درامد ناشی از فتوحات و مصادره اموال ثروت های بادآورده نامشروع را در اولویت نخست اصلاحات اقتصادی خود قرار دادند. در این نوشتار، با طرح سیاست های اصولی اصلاحات اقتصادی امیرالمؤمنین علیه السلام و راهکارهای اجرایی آن، سعی شده است اولویت های طرح سامان دهی اقتصادی آن بزرگوار در حد توان ارائه گردد.

مقدمه

به دنبال سستی ها و سهل انگاری ها و حسادت ها و خودخواهی های برخی از اصحاب پیامبر صلی الله علیه وآله، جامعه اسلامی پس از رحلت نبی اکرم صلی الله علیه وآله تا ۲۵ سال در حال رکود و از دست دادن ارزش ها و دستاوردهای دوران بعثت و هجرت به سر می برد.طی این دوران نسبتا طولانی، نابسامانی هایی همچون تعطیلی حدود الهی، فساد اخلاقی و اداری، از بین رفتن حرمت احکام اسلامی، اجتهاد در برابر نص، فراموشی سنت پیامبر صلی الله علیه وآله و تغییر الگوهای رفتاری جامعه رخ نمود.یکی از مهم ترین این نابسامانی ها شکاف روزافزون طبقاتی در بهره مندی از امکانات مادی بود.سیر حرکت حکومت اسلامی در دوران خلفا به گونه ای بود که عده محدودی با کم ترین تلاش، به بیش ترین رفاه دست یافته بودند، ولی اکثریت اقشار جامعه روز به روز بر محرومیشان اضافه می شد; نظام به گونه ای اداره می شد که خواص اصحاب در اندک زمانی از راه های به ظاهر قانونی به ثروت های کلانی دست یافتند، اما اقشار پایین و توده مردم همواره در تهی دستی و نداری باقی می ماندند.

این موضوع و برخی امور دیگر زمینه اعتراض و انقلاب مسلمانان را علیه عثمان فراهم آورده و مردم را به فکر انتخاب خلیفه ای لایق و کارامد برای حل معضلات جامعه و سامان بخشیدن به نابسامانی ها واداشت; و از آن جا که جز امیرالمؤمنین علیه السلام احدی از چهره های سرشناس و خواص اصحاب پیامبر صلی الله علیه وآله شایستگی و توانایی حل مشکلات جامعه اسلامی را نداشت، همه مردم، اعم از اصحاب مدینه و انقلابیان مصر و کوفه گرداگرد آن حضرت حلقه زدند و با اصرار از ایشان تقاضا کردند جبه خلافت به تن کنند و بر جایگاهی، که از روز نخست تنها به او تعلق داشت، بنشینند.امیرالمؤمنین علیه السلام ابتدا از پذیرش خلافت خودداری کردند; راز مطلب هم این بود که ذایقه بسیاری از خواص به سنت های غلط و غیرعادلانه خلفای سلف شیرین شده بود و هر یک به مال و منال و جاه و جلالی رسیده بودند.از این رو، با تایید سیاست های غلط خلفا، توده مردم را در تشخیص حق و باطل و اسلام ساختگی و اسلام ناب به غلط افکنده بودند.خواص به مثابه قطب نمای حرکت عوام به سوی سعادت بودند که با از کار افتادن و انحراف خویش، مسیر جامعه اسلامی را از قبله گاه واقعی اش منحرف ساختند.بدین روی، حضرت با توجه به این مشکل و برخی نابسامانی های دیگر فرمودند:

«مرا رها کنید و سراغ دیگری بروید; زیرا ما به استقبال وضعی می رویم که چهره های مختلف و جهات گوناگونی دارد، به طوری که دل ها بر آن استوار و عقل ها ثابت نمی مانند» . ^(۱)

اما سرانجام، به دلیل اصرار زیاد مردم و با هدف ظلم ستیزی و گرفتن حقوق از دست رفته تهی دستان، خلافت را در کمال بی رغبتی پذیرفتند، اما تنها برای اصلاح امور جامعه اسلامی و سامان بخشیدن به نابسامانی های اخلاقی و سیاسی و اقتصادی و ادرای، آستین همت بالا زدند.ولی از آن جا که اصلاحات اجتماعی بدون اصلاحات اقتصادی غیرممکن است، حضرت در نخستین روزهای خلافت خویش، طرح «اصلاحات اقتصادی » خود را آغاز کردند.

موانع اساسی سامان دهی اقتصادی در حکومت علوی

مهم ترین مانع در برابر حضرت علی علیه السلام برای سامان دهی به امور معیشتی جامعه، دو چیز بود:

الف.مخالفت با سیره خلیفه اول و دوم;

ب.مقابله با خواسته های بی جای چهره های سرشناس و اصحاب متنفذ.

مردم سال ها با بدعت ها و سنت های غلط خلفا، به خصوص دو خلیفه اول و دوم خو گرفته بودند و گمان می کردند آنچه آن دو بنا نهاده اند همانند سنت رسول خدا صلی الله علیه وآله واجب الاتباع است، در حالی که علی علیه السلام اساس انحراف جامعه اسلامی را در استمرار سنت های غلط آن ها می دیدند.

علاوه بر این، عده زیادی از اصحاب نامدار پیامبر صلی الله علیه وآله و حتی دوستان و نزدیکان و اقوام امیرالمؤمنین علیه السلام طی دوران خلفا، به تدریج، جذب مظاهر دلفریب دنیا و مبتلا به استحاله فرهنگی شده و تحت تاثیر فرهنگ جاهلی قرار گرفته بودند; به مال اندوزی و آسایش و رفاه حرص داشتند و از علی علیه السلام توقعات نابجایی داشتند که پاسخ به آن ها حرکت اصلاحات علوی را بکلی متوقف می ساخت.

از این رو، حضرت از ابتدای کار، با بیعت کنندگان اتمام حجت نمودند و یاست خویش را در برابر سنت خلفای سلف و عناصر متوقع چنین بیان نمودند:

«آگاه باشید! اگر دعوت شما را اجابت کنم، طبق علم خویش رفتار خواهم کرد و به حرف این و آن و ملامت ملامتگران گوش نخواهم داد» . ^(۲)

یعنی: نه سیره خلفا را حجت می دانم و طبق آن مشی می کنم و نه سرزنش های دوستان و آشنایان جلودار من است.حضرت با این جملات، که در بحبوحه رویکرد جامعه به آن بزرگوار ایراد گردید، امید هرگونه تساهل و تسامح را در دل های فرصت طلبان به نومیدی مبدل ساختند و راه گله و اعتراض فردای آنان را مسدود نمودند.

الف – سیاست های اصولی حضرت علی علیه السلام

شاید کسانی گمان کنند عامل اساسی نابسمانی های اقتصادی و تنگ دستی مسلمانان در دوران خلافت عثمان، که منجر به طغیان عمومی علیه او گردید، مساله کمبود درآمد ملی و تولید ثروت بود; اگر جامعه اسلامی از منبع غنی ثروت برخوردار بود، هرگز مشکلی به نام «مشکل اقتصادی » رخ نمی داد، ولی چنین گمانی باطل است; زیرا در دوران خلفا، به خصوص خلیفه دوم و سوم، روز به روز بر درآمد ملی افزوده می شد; در سایه فتوحات سرزمین های عراق و ایران و شام و مصر، غنایم فراوانی نصیب رزمندگان اسلام گردید، به طوری که در جنگ زالق به هر رزمنده در یک لشکر هشت هزار نفری از اموال غنیمتی، چهار هزار درهم رسید ^(۳) و یا در جنگ نهاوند، سهم هر سواره نظام از غنایم جنگی، شش هزار درهم شد. ^(۴)

علاوه بر این، پس از هر فتحی، ثروت های کلانی تحت عنوان «جزیه » یا «خراج » و «خمس غنایم » وارد مدینه می شد و در میان اصحاب تقسیم می گردید، به طوری که درآمد سالیانه بیت المال از سرزمین های فتح شده عراق به یکصد و بیست میلیون درهم می رسید ^(۵) و عایدات فتوحات مصر چهل میلیون درهم ^(۶) و عایدات شام هفده میلیون درهم بود. ^(۷)

این در حالی بود که در آن روزگار اگر کسی دویست درهم درآمد داشت، ی توانست یک زندگی ساده و به دور از فقر ترتیب دهد. ^(۸)

بنابراین، مشکل اساسی اقتصادی جامعه، مساله کمبود تولید درآمد نبود; همه نابسامانی ها از نحوه توزیع ثروت و تقسیم درآمد ناشی از فتوحات سرچشمه می گرفت.از این رو، علی علیه السلام در دوران خلافتش، برای حل معضلات اقتصادی به دنبال افزایش تولید نرفتند، بلکه تمام هم خود را بر توزیع عادلانه بیت المال و تقسیم منصفانه درآمد ملی مصروف داشتند.

برای دست یابی به سیاست های اصولی و اهداف کلی حاکم بر برنامه های اقتصادی امام علی علیه السلام، راهی جز مراجعه به سخنان آن بزرگوار و مطالعه سیره عملی و راهکارهای اجرایی ایشان وجود ندارد.با توجه به گفتار و دقت در رفتار اقتصادی آن حضرت، اصول ذیل را می توان به عنوان اهداف غایی و مقاصد نهایی آن بزرگوار مطرح نمود:

۱- رفع تبعیض: اولین سیاست اصولی حضرت از بین بردن امتیازهای ناروا و ظالمانه ای بود که در سایه بنیان گذاری سنت های غلط و حساب نشده خلفا در سال های گذشته شکل گرفت، و به تدریج، از حد تعیین شده در دفاتر و دواوین تجاوز نموده و به صورت سلیقه ای درآمده و موجب تاراج بیت المال و شکاف روزافزون طبقاتی گردیده بود.امام علیه السلام برای لغو این امتیازات، سخت پافشاری نمودند، به گونه ای که بسیاری از دوستان و نزدیکان خویش و سران اصحاب پیامبر صلی الله علیه وآله را به همین دلیل از دست دادند; در پاسخ معترضان می فرمودند: «من در کتاب خدا برای فرزندان اسماعیل [یعنی اعراب ] فضیلتی بر فرزندان اسحاق [یعنی غیر عرب ] ندیده ام » . ^(۹)

«در منطق اسلام، برتری انسان ها بر یکدیگر تنها به تقوا و عمل صالح است، نه چیزی دیگر» . ^(۱۰)

۲- رفع فقر: دومین هدف بنیادین و مقصود اساسی امام علیه السلام از اصلاح امور معیشتی جامعه اسلامی، رفع فقر و تنگ دستی از کسانی بود که به دلیل بی عدالتی های گذشته، گرفتار تهی دستی ناخواسته شده بودند.در آن روزگار، میزان درآمد مسلمانان به دلیل فتوحات پی در پی و به دست آوردن غنایم هنگفت، فراوان شده بود، چنان که دارالخلافه مشکلی به نام کمبود تولید درآمد نداشت، بلکه همه مصایب از توزیع ظالمانه و بی حساب درآمدهای سرشار حکومت نشات می گرفت.

حضرت در خطبه شقشقیه، به صراحت به این موضوع اشاره کرده، آن را به عنوان یکی از مهم ترین علل پذیرش خلافت مطرح می نمایند:

«اگر نبود پیمانی که خداوند از علمای امت گرفته، که در برابر پرخوری ظالمان و گرسنگی مظلومان سکوت نکنند، من افسار شتر خلافت را رها می ساختم » . ^(۱۱)

ب – اولیت های اجرایی امیر المؤمنین علیه السلام

حضرت برای دست یابی به اهداف اصولی طرح خویش، روش ها و شیوه های گوناگون و ظریفی به کار می گرفتند که برخی از آن ها به طور مستقیم و برخی دیگر به طور غیرمستقیم در عدالت اقتصادی و رفع تبعیض و فقرزدایی نقش داشت.اموری همچون عزل کارگزاران غیرصالح و منصوب کردن مدیران عدالت خواه و صالح از اقداماتی به حساب می آید که به طور غیرمستقیم، موجب توزیع عادلانه ثروت در جامعه می شد; چرا که کارگزار حریص و دنیازده و زیاده خواه هرگز به توزیع مساوی بیت المال تن نخواهد داد.

اما در میان اقدامات و راهکارهای برگزیده حضرت، دو اقدام ذیل به طور مستقیم و با هدف اصلی رفع اختلاف طبقاتی و فقرزدایی جامعه صورت پذیرفت و در اولویت نخست طرح سامان دهی حضرت قرار داشت که به طور مشخص بدان ها پرداخته و به واکشن یاران حضرت در قبال آن اشاره می شود:

۱- توزیع مساوی درآمد بیت المال: از عصر رسول خدا صلی الله علیه وآله تا سال پانزدهم هجری، غنایم جنگی و عایدات فتوحات و اساسا اموال بیت المال در میان همه اصحاب به طور مساوی تقسیم می شد; یعنی سهم هر رزمنده سواره نظام برابر سایر نیروهای سواره و سهمیه هر رزمنده پیاده نظام مساوی سایر پیادگان بود و جزیه و خراج نیز به صورت مساوی تقسیم می شد.اما از سال پانزدهم هجری، این شیوه توسط خلیفه دوم تغییر کرد و بیت المال بر اساس سوابق افراد در جنگ های صدر اسلام و یا سبقت در ایمان و مانند آن تقسیم شد; مثلا، به کسانی که در جنگ بدر شرکت کرده بودند، سهم افزون تری نسبت به سایر رزمندگان جنگ های صدر اسلام اختصاص دادند و برای کسانی که در غزوات پس از بدر تا صلح حدیبیه حضور یافتند، چهار هزار درهم مقرر کردند ^(۱۲) و در میان بدریان نیز مهاجران بیش از انصار سهم دریافت کردند ^(۱۳) و یا برای هر یک از زنان پیامبر صلی الله علیه وآله ده هزار درهم در نظر گرفته شد و در میان آن ها، برای عایشه دو هزار درهم بیش تر مقرر کردند. ^(۱۴)

استمرار این شیوه به تدریج، جامعه را به دو طبقه فقیر و غنی تقسیم کرد و روز به روز بر محرومیت تهی دستان افزود.

اما امیرالمؤمنین علی علیه السلام در زمینه تحقق سیاست های اصولی خود، در نخستین روزهای خلافت، در برابر این سنت غلط خلفا ایستادگی کردند و تا پایان عمر، هیچ گاه دست از مخالفت با آن برنداشتند.این در حالی بود که بسیاری از شخصیت های سیاسی و اجتماعی و حتی مکتبی آن عصر با این اقدام حضرت مخالف بودند و حتی به جنگ با آن بزرگوار پرداختند، ولی حضرت هرگز حاضر نشدند دست از تقسیم مساوی بیت المال بردارند.

وقتی زمان تقسیم بیت المال رسید، حضرت به عمار و عبیدالله بن ابی رافع و اباالهیثم بن التیهان دستور دادند فئ (غنایم و خراج و یا جزیه) را به طور مساوی میان مسلمانان تقسیم کنند; فرمودند: اعدلوا فیه و لاتفصلوا احدا علی احد;

«در تقسیم آن ها، مساوی برخورد کنید و هیچ کس را بر دیگری ترجیح ندهید.» آن ها نیز قیمت مجموع اموال را ارزیابی کردند; سهم هر نفر سه دینار می شد.به همه به طور مساوی سه دینار می دادند تا این که نوبت به طلحه و زبیر رسید.آن ها در حالی که هر یک همراه پسر خود برای گرفتن سهم خویش آمده بودند به صورت غیرمنتظره ای مشاهده کردند مقسمان به آنان نیز مانند سایران سه دینار دادند.به اعتراض گفتند: عمر این گونه به ما حقوق نمی داد; این کار، کار شماست یا دستور رئیستان؟

آن ها گفتند: کار ما نیست، امیرالمؤمنین علیه السلام به ما چنین دستوری داده است.

آن گاه نزد حضرت علی علیه السلام رفتند و حضرت را در حالی که زیر آفتاب مشغول رسیدگی به اموال بودند، یافتند.گفتند: نظر شما چیست، آیا مایلید برویم سایه؟

حضرت پذیرفتند.سپس گفتند: نزد عمالت رفتیم تا سهمیه مان را از این [فئ] بگیریم. آن ها به هر یک از ما به اندازه سایر مردم دادند.

حضرت فرمودند: مگر چه انتظاری داشتید؟

گفتند: عمر این گونه به ما نمی بخشید!

این همان مشکلی بود که حضرت آن را از قبل پیش بینی کرده و هنگام بیعت، با آنان اتمام حجت نموده بودند که مطابق علم خود عمل خواهند کرد، نه فتوای دیگران. اما در این جا برای مجاب کردن آن ها به اتمام حجت خویش اشاره نکردند، سیره رسول خدا صلی الله علیه وآله را به آن ها گوشزد کردند و فرمودند: فما کان رسول الله صلی الله علیه وآله یعطیکما;

«رسول خدا صلی الله علیه وآله به چه روشی به شما عطا می دادند؟» آن ها، که بهتر از هر کسی می دانستند رسول خدا صلی الله علیه وآله فئ را به طور مساوی تقسیم می کردند، از پاسخ دادن به علی علیه السلام عاجز مانده، سکوت کردند.حضرت از فرصت استفاده نموده، فرمودند: الیس کان رسول الله صلی الله علیه وآله تقسیم بالسویه بین المسلمین;

«مگر نه این است که رسول خدا صلی الله علیه وآله بیت المال را به طور مساوی میان مسلمانان تقسیم می کرد؟» گفتند: بلی.

فرمودند: افسنه رسول الله صلی الله علیه وآله اولی بالاتباع ام سنه عمر؟ «آیا پیروی از سنت رسول خدا صلی الله علیه وآله شایسته تر است یا پیروی از سنت عمر؟» گفتند: سنت رسول خدا صلی الله علیه وآله، ولی یا امیرالمؤمنین، ما افراد باسابقه و منشا اثر و از مقربان [پیامبر صلی الله علیه وآله] بوده ایم.اگر امکان دارد که ما را با سایر مر