خرید و دانلود فایل ورد کامل پاورپوینت روش مطالعه در جامعه شناسی دین

بخشی از متن فایل ورد کامل پاورپوینت روش مطالعه در جامعه شناسی دین :

Normal
۰

false
false
false
EN-USX-NONEAR-SA












MicrosoftInternetExplorer4

یواخیم واخ یکی از دانشمندان معروف دین شناسی آلمانی الاصل بود که در
آمریکا سکونت داشت. او در دوران جوانی به مطالعه دین شناسی علاقه داشت. به همین
منظور، مدتی از عمر خود را در هند گذرانید و در ادیان هندی عمیقا به مطالعه
پرداخت. واخ دوره دکترای خود را (۱۹۲۲) در دانشگاه لایبزیک آلمان در فلسفه
گذرانید. او سخت تحت تاثیر دانشمندانی مانند ادوارد اسپیرنکر، هنس هس، سودر بلوم،
ماکس وبر و رادولف اوتو قرار داشت. در نتیجه، در «تاریخ ادیان » و «فلسفه دین »
متخصص گردید. بدین نظر، او توانست سخنرانی های عالمانه ای در مورد علم دین شناسی

(

Science
of Religions)

در دانشگاه شیکاگو ایراد کند و به صورت
نظری، اصولی را در مطالعه تطبیق ادیان

(

comparativestudyofReligions)

ارائه دهد

.

واخ مقالات و تالیفات مهمی به زبان آلمانی و انگلیسی نوشته است.
عمده ترین نوشته های او به زبان انگلیسی عبارتنداز

:

Comparative study of
religions, Chicago, 1944

Sociology of Religion,
Chicago, 1944

Types of Religious exprience,
Christian andNon-Christian, Chicago, 1951

واخ دانشمندی متخصص، فردی انسان دوست و شاعری ژرف اندیش بود. او استاد
کرسی تاریخ ادیان دانشگاه شیکاگو بود و سی سال مطالعه عمیق در تاریخ ادیان او را
به صورت یک استاد ماهر و متخصص در آورده بود. واخ با اینکه دانشمندی دین باور بود،
اما در مطالعه «تاریخ ادیان » بر مطالعه تجربی ادیان

(empiricalstudyofReligions)

تاکید داشت

.

او به سه رشته فلسفه، تاریخ ادیان و
علوم اجتماعی علاقه مند بود، اما تنها به رشته دین شناسی به طور وافر علاقه داشت

.

این
رشته شامل سه بخش مهم است: هرمنوتیک (نظریه تبیین مذهب)، مطالعه تجربه دینی و
جامعه شناسی دین

.

این مقاله، ترجمه و اقتباس از فصل اول کتاب

sociologyofReligion

تلخیص جوزف گیتاگو در علم دین شناسی می باشد

.

روش مطالعه در
جامعه شناسی دینی: ضرورت متدولوژی

روشن است که متدلوژی برای مطالعه دین، حتی در گسترده ترین موضوع های
آن، بسیار ضروری است. من خود را ملزم می دانم که مطالعه کوتاهی درباره علایق و
روابط علوم گوناگون دینی داشته باشم.(۱) علم کلام به طور کلی، علمی است که درباره
تحلیل، شرح، وضع و موقعیت یک ایمان، بحث می کند. اما علوم دیگری که در قلمرو پدیده
دین قرار می گیرند، مانند تاریخ مذاهب، روان شناسی دینی و جامعه شناسی دینی، به
طور اصولی، توصیفی و تشریحی هستند.(۲

)

مقصودشان این است که دانشمندان باید
طبیعت همه مذاهب را بشناسند و به دست آورند.(۳

)

بنابراین، دو روش کیفی و کمی در میان راه ها، روش ها و اهداف این نظام
وجود دارد و تفاوتی نمی کند که یک مذهب را مطالعه کنند یا مذاهب گوناگون را مورد
بررسی قرار دهند و روش مطالعه، همان روش عمومی

(normative)

باشد و یا روش توصیفی و تشریحی

(descriptive)

;

مثلا، فلسفه دین(۴) در
مباحث هنجاری خود به صورت بسیار نزدیک، تناسب خاصی با علم کلام

(Theology)

دارد، اما در موضوعات خود با علم دین

scienceofReligion

وحدت موضوع و مسائل مشترک دارد.(۵

)

در فرهنگ بشری، مطالعات مفیدی در مورد «تاریخ مذهب » و آثار
روان شناسانه آن صورت گرفته است،(۶) اما مطالعات تطبیقی در شکل های گوناگون ادیان
به طور منظم کمتر انجام شده است.(۷) بسیاری از دانشجویان «تطبیق ادیان

»

بیشتر
بر شکل های نظری ادیان، مانند اسطوره

(myth)

، دکترین

doctrin)

–

نظام توجیهی مذاهب) و جزمیت ایمان

(Dogma)

تاکید دارند و در این زمینه ها مطالعه می کنند. البته این موضوعات در
مطالعه ادیان ضرورت دارد، اما مطالعه و تحقیق بر مسائل عملی و آثار عینی عقیده

(Faith)

و عبادت

(Rite)

دست کمی از مطالعه نظری آن ندارند.(۸)
علاوه بر دکترین و رسم های عبادتی مذهب، زمینه سومی نیز در آثار مذهب وجود دارد که
امروزه مورد توجه و اهمیت دانشمندان دین شناسی قرار گرفته است

.

موضوع جامعه شناسی
دینی

موضوع جامعه شناسی دینی عبارت است از: گروه های دینی، پیروان مذاهب،
انجمن های مذهبی، گروه شناسی دینی، نهضت های اجتماعی دینی و مسائلی نظیر آنها

.

در ادیان تطبیقی، موضوعاتی وجود دارد که قلمرو «جامعه شناسی » را تشکیل
می دهند.(۹) این مقاله در پی تحقیق و مطالعه این گونه مسائل اجتماعی دینی است.
قطعا شناخت تاریخ ادیان و مطالعه تاریخی مذاهب، در جامعه شناسی دینی، بسیار ضروری
است. بدون شناسایی تاریخ ادیان، جامعه شناسی دینی موضوعی پوچ و بی فایده است.
جامعه شناسی دینی، تلاش ها و کوشش های علمای تاریخ ادیان را به ثمر می رساند و از
نتایج کوشش های آنان، بهره برداری می کند

.

تاریخ پیدایش
جامعه شناسی دینی

نخستین کسی که به طور منظم در زمینه «جامعه شناسی دینی » مطالعه و
تحقیق کرده ماکس وبر

(Max Weber)

است.(۱۰) جالب اینکه تلالو
کارهای مهم ماکس وبر در مورد جامعه شناسی دینی، بر کالونیسم(۱۱) پرتو افشانده و
تاثیر این مذهب را در پدیده اجتماعی مورد دقت قرار داده است.(۱۲

)

ما در این مقاله، به طور عمده، با طرح های منظم و مطالعات روشمند ماکس
وبر در ادیان دنیا و دیگر مذاهب حث خواهیم کرد. ماکس وبر و دوستانش، بویژه ورنر
سمبارت

(WernerSombart)

، نخستین پیشگامان محقق در جامعه شناسی دینی، بخصوص در زمینه
«تاثیر مذهب در اقتصاد»(۱۳) می باشند و گوی سبقت را در تحقیق جامعه شناسانه مذهب
از دیگران ربوده اند

.

البته مطالعه «اقتصاد و رابطه آن با مذهب » یک شکل از روابط اجتماعی
مذهب را نشان می دهد و طبیعی است که یک بعد از ابعاد گسترده جامعه شناسی دینی را
ارائه دهد. ولی قطعا جامعه شناسی دینی، یعنی «تاثیر رفتار مذهبی در پدیده های
اجتماعی » ابعاد گوناگون و شکل های متفاوتی دارد; مثلا، در رابطه مذهب و هنر،
«مذهب و نهادهای قانونی » و

«

مذهب و سیاست » شکل های دیگر جامعه شناسی
دینی است. البته رابطه مذهب و اقتصاد از برجستگی ویژه و ارتباط محکم میان این دو
پدیده حکایت می کند. لذا، تحقیق دانشمندان این رشته بیشتر در همین مورد بوده و در
نتیجه، رشته جامعه شناسی دینی با بحث «ارتباط مذهب و اقتصاد» گره خورده است

.

وبر در زمینه جامعه شناسی دینی، تنها گام های نخستین را برداشته است.
او در طرح و روش خود درباره ادیان و مطالعه ادیان ابتدایی، اسلام و دیگر مذاهب مهم
را فراموش کرده است. علاوه بر آن، نظر ماکس وبر در فهم پدیده مذهب نوعی انتقاد از
رشته جامعه شناسی دین(۱۴) بود (آن هم به دلیل اینکه نظریه ماکس وبر در برابر نظریه
مارکس مطرح می گردید); زیرا فهرستی که وبر از مجموع مذاهب ارائه می داد چندان
رضایت بخش نبود. در آن جدول، چندان توجهی به مفاهیم عمیق مذهب نشده بود

.

با ارج گذاری به تحقیقات عالمانه ماکس وبر، مطالعات جامعه شناسانه او
به وسیله دوستانش، بخصوص ارنست ترولش